მიწაში დამარხული ბომბი და ევროკავშირთან აღებული შეუსრულებელი ვალდებულებები _ რა ხდება ანასეულში

მთავარი თემა

მიწაში დამარხული ბომბი და ევროკავშირთან აღებული შეუსრულებელი ვალდებულებები _ რა ხდება ანასეულში

2018 იან 5 17:08:35

ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის დაბა ანასეულში, ჩაის, სუბტროპიკულ კულტურათა და ჩაის მრეწველობის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში, მეოცე საუკუნის 50-იანი წლებიდან მიმდინარეობდა კვლევა რადიაქტიური იზოტოპების გამოყენებით.

კვლევისას, ძირითადად, გამოიყენებოდა ნახშირბადისა და ფოსფორის რადიაქტიური იზოტოპები. სპეციფიკიდან გამომდინარე, ლაბორატორიისთვის ცალკე შენობა აშენდა _ დასახლებული პუნქტიდან, დაახლოებით, 1 კილომეტრის დაშორებით.

ცდებზე მეცნიერ-მუშაკი იური შუვალოვი მუშაობდა. როგორც მოვიკვლიეთ, ამ ცდების მიზანი იყო, შეესწავლათ მცენარესა და ნიადაგში მიმდინარე ფიზიოლოგიური ცვლილებები შესაძლო ატომური ან ბირთვული დარტყმის შემთხვევაში. ეს იყო შუვალოვის სადოქტორო დისერტაციის თემა, რომელიც მზადდებოდა გრიფით _ "საიდუმლო".

თემა წლების განმავლობაში დახურული იყო _ მანამ, სანამ 2005 წელს "გურია ნიუსმა" არ მოიპოვა დოკუმენტი გრიფით _ "საიდუმლო", რომლის მიხედვითაც, შინაგან საქმეთა იმდროინდელი მინისტრი ვანო მერაბიშვილი ვითარების შესწავლას და შემდგომ რეაგირებას ითხოვდა.

მაღალი საზოგადოებრივი ინტერესიდან გამომდინარე, ჩვენ ეს წერილი გავასაჯაროეთ. წერილს სპეციალისტების გააქტიურება და თემის შესწავლა მოჰყვა. საქმეში პროკურატურაც ჩაერთო და სახალხო დამცველიც. ლაბორატორიის ჩასასვლელში ბეტონის თხელი ფენაც დაასხეს, თუმცა, დღეს მისი კვალიც არ არსებობს. სარდაფში ჩასასვლელი, სადაც კვლევები ტარდებოდა და რადიაციული ნარჩენების შესანახი კონტეინერი ინახებოდა, ახლაც ღიაა. ტერიტორიაზე მხოლოდ ორი ადგილია შეღობილი, წარწერა ღობეზე კი გვამცნობს, რომ იქ რადიაციაა.

ანასეულში რადიაციის ფონის დასადგენად ბოლო კვლევა 2016 წლის ზაფხულში ფიზიკის ინსტიტუტის სპეციალისტებმა ჩაატარეს. კონკრეტულ ციფრები არ გასაჯაროებულა, თუმცა, დაგვიდასტურეს, რომ სამარხიდან რადიაციამ გამოჟონა. როგორც გავარკვიეთ, რადიაციის წყარო ამ დრომდე არ დადგენილა.

სამაგიეროდ, „გურია ნიუსმა“ მიაკვლია ქალბატონს, რომელიც, იური შუვალოვთან ერთად, ლაბორატორიის სარდაფში საიდუმლო კვლევებში მონაწილეობდა _ როზა ანტონოვა ის ადამიანია, რომელიც ზუსტად ფლობს ინფორმაციას, თუ რაზე მუშაობდა მეცნიერი. უფრო მეტიც, ქალბატონმა როზამ რამდენიმე თვის წინ ის ადგილებიც გვაჩვენა, სადაც თავად ყრიდა რადიაციულ ნარჩენებს და რომელიც ამ დრომდე შეუსწავლელია:

_ თქვენ პირველები ხართ, ვინც ჩემით დაინტერესდა. ამ წლების განმავლობაში არავინ მოსულა ჩემთან, არ უკითხავთ, რაზე მუშაობდა იური შუვალოვი, სად იყრებოდა რადიაციული ნარჩენები, _ ამბობს ჩვენი რესპონდენტი.

მისივე თქმით, ორმოები, სადაც იგი ნარჩენებს ყრიდა, საბჭოთა კავშირის დროს დაცული იყო:

_ იდეალური მდგომარეობა იყო აქ. ორი ორმო იყო, სადაც ნარჩენებს ვყრიდი. მაშინ ეს ორმოები დახურული და მოწესრიგებული იყო, დღეს კი დაუცველია და, რა თქმა უნდა, ეს საშიშია, ძალიან საშიში! _ გვეუბნება ანტონოვა და წუხს, რომ ადამიანების დაუდევრობის და სახელმწიფოს მხრიდან უყურადღებობის გამო, ტერიტორია, რომელიც წლების წინ საკავშირო მნიშვნელობის ობიექტი იყო, გავერანებულია:

_ როცა ინსტიტუტი დაიშალა და ვითარება შეიცვალა, ყველაფერი მოიპარეს, გაანადგურეს; აქ არსებული ხელსაწყოებიც წაიღეს. ეს ყველაფერი კარგად უნდა იყოს დაცული, ორმოები დახურული და დაბეტონებული, თორემ ცუდი შედეგი მოჰყვება ამ ყველაფერს, _ ამბობდა ანტონოვა.

