საქართველოს სწორუპოვარი და საკაცობრიო მნიშვნელობის დენდროლოგიური ტყე-პარკების შექმნა შეუძლია

კარმიდამო ჩემი

საქართველოს სწორუპოვარი და საკაცობრიო მნიშვნელობის დენდროლოგიური ტყე-პარკების შექმნა შეუძლია

2018 ივლ 5 15:08:59

დენდროლოგია ბოტანიკის ნაწილია, რომელიც მერქნიან მცენარეებს _ ხეებსა და ბუჩქებს შეისწავლის (Dendrol ნიშნავს მერქნიან ხეს, Logos _ მოძღვრებას).

დენდროლოგიური მებაღეობა, განსხვავებით მებაღეობის სხვა დარგებიდან, აწარმოებს მერქნიან მცენარეულ სამყაროში ობიექტურად არსებული სილამაზის ძიებას, ლამაზ მცენარეთა შორის ულამაზესის გამორჩევას, მათი ეთნოგრაფიული ადგილმდებარეობიდან ნებისმიერად გადანაცვლებას, გალამაზებას და გაკეთილშობილებას. იქმნება მხატვრული ოსტატობით ნაირგვარი მნიშვნელობის, ბუნებრივზე უფრო ლამაზი, კოლორიტული ნაწარმოები _ დენდროლოგიური ბაღ-პარკები, რომლებიც ყოველგვარ დასახელებულ ადგილთა მხატვრულ-არქიტექტურული, ესთეტიკური და სანიტარულ-ჰიგიენური კეთილმოწყობის ერთ-ერთ ძირითად საფუძველს წარმოადგენს. დენდროლოგიური პარკების ასეთი შემოქმედება ერის კულტურასაც მოიცავს და ხშირად ხელოვნების განვითარების მარად უჭკნობ ძეგლად რჩება.

ასეთი შემოქმედებითი მუშაობის საილუსტრაციოდ ჩვენს პირობებში შეიძლება დავასახელოთ შავი ზღვის სანაპირო ბაღ-ქალაქები: ბათუმი, სოხუმი და მათი მიდამოები. აღნიშნული ბაღ-ქალაქების ნარგაობანი, რომლებიც ერთდროულად მოიცავენ საკუთრივ საქართველოს, ამიერკავკასიისა და კავკასიის, ჩინეთის და იაპონიის, სამხრეთ აფრიკის, ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროების, ინდოეთის და ინდოჩინეთის, ავსტრალიის და ტასმანიის, ახალი ზელანდიისა და ჩრდილო და სამხრეთ ამერიკის და ა. შ. სხვა ქვეყნების ულამაზეს მცენარეებს, როგორც წესი ადამიანთა ძიებისა და შემოქმედების შედეგია, რომელსაც საკმაოდ დიდი მემკვიდრეობა გააჩნია. სწორედ ამიტომ მიუთითებდა არა ერთი ცნობილი ადამიანი, რომ ახალგაზრდობას ბავშვობიდან უნდა განვუვითაროთ ესთეტიკური გრძნობა, რომელიც წყაროა ყოველივე მშვენიერის, დიადის, რადგანაც ესთეტიკურ გრძნობას მოკლებული ადამიანი, ცხოველის დონეზე დგასო _ "ხელოვნება არა მარტო ქმნის ხელოვნების საგანს, არამედ ქმნის ადამიანებსაც, რომლებიც ამ საგნის სილამაზეს და მშვენიერებას გაიგებენ".

ამდენად, ლამაზი დენდროლოგიური პარკების და ბაღების შექმნის მთავარი ამოცანაა, გვქონდეს ლამაზი ბაღნარ-წალკოტები, ლამაზი ქალაქი-ბაღები, ამასთანავე, საზოგადოებამ ეს სილამაზე საფუძვლიანად შეიგრძნოს.

გურიაში, შეკვეთილში მშენებარე დენდროლოგიური პარკის ირგვლივ, ზოგჯერ ისეთი უარყოფითი თვალსაზრისი გამოითქმის, არ შეიძლება ამას გამიზნული ქმედება არ უწოდო.

დენდროლოგიური ბაღ-პარკების წარმოშობას დიდი ხნის ისტორია აქვს. იგი წარმოიშვა აღმოსავლეთის ცხელ და ნახევრად უდაბნო ქვეყნებში _ ბაბილონში, ასურეთსა და ძველ ეგვიპტეში.

პირველი დენდროლოგიური ნარგაობანი მხოლოდ ორ ფუნქციას ასრულებდა _ პირველი და მთავარი მათი ფუნქცია, როგორ წესი, მცხუნვარე მზისგან _ სიცხე-პაპანაქებისგან თავდაცვაში და დაჩრდილვაში მდგომარეობდა. ბუნებრივია, ცხელ ქვეყნებში მცენარეთა ასეთ გამოყენებას, ადამიანისთვის სასიცოცხლო მნიშვნელობა ექნებოდა.

მეორე ფუნქცია, რომელიც უხსოვარი დროიდან გააჩნდა ნარგაობებს, მათ ფორმათა სილამაზეში მდგომარეობდა. ასეთი სასიცოცხლო მოთხოვნილებებით შეიქმნა ქვეყნად დეკორატიულ-დენდროლოგიური მებაღეობა და იგი ისე მძლავრად შემოიჭრა ადამიანთა ყოფა-ცხოვრებაში, რომ ძველი სპარსელები ხის დარგვას საღვთო საქმიანობად აღიარებდნენ, ლამაზ ბაღ-პარკებს კი სამოთხეს" ანუ "პარადიზებს" უწოდებდნენ, ძველ ბაღებში აწყობდნენ ხელოვნურ მთებს, ნაირგვარი დანიშნულების ფერდობებს, ტერასებსა და კლდეებს, რომლებსაც შესაბამისი არქიტექტურული გაფორმება გააჩნდათ. ზოგი ასეთი ბაღი თავისი სიდიდით მსოფლიო მნიშვნელობის ხელოვნების ძეგლად დარჩა _ მაგალითად, ბაბილონის დაკიდებული ბაღები, რომელიც ძველმა ისტორიკოსმა დიოდორ სიცილიელმა აღწერა.

