ტყვია და მისი ნარჩენები, ტოქსიკურობის თვალსაზრისით, განსაკუთრებით საშიში ნივთიერებებია

მკითხველი

ტყვია და მისი ნარჩენები, ტოქსიკურობის თვალსაზრისით, განსაკუთრებით საშიში ნივთიერებებია

2016 თებ 4 17:05:26

ოზურგეთის ექსპერიმენტალური მანქანათმშენებელი ქარხანა, რომელიც ემსახურებოდა დასავლეთ საქართველოს გადამამუშავებელ მრეწველობას  და უზრუნველყოფდა  გადამამუშავებელი მრეწველობის მანქანა-მოწყობილობათა დამზადებას, მათ მონტაჟს და ტექნიკურ მომსახურებას, შესაძლებელია, გახდეს რეგიონის სერიოზული დაბინძურების წყარო.

უკვე ორი წელია, მიმდინარეობს მცდელობა ქარხანაში შეიქმნას ტოქსიკური და სხვა სახიფათო ნარჩენების გადამამუშავებელი, კერძოდ, ამორტიზებული აკუმულატორების ტყვიის გადადნობის საწარმო.  ცნობილია, რომ ქარხანა შესყიდული აქვს ინდოელთა მიერ დაფუძნებულ შპს "მანსაროვს". ჯართისა და ტყვიის გადამუშავების სამუშაოებს აწარმოებს შპს "ჯეოგადამამუშავებელი" ქართველ პარტნიორთან ერთად.

ქარხნის გასხვისებამ, თანაც ფუნქციონირების მიმართულების შეცვლის შესაძლებლობით, სამწუხაროდ, ბაზის გარეშე დატოვა ადგილობრივი ნედლეულის გადამამუშავებელი საწარმოები. ქარხანა, რომელიც ქალაქის კუთვნილებაში შედიოდა, შეიქმნა ჩაის სუბტროპიკული კულტურების და ჩაის მრეწველობის ინსტიტუტის ხელმძღვანელობისა და მთელი საინჟინრო კორპუსის ინიციატივითა და ორწლიანი მუხლჩაუხრელი შრომით (1986 წელს) და ასევე, უზრუნველყოფდა მეცნიერთა მიერ შექმნილი ახალი ტექნიკის გამოცდასა და მათ დანერგვას. გასხვისების შემდეგ ქარხნიდან გაიტანეს და ჯართის სახით გაყიდეს უმაღლესი კლასის ჩარხები და დანადგარები. ქარხანა დატოვა გამოცდილმა პროფესიონალებმა. ქარხანაში არსებობას განაგრძობს მხოლოდ  მცირე მოცულობის საწარმო შპს "ოზურგეთის  მძიმე დანადგარი" რამდენიმე თანამშრომლით, რომელიც, როგორც ცნობილია,  ამჟამად ქარხნის ტერიტორიის დატოვებაზე საუბრობს.

სამწუხაროა, რომ სოფლის მეურნეობის სამინისტრომ აგრარული დარგის რეაბილიტაციის დაწყებისას, რიგ მნიშვნელოვან საკითხებთან ერთად,  უყურადღებოდ დატოვა  მანქანათმშენებელი ქარხნის აღდგენა-გაფართოება, რომელიც აუცილებელია გადამამუშავებელი დარგის სრულყოფილი რეაბილიტაციისათვის.

ტყვია და მისი ნაერთები, ტოქსიკურობის თვალსაზრისით, განეკუთვნება ნარჩენების პირველ კლასს, ანუ ისინი განსაკუთრებით საშიში ნივთიერებებია. ტყვიით მოწამვლის კლინიკური გამოვლინებები ძალზე ბევრია, ცნობილია, რომ ტყვიით მოწამვლა ანადგურებს ნერვულ სისტემას და თირკმელებს; აზიანებს სისხლმბად ორგანოებს _ ელენთას და ძვლის ტვინს, გროვდება ძვლის ქსოვილში და იწვევს ძვლების ანომალიურ  სიმყიფეს. ყოველწლიურად მსოფლიოში საწარმოო და ტრანსპორტით გამონაბოლქვის სახით ნახევარ მილიონამდე ტონა ტყვია გამოიყოფა, განსაკუთრებულ საფრთხეს უქმნის გარემოს ძველი, ვადაგასული აკუმულატორების გადამუშავების ტექნოლოგიები. 1 ტონა ტყვიის გამოდნობისას წარმოიქმნება 23 ათასი მ/კუბი აირი. ასევე, იღვრება გოგირდმჟავა, რომელსაც თან მიყვება ტყვიის მავნე წვრილდისპერსული ფრაქცია და ის აბინძურებს  ნიადაგსა და წყალს.