ანტონოვას მონათხრობი ჩვენ მაშინვე აგრარული უნივერსიტეტის ჩაის, სუბტროპიკულ კულტურათა და ჩაის მრეწველობის სამეცნიერო საწარმოო ინსტიტუტის აგროქიმიის და ნიადაგმცოდნეობის განყოფილების ხელმძღვანელს ვალერიან ცანავას გავაცანით. მეცნიერი, რომელიც ამ საკითხზე წლების განმავლობაში მუშაობს, ამბობდა, რომ ჩვენ მიერ ნაპოვნი რესპონდენტის ჩვენება კვლევის პროცესს მთლიანად შეცვლის.

მეცნიერმა ისიც აღნიშნა, რომ ჩვენ მიერ მოპოვებული ინფორმაცია კვლევის არეალის გაფართოების საფუძველს იძლეოდა.

„გურია ნიუსის“ კვლევის შედეგად 2016 წელს ისიც დადგინა, რომ ჯანდაცვის სამინისტროს ამის შესახებ ინფორმაცია არ ჰქონდა და 2016 წლის სექტემბრამდე კვლევაც კი არ ჰქონდა ჩატარებული, რა შეიძლება გამოიწვიოს რადიაციის მომატებულმა ფონმა და რა საფრთხის წინაშე დგას ანასეულის მოსახლეობა.

როგორც "გურია ნიუსთან" საუბრისას დაავადებათა კონტროლის ცენტრის წარმომადგენელი აცხადებდა, ანასეულის პრობლემას განსაკუთრებული კვლევა სჭირდებოდა.

ჯანდაცვის სამინისტროს მსგავსად, მონიტორინგი ანასეულში არც სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ჩაუტარებია, ექსპერტები კი, უწყებათაშორისი კომისიის დროულად შექმნისა და საკითხის სწრაფად შესწავლის აუცილებლობაზე საუბრობდნენ. 

თუმცა, ეს ყველაფერი მხოლოდ საუბრის დონეზე _ ზემოთ აღნიშნული ინტერვიუების გამოქვეყნებიდან წელიწადზე მეტია გასული და ერთადერთი, რაც სახელმწიფომ გააკეთა, ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სააგენტოს სპეციალისტების ანასეულში სტუმრობა იყო, რომლებმაც რადიოაქტიური ნივთიერებებით დაბინძურებული ტერიტორიების შესახებ რეკომენდაციები გასცეს და, როგორც უწყებაში განაცხადეს, „ნარჩენებით დაბინძურებული ტერიტორიის კვლევებისა და მონიტორინგის შედეგად დაბინძურებული ნიადაგის ლოკალიზება და გამოსხივების მინიმუმამდე დაყვანა განახორციელეს” .

უფრო მეტი დეტალი უცნობია საზოგადოებისთვის და, როგორც აღმოჩნდა, თემაზე მომუშავე მეცნიერებისთვისაც. ვალერიან ცანავა „გურია ნიუსთან“ საუბრისას ამბობს, რომ მას, როგორც თემის ერთ-ერთ მკვლევარს კონტაქტი მხოლოდ ფიზიკის ინსტიტუტთან აქვს:

_ მე მხოლოდ ის შემიძლია გითხრათ, რომ თქვენ მიერ გამოქვეყნებული სტატიების შემდეგ გაფართოვდა ტერიტორია. ჩვენ მეცნიერები ვართ და ამ მიმართულებით ვმუშაობთ ფიზიკის ინსტიტუტის თანამშრომლებთან ერთად. ჩვენ ვაკვირდებით მცენარეებს, ვიღებთ ნიმუშებს, როგორც შემოღობილი, ასევე, მიმდებარე ტერიტორიიდან, _ აღნიშნა ჩვენთან საუბრისას ცანავამ.

მისივე თქმით, ამ დროის განმავლობაში, არც ჯანდაცვის სამინისტრო დაკავშირებია და არც სოფლის მეურნეობის სამინისტრო, რომლებსაც პირდაპირი ვალდებულება აქვთ, ეს თემა შეისწავლონ. აღსანიშნავია, რომ ორივე უწყებას ეს ვალდებულება ასოცირების ხელშეკრულებითაც აკისრია, თუმცა, როგორც ფაქტები მოწმობს. არავინ ასრულებს.

არადა, ევროკავშირთან გაფორმებულ ასოცირების ხელშეკრულებაში გარკვევით წერია, რომ ჩვენს ქვეყანას აქვს ვალდებულება „გააუმჯობესოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის უსაფრთხოების დონე და ადამიანის ჯანმრთელობის დაცვა, როგორც მდგრადი განვითარებისა და ეკონომიკური ზრდის მნიშვნელოვანი ელემენტი“.

ჯერ კიდევ 2016 წელს დაავადებათა კონტროლის ცენტრის არაგადამდებ დაავადებათა დეპარტამენტის უფროსი ლელა სტურუა ჩვენთან საუბრისას ამბობდა, რომ ანასეულში არსებულ მდგომარეობას კვლევა სჭირდებოდა:

ანასეულში რა ხდება, ამას უფრო განსხვავებული ტიპის კვლევა სჭირდება, გამოკვლეული უნდა იყოს გარემო, რადიაციის ფონი და, ასევე, უნდა მოხდეს უშუალოდ მოსახლეობის გამოკვლევა", _ ამბობდა სტურუა და დასძენდა, რომ ამ მიმართულებით კვლევა ადგილზე არ ჩატარებულა.