აგრეთვე, საყოველთაოდ ცნობილია ძველი ეგვიპტური ბაღები. ისინი ჩვენ წელთაღრიცხვამდე 3200-2270 წლებს ეკუთვნის.

განთქმული იყო, აგრეთვე, ძველი იუდეის და არაბეთის ბაღები. ულამაზესი ბაღები არსებობდა პეკინის სამხრეთ და დასავლეთ მხარეს, სადაც თავმოყრილი იყო მერქნიან მცენარეთა 300 სახეობა.

ჩვენს წელთაღრიცხვამდე, მეხუთე-მეოთხე საუკუნეში, ათენში ორი ბაღი იყო ცნობილი. ერთი არსებობდა აკადემიის ახლობლად, სადაც ფილოსოფოსი პლატონი ასწავლიდა, მეორე ლიცეუმთან ახლოს, რომელშიც არისტოტელე მოღვაწეობდა. როგორ ჩანს, იმ დროს ლექციების კითხვა უმთავრესად ბაღში _ ღია ცის ქვეშ მიმდინარეობდა. ამიტომ იმ ბაღებს "პერიპატეტიკი" ეწოდებოდა, რაც ნიშნავს სასეირნოს. რომის ბაღებში ფართოდ იყო წარმოდგენილი მცენარეები: ჭადრები, წიფლები, დაფნა, კვიპაროსი და სხვა. .

აღორძინების ხანაში ბაღ-პარკების მშენებლობა უმაღლეს მწვერვალს აღწევს, რომლის ნიმუშები საბაღე ხელოვნების ძეგლად დარჩა. ასეთი შედევრებიდან განსაკუთრებულ ადგილს იჭერს ფლორენციაში დიდი მასშტაბის პარკი ბაბოლი, რომელიც მეთექვსმეტე საუკუნეში გაშენდა. იტალიური იმდროინდელი ბაღებიდან ხელოვნების საგანძურში რჩებიან: ფარნეზის ბაღები, ვილა ტორნოლია და სხვა.

საფრანგეთში ბაღთმშენებლობის განვითარების მწვერვალს ემთხვევა ლუდოვიკო მეთოთხმეტის მეფობის პერიოდი და ფრანგი არქიტექტორის ლენოტრის მოღვაწეობა. მან შექმნა მსოფლიოში ცნობილი ვერსალის პარკი, რომელიც საბაღე ხელოვნების ძეგლად დარჩა.

საქართველოში წარსულში ბაღ-პარკების შესახებ სპეციალური გამოკვლევები არსებობს. მხოლოდ ზოგიერთი საგულისხმო მასალა მოწმობს, რომ ქართველებს შორეული წარსულიდან, თხუთმეტი საუკუნის წინ, მცენარეული სამყაროს სილამაზის გაგების, შესწავლის და გამოყენების მაღალი მხატვრულ-ესთეტიკური კულტურა ჰქონიათ. აღსანიშნავია, რომ იმდროინდელ საქართველოში, ესთეტიკური მიზნით მოშენებული ნარგაობისთვის, სპეციალური ტერმინი "სამოთხე" შეურქმევიათ. "მოთხვა" ძველ ქართულში სეირნობას, დროს გატარებას ნიშნავდა, ხოლო "სამოთხველი" და "სამოთხე" სასეირნო და დროს გასატარებელ ადგილს ეწოდებოდა.

მეჩვიდმეტე საუკუნეში, შარდენის მოწმობით, თბილისში "დროის გასატარებელი ადგილები" და მშვენიერი ბაღები ყოფილა. საუკეთესო ბაღი, რა თქმა უნდა, მეფეს ჰქონია, რომელშიც იმდენად ხეები არ ყოფილა დარგული, რამდენადაც თვალის მოსახიბლად და ბაღის გასამშვენიერებლად, დამაჩრდილებელი და გამაგრილებელი ხეებით ჰქონია სავსე.

მეთვრამეტე საუკუნის დამლევს, "თბილისის ზემო და ქვემო გარეუბნები _ დირსიჭალა, ორთაჭალა, კრწანისი და ვერა მთლიანად ბაღებით იყო მოფენილი, _ აღნიშნავს ვახუშტი ბატონიშვილი.

საქართველოში, ჩვენ დრომდე დარჩენილია დენდროლოგიური პარკები _ წინანდლის, ჭავჭავაძის სასახლის, ზუგდიდის ( დადიანების სასახლის), ქუთაისში და გორაბერეჟოულის (ჩოხატაურში). შედარებით ახალგაზრდა ანასეულის (ოზურგეთი) დენდროლოგიური პარკები, რომლებიც დიდგვაროვანთა სასახლეების საკუთრებას წარმოადგენდნენ, დღესაც ფუნქციონირებენ, როგორც ტურისტების საჩვენებელი ობიექტი.

შემდგომ, დროთა ვითარებაში, ადამიანების პრაქტიკა და აზროვნება ნარგაობებისთვის ახალ მნიშვნელობას იძენს. შესაბამისად, იცვლება მათი მხატვრული ფორმა, მასშტაბი და გამოყენების შინაარსი, რომლის საუკეთესო ნიმუშია შეკვეთილის დენდროლოგიური პარკი, საოცრად გამორჩეული გაშენების სტილით და სილამაზით, რომელიც უკვე ოზურგეთში ჩამოსულ უთვალავ ტურისტს და სტუმარს იზიდავს.

დენდროლოგიური ბაღ-პარკების მნიშვნელობა შემდეგში მდგომარეობს:

მერქნიან მცენარეებს დაჩრდილვის არნახული უნარი გააჩნიათ, რასაც ცხელი ქვეყნებისთვის დიდი მნიშვნელობა აქვს.

 ნარგაობები ჰაერს ასუფთავებს ფიზიკურად. ისინი აღიარებულია დასახლებულ ადგილთა "ფილტვებად", რადგან შთანთქავენ ნახშირორჟანგს და გამოყოფენ ჟანგბადს.

 დადგენილია, რომ გარკვეულ ფართობზე 15% ნარგაობისა ჰაერს 20%-ით ასუფთავებს, 30% ნარგაობისა _ 50%-ით, ხოლო 65% ნარგაობისა ჰაერს ასუფთავებს 95%-ით.