ცნობილია, რომ მსოფლიოში ტყვიის გადამამუშავებელი უსაფრთხო საწარმო არ არსებობს. თანამედროვე ტექნოლოგიებით უსაფრთხოების შედარებით უკეთ დაცვა შესაძლებელია მაღალი წარმადობის ქარხნებში (ათეულობით ათასი ტყვიის პროდუქციით წლიურად). ამიტომ არის, რომ უკანასკნელ პერიოდში განვითარებულ ქვეყნებში დასახლებული პუნქტებისა და ქალაქებისაგან  მნიშვნელოვანი დაშორებით იქმნება მაღალტონაჟიანი ქარხნები. ამასთანავე, მრავალ ქვეყანაში ტარდება გარემოს დაცვის პრევენციული ზომები, მათ შორის, სამეცნიერო კვლევები ტყვიის გადამამუშავებელი უსაფრთხო ტექნოლოგიებისა და გარემოს დამცავი ღონისძიებების შემუშავებაზე. გარემოს დაბინძურების თვალსაზრისით, განსაკუთრებით სახიფათოა ტყვიის გამოდნობის კუსტარული საწარმოები, ასევე, ტყვიის აკუმულატორების პირომეტალურგიული მეთოდით გადამუშავება. ასეთი საწარმოების შექმნაზე, სამწუხაროდ, ჩვენს ქვეყანაში უკვე გაცემულია ლიცენზიები, რაც მიგვაჩნია წინა ხელისუფლების ერთ-ერთ დიდ დანაშაულად საკუთარი მოსახლეობისა და ქვეყნის წინაშე. კუსტარული გზით ტყვიის გადამუშავება რომ სახიფათოა, ადამიანის ჯანმრთელობისა და გარემოსთვის, ეს უკვე დადასტურდა ოზურგეთის მანქანათმშენებელ ქარხანაში ტყვიის გამოდნობის პროცესებით. წყალი. ხორცი, ბუნებრივია, რძე უკვე ტყვიის მაღალი შემცველობის მატარებელი გახდა, უსიამოვნო სუნით შეწუხებულია მოსახლეობა, რაც აისახა მათ ჯანმრთელობაზე.

ეს დაბინძურება, რაც მოხდა, უმნიშვნელოა იმასთან შედარებით, რაც, სამწუხაროდ, მოჰყვება ყოფილ მანქანათმშენებელ ქარხანაში ტყვიის გადამამუშავებელი საწარმოს შექმნას (თუნდაც 1500 ტონა ტყვიის წლიური წარმადობით, როგორც ეს არის დაანონსებული). 

სწორედ გაუფრთხილებლობის გამოა, რომ მსოფლიოში კარგა ხანია, დაფიქსირებულია ჯანმრთელობისთვის საშიში, ეკოლოგიურად ყველაზე დაბინძურებული ქალაქების ათეული, რომლებშიც სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობა არ აღემატება ქალებისათვის 47 წელს, მამაკაცებისათვის _ 42 წელს. მათ შორის, ტყვიით დაბინძურებულია  5 ქალაქი. დაბინძურებულ ქალაქებში, ასევე, ტრანსპორტით გადატვირთულ რეგიონებში, გამოიკვეთა ბავშვთა გონებრივი სიჩლუნგე, სიმსივნური და სხვა დაავადებების მომატება, წყლის, ნიადაგის, ფლორისა და ფაუნის დაბინძურება. ასეთი რეგიონები და ქალაქები კარგავენ არა თუ განვითარების პერსპექტივას, არამედ, წლების შემდეგ დაავადებული ხდება და დემოგრაფიული თვალსაზრისით მკვეთრად ჩამორჩენას განიცდის.

სამწუხაროდ, ტყვიის გადამამუშავებელი ქარხნის შექმნისას, გურიის რეგიონს, სწორედ, ასეთი "პერსპექტივა" ელოდება.

