ტყვია და მისი ნარჩენები, ტოქსიკურობის თვალსაზრისით, განსაკუთრებით საშიში ნივთიერებებია

gurianews.com

მკითხველი

ტყვია და მისი ნარჩენები, ტოქსიკურობის თვალსაზრისით, განსაკუთრებით საშიში ნივთიერებებია

2016 თებ 4 17:05:26

ოზურგეთის ექსპერიმენტალური მანქანათმშენებელი ქარხანა, რომელიც ემსახურებოდა დასავლეთ საქართველოს გადამამუშავებელ მრეწველობას  და უზრუნველყოფდა  გადამამუშავებელი მრეწველობის მანქანა-მოწყობილობათა დამზადებას, მათ მონტაჟს და ტექნიკურ მომსახურებას, შესაძლებელია, გახდეს რეგიონის სერიოზული დაბინძურების წყარო.

უკვე ორი წელია, მიმდინარეობს მცდელობა ქარხანაში შეიქმნას ტოქსიკური და სხვა სახიფათო ნარჩენების გადამამუშავებელი, კერძოდ, ამორტიზებული აკუმულატორების ტყვიის გადადნობის საწარმო.  ცნობილია, რომ ქარხანა შესყიდული აქვს ინდოელთა მიერ დაფუძნებულ შპს "მანსაროვს". ჯართისა და ტყვიის გადამუშავების სამუშაოებს აწარმოებს შპს "ჯეოგადამამუშავებელი" ქართველ პარტნიორთან ერთად.

ქარხნის გასხვისებამ, თანაც ფუნქციონირების მიმართულების შეცვლის შესაძლებლობით, სამწუხაროდ, ბაზის გარეშე დატოვა ადგილობრივი ნედლეულის გადამამუშავებელი საწარმოები. ქარხანა, რომელიც ქალაქის კუთვნილებაში შედიოდა, შეიქმნა ჩაის სუბტროპიკული კულტურების და ჩაის მრეწველობის ინსტიტუტის ხელმძღვანელობისა და მთელი საინჟინრო კორპუსის ინიციატივითა და ორწლიანი მუხლჩაუხრელი შრომით (1986 წელს) და ასევე, უზრუნველყოფდა მეცნიერთა მიერ შექმნილი ახალი ტექნიკის გამოცდასა და მათ დანერგვას. გასხვისების შემდეგ ქარხნიდან გაიტანეს და ჯართის სახით გაყიდეს უმაღლესი კლასის ჩარხები და დანადგარები. ქარხანა დატოვა გამოცდილმა პროფესიონალებმა. ქარხანაში არსებობას განაგრძობს მხოლოდ  მცირე მოცულობის საწარმო შპს "ოზურგეთის  მძიმე დანადგარი" რამდენიმე თანამშრომლით, რომელიც, როგორც ცნობილია,  ამჟამად ქარხნის ტერიტორიის დატოვებაზე საუბრობს.

სამწუხაროა, რომ სოფლის მეურნეობის სამინისტრომ აგრარული დარგის რეაბილიტაციის დაწყებისას, რიგ მნიშვნელოვან საკითხებთან ერთად,  უყურადღებოდ დატოვა  მანქანათმშენებელი ქარხნის აღდგენა-გაფართოება, რომელიც აუცილებელია გადამამუშავებელი დარგის სრულყოფილი რეაბილიტაციისათვის.