ნარგაობები არსებით გავლენას ახდენს ჰაერის ტემპერატურაზე. მკვლევართა აზრით ნარგაობის მჭიდრო კორომებში, იქვე მდებარე ველებთან შედარებით, ტემპერატურათა სხვაობა 23 გრადუსამდე აღწევს.

 ნარგაობები ამცირებს ჰაერის მოძრაობის სიჩქარეს. დადგენილია, რომ ქარსაფარი ზოლები ქარების მოძრაობის სიჩქარეს ამცირებს მაქსიმალურად ხის სიმაღლის ათჯერად და ოცჯერად მანძილზეც კი.

 ნარგაობები ადიდებს ჰაერის შეფარდებით ტენიანობას, რასაც ადამიანის კეთილდღეობისთვის დიდი მნიშვნელობა აქვს. გამოანგარიშებულია, რომ 1 ჰა წიფლის კორომი სავეგეტაციო პერიოდში ყოველდღიურად დაახლოებით, 2600 ლიტრ წყალს აორთქლებს დადგენილია აგრეთვე, რომ 100 მცენარე 15 სმ დიამეტრით, დღეში აორთქლებს 5,5 კუბ. მ. წყალს (ფოთლოვნები), წიწვოვნები კი _ 1,4 კუბ. მეტრს.

ნარგაობები ამცირებს ხმაურს. ქუჩებში, სადაც მცენარეები არ არის, ხმაური ხუთჯერ მეტია, ვიდრე ისეთ ქუჩებზე, სადაც ნარგაობაა გაშენებული. მცენარეები იცავს ადამიანებს მავნე მიკრობებისგან და ნაირგვარი დაავადებებისგან. ისინი გამოყოფენ "ფიტონციდებს", რომელსაც აქვს თვისება, დახოცოს სხვა მავნე ორგანიზმები.

ნარგაობები ვიტამინისა და პროვიტამინის წყაროა, რომელთა გარეშე სიცოცხლე არ არსებობს და მათი ნაკლებობა ორგანიზმის ნაირგვარ და ფრიგიტულ დაავადებებს იწვევს. მათ შორის, ადამიანები იმყოფებიან რა მცენარეების გარემოცვაში, უშუალოდ ჰაერიდან ვიტამინს და პროვიტამინს იღებენ.

 ნარგაობათა ფერები ორგანიზმის ნერვული სისტემის გარდაქმნას იწვევს. ბაღ-პარკებში ნაირგვარი ფერის მცენარეთა შეტანით, შესაბამისად იცვლება გარემო და მასთან ადამიანის ორგანიზმის დამოკიდებულება.

კიდევ ბევრი დადებითი, საოცარი თვისებები აქვს მცენარეებს და განსაკუთრებით მერქნიან მცენარეებს, რომელთა ჩამოთვლა შორს წაგვიყვანდა. ამიტომ ქართული "სამოთხე", ჩვენი ქვეყნის ბაღ-პარკები ხალხის საკუთრებად უნდა იქცეს, მათი ყოფისა და ცხოვრების სამსახურში უნდა ჩადგეს. ამავე დროს, არსებობს ყველა პირობა იმისა, რომ საქართველოს, რომელსაც ასეთი მდიდარი მემკვიდრეობა და ბუნებრივი პირობები გააჩნია, დენდროლოგიური პარკების, ქალაქ-ბაღების, კურორტ-ბაღების ახალი, სწორუპოვარი, საკაცობრიო მნიშვნელობის ნიმუშები შექმნას. ამის უთვალსაჩინოესი მაგალითი შეკვეთილის დენდროლოგიური პარკია.

ცისანა ქაშაკაშვილი,
სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა ასოცირებული დოქტორი




