რუსეთი გვიპასუხებს ბრძოლის ველზე - რას ფიქრობენ თურქეთში

მსოფლიო

რუსეთი გვიპასუხებს ბრძოლის ველზე - რას ფიქრობენ თურქეთში

2015 ნოე 25 22:33:06

 რა გავლენას იქონიებს თურქების მიერ რუსული თვითმფრინავის ჩამოგდება  რუსულ-თურქულ ურთიერთობებზე?  ამ საკითხებთან დაკავშირებით თურქული ინტერნეტგამოცემა www.birgun.net  სტამბულის უნივერსიტეტის პოლიტოლოგიისა და საერთაშორისო ურთიერთობების დოცენტს ჰაქან გიუნეშს ესაუბრა. გთავაზობთ ამ ინტერვიუს თარგმანს:

რუსულმა თვითმფრინავებმა თურქული საჰაერო სივრცე ადრეც დაარღვიეს, მაგრამ მაშინ მათ ჩამოგდებამდე საქმე არ მივიდა, რუსული მხარის ბოდიშით დასრულდა ყველაფერი. ახლა რატომ შეიცვალა თურქეთის პოზიცია და მიდგომები?

თურქეთმა დასავლეთიდან მხარდაჭერა მიიღო და მხოლოდ ამის შემდეგ წავიდა ასეთ გაბედულ ნაბიჯებზე.   მაგრამ როდემდე გაგრძელდება დასავლეთის ეს მხარდაჭერა ჯერ უცნობია, დავინახავთ. რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმერ პუტინმა განაცხადა, რომ მომხდარი არ შედიოდა რუსეთისა და თურქეთის ინტერესებში და ეს ორივე ქვეყნის საწინააღმდეგოდ იმუშავებს.

 იმავე განცხადებაში პუტინმა აღნიშნა, რომ ეს ტრაგიკული ინციდენტი სერიოზულ გავლენას მოახდენს თურქულ-რუსულ ურთიერთობებზე. ჩვენ მუდამ კეთილმეზობლურ ურთიერთობას ვუჭერდით მხარს. - აღნიშნა მან.

შექმნილი კრიზის დროს როგორ ფიქრობთ, რას მოიმოქმედებს რუსეთი? თურქეთ-რუსეთის შემდგომი ურთიერთობა რაზე იქნება დამოკიდებული?

ყველაფერი დამოკიდებული იქნება მოვლენებზე, რომელიც ბრძოლის ველზე განვითარდება. თურქმენების, ჯიჰადისტების სხვადასხვა ჯგუფებისა და ოპოზიციური დაჯგუფების დაპირისპირების დროს, რომელშიც რუსეთიც აქტიურადაა ჩართული.

თუ ეკონომიკურ მხარეს შევხედავთ, ორივე ქვეყანა ცდილობს არ გააფუჭოს ურთიერთობები, რადგანაც ეს ორივე ქვეყნის ინტერესებს დააზიანებს. მაგალითისათვის გეტყვით, რომ თურქეთისათვის ბუნებრივი აირის ალტერნატივის უცებ ნახვა ძნელია, რუსეთისათვის კი მისი გაყიდვა.

დაახლობით ორი წლის განმავლობაში თურქეთ-რუსეთის ურთიერთობები, შეიძლება ითქვას,  გაუარესდება. თურქულ კომპანიებს შეავიწორებან რუსეთში, შემცირდება რუსი ტურისტების რაოდენობაც. სავარაუდოდ, თურქეთი დაკარგავს რუსეთის როგორც სტრატეგიული ეკონომიური პარტნიორის სტატუსსაც.

 თვითმფრინავის ჩამოგდების შემდგომ, მოვლენები სხვანაირად ვითარდება და იმის გასარკვევად, თუ ვისი კონტროლის ქვეშ აღმოჩნდება თურქმენებით დასახლებული რეგიონი,  ცოტა უნდა მოვიცადოთ. თუკი ეს რეგიონი იმ ჯგუფების კონტროლის ქვეშ აღმოჩნდება, რომელსაც მხარს თურქეთი უჭერს, მაშინ შეგვიძლია ვთქვათ, რომ თურქეთმა კბილები აჩვენა და თავისას მიაღწია. თუმცა, ჩანს, რომ ეს ნაკლებსარწმუნოა. შეიძლება აქაურობა სირიის არმიის ხელში გადავიდეს და ეს იქნება რუსეთის პასუხი თურქეთისათვის.