ჯანდაცვის სპეციალისტი მოსახლეობას ასევე მოუწოდებდა, რომ რადიაციულად დაბინძურებულ ტერიტორიაზე შინაური პირუტყვი არ გაუშვან, რადგან, მისივე თქმით, ადამიანის ორგანიზმში რადიაცია რძის პროდუქტებიდანაც გადადის:

"ნებისმიერი რადიაციულად დაბინძურებული პროდუქტიდან, რა თქმა უნდა, გადავა რადიაცია ადამიანის ორგანიზმში, მაგრამ ზუსტად რომ გითხრათ, რა დოზით, რომელი რძის პროდუქტიდან შეიძლება გადავიდეს, არ ვიცი. ნებისმიერი რადიაქტიური დაბინძურება, რომელიც მოდის რადიაციის კერიდან, წყალში იქნება ეს, ჰაერში თუ ნიადაგში, მოქმედებს ადამიანის ორგანიზმზე", _ აცხადებდა სტურუა.

თუმცა, სტურუას, დღეს ეს თემა აღარც კი ახსოვს. მას შემდეგ რაც დეტალები შევახსენეთ, გვითხრა, რომ სამინისტროს არანაირი კვლევა არ ჩაუტარებია და არც ამის ვალდებულება ჰქონდათ:

_ ჩვენ გაქვს დაავადებათა შემთხვევების კონკრეტული ციფრები. სხვა რაიმე კვლევა ჩვენ მიერ არ ჩატარებულა და არც გვევალებოდა. ეს უფრო გარემოს დაცვის საკითხია, _ გვითხრა სტურუამ.

_ ქალბატონო ლელა, ასოცირების ხელშეკრულება პირდაპირ ავალდებულებს თქვენს უწყებას, „გააუმჯობესოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის უსაფრთხოების დონე და ადამიანის ჯანმრთელობის დაცვა“. მაშინ, როცა არსებობს ინფორმაცია საფრთხის შესახებ, როცა ადგილობრივებს აქვთ ეჭვი, რომ მიმდებარე ტერიტორიაზე მცხოვრებ ადამიანებში გახშირებულ დაავადებებს რადიაციის ფონი იწვევს, როცა თქვენ პირადად ამბობდით, რომ სპეციალური კვლევა იყო ჩასატარებელი, შესაბამისი რეაგირება რატომ არ მოახდინეთ?

_ როგორც გითხარით, ჩვენ სტატისტიკური ციფრები გვაქვს და დამატებით რაიმე სახის კვლევა არ ჩატარებულა, _ აღნიშნა ჩვენთან საუბრისას ლელა სტურუამ.

სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო კვლევითი ცენტრის ნიადაგის ნაყოფიერების კვლევის სამსახურის უფროსი ზაურ ჩანქსელიანი 2016 წლის ნოემბერში გურია ნიუსთან“ საუბრისას ამბობდა, რომ მომავალი წლის ბიუჯეტში ანასეულის ტერიტორიის შესწავლა გაიწერებოდა, თუმცა, როგორც გავარკვიეთ არ გაწერილა.

ჩანქსელიანი ამბობს, რომ მას ამის სურვილი ჰქონდა, თუმცა, ასე არ მოხდა:

_ როდესაც ეს ინფორმაცია გავიგე, ის გავაცანი ჩემს ხელმძღვანელობას, რომელმაც მიიღო გადაწყვეტილება, შეგვეძინა სპეციალური აპარატურა, რითაც რადიაციის გაზომვა იქნებოდა შესაძლებელი. ასეც მოხდა. მართალია, დრო დასჭირდა, თუმცა გასული წლის ბოლოს შევიძინეთ და გვაქვს საშუალება, ჩვენვე გავზომოთ რადიაციის დონე. ჩვენი ცენტრის ლაბორატორია თანამედროვე აპარატურით არის აღჭურვილი და წელს კვლევებს აუცილებლად გავახორციელებთ, _ გვითხრა ჩანქსელიანმა.

ფიზიკის ინსტიტუტის გამოყენებითი კვლევების ცენტრის მეცნიერ-თანამშრომლის ალეკო ღონღაძის თქმით, აუცილებელია, ანასეულში ჰიდროგეოლოგიური ექსპერტიზა ჩატარდეს:

დღეს ანასეულში არსებული მდგომარეობა მოსახლეობას არავითარ საფრთხეს არ უქმნის, მაგრამ იმისთვის, რომ საფრთხე არ შეექმნას 5-10 წლის შემდეგ, მალეა გასატარებელი აუცილებელი ღონისძიებები.

ჰიდროგეოლოგიური ექსპერტიზა არასდროს ჩატარებულა. რა მაქვს მხედველობაში _ გრუნტის წყლები, მიწისქვეშა წყლები გამოკვლეული არ არის. ეს გურიაა, საჰარა ხომ არ არის, ან კაზრეთი, სადაც 20 მეტრის ქვემოთ არის მიწისქვეშა წყლები? გურიაში ასეთი წყლები საკმაოდ ახლოსაა. როგორ ხდება, ბინძურდება თუ არა წყალი და სად მიდის ეს დაბინძურებული წყალი. ღმერთმა ნუ ქნას, მაგრამ ეს შეიძლება მარტო გურიის პრობლემა არ იყოს. ხომ არ ვიცით რა მიმართულებით მიდის ეს წყლები და სადამდე ჩადის. შეიძლება სუფთაც იყოს, არ გამოვრიცხავ. მგონია, რომ ძალიან ცოტა გადავა, ბევრი არა, მაგრამ მაინც გასაკეთებელია და შესასწავლია, _ აღნიშნავს მეცნიერი.