 ახალი ამბები
  • ერთიანობა ჩვენთვის გადამწყვეტია – რ2 “P.S”-ის გუნდმაც დატოვარუსთავი 2 P.S-ის გუნდმაც დატოვა. განცხადება გადაცემის ფეისბუქის გვერდზე გავრცელდა.  "რუსთავი 2-ის 25-წლიან ისტორიასთან ერთად დასრულდა საქართველოს ყველაზე ხანგრძლივი ისტორიის მქონე ანალიტიკური გადაცემა „პოსტსკრიპტუმიც“. სატელევიზიო ფორმატი, რომელსაც ამ წლების განმავლობაში არ დაუკარგავს უმაღლესი რეიტინგი და მაყურებელი. პირველიდან უკანასკნელ დღემდე ჩვენ ვირჩევდით საზოგადოებისთვის ყველაზე საინტერესო თემებსა და მოვლენებს, გიყვებოდით არა მხოლოდ იმას, რა მოხდა, არამედ იმას, რატომ მოხდა, როგორ მოხდა და რა გაგრძელება ექნებოდა. საქართველოს უახლესი ისტორია იწერებოდა გადაცემით, რომელსაც მაყურებელი ყოველ კვირას, 9 საათზე ელოდა და რომელსაც ამ ქვეყნის ყველაზე გამოცდილ და ნაბრძოლ ჟურნალისტთა და ოპერატორთა პატარა გუნდი ამზადებდა. რამდენიმე დღის წინ სრულიად გაუფრთხილებლად მოგვიხსნეს საავტორო გადაცემის წამყვანი და ასევე საინფორმაციო სამსახურის უფროსი, რის შესახებაც მხოლოდ პირდაპირი ეთერით გავიგეთ. ეს გადაწყვეტილება აღარ გვიტოვებს არჩევანს - მრავალჯერადი დაპირების მიუხედავად, წაგვერთვა შესაძლებლობა, ვაკეთოთ ისეთი გადაცემა, როგორსაც ვაკეთებდით და ვთქვათ ის, რასაც ვთვლით საჭიროდ. სარედაქციო დამოუკიდებლობასთან ერთად, ერთიანობა და გუნდურობა ჩვენთვის გადამწყვეტია. ამიტომ ერთობლივად მივიღეთ მტკივნეული გადაწყვეტილება, დავუტოვოთ ბიძინა ივანიშვილს ჩვენი ხელით ნაშენები დაცარიელებული ტელევიზია და გუნდისგან დაცლილი „პოსტსკრიპტუმი“ - მხოლოდ ლოგო და მხოლოდ სახელი - იმისთვის, რომ ისევ ერთად გავაგრძელოთ იმავე საქმის კეთება. ჩვენს მაყურებელს არ ეღალატება. არ გემშვიდობებით! გვინდა გითხრათ - ნახვამდის. ნახვამდის და მომავალ შეხვედრამდე! სულ მალე!", - წერია ... ...
  • უკანონო მშენებლობები, ბოძების მოთხრა-დარჭობის სტიქიური პროცესი გომისმთაზე 13 აგვისტოს, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში სახალხო დღესასწაული "გომისმთობა 2019" გაიმართა, თუმცა, სადღესასწაულო განწყობის მიუხედავად, გომისმთაზე ასულს ყურადღების მიღმა არ დაგრჩებათ მიწაზე დაყრილი ბოძები, რომლებიც რამდენიმე დღის წინ, ოზურგეთი მუნიციპალიტეტის მერიის ინიციატივით, ზედამხედველობის სამსახურის წარმომადგენლებმა ბულდოზერებით მოთხარეს. ამის პარალელურად, ახლად ამოთხრილი ორმოებიც ჩანს, რომელსაც, აქაურთა თქმით, ნაწვიმარზე სოკოც ვერ ასწრებს ამოსვლას, ისე სწრაფად ჩნდებიან _ რაც მეტია ზეწოლა, უფრო სწრაფად ჩნდება ახალი ორმოები. _ აგერ მოთხრილია ბოძი, გვერდით დატოვებულია. კიდევ იქით მოთხრილი, მერე ისევ დატოვებული. ვინც მოთხარა, როგორ მიხვდა _ რომელია კანონიერი და რომელი უკანონო? აქ ხომ ყველაფერი მოსწრებაზეა უკვე და დღეს რომ მოთხარო, ხვალ დილას ორმოს ვიღაც მაინც ამოიღებს, რომ სასწრაფოდ მოინიშნოს სამოსახლო და ასევე, ჩქარა დაიწყოს სახლის მშენებლობა _ იმედოვნებენ, რომ აშენებულს ვერავინ წაართმევთ. ვის დააჯერებ, რომ ამ განუკითხაობისას, აქ ყველაზე მეტად ხელისუფლების წარმომადგენლები არ იხეირებენ?! ამიტომ, მაქსიმალურად უნდა იქნეს მიღებული გადამწყვეტი ზომები, რომ უკანონო მშენებლობები, ბოძების მოთხრა-დარჭობის სტიქიური პროცესი რაიმე რეგულაციით შეჩერდეს, _ გვეუბნებიან გომისმთაზე მყოფი დამსვენებლები, რომლებიც, ძირითადად, გურიის მცხოვრებლები არიან. როგორც ყოველდღიურობა გვიჩვენებს და ადგილზე მისვლისას ჩანს, მოთხრის პროცესმა უკანონო მშენებლობები უფრო დააჩქარა _ გომისმთაზე ასულთ არაერთი სამშენებლო მასალით დატვირთული მანქანა დაგვხვდა. გარდა ამისა, აქ მიმდინარე მშენებლობებს შორის, უკვე იციან, რომელს არ უნდა შეეხოს არავინ. მაგალითად, ერთ-ერთ ადგილზე, სადაც, დაახლოებით, 400 კვ.მ. ფართობზე ფუნდამენტის ჩასხმის სერიოზული სამუშაოებია დაწყებული, გვითხრეს, რომ ეს ერთ-ერთი მღვდლისაა, რომელიც იქით გვერდზე ცოლისძმას უშენებს სახლს, აქეთ _ ცოლისდას და კიდევ სხვა ახლობელსაც, მაგრამ როგორ ეტყვიან რაიმეს, უხერხულიაო. ახლახან, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს სივრცითი მოწყობის და ინფრასტრუქტურის კომისიის სხდომაზე, კომისიის თავმჯდომარემ ლავრენტი ბიგვავამ წარმოადგინა რეკომენდაციების პროექტი, რომლითაც სააგარაკო სახლების იმ მშენებლებს, რომლებსაც კურორტზე სახლის 30 პროცენტი აქვთ აშენებული, არ შეუშლიან ხელს და ნებას დართავენ, გააგრძელონ მშენებლობა(?),დანარჩენებს კი _ არა... რაკი კურორტზე არსებული განუკითხავი ვითარების დასაძლევად, ბარიერი მისივე დღევანდელი სტატუსია, კომისიის წევრებმა უმწეობა გამოთქვეს დღევანდელი მდგომარეობის მოსაგვარებლად. კომისიის თავმჯდომარის ლავრენტი ბიგვავას მოსაზრება ასეთია: "აუცილებელია მუნიციპალიტეტის შესაბამისმა სამსახურებმა, არსებული მძიმე მდგომარეობის კანონის ჩარჩოებში მოქცევის მიზნით, კურორტის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის და სხვა ნორმატიული აქტების მიღებამდე, დაგეგმოს და განახორციელოს ქმედითი ღონისძიებები, რომელიც არც სააგარაკო სახლების მეპატრონეებს