თვითმფრინავის ჩამოგდება რა გავლენას მოახდენს ანტიჯიჰადურ ომზე, რომელსაც რუსეთი სირიაში ახორციელებს?

 ეს დიდი გავლენას არ იქონიებს, იმაზე რომ საბრძოლო მოქმედებები გაგრძელდეს ჩვეულებრივ. თუმცა, ეს საკმაოდ რთული რეგიონია და აქ სხვა ჯიჰადის მომხრე დაჯგუფებების ინტერესებიც იკვეთება.  რეგიონში მდგომარეობას ისიც ართულებს, რომ აქ მხოლოდ თურქმენები არ ცხოვრობენ. აქ 1915 წელს გადასახლებული სომხები, ქრისტიანები და ალევიტებიც ცხოვრობენ. მათი ნაწილი იძულებული გახდა გაქცეულიყო ამ რეგიონიდან.

"რუსეთი შეეცდება თურქმენდაღის გაკონტროლებას.  ეს მოვლენა ერდოგანსა და დავითოღლუს საშუალებას მისცემს, საერთაშორისო არენაზე კატარის, როგორც ტერორიზმის მხარდამჭერი ქვეყნის იმიჯი გაამყაროს.

ვლადიმერ პუტინმა განაცხადა, რომ თურქეთი მხარს უჭერს ისლამურ ხალიფატს და ეს იყო ტერორისტების მხარდამჭერთა მხრიდან ზურგში დანის ჩარტყმა." დიპლომატიური  ენიდან ეს როგორ შეიძლება ვთარგმნოთ?

 ეკონომიკური მოსაზრებიდან გამომდინარე, რუსეთი აქამდე თავს იკავებდა ღია დაპირისპირებაზე და ახლაც ცდილობს კონფრონტაციას თავი აარიდოს. მიუხედავად, ამისა რუსული სამთავრობო ტელეარხები თურქეთს წარმოაჩენდნენ, როგორც ტერორისტების მხარდამჭერსა და გარკვეულწილად დამფინანსებელ ქვეყანას.  თუმცა, ამისათვის მუდამ მოზომილ ფრაზებს იყენებდნენ.

ახლა კი ბრალდებები თურქეთის მიმართ უკვე ღიად ისმის და საუბრობენ სირიიდან შემომავალ სატვირთო ავტომანაქანებზე, ფინანსებზე და ნავთობპროდუქტებზე.  ამ ყველაფერს ახლა კიდევ ერთი დაემატა.  პარიზის ტერაქტის შემდეგ თურქეთზე ალაპარაკდნენ, როგორც "ნათესავების დამცველზე" (შენიშვნა: იგულისხმება "ისლამური ხალიფატი").  ამ მოსაზრების გავრცელებას ახლა საერთაშორისო საზოგადოებაშიც აპირებენ.

რუსეთის თანდათან  ჩამოყალიბდა თავის სურვილებში და სურს, რომ ლატაკიიდან დამასკოსაკენ მიმავალ გზას თავად აკონტორლებდეს და თან ცდილობს რომ ხალიფატის წინააღმდეგ  ეფექტური საბრძოლო მოქმედებები განახორციელოს.

ამასთან დაკავშირებით რუსეთმა გარიგებას დასავლეთთან მიაღწია და ცდილობს უპირატესობაც მოიპოვოს კოალიციასთან შედარებით.  ამერიკა და დასავლეთი გარკვეულ უპირატესობას მისცემს კიდეც, მაგრამ ვნახავთ ეს  რამდენ ხანს გაგრძელდება.

