არტიშოკი


მწვანე აფთიაქი

არტიშოკი

6 ივნ. 2013, 15:53:43
ბევრმა არც კი იცის, რომ საკუთარ ბაღში დარგული, მეტად ლამაზი, ორიგინალური, ტყვიისფერი, დანაკვთული ფოთლებით და იასამნისფერი ყვავილებით შემკული ლამაზი მცენარე არტიშოკია. მას, 50 საუკუნეა, კაცობრიობა იყენებს, როგორც მეტად სასარგებლო, ვიტამინებით და კალორიებით მდიდარ საკვებ მცენარეს. ის დიდი პოპულარობით სარგებლობდა ძველ ბერძნებსა და რომაელებში.

არტიშოკი (ლათინურად ჩყნარა ცარდუნცულუს) _ ეს არის მრავალწლიანი მცენარე, რომელიც ბუნებრივად იზრდება ევროპასა და აზიაში. სახელი არტიშოკი _ ჩყნარა _ ბერძნულიდან ითარგმნება, როგორც ძაღლი. არტიშოკის თავისებური ფოთლებიდან გამომდინარე, რომელიც ძაღლის კბილებს წააგავს. მიიჩნეოდა, რომ არტიშოკის საჭმელებში გამოყენებით მცირდებოდა ადამიანის ოფლდენადობა, ხელს უწყობდა სუნთქვას, ხოლო არტიშოკიდან გამონაწური (აყვავებამდე) სითხე კარგი იყო თმის ცვენის საწინააღმდეგოდ.

გარდა გემრიელი თვისებებისა, არტიშოკი გამოირჩევა ძალიან კარგი ქიმიური შემადგენლობით. შეიცავს რკინას, კალციუმს, ფოსფორს, ვიტამინებს _ C, B, P, A.

არტიშოკი ასევე წარმოადგენს დიეტურ საკვებს, რომელიც შესაძლოა, მოიხმარონ შაქრიანი დიაბეტით დაავადებულმა ადამიანებმა. უძველესი დროიდან ეს მცენარე გამოიყენება პადაგრისა და სიყვითლისგან გამოჯანმრთელების პროცესის დასაჩქარებლად. არტიშოკი არის ღვიძლისა და თირკმლების ძლიერი გამწმენდი საშუალება. მისი ფოთლებისა და ყუნწის ნახარში გამოიყენება, როგორც ქოლესტერინის დარეგულირების საშუალება. ასევე არეგულირებს შარდმჟავას კონცეტრაციას სისხლში.

ალკოჰოლის ზედმეტი დოზის მიღებისა და მოწამვლის შემთხვევაში, არტიშოკის წვენის მიღება მნიშვნელოვნად ანეიტრალებს ზედმეტი დოზით ალკოჰოლის მიღების შედეგად ორგანიზმში არსებულ მავნე ნივთიერებათა მოქმედებას.

ხალხურ მედიცინაში არტიშოკი ცნობილია, როგორც კარგი ნაღველმდენი საშუალება.

არტიშოკის გამრავლება ხდება, როგორც თესლით, ასევე ნერგის სეგმენტებად დაყოფით. სასურველია პლანტაციის განახლება, ყოველ 4-5 წელიწადში ერთხელ, ვინაიდან ძველ მცენარეებს უმცირდებათ პროდუქციის ხარისხი და მოსავლიანობა.

არტიშოკი ჩვენს სუბტროპიკულ ზონაში იოლად იტანს ზამთრის ყინვებს და ასევე ზამთარში იოლად ინარჩუნებს მიწისზედა ნაწილებს. ადრე გაზაფხულზე კარგად განვითარებულ მცენარეს შეუძლია იმდენი ნერგის მოცემა, რამდენი სეგმენტიც გააჩნია ძირზე.

როცა აშენებენ საწარმოო პლანტაციას და საჭიროა გაცილებით მეტი სარგავი მასალა, ამრავლებენ თესლით. მწიფე ნაყოფი შეიცავს დიდი რაოდენობით თესლს, რომელსაც მარტი-აპრილში თესავენ კარგად განოყიერებულ, ორგანული ნივთიერებით მდიდარ ნიადაგში, რომელიც მოთავსებულია სავეგეტაციო ჭურჭლებში. ყუთებში ჩათესვის შემთხვევაში, აღმონაცენის 2-3 სანტიმეტრის მიღების შემდეგ, ახდენენ მათ ინდივიდუალურად გადაჩითილებას, რომელსაც შესაბამისად რწყავენ. სრულფასოვანი თესლ-ნერგის მიღების შემდეგ, ის მზადაა პლანტაციის გასაშენებლად.

არტიშოკის პლანტაციის გასაშენებლად სასურველია, შეირჩეს გრენაჟირებული, განოყიერებული და მზისგან კარგად განათებული ტერიტორია, რომელიც დაცულია ქარების მავნე ზემოქმედებისგან.