ზაურ ჩანქსელიანის თქმით, მათ უკვე აქვთ საშუალება ჰიდროგეოლოგიური ექსპერტიზის ჩასატარებლად და ეს აუცილებლად მოხდება. თუმცა, ღონღაძე ამბობს, რომ სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო კვლევითი ცენტრს ამის გაკეთება არ შეუძლია. მეცნიერის თქმით, ამ მნიშნელოვან თემას სახელწმიფო პასუხისმგებლობით არ ეკიდება, რაც მომავალში პრობლემებს გამოიწვევს.

მეცნიერი კიდევ ერთ დეტალზე ამახვილებს ყურადღებას _ ამ დრომდე სამარხი არავის დაუთვალიერებია და, შესაბამისად, არავინ იცის, რა ინახება მიწის ქვეშ, რომლის ჩასასვლელი ღიაა და რომელშიც, არ არის გამორიცხული რადიაქტიური ნარჩენებით სავსე კონტეინერი ინახებოდეს:

_ იქ ვინ ჩავა _ ვის აქვს ორი თავი?! შეიძლება, დაიღუპოს ადამიანი. მეცნიერები ამას ვერ შეძლებენ _ ეს ბირთვული უსაფრთხოების სააგენტომ უნდა გააკეთოს და რამდენადაც მე ვფლობ ინფორმაციას, მათ 2018 წლის გეგმაში გაწერილი აქვთ მსგავსი ტერიტორიების შესწავლა. როდის გააკეთებენ და როგორ გააკეთებენ, ამას ვერ გეტყვით. თუმცა, ვფიქრობ, რომ მთავარი ჰოდროგეოლოგიური ექსპერტიზის ჩატარებაა, _ აღნიშნა ჩვენთან საუბრისას ალეკო ღონღაძემ.

_ ბატონო ალეკო, სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო კვლევითი ცენტრის ნიადაგის ნაყოფიერების კვლევის სამსახურის უფროსი ზაურ ჩანქსელიანი ამბობს, რომ ცენტრს აქვს საშუალება, ჰოდროლოგიური კვლევა ჩაატაროს და გვპირდება, რომ წელს აუცილებლად ჩატარდება...

_ ჩანქსელიანს წარმოდგენა არ აქვს, რას ლაპარაკობს. ჰოდროგეოლოგიური ექსპერტიზა ნიშნავს, რომ ტერიტორიაა გაიბურღოს, ბურღი კი მაგათ არა აქვთ. ეს კვლევა უნდა ჩაატაროს ჰიდროგეოლოგიურმა ინსტიტუტმა. მაგათი საქმე სულ არ არის ეს კვლევა და არც იციან, როგორ უნდა გააკეთონ. ეს კვლევა აუცილებელია და ეს მხოლოდ გურიას არ ეხება. ბევრი რამ არის დასადგენი, _ ამბობს მეცნიერი.

ალეკო ღონღაძის თქმით, დეტალებზე საუბარი არ შეუძლია, რადგან მათ მიერ ჩატარებული კვლევის დიდი ნაწილი საიდუმლოა:

_ საერთოდ, რადიაციის თემა მთელ მსოფლიოში დახურულია, თუმცა, მე მაინც ვერ ვხდები, საქართველოში რატომ ჩქმალავენ ამ საქმეს. ჯანდაცვის სამინისტრო ვალდებულია, ეს თემა შეისწავლოს, _ აცხადებს ალეკო ღონღაძე.

_ ჯანდაცვის სამინისტროს წარმომადგენელი ამბობს, რომ ეს მათ არ ეხებათ...

_ ადამიანების ჯანმრთელობაზე მოქმედებს და აბა ვისი საქმეა? მე ხომ ვერ შევისწავლი?!

_ ჩვენს ქვეყანას ამ თემის შესწავლა და მოგვარება ევროკავშირთან გაფორმებული ასოცირების ხელშეკრულებითაც ევალება, თუმცა, როგორც ფაქტები მოწმობენ არ აკეთებენ. თქვენ როგორ ფიქრობთ, რატომ?

_ ვფიქრობ, რომ გარკვეულწილად არაპროფესონალიზმის ბრალია _ გარემოს დაცვის უწყება, ჯანდაცვის სამინისტროს, სოფლის მეურნეობის სამინისტროს _ ამ უწყებების პირდაპირი ვალდებულებაა ამ თემის შესწავლა და პრობლემების აღმოფხვრა. ჩვენ ვართ მეცნიერები, მანდ მივაგენით რადიაციის კერას და ახლა ვსწავლობთ, ვატარებთ გარკვეულ ექსპერიმენტებს და გვაინტერესებს, მაგრამ არის უწყება, რომლის საქმეც არის ყოველდღიური მონიტორინგი. აუცილებელია, ანასეულში ყოველდღიური მონიტორინგი გაკეთდეს.

_ ბატონო ალეკო, თქვენი სიტყვები, რომლის თანახმადაც ანასეულში ყოველდღიური მონიტორინგი აუცილებელია მოწმობს რომ საფრთხე მაღალია. შეგიძლიათ კონკრეტული ციფრები გვითხრათ თუ რამდენი და რა პერიმეტრზეა რადიაციის მაღალი ფონი?