ერდოგანმა დასავლეთიდან მიიღო მხარდაჭერა, მაგრამ თუკი სააკაშვილის მიბაძვას ცდილობს,  მაშინ ცდება. მას არ ჰყავს იქ გავლენიანი მეგობრები, რომელთა პოლიტიკური ხედვები მის ხედვებს ემთხვევა.  საბოლოოდ ეს თურქეთისთვის კარგია და ამას უარყოფითი შედეგი არ მოჰყვება.  ეს უკვე კარგადაც ჩანს რადგანაც მის მიერ გაჟღერებულ "ახალი ოსმალეთთან ან ისლამთან" დაკავშირებულ იდეებს და მცდელობებს საერთაშორისო მხარდაჭერა არ მოჰყოლია. თუ ეს პროცესები ასე გაგრძელდება თურქეთის ინტერესები დაზარალდება.

 ამ ყველაფერთან ნატოს დამოკიდებულება როგორი იქნება?

 გამორიცხული არაა,  ნატომ სპეციალური სხდომა მოიწვიოს, გააკეთოს განცხადება, რომ მხარს უჭერს თურქეთს, გაიცვლება ტექნიკური ინფორმაციაც, მაგრამ ამის იქეთ არ წავლენ.

რუსეთი გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის უსაფრთხოების საბჭოს წევრია და გაეროს არ მიმართავს?

 ვფიქრობ, რომ არ მიმართავს. 