დააზიანებს და არც კურორტის შემდგომ განვითარებას შეუშლის ხელს". ეს წინადადება ოფიციალურად კარგად ჟღერს, თუმცა, ეწინააღმდეგება 30%-იან შეღავათს, რომლის დადგენა რა მოსაზრებას ექვემდებარება, ბუნდოვანია. ასევე, ბუნდოვანია კომისიისა და უმრავლესობის ფრაქციის წევრების მიერ მიღებული გადაწყვეტილება _ შემუშავდეს სარეკომენდაციო წერილი, რომელიც სამხარეო ადმინისტრაციას და მუნიციპალიტეტის მერიას გადაეგზავნება. გაურკვეველია, რა უნდა დაადგინოს სამხარეო ადმინისტრაციამ და მუნიციპალიტეტის მერიამ _ როგორ დართავს ნებას მას, ვინც სახლის 30% ააშენა, ან როგორ შეუშლის ხელს, ვისაც მხოლოდ ახლად ჩაბეტონებული ბოძები აქვს და თუ ის სასულიერო პირი იქნება?! გომისმთაზე უკანონო მშენებლობის პროცესი, ჯერჯერობით, შეუქცევადია, რასაც ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს სივრცით-ტერიტორიული დაგეგმარების და ინფრასტრუქტურის კომისიის სხდომაზე განხილული საკითხი _"გომისმთაზე არსებული მდგომარეობა და მიღებული გადაწყვეტილება", ალბათ, ძნელად შეაჩერებს. "გურია ნიუსი" გომისმთაზე არსებული უკანონო მშენებლობების რთულ პროცესს აქტიურად ... ...
  • ფეშენებლური ვილების მიღმა _ რა ხდება შეკვეთილში და რა პრეტენზიები აქვს დამსვენებელს ხელისუფლებასთანშავი ზღვის ნაპირას, მდინარე ნატანების შესართავთან, ზღვის დონიდან 2 მეტრზე, ოზურგეთიდან 21 კილომეტრის დაშორებით მდებარე კურორტ შეკვეთილის ბუნებრივი სამკურნალო ფაქტორები _ ზღვისპირა ნოტიო სუბტროპიკული ჰავა, ზღვის წყალი და მაგნიტური ქვიშაა. როგორც მედიკოსები ამბობენ, ჰაერის, მზისა და ქვიშის აბაზანები გულსისხლძარღვთა, ნერვიული სისტემის ფუნქციური დაავადებებს, მეორად ანემიას, რაქიტს, პერიფერიულ ნერვულ სისტემისა და სახსრების დაავადებებს შველის. შესაბამისად, წლების განმავლობაში კურორტი დამსვენებელს არ უჩიოდა. ბოლო წლებში, შეკვეთილის სახელი საერთაშორისო საძიებო სისტემებშიც გამოჩნდა, რასაც ხელი"ციცინათელამ","მინიატურულმა საქართველომ","მუსიკოსების პარკმა","ბლექ სი არენამ" და სასტუმრო"პარაგრაფმა" მნიშვნელოვნად შეუწყვეს. თუ ინტერნეტმასალებს დაეყრდნობით, გაიგებთ, რომ შეკვეთილში დასვენებისა და გართობისთვის საუკეთესო პირობებია. თუმცა, ეს ყველაფერი ერთ ზოლში _ იქ, სადაც ფეშენებლური ვილები და გასართობი ობიექტებია. დანარჩენი უბნები ადგილობრივ ხელისუფლებას უყურადღებოდ აქვს მიტოვებული _ იქ არც გზაა, არც სანაგვე ურნები, არც დასასვენებელი ადგილები. უფრო მეტიც, იმ ადგილებში, სადაც უამრავი ტურისტი კარვებითა და მანქანებით მიდიან, ბალახის მოთიბვითაც კი არავინ იწუხებს თავს. ამ ადგილებში გზა ისეა დაზიანებული, რომ ძლიერ სიცხეშიც კი ტალახია... ტყეში, ეკალ-ბარდებთან ერთად უამრავი ნაგავი ყრია, რაც დამსვენებლების სამართლიან უკმაყოფილებას იწვევს: _ უნიკალური კურორტია ძალიან დიდი პოტენციალით, თუმცა, მის კეთილმოწყობაზე, როგორც ჩანს, შერჩევით ზრუნავენ _ მდიდარი ხალხის სახლებთან გზაცაა, განათებაც და სისუფთავეც. ის ადგილები კი, სადაც ჩვეულებრივი ადამიანები ყოველდღიურად დადიან, როგორც ჩანს, არავის ადარდებს, _ აღნიშნავენ დამსვენებლები. მოუწესრიგებელ კურორტზე ყურადღებას უცხოელი ტურისტებიც ამახვილებენ: _ არაჩვეულებრივი კურორტია _ კარგი ზღვა, ჰაერი, თუმცა, ძალიან მოუწესრიგებელი. საპიკნიკე ადგილები არ არსებობს, კარავსაც ვერ ვშლით ნორმალურად, რადგან ყველგან ტალახი და ეკლებია. არადა, ინტერნეტში სხვა რამ იძებნება, _ აღნიშნეს"გურია ნიუსთან" საუბრისას პოლონელმა ტურისტებმა. მათ მსგავსად ფიქრობენ სხვა ქვეყნებიდან ჩამოსული ტურისტებიც და ადგილობრივებიც: _ დასუფთავების მანქანა მხოლოდ მდიდრულ ვილებთან და ბიძინა ივანიშვილის სახლის მიმდებარე ტერიტორიაზე დადის. ალბათ, იმისთვის, რომ ივანიშვილს და ხელისუფლების სხვა წარმომადგენლებს, რომლებსაც შეკვეთილში ფეშენებლური კოტეჯები აქვთ, დაანახონ, თუ როგორ მუშაობენ. იმ მხარეს ასუფთავებენ, უვლიან და აქეთ, სადაც უამრავი ტურისტია და ჩვეულებრივი ადამიანები ყოველდღე მოდიან, არც კი იყურებიან. არაერთხელ ვთხოვეთ ოზურგეთის მერიას, რომ ეს ტერიტორიებიც დაესუფთავებინათ, გზა მოეწესრიგებინათ, ეკალ-ბარდები მოეჭრათ, თუმცა, უშედეგოდ. არადა, ხელისუფლებას რომ ჰკითხო, ტურიზმის განვითარება მათი პრიორიტეტია. ეს პრიორიტეტი როგორაა დალაგებული, თქვენც ხედავთ, _ გვიყვებიან შეკვეთილში ჩასულებს. იმის გასაგებად, თუ რატომ ასუფთავებენ მხოლოდ ერთ ნაწილს და რატომ არ ითვალისწინებენ ჩვეულებრივი ადამიანების თხოვნას, ოზურგეთის მერთან დაკავშირება ვცადეთ. თუმცა, კონსტანტინე შარაშენიძემ, ჩვეულებას არ უღალატა და "გურია ნიუსის" სატელეფონო ზარებს არ უპასუხა. გურიის გუბერნატორმა, ზურაბ ნასარაიამ თავდაპირველად გვითხრა, რომ შეკვეთილი ერთი კვირის წინ დასუფთავდა. თუმცა, მას შემდეგ, რაც ვუთხარით, რომ საპირისპირო სიტუაციის ამსახველი ფოტომასალა გაგვაჩნდა და რომ ის ადგილები, სადაც ფეშენებლური ვილები არ დგას (განსაკუთრებით ე. წ."კაპროვანი") ძალიან ცუდ მდგომარეობაშია, გვითხრა, რომ აუცილებლად გაარკვევდა: _ ზუსტად არ ვიცი, ლოკაციები სად დაასუფთავეს. ამიტომ, დავუძახებ დასუფთავების სამსახურს, გავერკვევი და შესაბამის მითითებებს მივცემ, _ აღნიშნა ... ...