აღსანიშნავია, რომ ინდოელი ინვესტორისთვის, ბუნებრივია, უცხო არ იქნება გარემოს დაბინძურების პრობლემა. ინდოეთში ხომ ორი ქალაქი (ქ. სუკინდა და ქ. ვალი) ნიკელითა და თუთიით მწვავედ დაბინძურებულად ითვლება. ამასთანავე, ტყვია და მისი ნაერთები ტოქსიკურობით ბევრად აღემატება ნიკელსა და თუთიას. ამიტომაც არ არის საკვირველი, რომ ინდოელმა ინვესტორმა, მოხვდა რა განვითარებად ქვეყანაში (სადაც, ალბათ, ელოდებოდა განუვითარებელ და გაუნათლებელ მოსახლეობას), მიუხედავად უამრავი და ფართო საინვესტიციო გარემოს არსებობისა, ინვესტიციის საგნად სწორედ გარემოს დამაბინძურებელი პროექტი აირჩია.

სადაც მოსახლეობა ცხოვრობს, იქ ტყვიის გადამამუშავებელი  ქარხანა არ უნდა აშენდეს! ეს საკითხი განხილვას არ უნდა ექვემდებარებოდეს! _ ასეთია მოსახლეობის აზრი და ჩვენ მას სრულად ვეთანხმებით.

ამასთანავე, დაინტერესებულ პირებს შევახსენებთ, რომ ადამიანის ჯანმრთელობისა და გარემოს დაცვას ჩვენს ქვეყანაში უზრუნველყოფს საქართველოს კონსტიტუცია, საქართველოს კანონი გარემოს დაცვის შესახებ, ნარჩენების მართვის კოდექსი, სხვა კანონები და კანონქვემდებარე აქტები და დებულებები.

"ნარჩენების მართვის კოდექსის" შესაბამისად, "ნარჩენების მართვა უნდა გახორციელდეს ადამიანის ჯანმრთელობისა და გარემოსთვის საფრთხის შექმნის გარეშე. კერძოდ, ისე, რომ: საფრთხე არ შეექმნას წყალს, ჰაერს, ნიადაგს, ფლორას და ფაუნას; არ გამოიწვიოს ზიანი ხმაურითა და სუნით".

ამასთანავე "გარემოს დაცვის შესახებ" საქართველოს კანონის შესაბამისად, მოქალაქეს აქვს უფლება "სასამართლო წესით მოითხოვოს ეკოლოგიურად საშიში ობიექტების განთავსების, პროექტირების, მშენებლობის, რეკონსტრუქციისა და ექსპლუატაციის შესახებ გადაწყვეტილებათა შეცვლა".

ისეთ მცირემიწიან და დასახლებულ რეგიონში, როგორიც გურიაა, ტყვიის გადამამუშავებელი საწარმოს შექმნისას, ირღვევა, როგორც საქართველოს კონსტიტუციის, ისე გარემოს დაცვის შესახებ საქართველოს კანონის, ნარჩენების მართვის კოდექსის, სხვა კანონების ძირითადი პუნქტები და პრინციპები.

როგორც გაცხადებულია, ოზურგეთის მოსახლეობა არ დაუშვებს რეგიონში ტყვიის გადამამუშავებელი საწარმოს შექმნას. მთავრობამ და ხელისუფლებამ უნდა გაითვალისწინოს საზოგადოების აზრი.

ტყვიით დაბინძურება სახიფათოა არა მარტო გურიის რეგიონისთვის, არამედ ქვეყნის მასშტაბით, მთლიანად, რამდენადაც საქართველო მცირემიწიანი და მჭიდროდ დასახლებული, დემოგრაფიული სიძნელეების წინაშე მდგომი ქვეყანაა.

ეროვნული ინტერესებიდან გამომდინარე, მიზანშეწონილია, ტყვიის გადამამუშავებელი საწარმოები საქართველოში აიკრძალოს. ეს არ იმოქმედებს, ბუნებრივია, ინვესტიციების  შემოდინებაზე ჩვენს ქვეყანაში, რამდენადაც საქართველოში არსებობს ინვესტიციების უაღრესად ფართო არჩევანი. ამასთანავე, საქართველოში არსებული ამორტიზებული აკუმულატორების უტილიზაცია, შესაძლებელია განხორციელდეს მათი უშუალო გაყიდვით რომელიმე განვითარებული ქვეყნის მაღალტონაჟიანი საწარმოსათვის, რომელიც უზრუნველყოფილია აკუმულატორების გადამუშავების შედარებით უსაფრთხო ტექნოლოგიით,  ან  ქვეყანა დაელოდოს ტყვიის გადამუშავების შედარებით უსაფრთხო ტექნოლოგიის შემუშავებას. მიზანშეწონილია, კვლევები ამ მიმართულებით დაფინანსდეს ჩვენს ქვეყანაშიც. ამასთანავე, ნარჩენების ექსპორტი დამუშავების მიზნით  და ასევე დასაწყობება ქვეყნის შიგნით დაშვებულია ნარჩენების მართვის კოდექსით და ის უნდა შეესაბამებოდეს სპეციალურ მოთხოვნებს.  