 ახალი ამბები
  • "შეუძლებელია რაიმე პროგნოზის გაკეთება" _ ეკონომისტი ლარის გაუფასურების მიზეზებზესაქართველოს ეროვნული ვალუტის კურსი რამდენიმე წელია, რაც პერიოდულად იცვლება, დღეს კი ის 3 თეთრით გაუფასურდა. აღნიშნულ ცვლილებას ფინანსთა მინისტრი საგარეო ფაქტორს უკავშირებს, პარლამენტის თავმჯდომარის თქმით კი ლარის კურსის სტაბილიზაცია აუცილებლად მოხდება, თუმცა, ეროვნული ბანკისა და მთავრობისგან ლარის გაუფასურების შესახებ დამატებითი ინფორმაციის მიღებაა საჭირო. რით არის განპირობებული ლარის კურსის დაცემა _ ამ კითხვით "გურია ნიუსმა" ეკონომისტ აკაკი ცომაიას მიმართა. ეკონომისტის თქმით, ლარის კურსის დაცემის მიზეზები კომპლექსურია, იმ პროგნოზის გაკეთება კი თუ რა შეიძლება მოხდეს ვალუტის კურსთან მიმართებაში ხვალ, ზეგ ანდა მაზეგ შეუძლებელია, რადგან გავლენას უამრავი ფაქტორი ახდენს და რომელი ფაქტორი გადაწონის არავინ არ იცის, შესაბამისად, შეუძლებელია რაიმე პროგნოზის გაკეთება. უცხოური ინვესტიციების შემცირება, ეროვნული ბანკის მიმართ უნდობლობა, ეკონომიკური ზრდის დაბალი ტემპი_ ეს ის მიზეზებია, რასაც ეკონომისტი ლარის კურსის ვარდნის მიზეზად ასახელებს. "გაუფასურების მიზეზი კომპლექსურია. ერთ-ერთი არის, ის რომ უცხოური პირდაპირი ინვესტიციები პერმანენტულად მცირდება და ბუნებრივია, რომ ეს გავლენას მოახდენს ლარის კურსზე. უცხოური ინვესტიციების შემცირება ეკონომიკური მდგომარეობის დიაგნოზია. ინვესტორები ქვეყნიდან გადიან, ახალი ინვესტორები არ შემოდიან და ქვეყანა საინვესტიციო მიმზიდველობის თვალსაზრისით არ არის მნიშვნელოვანი. ეს ფაქტორები იწვევს ინვესტიციების შემცირებას",_ამბობს ცომაია. მისივე თქმით, მთავარ პრობლემას წარმოადგენს ლარისა და ეროვნული ბანკის მიმართ უნდობლობა. "მთავარი პრობლემა, რაც ლართან არის დაკავშირებული არის ლარის მიმართ უნდობლობა, უნდობლობა ეროვნული ბანკის მიმართ, ამდენად ლარს ჩვენ,  ადამიანები ვიყენებთ იმდენად, რამდენადაც გვჭირდება კონკრეტული ტრანზაქციების, გარიგებების გასახორციელებლად, საქონლისა და მომსახურების შესასყიდად, სხვა ყველა დანარჩენ შემთხვევაში ვცდილობთ, რომ ლარი მოვიშოროთ, ანუ შევინახოთ უფრო მყარ აქტივში, ვთქვათ, ამერიკულ დოლარში. შესაბამისად, შემოსავლის ნაწილი, რომელიც უნდა აისახოს დანაზოგებში ხდება უცხოურ ვალუტაში, რაც აუფასურებს ლარს", _ ამბობს ცომაია. ეკონომისტი ასევე აღნიშნავს, რომ ლარის კურსის დაცემა შესაძლებელია არჩევნებსაც უკავშირდებოდეს და ასევე უცხოურ ვალუტაში სესხების გაცემის შემცირებასაც. "არჩევნებზე დახარჯული ფულის შემდგომი შედეგები შესაძლოა იყოს ამასთანაც დაკავშირებული. ასევე გარკვეულწილად უცხოურ ვალუტაში სესხების გაცემის შეზღუდვამ გარკვეული ზეგავლენა მოახდინა ლარის კურსზე, იმიტომ რომ თუ ადრე უცხოურ ვალუტაში ფინანსდებოდა მომსახურება იმპორტულ საქონელზე დღეს, მიუხედავად იმისა, რომ სესხები შემცირებულია ადგილობრივ ვალუტაში დაფინანსებული სესხებით ხდება იმპორტის შესყიდვა, რაც ბუნებრივია, რომ გეუბნება იმას რომ შესაბამისად ვერ მოხდება ამ იმპორტის შესყიდვა და ლარი უნდა გაუფასურდეს. ასევე ეკონომიკური ზრდის ტემპი არის დაბალი და ჩვენი შემოსავალი არ გვაძლევს შესაძლებლობას, რომ ვიყიდოთ იმ რაოდენობის იმპორტი რა რაოდენობითაც ხორციელდება არსებულ მომენტში",_ამბობს ... ...
  • საქართველოს ბანკის მხარდაჭერით ქართველებმა ღვინის საერთაშორისო ფესტივალში მიიღეს მონაწილეობა (R)საქართველოს ბანკი მცირე და საშუალო ბიზნესის განვითარების მხარდაჭერას განაგრძობს არა მხოლოდ საქართველოში, არამედ მის საზღვრებს გარეთაც. ბანკის ფინანსური მხარდაჭერით ქართველმა მეღვინეებმა საფრანგეთში, ქალაქ ბორდოში, ღვინის საერთაშორისო ფესტივალში „Vinexpo Bordeaux 2019“-ში მიიღეს მონაწილეობა. ღვინის მწარმოებელმა კომპანიებმა ქართული პროდუქტი წარადგინეს და მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხიდან შეკრებილ სტუმრებს ქართული ღვინო დააგემოვნებინეს. 