,,ცოცხალი სინემატოგრაფი”

კულტურა

,,ცოცხალი სინემატოგრაფი”

2017 დეკ 11 17:13:13

1910 წლის 1 იანვარს გაზეთ ,,დროებაში” დაბეჭდილმა სტატიამ _  სათაურით ,,ცოცხალი სინემატოგრაფი” სიხარულით აუწყა საზოგადოებას, რომ თბილისში ჩამოვიდა ცნობილი მეცნიერი და გამომგონებელი თომას ალვა ედისონი და ჩამოიტანა ,,ცოცხალი სინემატოგრაფი”, ანუ ფილმები, რომელიც ,,სულ ქართველთა ცხოვრებას შეეხება”. ამის გამო, ქართველებს მუქთად აჩვენებენ ამ სურათებსო. თურმე კორესპონდენტი ედისონსაც ესაუბრა, რომელიც აღტაცებული ყოფილა ქართველებით: ,,თქვენისთანა ალტრუისტი და კაცთმოყვარე ხალხი დედამიწაზე არ მინახავს. ყველაფერს, საკუთარ სამშობლოსაც კი, სხვას უთმობთო”. შემდეგ მოყვანილია გადაღებული ფილმის შინაარსი, სადაც მოქმედ პირებს შორის არიან სხვადასხვა სოციალური წრის წარმომადგენელნი, ასვეე ცნობილი ადამიანები ვალერიან გუნია, გრიგოლ რობაქიძე, შიო არაგვისპირელი, იოსებ გრიშაშვილი და სხვები. ყველა ლექსის კუპლეტებს იძახის: ზოგი საკუთარ გასაჭირზე ყვება, ზოგი კი საკუთარ გამორჩენაზე. ბოლოს გამოჩნდება მოქეიფე ქართველი თავადი, რომელიც სიუჟეტის მიხედვით ჰყიდის საქართველოს, უცბად სხვა ქვეყნებიდან გადმოსახლდებიან უცხოტომელები და ჩვენ ქვეყანას დაეპატრონებიან. ერთადერთი ვინც განგაშს სტეხს, იერეხონის საყვირით უყვირის და თავადს გონს მოსვლას ურჩევს Baton-ია (მიხაკო წერეთლის ფსევდონიმი),  მაგრამ მას არავინ უსმენს და ქეიფი გრძელდება. წერილი პირველ იანვარს გამოქვეყნდა, მაგრამ უფრო საპირველაპრილო ხუმრობას წააგავდა, რადგან ედისონი ჩვენთან არასოდეს ჩამოსულა, თუმცა ალბათ იყვნენ ისეთებიც, ვინც ეს დაიჯერა. წერილის ავტორი ცდილობდა კინემატოგრაფის, ამ პოპულარული ფენომენის გამოყენებას, რათა საზოგადოების ყურადღება ქვეყნის პრობლემებზე (რუსიფიკაცია, ტერიტორიები, ქალთა ემანსიპაცია, განთლება...) გადაეტანა. ამას რომ ვკითხულობ, ასე მგონია, ეს ამბავი დღეს ხდება.