ტყვია და მისი ნაერთები, ტოქსიკურობის თვალსაზრისით, განეკუთვნება ნარჩენების პირველ კლასს, ანუ ისინი განსაკუთრებით საშიში ნივთიერებებია. ტყვიით მოწამვლის კლინიკური გამოვლინებები ძალზე ბევრია, ცნობილია, რომ ტყვიით მოწამვლა ანადგურებს ნერვულ სისტემას და თირკმელებს; აზიანებს სისხლმბად ორგანოებს _ ელენთას და ძვლის ტვინს, გროვდება ძვლის ქსოვილში და იწვევს ძვლების ანომალიურ  სიმყიფეს. ყოველწლიურად მსოფლიოში საწარმოო და ტრანსპორტით გამონაბოლქვის სახით ნახევარ მილიონამდე ტონა ტყვია გამოიყოფა, განსაკუთრებულ საფრთხეს უქმნის გარემოს ძველი, ვადაგასული აკუმულატორების გადამუშავების ტექნოლოგიები. 1 ტონა ტყვიის გამოდნობისას წარმოიქმნება 23 ათასი მ/კუბი აირი. ასევე, იღვრება გოგირდმჟავა, რომელსაც თან მიყვება ტყვიის მავნე წვრილდისპერსული ფრაქცია და ის აბინძურებს  ნიადაგსა და წყალს.

ცნობილია, რომ მსოფლიოში ტყვიის გადამამუშავებელი უსაფრთხო საწარმო არ არსებობს. თანამედროვე ტექნოლოგიებით უსაფრთხოების შედარებით უკეთ დაცვა შესაძლებელია მაღალი წარმადობის ქარხნებში (ათეულობით ათასი ტყვიის პროდუქციით წლიურად). ამიტომ არის, რომ უკანასკნელ პერიოდში განვითარებულ ქვეყნებში დასახლებული პუნქტებისა და ქალაქებისაგან  მნიშვნელოვანი დაშორებით იქმნება მაღალტონაჟიანი ქარხნები. ამასთანავე, მრავალ ქვეყანაში ტარდება გარემოს დაცვის პრევენციული ზომები, მათ შორის, სამეცნიერო კვლევები ტყვიის გადამამუშავებელი უსაფრთხო ტექნოლოგიებისა და გარემოს დამცავი ღონისძიებების შემუშავებაზე. გარემოს დაბინძურების თვალსაზრისით, განსაკუთრებით სახიფათოა ტყვიის გამოდნობის კუსტარული საწარმოები, ასევე, ტყვიის აკუმულატორების პირომეტალურგიული მეთოდით გადამუშავება. ასეთი საწარმოების შექმნაზე, სამწუხაროდ, ჩვენს ქვეყანაში უკვე გაცემულია ლიცენზიები, რაც მიგვაჩნია წინა ხელისუფლების ერთ-ერთ დიდ დანაშაულად საკუთარი მოსახლეობისა და ქვეყნის წინაშე. კუსტარული გზით ტყვიის გადამუშავება რომ სახიფათოა, ადამიანის ჯანმრთელობისა და გარემოსთვის, ეს უკვე დადასტურდა ოზურგეთის მანქანათმშენებელ ქარხანაში ტყვიის გამოდნობის პროცესებით. წყალი. ხორცი, ბუნებრივია, რძე უკვე ტყვიის მაღალი შემცველობის მატარებელი გახდა, უსიამოვნო სუნით შეწუხებულია მოსახლეობა, რაც აისახა მათ ჯანმრთელობაზე.

ეს დაბინძურება, რაც მოხდა, უმნიშვნელოა იმასთან შედარებით, რაც, სამწუხაროდ, მოჰყვება ყოფილ მანქანათმშენებელ ქარხანაში ტყვიის გადამამუშავებელი საწარმოს შექმნას (თუნდაც 1500 ტონა ტყვიის წლიური წარმადობით, როგორც ეს არის დაანონსებული). 

სწორედ გაუფრთხილებლობის გამოა, რომ მსოფლიოში კარგა ხანია, დაფიქსირებულია ჯანმრთელობისთვის საშიში, ეკოლოგიურად ყველაზე დაბინძურებული ქალაქების ათეული, რომლებშიც სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობა არ აღემატება ქალებისათვის 47 წელს, მამაკაცებისათვის _ 42 წელს. მათ შორის, ტყვიით დაბინძურებულია  5 ქალაქი. დაბინძურებულ ქალაქებში, ასევე, ტრანსპორტით გადატვირთულ რეგიონებში, გამოიკვეთა ბავშვთა გონებრივი სიჩლუნგე, სიმსივნური და სხვა დაავადებების მომატება, წყლის, ნიადაგის, ფლორისა და ფაუნის დაბინძურება. ასეთი რეგიონები და ქალაქები კარგავენ არა თუ განვითარების პერსპექტივას, არამედ, წლების შემდეგ დაავადებული ხდება და დემოგრაფიული თვალსაზრისით მკვეთრად ჩამორჩენას განიცდის.