4-დღიანი შეხვედრების განმავლობაში ქართველ მეღვინეებს ჰქონდათ საქმიანი შეხვედრების, ახალი აღმოჩენებისა და ბიზნესკავშირების დამყარების შესაძლებლობა. „საქართველოს ბანკის მიზანია, მხარი დაუჭიროს მცირე და საშუალო ბიზნესს შემდგომ განვითარებაში და პროდუქციის საზღვრებს გარეთ, საერთაშორისო არენაზე გატანაში. გვინდა, ხელი შევუწყოთ მათ სექტორის ძირითად მოთამაშეებთან ახალი კავშირების, პოტენციური პარტნიორების მოძიებაში. Vinexpo Bordeaux 2019-ი არის ძალიან კარგი შესაძლებლობა, ქართულ ღვინოსთან ერთად, საქართველო გავაცნოთ მთელ მსოფლიოს. მოხარული ვართ, რომ ჩვენ ვქმნით ახალ შესაძლებლობებს არა მხოლოდ ბიზნესისთვის, არამედ ქვეყნისთვისაც“,- განაცხადა საქართველოს ბანკის მცირე და საშუალო ბიზნესის მიმართულების ხელმძღვანელმა, ზურაბ მასურაშვილმა. ფესტივალი Vinexpo Bordeaux არის საერთაშორისო არენა, რომელიც განკუთვნილია მხოლოდ მეღვინეებისა და ალკოჰოლური სასმელების სპეციალისტებისთვის. ღონისძიებაზე ოთხი დღის განმავლობაში გაიმართა დეგუსტაციები, ვორქშოპები, კონფერენციები ისეთ თემებზე, როგორიცაა: ღვინის სექტორში ინვესტიციების ზრდის პერსპექტივები, ელექტრონული კომერცია ღვინის გაყიდვების გასაზრდელად, კლიმატის ცვლილებების გავლენა ღვინის ინდუსტრიაზე. ღონისძიებას ესწრებოდა 2000 ბრენდის წარმომადგენელი, 150 ქვეყნის 40 000 მონაწილე, 850 საერთაშორისო ჟურნალისტი. კონფერენციის განმავლობაში 45 სამუშაო შეხვედრა და დეგუსტაცია გაიმართა. მათ შორის „ჭოტიაშვილის მარნის“, „ფაფრის ველის“, „ველინოსა“ და „თელავის მარნის“ ღვინოების დეგუსტაცია. (R)   ... ...
  • "ნიკა მელია ჭკუაში ჩაჯდა, დანარჩენები ისევ იქ არიან, სადაც იყვნენ" _ ქანთარიააზრი გამიჩნდა, რომ ნიკა მელია ჭკუაში ჩაჯდა, პროცესებს საღად და რეალურად უყურებს, _ ამის შესახებ ჟურნალისტებს საპარლამენტო უმრავლესობის წევრმა, ნუკრი ქანთარიამ განუცხადა, რომელიც „ნაციონალურ მოძრაობაში“ მიმდინარე პროცესებს გამოეხმაურა. ქანთარიას თქმით, დანარჩენები ისევ იქ არიან, სადაც იყვნენ და ფლორიდიდან გარკვეულ გზავნილებს ელოდებიან. „ალბათ ზოგიერთი გამოფხიზლდა, კაცი, ოკეანის პირას ირუჯება, მე კანონი აქ უნდა დავარღვიო, ციხეში მოვხვდე, თავი გავიტეხო და ეგრე როგორ არისო?! მგონი, საღი აზრი იმარჯვებს“, – განაცხადა ნუკრი ... ...
  • ლიბერთის ახალი სოციალური პროექტი "რესტარტი" დაიწყო (R)ლიბერთისა და Impact Hub Tbilisi-ის ერთობლივი პროექტი   სპეციალურად 60 წლის ზემოთ ასაკის ქალბატონებისთვის შეიქმნა და  უფასო ბიზნესტრენინგის კურსზე დასწრებას ითვალისწინებს. კულინარიით გატაცებულ  15 ქალს, Impact Hub Tbilisi უმასპინძლებს.  მონაწილეები   7 კვირის მანძილზე გადამზადებას  და სამეწარმეო უნარ-ჩვევების განვითარებას შეძლებენ. ცნობილი შეფ-მზარეულები, წარმატებული კულინარული ბიზნესის მფლობელები და გამოცდილი მარკეტოლოგები კურსის მონაწილეებს  გაუზიარებენ საკუთარ გამოცდილებას და ასწავლიან ყველაფერს, დაწყებული საკუთარი ბიზნესისა და პროდუქტის  შეფუთვიდან მომხმარებელთან კომუნიკაციამდე. ტრენინგის დასრულების შემდეგ პროექტის მონაწილეებს  თანამედროვე ბაზრისთვის საჭირო პრაქტიკული უნარ-ჩვევები დაეხმარებათ  დამოუკიდებლად წამოიწყონ ან ... ...
  • ლიბერთი ევროპის ახალგაზრდული პარლამენტის (EYP) მხარდამჭერია (R)24-27 მაისს ლიბერთის მხარდაჭერით ზუგდიდში ევროპის ახალგაზრდული პარლამენტის რეგიონული შესარჩევი კონფერენცია გაიმართება. 100-ზე მეტი მონაწილე ახალგაზრდა, საგანგებოდ შერჩეულ აქტუალურ თემას დაამუშავებენ და საქართველოდან გენერალურ ასამბლეაზე  ერთობლივ რეზოლუციას წარადგენენ.,,მომავალი თაობის განათლების ხელშეწყობა და ზოგადად საზოგადოებრივ პროცესებში მათი ინტეგრირება, ლიბერთის ახალი სტრატეგიის ერთერთ პრიორიტეტს წარმოადგენს. ვიმედოვნებთ,  აღნიშნული კონფერენცია მონაწილეებს  საშუალებას მისცემს განავითარონ კარიერისთვის აუცილებელი უნარჩვევები, გაიღრმავონ ცოდნა და აქტიურად ჩაერთონ მოხალისეობრივ აქტივობებში, არა მხოლოდ საქართველოში, არამედ მთელი ევროპის მასშტაბით. ლიბერთი მომავალშიც არაერთ საინტერესო პროექტში ჩაერთვება. ამ პროექტში ჩართულობით კი ჩვენ მხარს ვუჭერთ  თბილისსა და რეგიონებში მცხოვრებ ახალგაზრდებში ევროპული ფასეულობების გაღრმავებას. ‘’ - განაცხადა ლიბერთის გენერალური დირექტორის მოადგილემ ლევან თხელიძემ. „ევროპის ახალგაზრდული პარლამენტი - ე.ა.პ “(European Youth Parliament - EYP) არის საერთაშორისო ორგანიზაციათა ქსელი, რომლის  მიზანს ახალგაზრდებში დამოუკიდებელი სოციალურ–პოლიტიკური აზროვნების დახვეწა, ევროპული ღირებულებების გავრცელება, კრიტიკული აზროვნებისა და დებატების უნარჩვევების ჩამოყალიბება წარმოადგენს. ორგანიზაცია ევროპის საბჭოს გენერალური მდივნის პატრონაჟით მოქმედებს და მის პროექტებში 16-დან 24 წლამდე ახალგაზრდები არიან ჩართულები. ორგანიზაციის წარმომადგენლობა  ევროკავშირსა და მის პარტნიორ 40 ქვეყანაში, მათ შორის საქართველოშიც საქმიანობს. ევროპის ახალგაზრდული პარლამენტი - საქართველო (ე.ა.პ - საქართველო, EYP Georgia) ამ ქსელს ოფიციალურად 2008 წლიდან ... ...