საჭიროა ტყვიის გადამუშავების საკითხის სახელმწიფო პოლიტიკის რანგში აყვანა, წინააღმდეგ შემთხვევაში, მოსალოდნელია საქართველოს უახლოეს მომავალში ეკოლოგიური კატასტროფა დაემუქროს.

ნანული ორაგველიძე, 
ქ. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს დეპუტატი




 ახალი ამბები
  • ქმარმა ცოლი საჭმლის დროულად არ მიტანის გამო გაკოჭა, სცემა და დანით დაჭრა14 თებერვალს, მარნეულის რაიონში, მთვრალ მდგომარეობაში მყოფმა კაცმა მის გამო, რომ მეუღლემ დროულად არ მიუტანა საჭმელი, სასტიკად სცემა, ამის შესახებ ინფორმაციას საქართველოს მტავარი პროკურატურა ავრცელებს. უწყების ცნობით, ბოლნისის რაიონულმა სასამართლომ სრულად გაიზიარა ბრალდების მხარის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები და მეუღლის მიმართ განხორციელებული წამებისა და თავისუფლების უკანონო აღკვეთისთვის ბრალდებული გ.გ. დამნაშავედ ცნო. ამის შესახებ ინფორმაციას მთავარი პროკურატურა ავრცელებს. როდესაც დაზარალებული  წინააღმდეგობის გაწევას შეეცადა, იატაკზე წააქცია და ხელ-ფეხი პლასტმასის ე.წ. ხამუთებით შეუბოჭა, რა დროსაც ცოლის წინააღმდეგობის დასაძლევად ფეხში დანა ჩაარტყა. ქალი შებოჭილი, დაახლოებით, 4 საათის განმავლობაში იყო და ამ დროის განმავლობაში ქმარი მას ფიზიკური ტკივილის და მორალური ტანჯვის მისაყენებლად ფეხებით და ხელებით სცემდა. სამართალდამცველებმა გ.გ. 2018 წლის 17 თებერვალს დააკავეს. მარნეულის რაიონულმა პროკურატურამ მას ბრალდება სსკ-ის 111,143-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით (თავისუფლების უკანონო აღკვეთა, ჩადენილი სხვა დანაშაულის ჩადენის გაადვილების მიზნით ოჯახის ერთი წევრის მიერ ოჯახის სხვა წევრის მიმართ) და 111,1441 მუხლის პირველი ნაწილით (ოჯახის ერთი წევრის მიერ, ოჯახის სხვა წევრის მიმართ წამება) წარუდგინა. ბოლნისის რაიონულმა სასამართლომ კაცი დამნაშავედ ცნო წარდგენილ ბრალდებაში და 7 წლით და 6 თვით თავისუფლების აღკვეთა ... ...
  • ახალციხეში გარყვნილი ქმედებისთვის პაკისტანის მოქალაქე დააკავესახალციხეში 7 არასრულწლოვნის მიმართ ჩადენილი გარყვნილი ქმედების ბრალდებით ქმედების  პაკისტანის მოქალაქე დააკავეს. შინაგან საქმეთა სამინისტროს განცხადებით, დაკავებული ჩადენილ დანაშაულს აღიარებს. ახალციხის სასამართლომ ბრალდებულს აღკვეთის ღონისძიების სახით წინასწარი პატიმრობა შეუფარდა. მომხდარ ფაქტზე გამოძიება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 141-ე მუხლის პირველი ნაწილით ... ...
  • გზავნილებიდან მიღებული შემოსავალი სესხის გაცემისას დამაბრკოლებელი ფაქტორი აღარ იქნება„მიკროსაფინანსო ორგანიზაციებისთვის რეგულაციების ვადა არ იცვვლება და ძალაში შედის 2019 წლის 1-ლი იანვრიდან. კარგია ის, რომ ინდუსტრია და მარეგულირებელი ისეთ კონფიგურაციაზე შეთანხმდნენ, რომელიც მისი ეტაპობრივი დანერგვის საშუალებას იძლევა“, -ამის შესახებ „ბიზნესპრესნიუსს” მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია „კრისტალის“ დამფუძნებელმა განუცხადა. მისი განმარტებით, ეროვნულ ბანკთან მოლაპარაკებების შედეგად, სესხის გაცემისას მიკროსაფინანსო ორგანიზაციების შემთხვევაში, დაუსაბუთებელი შემოსავლების გათვალისწინებაც მოხდება. „რეგულაციების შესახებ არსებული დოკუმენტი მნიშვნელოვნად შეიცვალა მას შემდეგ, რაც პირველი ვერსია გამოვიდა. ეს ძალიან მნიშვნელოვანია ჩვენი სექტორისთვის, შემოსავლები, რომლებიც დოკუმენტებით არ არის დადასტურებული, კვლავ იქნება მიჩნეული შემოსავლად და მისი დადგენის სექტორში არსებული პრაქტიკა იქნება გათვალისწინებული. ასევე ჩვენთვის პრაქტიკულად არაფერი არ იცვლება ბიზნესის