სამწუხაროდ, ტყვიის გადამამუშავებელი ქარხნის შექმნისას, გურიის რეგიონს, სწორედ, ასეთი "პერსპექტივა" ელოდება.

აღსანიშნავია, რომ ინდოელი ინვესტორისთვის, ბუნებრივია, უცხო არ იქნება გარემოს დაბინძურების პრობლემა. ინდოეთში ხომ ორი ქალაქი (ქ. სუკინდა და ქ. ვალი) ნიკელითა და თუთიით მწვავედ დაბინძურებულად ითვლება. ამასთანავე, ტყვია და მისი ნაერთები ტოქსიკურობით ბევრად აღემატება ნიკელსა და თუთიას. ამიტომაც არ არის საკვირველი, რომ ინდოელმა ინვესტორმა, მოხვდა რა განვითარებად ქვეყანაში (სადაც, ალბათ, ელოდებოდა განუვითარებელ და გაუნათლებელ მოსახლეობას), მიუხედავად უამრავი და ფართო საინვესტიციო გარემოს არსებობისა, ინვესტიციის საგნად სწორედ გარემოს დამაბინძურებელი პროექტი აირჩია.

სადაც მოსახლეობა ცხოვრობს, იქ ტყვიის გადამამუშავებელი  ქარხანა არ უნდა აშენდეს! ეს საკითხი განხილვას არ უნდა ექვემდებარებოდეს! _ ასეთია მოსახლეობის აზრი და ჩვენ მას სრულად ვეთანხმებით.

ამასთანავე, დაინტერესებულ პირებს შევახსენებთ, რომ ადამიანის ჯანმრთელობისა და გარემოს დაცვას ჩვენს ქვეყანაში უზრუნველყოფს საქართველოს კონსტიტუცია, საქართველოს კანონი გარემოს დაცვის შესახებ, ნარჩენების მართვის კოდექსი, სხვა კანონები და კანონქვემდებარე აქტები და დებულებები.

"ნარჩენების მართვის კოდექსის" შესაბამისად, "ნარჩენების მართვა უნდა გახორციელდეს ადამიანის ჯანმრთელობისა და გარემოსთვის საფრთხის შექმნის გარეშე. კერძოდ, ისე, რომ: საფრთხე არ შეექმნას წყალს, ჰაერს, ნიადაგს, ფლორას და ფაუნას; არ გამოიწვიოს ზიანი ხმაურითა და სუნით".

ამასთანავე "გარემოს დაცვის შესახებ" საქართველოს კანონის შესაბამისად, მოქალაქეს აქვს უფლება "სასამართლო წესით მოითხოვოს ეკოლოგიურად საშიში ობიექტების განთავსების, პროექტირების, მშენებლობის, რეკონსტრუქციისა და ექსპლუატაციის შესახებ გადაწყვეტილებათა შეცვლა".

ისეთ მცირემიწიან და დასახლებულ რეგიონში, როგორიც გურიაა, ტყვიის გადამამუშავებელი საწარმოს შექმნისას, ირღვევა, როგორც საქართველოს კონსტიტუციის, ისე გარემოს დაცვის შესახებ საქართველოს კანონის, ნარჩენების მართვის კოდექსის, სხვა კანონების ძირითადი პუნქტები და პრინციპები.

როგორც გაცხადებულია, ოზურგეთის მოსახლეობა არ დაუშვებს რეგიონში ტყვიის გადამამუშავებელი საწარმოს შექმნას. მთავრობამ და ხელისუფლებამ უნდა გაითვალისწინოს საზოგადოების აზრი.