არქივი

ზაფრანი

ტვინის დაბერებისგან ვაშლი დაგიცავთ

ცოტა ხნის წინ ამერიკელმა მეცნიერებმა...

მტრედებზე ნადირობა რომაელებმა მოიგონეს

მტრედების ხოცვა შეძლებული ადამიანების ყველაზე...

კარნავალი ძაღლებისთვის

ცოტა ხნის წინ ჭკუამხიარულმა ბრაზილიელებმა...

რომელია მსოფლიოში უდიდესი ალმასი

ცოტა ხნის წინ გავრცელდა ინფორმაცია,...

ჩვენი ბებიების სასარგებლო რჩევები

ჩვენი ბებიებიც ხომ ქალები იყვნენ?!...

სალათის ფურცლების სასარგებლო თვისებები

ადამიანის ორგანიზმს სრულყოფილი განვითარებისა და...
კარმიდამო ჩემი

პიტნის სამკურნალო თვისებები

ამ საოცრად სურნელოვანი და არომატული...

"ჩემი პატარა ვენეცია" მაქვს" _ რას საქმიანობს 80 წლის პურის...

ამირან პეშკოვი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ...

როგორ ვკვებოთ ქათამი, რომ საუკეთესო კვერცხი მოგვცეს

სოფლის პირობებში, როცა შინაურ ფრინველს...

"საქართველოში მოყვანილი მანდარინის ჩირი მსოფლიოში საუკეთესოა"

ოზურგეთში, სოფელ გურიანთაში მცხოვრები იუზა...

დედამიწაზე სიცოცხლის წარმოშობის საიდუმლო

ბრიტანელმა სწავლულებმა, შესაძლოა, გახსნან მეცნიერების...

ეკონომიური დიეტა

ამბობენ, სწორად შერჩეული რაციონი ძვირი...

რა რაოდენობის მარილი გვჭირდება დღეში

მარილი აუცილებელია, რომ ორგანიზმმა სწორად...

წიწიბურა წნევას არეგულირებს

წიწიბურა ადამიანისთვის ძალიან სასარგებლო და...