დაფინანსების კუთხით. გარკვეულწილად შეიზღუდება სამომხმარებლო დაკრედიტება და მოექცევა პასუხისმგებლიანი დაკრედიტების ჩარჩოში. საქართველოში მთელი ჯამური შემოსავლის მხოლოდ 45%-ია ხელფასის სახით არსებული შემოსავალი. დანარჩენი ფრაგმენტული, სეზონური და არარეგულარული ბიზნესშემოსავლებია. ასევე ჩვენი კლიენტების შემთხვევაში, დიდი წილი უჭირავს უცხოეთიდან განხორციელებულ გზავნილებს. სწორედ ამ რეალობის გათვალისწინება მოხდა რეგულაციებში. შესაბამისად, საბოლოო ჯამში, რეგულაციებმა სწორი სახე მიიღო. ჩვენ გავაგრძელებთ ბიზნესის დაფინანსებას და ასევე კლიენტების სამომხმარებლო საჭიროებების დაკრედიტებას, მაგრამ არა იმ დოზით, რომ ამ ოჯახების ფინანსური პრობლემები წარმოიშვას,“- განაცხადა არჩილ ბაკურაძემ. „კრისტალის“ დამფუძნებლის პროგნოზით, რეგულაციების ამოქმედების შემდეგ, ფინანსური სექტორი ზრდას განაგრძობს, მაგრამ ტემპი შენელდება. შეგახსენებთ, რომ ეროვნული ბანკის დადგენილებით, „ფიზიკურ პირებზე სესხის გაცემის შესახებ“ ახალი რეგულაციები საბანკო სექტორზე 1-ლი ნოემბრიდან უნდა ამოქმედებულიყო, თუმცა აღნიშნულმა ვადამ 15 ნოემბრამდე გადაიწია. დანარჩენ საფინანსო სექტორზე კი რეგულაციების გავრცელება 2019 წლის იანვრიდან ... ...
  • საბერძნეთში ტრეფიკინგში ბრალდებულ საქართველოს მოქალაქეს 290-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯესსალონიკის სასამართლომ ტრეფიკინგში ბრალდებულ საქართველოს მოქალაქეს 290-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯა. პატიმრობის ვადა საქართველოს მოქალაქის მიერ ჩადენილი დანაშაულის ჯამით განისაზღვრა. ამის შესახებ ინფორმაციას ბერძნული გამოცემა Protothema წერს.  სასამართლომ საქართველოს მოქალაქე არალეგალი მიგრანტების ტრეფიკინგის ცხრა შეთხვევაში ცნო დამნაშავედ, რომლებიც 2016-2017 წლებში ხორციელდებოდა. კრიმინალურ დაჯგუფებას, რომლის მეთაური საქართველოს მოქალაქე იყო, გარკვეული თანხის სანაცვლოდ მიგრანტები თურქეთიდან სალონიკსა და ათენში გადაჰყავდა. ერთ-ერთი ასეთი პროცედურის დროს, ავარიაში დაიღუპა ირანის მოქალაქე, რომლის საშუალებითაც პოლიციამ დაჯგუფებაზე გასვლა მოახერხა.  საქართველოს მოქალაქესთან ერთად ადამიანების ტრეფიკინგში დამნაშავედ საბერძნეთის ერთი და მოლდოვის ერთი მოქალაქე ... ...
  • "ინტერის" მაისური კახა კალაძისთვის და ფიზიკური დაპირისპირება საკრებულოში ხმაური და ფიზიკური დაპირისპირება თბილისის საკრებულოს სხდომაზე -"ნაციონალური მოძრაობის" წევრის, ლევან ხაბეიშვილის გამოსვლას „ქართული ოცნების“ წევრების გაღიზიანება მოჰყვა. ლევან ხაბეიშვილმა თბილისის მერი გააკრიტიკა და აღნიშნა, რომ არჩევნების პირველ ტურში წაგების გამო, კახა კალაძე ბაგა-ბაღების დირექტორებს ავიწროებს. ოპოზიციის წარომადგენელმა სხდომაზე მილანის საფეხბურთო ნაკრების „ინტერის“ ფორმა მიიტანა და განაცხადა, რომ დედაქალაქის მერს არ ესმის თბილისელების, ამიტომ მას მისივე ენით უნდა დაელაპარაკოს. „თბილისური და ქალაქური არ ესმის მერს და არაფრის გათვალისწინება არ უნდა. ხალხის წინააღმდეგ რომ არის სულ, დედაქალაქის მერს მის ენაზე მინდა, დაველაპარაკო. ეს არის მილანის „ინტერის“ ფორმა. „მილანი" და მილანის „ინტერი“ არიან დაპირისპირებულები და კალაძე თბილისელებს უყურებს, როგორც "ინტერის" ფეხბურთელებს, როგორც მოწინააღმდეგეებს. ეს ფორმა გადაეცით კალაძეს,“- განაცხადა ლევან ხაბეიშვილმა, რის შემდეგაც ის უმრავლესობის დეპუტატებისკენგაემართა და სცადა მათთვის მაისური გადაეცა, რასაც დაპირისპირება მოჰყვა. „ქართული ოცნების“ დეპუტატი შეეცადა, ლევან ხაბეიშვილისთვის მისივე მოტანილი მაისური ჩაეცვა.  ... ...