ტყვიით დაბინძურება სახიფათოა არა მარტო გურიის რეგიონისთვის, არამედ ქვეყნის მასშტაბით, მთლიანად, რამდენადაც საქართველო მცირემიწიანი და მჭიდროდ დასახლებული, დემოგრაფიული სიძნელეების წინაშე მდგომი ქვეყანაა.

ეროვნული ინტერესებიდან გამომდინარე, მიზანშეწონილია, ტყვიის გადამამუშავებელი საწარმოები საქართველოში აიკრძალოს. ეს არ იმოქმედებს, ბუნებრივია, ინვესტიციების  შემოდინებაზე ჩვენს ქვეყანაში, რამდენადაც საქართველოში არსებობს ინვესტიციების უაღრესად ფართო არჩევანი. ამასთანავე, საქართველოში არსებული ამორტიზებული აკუმულატორების უტილიზაცია, შესაძლებელია განხორციელდეს მათი უშუალო გაყიდვით რომელიმე განვითარებული ქვეყნის მაღალტონაჟიანი საწარმოსათვის, რომელიც უზრუნველყოფილია აკუმულატორების გადამუშავების შედარებით უსაფრთხო ტექნოლოგიით,  ან  ქვეყანა დაელოდოს ტყვიის გადამუშავების შედარებით უსაფრთხო ტექნოლოგიის შემუშავებას. მიზანშეწონილია, კვლევები ამ მიმართულებით დაფინანსდეს ჩვენს ქვეყანაშიც. ამასთანავე, ნარჩენების ექსპორტი დამუშავების მიზნით  და ასევე დასაწყობება ქვეყნის შიგნით დაშვებულია ნარჩენების მართვის კოდექსით და ის უნდა შეესაბამებოდეს სპეციალურ მოთხოვნებს.  

საჭიროა ტყვიის გადამუშავების საკითხის სახელმწიფო პოლიტიკის რანგში აყვანა, წინააღმდეგ შემთხვევაში, მოსალოდნელია საქართველოს უახლოეს მომავალში ეკოლოგიური კატასტროფა დაემუქროს.

ნანული ორაგველიძე, 
ქ. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს დეპუტატი