  • ცხოველთა დაცვის ფედერაციის წარმომადგენელი: "გურულები ძაღლების მიმართ აგრესიულები ხართ!"მიუსაფარი ძაღლების საკითხი მწვავედ დგას ოზურგეთში _ აქ, უახლოეს თვეებში, გასულ წლებზე რომ არაფერი ვთქვათ, არაერთი მოქალაქე დაკბინა ქუჩაში მოხეტიალე ძაღლებმა, მათ შორის, ბავშვიც იყო. 16 აგვისტოს, ოზურგეთის აგრარულ ბაზარში მიუსაფარმა ძაღლმა მოქალაქე დაკბინა _ მელექედურელი მამაკაცს, რომელიც ბაზარში შევიდა, მოულოდნელად ძაღლი უკნიდან ეცა. როგორც თვითმხილველები ჰყვებიან, კაცი შემობრუნდა და მოგერიებას შეეცადა, თუმცა, დაეცა და ძაღლი ზემოდან მოექცა. კაცმა იმდენი მოახერხა, რომ ყელში წვდა და სახეზე კბენის საშუალება არ მისცა. ცხოველის მოგერიება ვერც ირგვლივ შემოხვეულმა ხალხმა მოახერხა და სამაშველო სამსახური გამოიძახეს. _ სამაშველო სამსახური გამოვიძახეთ, ისეთი ამბავი იყო. აგერ, ბაზარში მომუშავე ავთო ჩხაიძემ იმარჯვა და ძაღლი მოაშორა წაქცეულ კაცს. თუ აქაურობას არ მოაშორეს ეს ძაღლები, შეჭამს ვიღაცას და მერე მიხედავენ, ალბათ, _ ამბობს ბაზარში დასაქმებული აბელ ფრანგულაშვილი. ბაზარში მომუშავე ქალბატონის, მანანა ფერცულიანის თქმით, ისიც დაკბინა მიუსაფარმა ძაღლმა და დღემდე მკურნალობს. _ ამ ძაღლებს დღეში რამდენჯერ ვაჭმევ, არ ვიცი. მაინც მე დამკბინეს. რა უნდა ვქნა? ვინმემ თუ არ მოაგვარა ეს საკითხი, კარგად არ დასრულდება ამ ძაღლების პარპაში. ახლახან რომ ბავშვი დაკბინა, მთელმა ოზურგეთმა იცის, _ გვითხრა ქალბატონმა მანანამ. ბადრი ჭაფოძე, ბაზარში მომუშავე: "მეც მახსოვს ამ ძაღლების კბილი. ვის დატოვებენ ესენი, რომ არ უკბინონ? მანქანიდან გადმოვედი და მეცა უცებ. დაგელაპარაკება თუ რა? მიუსაფარი ძაღლებიაო, რომ იძახიან, მიუსაფარი ადამიანი დაკბინა, აგერ, აჩიკო ჭაფოძე _ არც სახლი აქვს, არც არავინ ჰყავს და იმას უპატრონონ. ძაღლიც ცოდოა და ადამიანიც. შეგვჭამონ მაშინ. გამოუშვან, რაც ძაღლებია, "ბირკის" დაბნევა შველის?!" ლილი დოლიძე, ბაზარში მომუშავე ქალბატონი: "საშინელებას ვუყურე! ბაზარში შესულ კაცს პირდაპირ ეცა, კაცი წაიქცა და ძაღლი ყელში წვდა. ვკიოდით. ისევ კაცმა იმარჯვა და არ მისცა საშუალება, სახეზე ეკბინა. სამაშველო სამსახურში დავრეკეთ... აქ თითქმის ყოველდღე ასეთი ამბავია. რაღაც ღონისძიება გაატარონ, სასწრაფოდ. ხალხს ვერ გაუვლია _ ყველგან ძაღლი დადის ან წევს..." დალი ქერქაძე, მაღაზიაში მომუშავე ქალბატონი: "ფეხით სიარულს ვინ დაეძებს, ველოსიპედით ვერ გაუვლიათ ღამით ადამიანებს. იკითხეს ამბავი? რომ დაწერთ, ვიღაცამ ხომ უნდა გაატაროს ღონისძიება? თუ საპროტესტო აქცია მოვაწყოთ მაინცდამაინც?" ოზურგეთის სერვისცენტრის უფროსმა თენგიზ ქუტიძემ "გურია ნიუსთან" თქვა, რომ ძაღლი, რომელმაც მოქალაქე დაკბინა იდენტიფიცირებულია და მალე გადაიყვანენ თავშესაფარში: _ ბაზარი კერძო ტერიტორიაა და თუ იქიდან ოპერატიულად მოგვმართავენ ასეთ დროს, ჩვენ რეაგიბას არ დავაყოვნებთ, _ გვითხრა ქუტიძემ. "გურია ნიუსი" ცხოველთა დაცვის ფედერაციის, გურია-აჭარის ზონის წარმომადგენელს, გულო ფუტკარაძეს დაუკავშირდა და შექმნილი მდგომარეობის შესახებ ესაუბრა. _ ძაღლი არავის კბენს, თუ არ უყვირე და დაარტყი. გურულები განსაკუთრებით აგრესიულები ხართ ძაღლების მიმართ (?!) მე ერთი თვის განმავლობაში დავდივარ მთელ გურიაში. ლიხაურის გადასახვევიდან ვიწყებ, ურეკსა და ნატანებში ჩავდივარ. ოზურგეთის ბაზარში ყვირიან ქალები, ძაღლები წაათრიეთო. ერთხელ არ მითხრა რომელიმემ, რა ცოდოაო. პირიქით, ოზურგეთში აწამებენ ძაღლებს (?!). რამდენს მე თვითონ მოვხსენი ყელზე თოკი. კისერში აქვთ წაჭერილი და ქუჩაშია გადმოგდებული, თითქოს, ის სულიერი არ იყოს. ყველას ფოტოები მაქვს. ვაგროვებ და გამოფენა უნდა გავაკეთო, ოზურგეთის რომელ სოფელში და რომელ ქუჩაზე ვნახე ეს ნაწამები ცხოველები. _ ქალბატონო გულიკო, ვინ სცემს ასე გააფთრებით, ან სად წერია, რომ გურულები არიან განსაკუთრებით აგრესიულები ძაღლების მიმართ? ბავშვი დაკბინა ამას წინათ და გიკვირთ, მშობელი რომ უკმაყოფილო იყოს? _ კი, ოზურგეთელები არიან ძალიან აგრესიულები. მე ეს ვნახე. მეოთხე კლასიდან ძაღლებს ვმფარველობ, ახლა პენსიონერი ვარ. ჩემთვის არ უკბენია ძაღლს. რაღა მანდ დაკბინა ყველა? მოფერება უნდა. სადაც მიჩვეულია, იქ უნდა იყოს და უნდა აჭამონ. კანონი იცავს და ძაღლს ვერსად წავიყვანთ. როგორც ვიცი, ოზურგეთში დაგეგმილია თავშესაფრის აშენება. მანამდე კი, თეატრის რეაბილიტაცია რომ დასრულდება, უნდა შეკრიბოთ მთელი მოსახლეობა და ტრენინგი ჩავუტაროთ, თუ როგორ უნდა მოუარონ ძაღლებს. _ გურულებს ძაღლების მოვლა ესწავლებათ? _ კი, კი, ნამდვილად... აგერ მოვიდა ჩემი "სერი", ასე ქვია. ... მოდი, მოდი, გენაცვალე. ქუჩაში ვიპოვე, 7 კილო თუ იქნებოდა, გატყავებული, გადაგდებული, დავბანე, ვუმკურნალე, ვაჭამე და ახლა უზარმაზარი ბომბორაა. მოდი, შემოგევლე, მოდი (ეტყობოდა, ძაღლს მიეფერა გურულებზე გაბრაზებული ქალბატონი გულიკო, რომელიც ვერანაირად ვერ დავარწმუნეთ, რომ ოზურგეთში ძაღლების ცემას მასობრივი ხასიათი არ აქვს და აგრესიული ხშირად თვით ეს მიუსაფარი ცხოველები არიან. ავტ.). ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის მერიაში ამბობენ, რომ თავშესაფრის აშენება 2020 წლის იანვრისთვის იგეგმება, მანამდე კი უდიდესი ძალისხმევაა საჭირო, რომ მოქალაქეების დაკბენის ფაქტები აღარ ... ...