მიუხედავად პოპულარობისა კინემატოგრაფს დიდი ხნის განმავლობაში ხელოვნებად არავინ მიიჩნევდა, ის ბალაგანთან, ატრაქციონულ სანახაობასთან იყო გატოლებული. არა მარტო ჩვენთან, მსოფლიოს უმრავლეს განვითარებულ და განათლებულ ქვეყანაშიც (როცა დიდმა ესპანელმა რეჟისორმა ლუის ბიუნუელმა, სადღაც 1928 წელს, დედას უთხრა, რომ აპირებს ფილმის გადაღებას, დედამისი შოკში ჩავარდნილა და ლამის ატირებულა ,,თითქოს მე ვუთხარი ,,დედა, მე მინდა კლოუნი გავხდე-მეთქი”.  ამის მაგალითია გაზეთებში გამოქვეყნებული სარეკლამო განცხადებები, სადაც პუბლიკას ლოტოს თამაშთან და ცეპელინის აფრენასთან ერთად ,,სინემატოგრაფს” სთავაზოდნენ.  ან ,,დღეს მუშტაიდის ბაღში გაიმართება სეირნობა. მოეწყობა ილუმინაცია, უკრავს ორკესტრი და საზანდარი. პროჟექტორ-სინემატოგრაფი უფასოა”.  კინოსადმი, ცოტა არ იყოს, აგდებული დამოკიდებულება გასული საუკუნის ოციან წლებშიაც კი გაგრძელდა; ბევრი ქართველი მწერალი და პოეტი კინოხელოვნებას სრულფასოვან ხელოვნებად არ მიიჩნევდა, ეჭვსქვეშ აყენებდა მის პოტენციალს და მომავალს ჯეროვნად ვერ აფასებდა. მაგალითად, ტიციან ტაბიძე ამბობდა, კინოში არ არის სიტყვის ფენომენიო. ის სახტად დარჩენილა, როცა გაიგო, რომ სერგეი ესენინი თურმე კინოში დადიოდა. თუ დროთა განმავლობაში ,,გაცოცხლებულმა სურათებმა” ტაბიძეს აზრი შეუცვალეს (მან კინოსცენარი ,,ამორძალებიც” კი დაწერა, თუმცა ის არ გადაუღიათ), ასე არ მომხდარა თვით ქართული კინოს ერთ-ერთი ფუძემდებელის, ივანე პერესტიანის მაგალითზე, რომელმაც მთელი სიცოცხლე კინოს შეალია. ერთხელ აკაკი ბელიაშვილს მან უთხრა, ტყუილია როცა ამბობენ კინემატოგრაფი ხელოვნებააო. მანქანით ამოძრავებული სურათები არ შეიძლება ხელოვნებად იქცესო. კინო არის მრეწველობად ქცეული ფოტოგრაფია, რაგინდ ბრწყინვალედ არ უნდა იყოს ის გადაღებული, რომელიც ვერასდროს ვერ შეედრება ჯადოსნური ხელით შესრულებულ მხატვრულ ტილოსო.  ბევრმა წყალმა ჩაიარა მას შემდეგ და პერესტიანს რომ შეძლებოდა ცალი თვალით მაინც შეეხედა, თუ რა ხდება დღევანდელ კინოში, ოღონდ ქართულში არა, ის ნაღდად შეიცვლიდა საკუთარ აზრს.

თბილისის ქუჩებში თურმე 15 სარეკლამო ბოძი მდგარა და ზედ იგივე აფიშები იყო გაკრული, რაც მსოფლიოს ნებისმიერ ქალაქში. კინოპროდუქციის თემატიკა ლამის ყველგან ერთნაირი იყო და ორიგინალურობით არ გამოირჩეოდა, მაგრამ მაინც მაგნიტივით იზიდავდა მაყურებელს, რადგან ყველა ფენის წარმომადგენლისათვის ერთნაირად გასაგები და აღსაქმელი იყო ეს ,,სულის ესპერანტო” როგორც მას ერთმა ანონიმმა უწოდა.   თბილისში 1906-1914 წლებში გამომავალი გერმანული გაზეთი ,,კაუკაზიშე პოსტი” (1908, #37) წერდა: ,,...თბილისს, რომლის მცხოვრებნი ესოდენ უჩივიან უფულობას, უყვარს გართობა და დროსტარება. არამარტო კლუბები, თეატრები, ცირკი და კინემატოგრაფის დარბაზებია ყოველ საღამოს გადაჭედილი, არამედ რესტორნები და ლუდხანებიც”. მაშინ მაღალი წრის წარმომადგენელი ქალბატონები უზარმაზარი შლაპებით დაბრძანდებოდნენ კინოში, რომელსაც არ იხდიდნენ, რაც უკანა რიგების უკმაყოფილებას იწვევდა, რადგან შლაპა მთელ ეკრანს უფარავდა. ადმინისტრაციის მხრიდან სხვადასხვა მოწოდების მიუხედავად მანდილოსნები მაინც განაგრძობდნენ შლაპებით ფილმების ყურებას, სანამ ერთმა მოხერხებულმა კინოთეატრის მფლობელმა განცხადება არ გამოაკრა: ,,ახალგაზრდა ქალბატონებს გთხოვთ კინოთეატრში თავსაბურავები მოიხადეთ”, განცხადებამ გასჭრა.  საინტერესოა, რომ კინემატოგრაფს ქველმოქმედებისთვისაც იყენებდნენ.  “Тифлисский листок”-ში (1911, # 256) დაბეჭდილი ერთი რეკლამა გვამცნობს, რომ ,,ხუთშაბათს, 1911 წლის 17 ნოემბერს, ქველმოქმედების მიზნით გაიმართება ხუთი კინემატოგრაფიული სეანსი, რომლის შემოსავლის 50 პროცენტი გადაეცემა ტფილისის ლიუთერანულ ეკლესისასთან არსებულ პეტრე-პავლეს სახელობის სკოლას”.