ნახვა: 87


 ახალი ამბები
  • "სოლიდარობა მეტროს!" _ მეტრო "რუსთაველთან" მეტროს მემანქანეების მხარდასაჭერი აქცია მიმდინარეობსამ წუთებში მეტრო "რუსთაველთან" მეტროს მემანქანეების მხარდასაჭერი აქცია მიმდინარეობს. აქციის მონაწილეები საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილებას აპროტესტებენ, რომლის მიხედვითაც სამუშაო საათებში მათ გაფიცვის უფლება არ აქვთ. "გაფიცვა სამუშაო საათებში გვინდა, სახლში, რომ მივალ საკუთარ ოჯახს, ხომ არ გავეფიცები?", - აცხადებენ შეკრებილები. მემანქანეების მთავარი მოთხოვნა ისევ რჩება ხელფასის 45% გაზრდა. აქციაზე იმყოფებიან „თეთრი ხმაურის“, „აუდიტორია 115“-ის, პროფკავშირების წარმომადგენლები და სხვადასხვა ორგანიზაციები . "უნდა ითქვას რომ ჩვენ დღეს მხარს ვუჭერთ ჩვენი ქვეყნის ყველაზე ღირსეულ მოქალაქეებს. ეს ადამიანები უზრუნველქოფენ ქალაქში იმ უზარმაზარ წესრიგს, რომელიც სახეზეა და თავის ბინძური მეთოდებით ებრძვის საქართველოს ხელისუფლება. ჩვენ ვიცით, რომ ეს აქცია არის ლეგიტიმური და მიმართულია იმისკენ, რომ ამ ადამიანებს ქონდეთ ოთახი, სადაც ეყოლებათ თავიანთი შვილები და ქონდეთ შვილეისთვის საკვების მიტანის საშუალება. სულ 250 მემანქანე გვყავს. ყველამ კარგად ვიცით, რომ მათი საშუალო ასაკი 65-წელს ზევით არ მიდის. ამ ადამიანებს სჭირდებათ დაფასება. უნდა დაკმაყოფილდეს მათი მათი მოთხოვნები და ხელფასი ერთ საათზე 7-დან 10 ლარამდე უნდა გაეზარდოთ", _ ითქვა აქციაზე. შეგახსენებთ, რომ თბილისის მეტროს მემანქანეებს და შპს „თბილისის სატრანსპორტო კომპანიას“ შორის კოლექტიური შრომითი დავა რამდენიმე თვეა მიმდინარეობს, რომლის ფარგლებში, მიმდინარე მოლაპარაკებების წარუმატებლობის გამო, მეტროს თანამშრომლებმა 2018 წლის 3 მაისს გაფიცვა დააანონსეს, რომელიც თბილისის საქალაქო სასამართლოს მიერ 30 დღის ვადით 2018 წლის 3 ივნისამდე გადაიდო. 2018 წლის 21 მაისს თბილისის საქალაქო სასამართლომ, ამჯერად განუსაზღვრელი ვადით შეზღუდა პროფესიულ გაერთიანების წევრი მეტროს მემანქანეების გაფიცვაში მონაწილეობის მიღების უფლება „სამუშაო საათების ... ...
  • ქალები, რომელთა მხრებზეც სოფელი დგას _ ფოტოამბავიეს ფოტოები გაზაფხულის ცხელ დღეებში ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის დაბა ნარუჯაშია გადაღებული. დაბა ხალხმრავალი გვიან შემოდგომაზე და ზამთარშია, ახლა კი მოსახლეობის უმეტესობა, მათ შორის _ ქალები, მეზობელ ქვეყანაში სამუშაოდაა წასული. დაბა ნარუჯაში დარჩენილი ქალების უმეტესობა მოცვის კერძო პლანტაციაში მუშაობს. აქ ერთი თვის სამუშაოა _ ჭილოფის ქუდიანი ქალები მზის გულზე მოცვის პლანტაციას უვლიან, საღამოს კი საკუთარი კარმიდამოც მისახედი აქვთ. "არანაირი სამუშაო არაა სათაკილო! მთავარია, იყოს. ძალიან მალე მოცვის მოსავალს ავიღებთ და შემდეგ დავუბრუნდებით ჩვენს კარმიდამოს. საქმის მეტი რა გვაქვს... ვისაც შეუძლია და უფრო მეტი ენერგია აქვს, თურქეთში გადადის",  _ გვითხრეს ნარუჯაში მცხოვრებმა ქალებმა, რომლებმაც არც ფოტოების გადაღებაზე გვითხრეს უარი. ჩვენ კითხვაზე, თავისუფალი დრო თუ რჩებათ, ხუმრობით გვპასუხობენ: "თავისუფალ დროს ფაროსანებს ვხოცავთ და სიცოცხლეს ვუმწარებთ..." ნარუჯელი ქალები ამბობენ, რომ ყველაზე დიდი პრობლემა მაინც უმუშევრობაა. მათი აზრით, სამუშაო და ღირსეული ანაზღაურება ყველას სოფელშივე უნდა ჰქონდეს, რომ სხვა ქვეყანაში გადახვეწა და ოჯახების, შვილების მიტოვება, რომელთაც სწავლაში, განათლების მიღებაში სჭირდებათ მშობლების დახმარება, არავის ... ...