  • ერთი კილოგრამი თხილის ფასი ოთხი ლარი გახდა: "დაბრუნებული დიდება"გასული ერთი კვირის განმავლობაში, ოზურგეთში ერთი კილოგრამი თხილის ფასი ერთი ლარით გაიზარდა და ოთხი ლარი გახდა. ყველა აღნიშნავს, რომ წელს კი არა, მომავალ წლებშიც არ ელოდნენ თხილის ფასის მატებას, რადგან თხილის სიდამპლემ და მის მიერ მოყენებულმა ზარალმა ადამიანებს რწმენა ისე შეურყია, რომ ზოგან პლანტაციების აჩეხვაც დაიწყეს. თხილის მიღება, ჩვეულებრივ, კვლავ პრიმიტიული ფორმით ხდება _ ერთი საღი მარცვლის ღირებულება 40 თეთრია. ყოველი გატეხილი ათი ცალიდან, რამდენიც იქნება საღი, მომტანი იმდენ ორმოც თეთრს მიიღებს. ზოგან გაუტეხავადაც იბარებენ, რადგან თხილს ხარისხი ეტყობა და სიმძიმეც მოქმედებს. თუ გასულ წლებს გადავხედავთ, მხოლოდ 2005 წელს და მომდევნო პერიოდში, თხილის ფასი ასეთ ნიშნულზე, ივლისის ბოლოს და აგვისტოს დასაწყისში იყო. _ 2005 წელი ამ მხრივ გამორჩეული იყო და მაშინ ჩვენს სიხარულს საზღვარი არ ჰქონდა. ვფიქრობდით, ავშენდითო და ამ ყველაფერს ხელისუფლებაში მიხეილ სააკაშვილის მოსვლას ვუკავშირებდით. თუმცა, ორ წელიწადში თავდაღმა წავიდა თხილის ფასის საქმე. ბოლო სამი წელია კი, ამ ყველაფერს თხილის სიდამპლე მიემატა, თითქოს, დაბალი ფასი არ გვყოფნიდა და იქამდე მივიდა საქმე, ხალხმა თხილის აჩეხვაც კი გადაწყვიტა. თუმცა, ახლა უზომოდ გვიხარია _ მგონი, გვეშველება და თხილი ძველ დიდებას დაიბრუნებს. შიში მაინც გვაქვს, რადგან უცებ ვიღაც გამოხტება და ფასს დააგდებს. ამიტომ, ჟურნალისტები თუ იქნებით ფხიზლად და ასე ხშირად ჩამოივლით, იქნებ, ვერ დაგვჩაგრონ. უნდა მოგვეხმაროთ! _ გვეუბნებიან თხილის ჩასაბარებლად რიგში მდგომი მოქალაქეები: ჩოხატაურელი ნონა შათირიშვილი, ოზურგეთელები: მარგო ნინიძე, ვახტანგ ერქომაიშვილი და ხათუნა ცქვიტინიძე. თხილის სეზონზე, მიმღებ პუნქტებში ხშირად ამბობენ, რომ არ იციან, შეიცვლება თუ არა თხილის ფასი უარესობისკენ ან პირიქით. უმეტესად, საუბრობენ ქარხნების ამუშავების შესახებ, რაც, თუ გასული წლების პრაქტიკას გადავხედავთ, ფასზე უარყოფითად მოქმედებს. ამასთანავე, აგვისტოს დღესასწაულების და შემდეგ, მოახლოებული სასწავლო წლის დაწყებისას, ჩვეულებრივი ამბავია თხილის ფასის დაწევა, რაც არასდროს კონტროლდება, თუ ვის მიერ ხდება. _ ვერაფერს გეტყვით. მანამდე ჩააბარონ, ვიდრე დღესასწაულები დადგება. ნედლ თხილს რომ ასეთი ფასი აქვს, ურიგოა? ჩვენ არ ვქმნით ამ გარემოს, ფასების ზევით-ქვევით მონაცვლეობას არ ვაკონტროლებთ და არც არავინ გვეკითხება. უბრალო ადამიანები ვართ და ლუკმა-პურის ფულისთვის ვათენ-ვაღამებთ, _ გვეუბნებიან თხილის მიმღებ ჯიხურებში. ფასის მატების მიუხედავად, ხალხი მაინც უკმაყოფილოა იმის გამო, რომ თხილს სათითაოდ ტეხენ და ცალობით ითვლიან: _ კარგს და ცუდ თხილს ეტყობა, როგორი ხარისხიც აქვს. ესეც ხალხის საწვალებლად მოგონილი ხერხია და არ გვგონია, ხარისხს ზუსტად განსაზღვრავდეს, _ ამბობენ ისინი. რაც შეეხება თხილის გადამამუშავებელი ქარხნების ამუშავებას, ზოგიერთი უკვე ამოქმედდა. თხილის მიმღებ პუნქტებში გვითხრეს ისიც, რომ ქარხნებმა უკვე გააშრეს თხილი და წონაში სხვაობა დიდია. უვარგისიც ბევრია და შესაძლოა, ფასმა მოულოდნელადაც დაიწიოს. თუმცა, რიგითი მოქალაქეები ამ ყველაფერს მორიგ ფანდს უწოდებენ და როგორც წლების მანძილზე, ახლაც ითხოვენ განსაკუთრებულ რეგულაციას, რომელიც არც ერთ მხარეს _ არც გლეხს და არც მიმღებს არ დააზარალებს. 14 აგვისტოსთვის, ოზურგეთში, თხილის ფასმა 5-10 თეთრით დაიწია; ასევე, მოხდა, ფასების მინიმალური სხვაობით,"გულშიშველას" და"ბერძნულას" გაყოფა ერთმანეთისგან _ ერთი კილოგრამი"ბერძნულა", თუ გატეხილი ათი ცალიდან, ცხრა ან ათი საღია, ოთხი ლარი ღირს, ანუ ერთი ცალი 40 თეთრად ფასდება."გულშიშველას" ერთ ცალს 35 თეთრად ანგარიშობენ, ანუ ერთ კილოგრამში სამლარნახევარს იხდიან. თუ გატეხილი თხილის რაოდენობიდან საღი გული ნაკლებია, შესაბამისად, იკლებს ფასიც. ოზურგეთის ბაზარზე, ჯერჯერობით, თხილის ფასის გამოანგარიშების ეს მარტივი, პრაქტიკული და შესაძლოა, პრიმიტიული წესი დომინირებს. დღეისთვის, ოზურგეთში აქტიურად ვრცელდება ინფორმაცია, რომ მეზობელ რეგიონებში ერთი კილოგრამი თხილის ფასი 2-3 ლარით მეტია, რაც არანაირად არ დასტურდება"გურია ნიუსის" მიერ გადამოწმებული ინფორმაციით. შედარებით მეტი ფასი აქვს სამეგრელოში, კონკრეტულად, ზუგდიდში, რაც წლების განმავლობაში ასე ხდება. _ ოზურგეთში, რომ შეხვიდე სხვადასხვა მაღაზიაში, შაქარი 10-15 თეთრით, ზოგან მეტი ღირს, ზოგან _ ნაკლები. თავისუფალი საბაზრო ეკონომიკის პირობებს დღევანდელ კონიუნქტურაში, ჯერჯერობით, ვერაფერი ცვლის. თუმცა, ორი ან სამი ლარით მეტი იყოს თხილის ფასი რომელიმე რეგიონში, მტკნარი ტყუილია, ჩვენზე უკეთ ეს არავინ იცის, _ გვეუბნებიან თხილის მიმღებ ... ...