_ კონკრეტულ ციფრებს მე ვერ გეტყვით. მე ეს მონაცემები ავიღე 2 წლის წინ. მაშინ იყო რაღაც რაოდენობა, რომელიც იმ მომენტისთვის ადამიანისთვის საფრთხის შემცველი არ აიყო, მაგრამ იმის მერე რა მოხდა, როგორ წავიდა საქმე, ხომ უნდა გაარკვიონ? წელს რა სიტუაციაა, დინამიკა როგორ განვითარდა, ვინმემ ხომ უნდა იცოდეს? ჩვენ იქიდან მხოლოდ მცენარეების ნიმუშებს ვიღებთ ახლა და მხოლოდ მეცნიერულ კვლევას ვატარებთ _ ეს არ არის მონიტორინგი, ეს რადიაციული უსაფრთხოების სააგენტოს უნდა გაეკეთებინა, _ აღნიშნა ჩვენთან საუბრისას ალეკო ღონღაძემ.

რადიაქტიური ნარჩენების მართვის დეპარტამენტის უფროსი გია ნაბახტრიანი „გურია ნიუსთან“ საუბრისას ამბობს, რომ ანასეულში მონიტორინგი ბოლო დეკემბერში გაახორციელეს. მისივე თქმით, შვედეთის ბირთვული უსაფრთხოების სააგენტოსთან უკვე გაფორმებულია ხელშეკრულება და მალე ანასეულის ტერიტორიის დეტალური შესწავლა მოხდება. ნაბახტრიანის თქმით, გაკეთდება ჰიდროლოგიური კვლევაც:

_ ყველა დეტალი იქნება შემოწმებული და ამის შემდეგ შეგვეძლება კონკრეტული ღონისძიებების დაგეგმვა. ეს იქნება მაღალ პროფესიულ დონეზე, საერთაშორისო ექპერტების მიერ აღიარებული ექსპერტიზა. ჩვენთან ერთად, შვედი სპეციალისტებიც იმუშავებენ. გაკეთდება სამგანზომილებიანი კვლევები და მაქსიმალურად ვეცდებით სარკოფაგშიც ავიღოთ მონაცემები, _ აღნიშნა ჩვენთან საუბრისას გია ნაბახტრიანმა.

ისივე თქმით, ამ დროისთვის არსებული მონაცემებით, ანასეულში არსებული რადიაციის ფონი სიცოცხლისთვის საშიში არ არის, თუმცა, იმაზე საუბარი, რა იქნება 5 წლის შემდეგ, დეტალური კვლევის ჩატარებამდე შეუძლებელია.

ნაბახტრიანი ამბობს, რომ სააგენტოს ამ თემაზე გამოქვეყნებული აქვს ყველა მასალა, კვლევა და, შესაბამისად, ზედაპირულ ინფორმაციას კარგად ფლობენ, რომელსაც რეაგირება სჭირდება და რომელიც წელს, ამინდების დადგომისთანავე, დაიწყება.

აღსანიშნავია, რომ აღნიშნული თემის დეტალები ჩვენ პარლამენტის გარემოს დაცვის კომიტეტს მივაწოდეთ. კომიტეტის თავმჯდომარის კახა კუჭავას თქმით, შესწავლა უკვე დაწყებულია და არ არის გამორიცხული, საკითხი კომიტეტის სხდომაზეც განიხილონ.

ამავე თემაზე: გრიფით "საიდუმლო" _ არასაიდუმლოდ

რა დაავადებები შეიძლება გამოიწვიოს ანასეულში აღმოჩენილმა რადიაციის კერებმა

„ანასეულის მსგავსი პრობლემა საქართველოში არსად გვაქვს“ _ რა ღონისძიებებს გეგმავს რადიაციული უსაფრთხოების სააგენტო

რა საფრთხე აღმოაჩინეს მეცნიერებმა ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ანასეულში 