 ახალი ამბები
  • ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის მერიამ ბარამიძესთან და სარიშვილთან სააპელაციოში საქმე წააგოოზურგეთის რაიონული სასამართლოს მოსამართლის გიორგი ზვიადაძის გადაწყვეტილება ძალაში დატოვა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლე გოჩა აბუსერიძემ. კონკრეტულად, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის მერიას დაავალა ქალაქ  ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის ყოფილი მერიის თანამშრომლების კუკა ბარამიძისა და თინათინ სარიშვილის დასაქმება. როგორც კუკა ბარამიძემ გვითხრა, მოსამართლის გადაწყვეტილებით, უნდა მოხდეს ბარამიძისა და სარიშვილის მესამე რანგის პირველი კატეგორიის ტოლფასს თანამდებობაზე გადაყვანა და დასაქმება და ასევე, იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება. მოსამართლემ დააკმაყოფილა სააპელაციო მოთხოვნა და ბათილად ცნო ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2018 წლის N45 დადგენილება, რომლითაც სადავო საშტატო ერთეულების კატეგორიები შეიცვალა. შეგახსენებთ, რომ ბარამიძე და სარიშვილი  მობილობის და რეორგანიზაციის პროცესში გამოცემული ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის მერიის სამართლებრივი აქტების  და ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2018 წლის #45 დადგენილების ბათილად ცნობას; მობილობის წესით თანამდებობაზე გადაყვანის დავალდებულებას; მერიის უკანონო მოქმედებით გამოწვეული იძულებითი განაცდურის ანაზღაურებას და ამასთან ერთად    ხელფასზე დაკლებული ანაზღაურების  ნაწილის დაუყოვნებლივ ჩარიცხვის  დავალდებულებას ითხოვდნენ. გაასაჩივრებს თუ არა სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებას მერია, უახლოეს დღეებში გახდება ... ...
  • სავაჭრო პალატის გურიის რეგიონული ოფისის კარი, ჯერჯერობით, დაკეტილიასაქართველოს სავაჭრო-სამრეწველო პალატამ, ორიოდე კვირის წინ, გურიის რეგიონული ოფისი გახსნა.  ამისთვის ოთახი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის მერიის ადმინისტრაციული შენობის პირველ სართულზე გამოიყო. გაკეთდა აბრაც, თუმცა, ოთახში, რომლის კარი, უბრალოდ, მიკეტილია, არანაირი ინვენტარი არ დგას. არაერთი დაინტერესებული მოქალაქე კითხულობს, ვინ და როდის დაიკავებს  კაბინეტს, რომ ხალხს პასუხი გასცეს. _ როდის იწყებენ მუშაობას? აკი, მეწარმეთა იმედად მოვდივართო. ვინ გაგვცემს პასუხს? ან ამ აბრის გაკვრას, ხომ სჯობდა, დაეწერათ, როდის იწყებენ მუშაობას, _ კითხულობენ რეგიონულ ოფისში მისული მოქალაქეები, რომლებსაც, ჯერჯერობით, მხოლოდ ცარიელი ოთახი და კარზე გაკრული აბრა ხვდებათ. „გურია ნიუსი“ საქართველოს სავაჭრო-სამრეწველო პალატის პიარმენეჯერს, თამუნა დემეტრაშვილს დაუკავშირდა და ჰკითხა, რატომ ჭიანურდება სავაჭრო-სამრეწველო პალატის რეგიონული ოფისის ამოქმედება. _ დღეიდან ათი დღის ვადაში რეგიონული ოფისი მუშაობას დაიწყებს, _ გვითხრა ... ...
  • საგარეჯოში ეროვნული სანავიგაციო პროექტის საველე–აღწერითი სამუშაოები დასრულებულია (R)ეროვნული სანავიგაციო სისტემის შექმნისა და განვითარების პროექტის ფარგლებში, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საველე ოპერატორებმა  აღწერითი სამუშაოები  საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფლებში დაასრულეს.  სულ, 45 სოფელში აღწერილია 17137 მიწის ნაკვეთი, 31762 შენობა-ნაგებობა, 17137 სამისამართო ერთეული, 1054 ინტერესის ობიექტი და 824 საგზაო ნიშანი.  