არქივი

კარმიდამო ჩემი

უკრაინული გოგრა _ საუკეთესო თვისებების მქონე საკვები აგრარული კულტურა

წარმატებულმა მეურნემ ნოდარ დიასამიძემ, რომელიც...

უნდა გავაჩაღოთ ხელოვნურად შექმნილი დამღუპველი ტენიანობის წინააღმდეგ ბრძოლა

არაერთხელ გამოთქმულ თვალსაზრისს, ბუნებაში ადამიანის...

მოვამზადოთ მოხარშული ატმის წვენი

 ზაფხულში ხილის წვენის და კომპოტების...

ზაფხული და სალათები

სალათს, რომლის სეზონი განსაკუთრებით ზაფხულშია,...

აკეთე მარტივად _ 10 საყოფაცხოვრებო ხრიკი დიასახლისებისთვის

სახლის გენერალური დალაგება-დასუფთავება საკმაოდ დიდ...

პიტნის სამკურნალო თვისებები

ამ საოცრად სურნელოვანი და არომატული...

"ჩემი პატარა ვენეცია" მაქვს" _ რას საქმიანობს 80 წლის პურის...

ამირან პეშკოვი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ...
ზაფრანი

როგორ ზრუნავენ სილამაზეზე ზოდიაქოს ნიშნის ქალები

ალბათ, დაკვირვებიხართ, რომ სუსტი სქესის...

როგორი ცოლი სჭირდება მამაკაცს ზოდიაქოს ნიშნის მიხედვით

სრულიად საქალეთი და მამაკაცური სამყაროს...

ბავშვი, მშობელი, ასტროლოგია

ალბათ დაკვირვებიხართ იმ ფაქტს, რომ...

რეკორდული წაგება

იშვიათად მოიძებნება ადამიანი, რომლის გარემოცვაში...

ხუთი ყველაზე უცნაური პროფესია

ქოქოსის პალმის სპეციალისტი მისი დანიშნულებაა...