მოსახლეობა რადიაციის კერებთან ახლოს, სპეციალისტების მოლოდინში ცხოვრობს




 ახალი ამბები
  • ცოლზე ძალადობაში ბრალდებული ძიუდოისტი გირაოს სანაცვლოდ გაათავისუფლესსაქართველოს ძიუდოს ეროვნული ნაკრების წევრი თორნიკე ნაგლიაშვილი, რომელიც ცოლზე მუქარასა და ძალადობაშია ბრალდებული, სასამართლომ გირაოს სანაცვლოდ გაათავისუფლა. სპორტსმენის ადვოკატის თქმით, ბოლნისის რაიონულმა სასამართლომ მას 5 000-ლარიანი გირაო შეუფარდა. თორნიკე ნაგლიაშვილი მარტის დასაწყიში დააკავეს. გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 11 პრიმა 151-ე მუხლით და 126 პრიმა მუხლით მიმდინარეობს, რაც ოჯახური დანაშაულისთვის პასუხისმგებლობას, მუქარას და ოჯახში ძალადობას ... ...
  • საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს გამოცდილება მსოფლიო ბანკის მიერ გამართულ კონფერენციაზე განიხილეს (R)საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ უკრაინაში მიწის მმართველობის განვითარების თემაზე გამართულ საერთაშორისო კონფერენციაში მიიღო მონაწილეობა. კონფერენციაზე: „მიწის მმართველობის გაძლიერება უკრაინის განვითარებისთვის"  საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს წარმომადგენელი - მსოფლიო ბანკის „ირიგაციისა და მიწის ბაზრის განვითარების პროექტის" მიწის ბაზრის განვითარების კომპონენტის იურისტი თეიმურაზ გაბრიაძე სპეციალური მიწვევით მონაწილეობდა. იგი პანელურ სესიაზე - „საკადასტრო სისტემის სისრულე" - მოხსენებით  „საქართველოში განხორციელებული მიწის რეგისტრაციის რეფორმის ინოვაციური მიდგომებით" წარსდგა და მონაწილეებს მიწის რეგისტრაციის რეფორმის  მიმდინარეობისას დანერგილი სიახლეები, გამოწვევები და მიღწეული წარმატებები  გააცნო. თეიმურაზ გაბრიაძემ ასევე,  საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში  მიწის რეგისტრაციის სისტემაში ბლოკჩეინ ტექნოლოგიის გამოყენებაზე, უწყების გამოცდილებასა და სამომავლო გეგმებზე ისაუბრა. კონფერენცია „მიწის მმართველობის გაძლიერება უკრაინის განვითარებისთვის" მსოფლიო ბანკის ორგანიზებით გაიმართა და მასში მონაწილეობა სხვადასხვა ქვეყნის სახელმწიფო, კერძო, აკადემიური და სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლებმა ... ...
  • ჩაშლილი პროექტი და „წყალში გადაყრილი ფული“ _ რატომ არ აშენდა ლანჩხუთში რაგბის მოედანილანჩხუთში, მერიის შენობის მიმდებარედ, სარაგბო კომპლექსის აშენება ჯერ კიდევ გასული წლის ზაფხულში დაანონსდა და ადგილზე გარკვეული სამუშაოებიც გახორციელდა, თუმცა, ირკვევა, რომ პროექტი ჩაშლის პირასაა. კომპლექსის მშენებლობის  იდეის ავტორი და დამფინანსებელი  რუსეთში მცხოვრები, სოფელ ქვიანის მკვიდრი, გიორგი ფირცხალაიშვილი გახლდათ. მისი ერთადერთი ვაჟი რუსეთის ქალაქ როსტოვის სარაგბო გუნდის წევრი იყო და დიდი მომავალიც ჰქონდა, თუმცა, რამდენიმე წლის წინ 19 წლის  ვაჟკაცი მოულოდნელად გარდაიცვალა. სწორედ  შვილის ხსოვნის უკვდავსაყოფად გადაწყვიტა გიორგი ფირცხალაიშვილმა, სპორტის ეს სახეობა აეღორძინებინა ლანჩხუთში და  საკუთარი ხარჯებით ქალაქის ცენტრში, ყოფილი ჩაის ფაბრიკის ტერიტორიაზე, სარაგბო კომპლექსის აეშენებინა, რომელსაც შემდეგ  უსასყიდლოდ  გადასცემდა  მუნიციპალიტეტს. ამ  ჩანაფიქრს, მუნიციპალიტეტის ხელმძღვანელობა დადებითად შეხვდა და აღნიშნულ ტერიტორიაზე, წინასწარი, სიტყვიერი თანხმობით,  მიწის ფართიც გამოყო სარაგბო კომპლექსის ასაშენებლად და ასევე, სიტყვიერი გარანტიაც შეაშველეს ბიზნესმენს, რომ ეს  საქმე ბოლომდე მივიდოდა.  