საწარმოო პლანტაციაში მცენარეები ირგვება მწკრივში, 50-70 სმ დაშორებით, ხოლო რიგთაშორი 1,2 _ 1,5 მეტრი დაშორებით.

არტიშოკი განვითარებულ ქვეყნებში ითვლება, როგორც საუკეთესო დელიკატესი. ასევე მსოფლიოში ითვლება ერთ-ერთ ძვირადღირებულ პროდუქტად, რაც მას პერსპექტიულ კულტურათა რიგში დამკვიდრებას უქადის.

გურიაში არა ერთ ოჯახში არსებობს ამ მცენარე-ყვავილის ნერგი. ჟურნალისტ მარინე ჩიხლაძეს, ჩემს ოჯახში სტუმრობისას გაუკვირდა და თქვა, რომ ეს მცენარე, დიდი ხანია ეზოში აქვს, როგორც ყვავილი და არ იცოდა მისი, როგორც უნიკალური ბოსტნეულის შესახებ. დროა, გურიაშიც ბევრმა მოაშენოს არტიშოკი, რომლის ბუმიც, დარწმუნებული ვარ, მალე დადგება.

აკაკი ღლონტი,სოფლის მეურნეობის განვითარების ცენტრის მთავარი სპეციალისტი




 ახალი ამბები
  • კახა ასკურავა: ეს შენობა არ არის მხოლოდ კედლებიეს შენობა არ არის მხოლოდ კედლები, ეს შენობა არის ისტორია. ისტორია, რომლის გარეშეც არ არსებობს ლანჩხუთი, _ ასე ეხმაურება ნაციონალური მოძრაობის ლანჩხუთელი ლიდერი კახა ასკურავა ინფორმაცას ლანჩხუთის ე.წ. ძველი საავადმყოფოს გაუქმების შესახებ. "ამ შენობაში უმუშავია ქართული მედიცინის კორიფეებს, რომელებსაც ათასობით სიცოცხლე გადაურჩენიათ. გადაურჩენიათ უსასყიდლოდ! საავადმყოფო, რომელიც ყველაზე რთულ პერიოდში გადარჩა, როცა, პრაქტიკულად, ქვეყანა ჩამოქცული იყო, ახლა მისი არსებობა კითხვითი ნიშანის ქვეშაა. ამ საავადმყოფოს დახმარება და განვითარება, 2012 წელს ბიძინა ივანიშვილმა პირადად დაპირდა ლანჩხუთელებს, ხოლო დღეს, მისი ხელისუფლების მე-9 წელს, იხურება. მივმართავ საქართველოს პრემიერ მინისტრს, ჯანდაცვის მინისტრს არ მიიღონ ეს გადაწყვეტილებ, ნუ მოუსპობენ ლანჩხუთის რაიონს მისი ისტორიის ნაწილს და ამ ტოტალური უმუშევრობის დროს, ნუ დატოვებენ 70 ადამიანს შემოსავლების გარეშე!" _ წერს ... ...
  • 95 წლის მჭედელი დაზგის გარეშე დატოვეს _ ქურდობა შუხუთშიგავრცელებული ინფორმაციით, რამდენიმე დღის წინ, ლანჩხუთში, სოფელ შუხუთში, დაუდგენელმა პირებმა, სოფლის კოლორიტის, 95 წლის მჭედლის დურსუნ აფხაძის კუთვნილი სამჭედლო გატეხეს. დაკარგულია მთავარი დაზგა, რომელიც, დაზარალებულის ინფორმაციით, 130 წელს ითვლიდა. "გურია ნიუსი" მომხდარ ფაქტთან დაკავშირებით შსს დაუკავშირდა, სადაც გვითხრეს, რომ მომხდართან დაკავშირებით უწყებაში განცხადება არ შემოსულა და შესაბამისად, ინფორმაციასაც არ ... ...
  • "ბოლომდე გამოვიყენებთ შესაძლებლობას" _ თალაკვაძე ოპოზიციის მანდატების გაუქმებაზე"რა თქმა უნდა, დღესაც, ბოლომდე გამოვიყენებთ იმ შესაძლებლობას, რაც რეგლამენტით აქვს პარლამენტს მოცემული", _ განცხადება ამის შესახებ არჩილ თალაკვაძემ, ბიუროს სხდომაზე გააკეთა. "რა თქმა უნდა, დღესაც, ბოლომდე გამოვიყენებთ იმ შესაძლებლობას, რაც რეგლამენტით აქვს პარლამენტს მოცემული, რათა მაქსიმალურად ამოვწუროთ ვადები, როდესაც ჯერ კიდევ არის შესაძლებელი ოპოზიციამ საკუთარ გადაწყვეტილებას გადახედოს და მხოლოდ ამის შემდეგ საქართველოს პარლამენტი საგაზაფხულო სესიის დასაწყისში იმსჯელებს უფლებამოსილების შეწყვეტის ან არშეწყვეტის თაობაზე. რა თქმა უნდა, ეს გადაწყვეტილება არის პარლამენტის მისაღები, დეპუტატების მისაღები. ამ საკითხზე მსჯელობა პლენარულ სხდომაზე 2 თებერვლიდან გვექნება“, _ ამბობს თალაკვაძე. შეგახსენებთ, პარლამენტში დარეგისტრირებულია 51 ოპოზიციონერი დეპუტატის მოთხოვნა მანდატების გაუქმების ... ...