ამჟამად საველე სამუშაოები ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფლებში მიმდინარეობს. სოფლის ტიპის დასახლებული პუნქტების საველე აღწერა ეროვნული სანავიგაციო სისტემის შექმნისა და განვითარების პროექტის მეორე ეტაპია.  პროექტის პირველ ეტაპზე, ქალაქისა და დაბის ტიპის ყველა დასახლებული პუნქტი აღიწერა.   საჯარო რეესტრის საველე ოპერატორები სოფლებში პლანშეტური კომპიუტერებით  გამოყენებით მუშაობენ და   როგორც სანავიგაციო, ისე სამისამართო მონაცემებს ერთიანად, ციფრულ ფორმატში  აღწერენ. ეროვნული სანავიგაციო სისტემა მომხმარებელს  ინფორმაციის მოძიებას, ადგილმდებარეობის იდენტიფიცირებას და დანიშნულების ადგილამდე მისასვლელი ოპტიმალური მარშრუტის შერჩევას გაუადვილებს. სანავიგაციო სისტემებსა და ციფრულ რუკებზე გამოსახული ინტერესის ობიექტები ადგილობრივი და უცხოელი ტურისტებისთვის გაცილებით ცნობადი და იოლად მოსაძებნი გახდება, რაც ტურიზმის განვითარებას, ქვეყნის პოპულარიზაციას და ადგილობრივ ბიზნესს შეუწყობს ხელს.  რაც შეეხება მოწესრიგებულ სამიმართო სისტემას,  მოსახლეობითვის ისეთი სერვისების მიწოდება გაუმჯობესდება, როგორიცაა პიროვნების, ნაკვეთის, შენობისა და ბინის რეგისტრაცია, სოციალური დახმარებების ადმინისტრირება, ფოსტა, სახანძრო, სამართალდაცვითი ღონისძიებები, სასწრაფო დახმარება და სხვა. ... ...
  • კომიტეტმა კობახიძის კანონპროექტს მოსამართლეების შერჩევაზე, მხარი დაუჭირა იურიდიულ საკითხთა კომიტეტმა ირაკლი კობახიძისა და "ოცნების" იდევ 6 დეპუტატის მიერ შემუშავებულ უზენაეს სასამართლოში მოსამართლეების შერჩევის კანონპროექტს მხარი დაუჭირა. პროექტის განხილვა კამათისა და დაპირისიპირების ფონზე წარიმართა. მმართველ გუნდის კანონპროექტს არ იზიარებდნენ ოპოზიციის წევრები, მათ შორის გედევან ფოფხაძე და ეკა ... ...
  • პირველი აპრილიდან მოქალაქეებს დაგროვებითი საპენსიო სისტემიდან გასვლა შეეძლებათპირველი აპრილიდან 40 წელს გადაცილებულ 200 ათასამდე მოქალაქეს უფლება აქვს დატოვოს საპენსიო სისტემა, თუმცა საპენსიო სააგენტოს ხელმძღვანელი იმედოვნებს, რომ რეფორმის მიღმა დარჩენილთა რაოდენობა მცირე იქნება.  როგორც „რადიო იმედის“ ეთერში ლევან სურგულაძემ განაცხადა, „დაინტერესებულმა პირმა 1-ელი აპრილიდან ერთი თვის განმავლობაში უნდა მიმართოს სააგენტოს განცხადებით და მოითხოვოს სისტემის დატოვება. მას სამი თვის დანაზოგიდან, მხოლოდ მისი შენატანი, უკან დაბეგრილი თანხა დაუბრუნდება", -  თქვა ლევან სურგულაძემ. „ვეცდებით თანხა დროულად დაბრუნდეს. მიმდინარეობს მოლაპარაკება სოციალური მომსახურების სააგენტოსთან, რომ მათ ოფისებშიც მოხდეს განაცხადების მიღება, განსაკუთრებით რეგიონებში“, - დასძინა სურგულაძემ. კითხვაზე, რატომ არ ხდება ელექტრონული განაცხადით სისტემის დატოვება, საპენსიო ფონდის ხელმძღვანელი განმარტავს, რომ ეს აუცილებელია იდენტიფიცირებისა და რისკებისგან დასაზღვევად. „ბანკში ვერ გახსნით ანგარიშს თუ პირადად არ მიხვედით. ჩვენც ამ პრინციპით ვხელმძღვანელობთ“, - განაცხადა სურგულაძემ. მისი თქმით, დარჩენილ დროში კიდევ ერთხელ შეეცდებიან ამ ადამიანების დარწმუნებას, თუ რა სიკეთე მოაქვს საპენსიო რეფორმას. ბოლო მონაცემებით, საპენსიო ფონდში 107 მილიონი ლარია აკუმულირებული. სისტემაში ჩართულია 620 ათასი დასაქმებული და 47 ათასზე მეტი კომპანია. რაც შეეხება 40 წელს გადაცილებულ დასაქმებულებს, მათი რაოდენობა 200 ათასია. შეგახსენებთ, რომ საქართველოში დაგროვებითი საპენსიო სისტემა 2019 წლის ... ...