წინასწარი მონაცემებით, ქალაქის ცენტრში უნდა მოწყობილიყო ორი სარაგბო სტადიონი _ ძირითადი და სათადარიგო, თავისი ინფრასტრუქტურით, გასახდელებითა და სველი წერტილებით. ძირითად მინდორს გაუკეთდება ტრიბუნა, დაახლოებით, 750 ადამიანზე გათვლილი და თანამედროვე ტაბლო. ასევე, ადმინისტრაციული შენობა, სატრენაჟორო დარბაზი და პატარა სასტუმრო, რომელიც საწვრთნელ შეკრებებს მოემსახურებოდა. აღნიშნული პროექტის ჩაშლის შესახებ განცხადება სოციალურ ქსელში რამდენიმე დღის წინ  საკრებულოს ოპოზიციონერმა წევრმა, კახა ასკურავამ გააკეთა. „საზღვარგარეთ მოღვაწე ბიზნესმენს, რომელსაც გადაწყვეტილი ჰქონდა, რომ სრულიად უსასყიდლოდ მოეწყო რაგბის სტადიონი, ყველა თავისი საჭირო მოწყობილობით, ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმდებარე ტერიტორიაზე, რომელიც თავად მერიამ შესთავაზა,  უარი განაცხადა. ათი ათასი ლარი, რომელიც უკვე დახარჯული ჰქონდა, მითითებული ადგილის მოსასწორებლად, უბრალოდ, წყალში გადააყრევინეს. დაახლოებით, ექვსი თვის განმავლობაში, მერიამ ის ვერ გაარკვია, მათსავე მითითებულ ადგილზე შეძლებდა თუ არა საბოლოდ ამ კეთილ ადამიანს მოეწყო სტადიონი. საბოლოოდ კი, ამ მეტად საშურის საქმის ჩაშლის მიზეზი, უაზრო ბიუროკარტიული ბარიერების გარდა, კერძო პირების პირადი ინტერესებიც გახდა...“ _ წერს ასკურავა და აქვე აანონსებს, რომ „ის მაგარი კაცი მაინც მოაწყობს რაგბის სტადიონს, ოღონდ თავად მიიყვანს მის წამოწყებულ საქმეს ბოლომდე. საქმის ბოლომდე მიყვანის ყველანაირი გაგებით“.  მერიაში აღნიშნული პროექტის შეჩერების ფაქტს ადასტურებენ და ზოგადი განმარტებით შემოიფარგლებიან, რომ მშენებლობის შეჩერება  გარკვეულმა ობიექტურმა მიზეზმა გამოიწვია.  თუმცა,  კონკრეტულად რა „ობიექტური პრობლემების“ გამო ემუქრება პროექტს ჩაშლა, ამაზე მერიისგან პასუხი ვერ მივიღეთ. ლანჩხუთის მერის, ალექსანდრე სარიშვილის მიერ გაკეთებული განმარტებით, ის ყველანაირად გვერდში დაუდგა ამ პროექტს, მაგრამ  მოხდა გაურკვევლობა მისგან დამოუკიდებელი მიზეზების გამო, თუმცა, მაქსიმუმს გააკეთებს, რომ ამ კარგი საქმის ბოლომდე მიყვანა მოხერხდეს. ის, რომ აღნიშნულ პროექტს ჩაშლა ემუქრება, ფაქტია, თუმცა, საზოგადოების გარკვეული ნაწილის მოსაზრებით, არა  ბიუროკრატიული ბარიერების გამო, არამედ კერძო პირების ინტერესების  გადაკვეთის მოტივით. მათი არგუმენტით, ტერიტორია, სადაც ბიზნესმენი მერიასთან შეთანხმებით  სარაგბო კომპლექსის აშენებას გეგმავდა, „კონფლიქტში მოვიდა“ იქვე არსებულ ორ ბიზნესთან _ ჩაისა და თხილის გადამამუშავებელ საწარმოებთან. აქვე, მერიის მიერ რაგბის მოედნისთვის განსაზღვრულ ტერიტორიაზე, „გამწვანების სახელით“  ხეებია დარგული ერთ-ერთი კერძო პირის მიერ. ის, რომ ტერიტორიასთან დაკავშირებით გარკვეული გაუგებრობა მართლაცაა,  რაგბისთვის გამზადებულ ფართსა და მის მომიჯნავედ უკვე არსებულ მცირე ბიზნეს შორის, ამას მხარეები  პირად საუბრებში არ უარყოფენ, თუმცა ამაზე ხმამაღლა საუბარი არც ერთ მხარეს არ სურს. ერთადერთი, რასაც ბიზნესმენი  გიორგი ფირცხალაიშვილი ამბობს, ისაა, რომ იგი  დაღალა გაურკვევლობამ. „ერთი წელია უკვე თითქმის გასული, რაც ეს საქმე წამოწყებულია და კონკრეტული პასუხი ადგილობრივი ხელისუფლებისგან ვერ მივიღეთ. ჩემი გარდაცვლილი შვილის სახელზე ვაკეთებ ამ ყველაფერს და არ მინდა ვინმესთან სადაო დარჩეს რამე, ამიტომ მირჩევნია, ეს სტადიონი ჩემსავე სოფელში გავაკეთო, ტერიტორიასაც თავად შევიძენ და ყველაფერს პირადად მივხედავ“, _ ამბობს გიორგი ... ...
  • ჩემი ხელით მოვუდუღებ ყავას_ ელენე ხოშტარია შს მინისტრს ყავაზე ეპატიჯებათუ აშინებს პარლამენტის კედლები, შეკითხვებზე პასუხის გასაცემად ყავაზე ვეპატიჟები, - ასე ეხმიანება „ევროპული საქართველოს“ წევრი ელენე ხოშტარია შს მინისტრ გიორგი გახარიას განცხადებას. „დღეს შს მინისტრთან ძალიან სერიოზული კითხვებია და მას მოუწევს ძალიან სერიოზული პასუხების გაცემა. გიორგი გახარიამ ნებისმიერი ადგილი და დრო დაასახელოს, ერთადერთი ჩემი პირობაა, ჩემი ხელით მოდუღებული ყავა უნდა დალიოს და ყველა კითხვას გასცეს პასუხი’,’ - განაცხადა ელენე ხოშტარიამ. შეგახსენებთ, შს მინისტრის მოსმენა „მინისტრის საათის“ ფარგლებში მაისის პირველ კვირას იგეგმება პლენარულ სხდომაზე, თუმცა „ევროპული საქართველო“ გახარიას კომიტეტზე მისვლას სთხოვს. მოთხოვნას გამოეხმაურა გიორგი გახარიაც. „თუ „ევროპული საქართველოს“ რომელიმე ლიდერს სურს დამატებით კიდევ ჩემი ნახვა, შეუძლიათ დამპატიჟონ ყავაზე“, - განაცხადა მინისტრმა. „მე პარლამენტში ბოლო თვეების განმავლობაში ვიყავი უკვე ოთხჯერ. რეალურად არანაირი პრობლემა არც მე და არც ჩემი გუნდის არც ერთ წარმომადგენელს, იდგეს პარლამენტის ტრიბუნაზე, არ აქვს. როგორც ვიცი, „მინისტრის საათი“ დაგეგმილი მაქვს მაისის პირველ კვირაში. რა თქმა უნდა, მე ამ მოვალეობას შევასრულებ და მივალ პარლამენტში. თუ „ევროპული საქართველოს“ რომელიმე ლიდერს დამატებით კიდევ ჩემი ნახვა სურს, შეუძლიათ, დამპატიჟონ ყავაზე და მე მივალ, დაველაპარაკები“, _ განაცხადა შს მინისტრმა გიორგი ... ...