  • დაზიანებული წყლის მილი ქალაქის ცენტრშირამდენიმე დღეა, რაც ლანჩხუთში, ქალაქის ცენტრალურ ნაწილში, პოლიციის შენობის მოპირდაპირე მხარეს, მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის წინ, სადაც გზის სარეაბილიტაციო სამუშაოები 2016 წელს გახორციელდა,  ქვაფენილს ქვემოდან წყალი ამოდის და  ქუჩაში იღვრება. სავარაუდოდ, ამის მიზეზი ქვაფენილს ქვემოთ არსებული წყლის გაყვანილობის მილების დაზიანება უნდა იყოს. როგორც მერიის ინფრასტრუქტურის სამსახურის უფროსთან,  ლევან ჩხაიძესთან საუბრისას გაირკვა, აღნიშნული დაზიანების აღმოფხვრა წყალკანალის პრეროგატივაა. „აღნიშნულ ფაქტთან დაკავშირებით მერია საქმის კურსშია. იქ წყლის მილია დაზიანებული და ხარვეზი წყალკანალმა უნდა გამოასწოროს. მერიას აქვს ამ საკითხზე კომუნიკაცია წყალკანალთან და პრობლემა  დროის უახლოეს მონაკვეთში მოგვარდება“, _ გვითხრა ... ...
  • ,,ივანიშვილმა სხვადასხვა არგუმენტი მოისმინა“ _ უმრავლესობის სხდომა დასრულდაუმრავლესობის სხდომა, სადაც ნარკოპოლიტიკის რეფორმაზე მსჯელობდნენ, დასრულდა. როგორც ფრაქცია  „ქართული ოცნება - კონსერვატორების“ თავმჯდომარე გიგა ბუკიამ  “გურია ნიუსთან“ საუბრისას განაცხადა, სხდომაზე დეპუტატებმა ერთმანეთის პოზიციები მოისმინეს და საკითხის განსახილველად მორიგი შეხვედრა დაანონსეს.  ბუკიას თქმით, ნარკოპოლიტიკასთან დაკავშირებით ბიძინა ივანიშვილს საკუთარი პოზიცია, ჯერჯერობით, ჩამოყალიბებული არ აქვს. ,,უმრავლესობის შეხვედრა დასრულდა იმით, რომ ჩვენ ერთმანეთის პოზიციები მოვისმინეთ, ერთმანეთის გავუზიარეთ  მოსაზრებები და გადაწყდა, რომ ამ საკითხთან დაკავშირებით სხვა შეხვედრებიც გაიმართება იმისათვის, რომ პოზიციები მაქსიმალურად შეჯერდეს. ბატონი ბიძინა უსმენდა სხვადასხვა არგუმენტებსა და მოსაზრებებს, კონკრეტულად საკუთარი პოზიცია,  ჯერჯერობით, ჩამოყალიბებული არ აქვს. ჩვენ  ,,კონსერვატორები“  ნარკოპოლიტიკასთან დაკავშირებით არც მკაცრი და არც ზედმეტად ლიბერალურები ვართ, ვფიქრობთ, რომ ქვეყანაში უნდა მივიღოთ ისეთი კანონი, რომლითაც არ გაიზრდება ნარკოტიკების მომხმარებელი და არ იქნება ნარკოტიკი ხელმისაწვდომი, ეს არის ჩვენი მთავარი ამოსავალი წერტილი“,_გვითხრა ... ...
  • ,,ცალ-ცალკე ადევნებენ თვალს, რომ გაიგონ, რა უნდა ივანიშვილების ოჯახს“_ ჭიაბერაშვილი,,ევროპული საქართველოს“ წევრი ზურაბ ჭიაბერაშვილი ნარკოპოლიტიკასთან დაკავშირებით საუბრობს და ,,ქართულ ოცნებას“ არაქმედითუნარიანობაში ადანაშაულებს. როგორც ჭიაბერაშვილი ,,გურია ნიუსთან“ საუბრისას აცხადებს, როგორი სახის ნარკოპოლიტიკაზე შეთანხმდება ,,ქართული ოცნება“ ბიძინა ივანიშვილის ოჯახზეა დამოკიდებული. ,,ჩვენი , ,,ევროპული საქართველოს“ პოზიცია ორივე ნაწილში ეთანხმება საზოგადოების იმ წუხილს, რომელიც  უკავშირდება არაეფექტურ ნარკოპოლიტიკას.  ერთი მხრივ, ნარკორელიზატორების წინააღმდეგ ბრძოლა არ არის სათანადოდ ეფექტური და სამწუხაროდ, ნარკოტიკები ფართოდ  ვრცელდება, მერე მხრივ, ყოველწლიურად იზრდება მძიმე ნარკოტიკის მომხმარებელთა რიცხვი. ამასთან, საზოგადოებას რაც აწუხებს, არის ის, რომ თავად ნარკომომხმარებლების მიმართ გაცილებით ფართოდ  უნდა ამოქმედდეს ჯანდაცვისა და სოციალური რეაბილიტაციის პროგრამები, რათა  დავეხმაროთ  ადამიანებს, რომ ჩადგნენ ცხოვრების ნორმალურ რიტმში. იმის ნაცვლად, რომ ორივე მიმართულებით მიმდინარეობდეს მსჯელობა, როგორ  დაიხვეწოს კანონმდებლობა და როგორ გახდეს მთავრობის მუშაობა უფრო ეფექტური ,,ქართული ოცნების“ შიგნით მიდის ამ საკითხზე კინკლაობა. ივანიშვილების ჩართვას რაც შეეხება, აქ ლაპარაკია არა ერთის ჩართვაზე, არამედ უმრავლესობამ  ცალ-ცალკე უნდა ადევნოს თვალი, რას ფიქრობს ან მამა ან შვილი, ერთმა რა რეპი გამოუშვა, მეორემ რა თქვა, რომ დაახლოებით გაიგონ, რა უნდა ივანიშვილის ოჯახს“,_ განაცხადა ... ...