  • პროკურატურის ცნობით, ირაკლი ფანგანი ბრალის წარდგენის შემდეგ გათავისუფლდასაქართველოს პროკურატურამ ბათუმში მომხდარ დევნის ფაქტზე ირაკლი ფანგანს ბრალდება პოლიტიკურ მოღვაწეობასთან დაკავშირებით ძალადობით დევნის მუხლით წარუდგინა.  პროკურატურის ცნობით, ირაკლი ფანგანი ბრალის წარდგენის შემდეგ გათავისუფლდა, ვინაიდან პროკურატურა ბათუმის საქალაქო სასამართლოში ბრალდებულისთვის აღკვეთის ღონისძიების სახით გირაოს გამოყენებას მოითხოვს. „შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ ჩატარებული გამოძიებით დადგინდა, რომ 2021 წლის 23 იანვარს, ბათუმში, მემედ აბაშიძის გამზირზე, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატს ი.ჩ.-ს გაერთიანებული ოპოზიციის აქტივისტები დამამცირებელი სიტყვებით მიმართავდნენ, რა დროსაც ი.ჩ.-ს, მისი პოლიტიკური მოღვაწეობის გამო უარყოფითად განწყობილმა ი.ფ.-მ თავზე ნაგავი დააყარა, რითაც განახორციელა ი.ჩ.-ს დევნა ძალადობით, მის პოლიტიკურ მოღვაწეობასთან დაკავშირებით. სამართალდამცველებმა ი.ფ. 24 იანვარს დააკავეს. მას ბრალდება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 156-ე მუხლის მეორე ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით (პოლიტიკურ მოღვაწეობასთან დაკავშირებით ძალადობით დევნა) წარედგინა, რაც სასჯელის სახედ და ზომად სამ წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს. ი.ფ. ბრალდების წარდგენის შემდეგ დაკავებიდან გათავისუფლდა, ვინაიდან პროკურატურა ბათუმის საქალაქო სასამართლოში ბრალდებულისთვის აღკვეთის ღონისძიების სახით გირაოს გამოყენებას მოითხოვს. სისხლის სამართლის საქმეზე გამოძიება გრძელდება“, – ნათქვამია ... ...
  • "კალაძეს ვურჩევდი, დაბალ წვრილფეხობას თავი დაანებოს"-გოგორიშვილიევროპული საქართველოს წევრი, ხათუნა გოგორიშვილი, სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის მიერ დიდუბე-ჩუღურეთის გამგებლის მოადგილის დაკავებას ეხმაურება. გოგორიშვილის თქმით, დღევანდელი დაკავება არის სხვა მიმართულებით ისრების გადატანის უნიჭო მცდელობა. გოგორიშვილმა აღნიშნა, რომ კალაძის ნათესავები მილიონობით ლარს იდებენ ჯიბეში, მაგრამ იმისათვის, რომ კორუფციასთან მებრძოლები გამოჩნდნენ, აკავებენ დაბალი რანგის მაღალჩინოსნებს. „დღევანდელი დაკავება, ეს არის უნიჭო მცდელობა ისრების სხვა მიმართულებით გადატანის, იმიტომ, რომ ამ შემთხვევაში ნამდვილად მეისრეებს ეძებენ და რათქმაუნდა, როდესაც ტენდერებში მილიონობით ლარის მოტეხვა ხდება, როდესაც იგივე smart ურნებთან დაკავშირებით, ან მიკროავტობუსებთან დაკავშირებით, როდესაც მაღალჩინოსნების ოჯახის წევრები, კალაძის მეგობრები და ახლობლები მილიონობით ლარს იდებენ ჯიბეში, ამაზე ყველა თვალს ხუჭავს მერიაში, მაგრამ იმისათვის, რომ იძახონ, ნახეთ როგორ ვებრძვით კორუფციას, ასე იქცვიან. კალაძეს ვურჩევდი, დაბალ წვრილფეხობას თავი დაანებოს და ცოტა ზემოთ მონახოს ახლობელ-მეგობრები.“ - განაცხადა ... ...

არქივი