არქივი

ზაფრანი

გერმანელებს ჭკვიანი ცოლები არ უნდათ

რამდენიმე დღის წინ გერმანულმა გამოცემამ...

ერთი ვაშლი დღეში სიმსუქნისგან გიხსნით

ცოტა ხნის წინ ამერიკელმა მეცნიერებმა...

სტრესის მოხსნის ყველაზე მარტივი ხერხი

ბრიტანელმა ექიმებმა, რომლებიც ცდილობდნენ ეპოვათ...

ბრედ პიტი - ახალი მოდის კანონმდებელი

ცოტა ხნის წინ ცნობილმა ამერიკელმა...

ბრიუს უილისი პაპარაცის წინააღმდეგ

ცოტა ხნის წინ, ცნობილი ამერიკელი...
კარმიდამო ჩემი

თაფლი მხედველობას აუმჯობესებს

დღეისათვის კომპიუტერთან მუშაობა ჩვეულებრივ ამბად...

თხილის მცენარის დაავადებათა აფეთქება

თხილის დაავადების აფეთქებას ჩვენში მოსახლეობა...

მეფუტკრე და ადრიანი გაზაფხული

გაზაფხულის დადგომისთანავე განსაკუთრებული ყურადღება უნდა...

თხილის დამღუპველ დაავადებას წლევანდელი თბილი ზამთარი ეხმარება

თხილის კულტურას რომ ყოფნა-არყოფნის საფრთხე...

მოვამზადოთ სათესლე მასალა და დახურულ გრუნტში დავთესოთ

სხვადასხვა ბოსტნეულის დათესვა, უმჯობესია, თებერვლის...

სანამ გაგრძელდება მშრომელი ხალხის აბუჩად აგდება?

საქართველოში, დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ, ჩვენ,...

როგორ უნდა იცხოვროთ ისე, რომ სიმსივნით არ დაავადდეთ

ადამიანები, რომლებიც სიმსივნით იტანჯებიან და...

ოხრახუშს უნარი აქვს განკურნოს დეპრესია, შიზოფრენია და ალცჰეიმერის დაავადება

ბიოაქტიური ნივთიერება, რომელსაც შეიცავს ოხრახუში,...

"ბარი უნდა იცნობდეს მთასა და საქმეზე შეყვარებული და-ძმას"

ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მთისპირის მკვიდრი...

რა გავაკეთოთ შემოდგომის მიწურულს საკარმიდამო ნაკვეთებში

ნოემბერ-დეკემბერში აქტიური სამეურნეო სამუშაოები ძირითადად...