არქივი

ზაფრანი

მსოფლიოში ყველაზე პატარა ირემი

აზიური ირმები - ძუძუმწოვარ ჩლიქოსანთა...

რას ვერ იტანენ მამაკაცები ზოდიაქოს ნიშნის მიხედვით

ვერძი _ მამაკაცი ვერძი გარეგნულად...

სმარტფონები ახლომხედველობას იწვევს

კვლევამ აჩვენა, რომ ადამიანს ტელეფონი...

საინტერესო ფაქტები შინაური ცხოველების შესახებ

ძველ ეგვიპტეში ცხოველების თაყვანისცემა ცხოვრების...

ქალის ფიგურის ექვსი ტიპი

ცოტა ხნის წინ ამერიკელებმა თავიანთი...

უიღბლო ადამიანების საერთო მახასიათებლები

სრულყოფილებისაკენ სწრაფვა თითქოს ამაში ცუდი...
კარმიდამო ჩემი

მარტო კაცის დიდი მეურნეობის სავიზიტო ბარათი იხვისა და ბატის ფერმაა

ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფელ სუფსის მკვიდრი...

ევკალიპტი _"ტყეების ალმასი" და მისი ისტორია საქართველოში

ევკალიპტის კულტურას საქართველოში საუკუნეზე ცოტა...

როგორ გადავრგოთ და გავახაროთ ჟოლო

კენკროვანი კულტურები დღეს განსაკუთრებული პოპულარობით...

როგორ გამოვხადოთ თაფლის არაყი

საქართველოში მეფუტკრეობის განვითარების მრავალსაუკუნოვან გზაზე...

მაისში განსაკუთრებით ვიზრუნოთ შეწამვლით სამუშაოებზე

აპრილის ბოლოს, მაისის დასაწყისში, თვის...

როგორ ავიმაღლოთ იმუნიტეტი

იმუნიტეტი ეს არის ორგანიზმის დამცველობითი...

ბროკოლი გულს დაავადებებისგან იცავს

ორთქლზე მომზადებული კომბოსტო ბროკოლი გულის...

ეთნოგრაფიული ნივთების კოლექციონერის მიზნები და გულისტკივილი

დღეს საქართველოში მრავალი ეთნოგრაფიული მუზეუმი...

როდის დავთესოთ და როგორ მოვუაროთ ბოსტნეულს ღია გრუნტში

მარტის ბოლოს და აპრილის დასაწყისში...

შინაური პირუტყვის პროფილაქტიკა საგაზაფხულოდ

გამოზამთრებულ შინაურ პირუტყვს, მსხვილფეხა თუ...

თხილის პირველი საგაზაფხულო წამლობის პრინციპი

ვაგრძელებთ რჩევების მიცემას იმ ადამიანებისთვის...