არქივი

ზაფრანი

როგორ ვუმკურნალოთ სახლის პირობებში ხველას

ექიმები გვაძლევენ რამდენიმე რჩევას, რომელიც...

ზოდიაქოს რომელი ნიშნები დაწყვილდებიან 2019 წელს?

ვერძი და მშვილდოსანი _ ვერძსა...

„შერიგებული“ ვარსკვლავები

ერთხელ მაინც გაიგებდით ისტორიას იმის...

როგორ ავიცილოთ თავი რთული სიტუაციებიდან

თუ თქვენ ვინმე გიყვირით, შეინარჩუნეთ...

წიწიბურის დიეტა

წიწიბურას სასარგებლო თვისებების წყალობით შესაძლებელია...
კარმიდამო ჩემი

ლობიოს რაგუ ბასკურად

ესპანური სამზარეულო მსოფლიოში ერთ-ერთი საუკეთესო...

გავამრავლოთ ქოთნის ყვავილები

შემოდგომის დასაწყისი, ოქტომბრის ბოლომდე, ქოთნის...

ბულგარული წიწაკის საწებელი ნედლი მწავანილეულით

მრავალგვარ საწებელს შორის, ჩვენს მიერ...

როგორ მოვამზადოთ წათხი

ყველის წათხის მოსამზადებლად საჭიროა: ერთი...

დანდური _ მხალეული, მწნილი, სამკურნალო მცენარე

ერთწლოვანი ბალახოვანი მცენარე დანდური საქართველოში...

ბოსტნეულის შენახვის რა მეთოდს იყენებდნენ წინაპრები

შემოდგომის დასაწყისიდან ყველა დიასახლისი ამზადებს...

როგორ დავიცვათ სიმინდი ფაროსანასგან

აზიური მავნებლის ფაროსანას წინააღმდეგ ბრძოლის...

როგორ ამოვიცნოთ ინსულტი

ინსულტი 21–ე საუკუნის კიდევ ერთი...

"ყვავილებში ნაპოვნი ენერგია ჩაის აღორძინებაში დამეხმარება"

ფატი გრიგალაშვილი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ...

ვის აძლევთ ხმას საპრეზიდენტო არჩევნების მეორე ტურში?