  • „პირდაპირ ვაცხადებ, გახარია და მისი უწყება ქვეყნის მტერია“_ ლია მუხაშავრიაიურისტი ლია მუხაშავრია  „გურია ნიუსთან“ პანკისის ხეობაში განვითარებული მოვლენების შესახებ საუბრობს და პასუხისმგებლობას შს სამინისტროსა და მინისტრ გიორგი გახარიას აკისრებს. მისივე თქმით, „ეკონომიკის სამინისტროს არ ევალება, შეაფასოს ის რისკები და შედეგები, რომლებიც ასეთი ოპერაციის ჩატარებას მოჰყვება. ქვეყნის შიგნით უსაფრთხოების უზრუნველყოფასა და კანონიერების დაცვაზე პასუხისმგებელი პირადად გიორგი გახარიაა“. „პირდაპირ ვაცხადებ, გახარია და მისი უწყება ქვეყნის მტერია იმ ქმედებების გამო, რაც მათ პანკისში განახორციელეს“, _ ამბობს იურისტი. _ ქალბატონო ლია, პანკისის მოსახლეობის წინააღმდეგ, რომელიც ხეობაში ჰესების მშენებლობას აპროტესტებს, ხელისუფლებამ საკუთარი ძალის დემონსტრირების მოხდენის მიზნით ცრემლსადენი გაზი და რეზინის ტყვიები გამოიყენა, რამაც ადგილზე ვითარება კიდევ უფრო გაამწვავა. როგორ ფიქრობთ, “ოცნების“ ხელისუფლების მხრიდან  რამდენად გააზრებული და მართლზომიერი ნაბიჯი იყო მოსახლეობის წინააღმდეგ ძალადობრივი ქმედებების განხორციელება? _პანკისში განვითარებულ მოვლენებზე პასუხისმგებელი მთლიანად შს სამინისტროა. ის, რაც აღნიშნულ რეგიონში მოხდა, მტრის წისქვილზე ასხამს წყლის.  პანკისელები არიან საქართველოს სახელმწიფოს ერთგული მოქალაქეები, რომლებსაც ისევე შესტკივათ გული საკუთარ მიწა-წყალზე, როგორც საქართველოს  სხვა კუთხის მაცხოვრებელებს. ხელისუფლების მხრიდან პანკისელების დასჯის მცდელობა მიმართულია იმისკენ, რომ მათ აიძულონ საქართველო აღარ უყვარდეთ. პირდაპირ ვაცხადებ, გახარია და მისი უწყება ქვეყნის მტერია იმ ქმედებების გამო, რაც მათ პანკისში განახორციელეს. _ შს მინისტრის, გიორგი გახარიას ინფორმაციით, პანკისის ხეობაში დამატებითი ძალების მობილიზება მას შემდეგ გახდა საჭირო, რაც ადგილობრივმა მოსახლეობამ კახეთის სამხარეო პოლიციის 35 თანამშრომელზე, რომლებიც უსაფრთხოების უზრუნველყოფის მიზნით, ეკონომიკის სამინისტროს მიმართვის საფუძველზე ადგილზე იქნა გაგზავნლი, თავდასხმა განახორციელა. მინისტრის ამ განცხადებას როგორ აფასებთ? _ ეკონომიკის სამინისტროს არ ევალება, შეაფასოს ის რისკები და შედეგები, რომლებიც ასეთი ოპერაციის ჩატარებას მოჰყვება. ქვეყნის შიგნით უსაფრთხოების უზრუნველყოფასა და კანონიერების დაცვაზე  პირადად გიორგი გახარიაა პასუხისმგებელი. მინისტრს პასუხისმგებლობისგან ვერანაირი განმარტება დაიცავს. მეტიც, ხელისუფლებიდან გახარიას წასვლის შემდეგ, პანკისში განვითარებული მოვლენების შედეგებზე მისი პასუხისმგებლობა არ მოიხსნება. _არასამთავრობო ორგანიზაციების აზრით, საქართველოში ჰესების მშენებლობის შესახებ არაობიექტური დასკვნები გაიცემა. მაგალითად,  „დარიალ ჰესის“ მშენებლობის დასკვნაზე, რომელმაც გაუთვლელი პროგნოზების შედეგად ადამიანების სიცოცხლე შეიწირა, გარემოს ეროვნულ სააგენტოს შენიშვნები არ ჰქონია. როგორ ფიქრობთ, გარემოს დამცველებისა და ენერგეტიკოსების წარმომადგენლების პროტესტის მიუხედავად, ჰესების მშენებლობასთან დაკავშირებული პრობლემების მოგვარება რატომ ვერ ხერხდება? _ ჰესების მშენებლობაში მთავარი პრობლემა კორუფციის არსებობაა. ხელისუფლების სათავეში მოსულ პირებს დიდი სურვილი აქვთ იმისა, რომ ჰესების მშენებლობისა და ამ მშენებლობის ნებართვის გაყიდვის ხარჯზე ძალიან დიდი ფული იშოვონ. ასეთი ქმედებები პროფესიონალი ბუნების დამცველებისა და ენერგეტიკოსების წარმომადგენლების პროტესტის მიუხედავად, სამწუხაროდ, გრძელდება, რაც, პირველ ყოვლისა, ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს პასუხისმგებლობის საკითხია. სპეციალისტები ამბობენ, რომ მცირე ჰესების მშენებლობა, რომელიც ნაკლებად აზიანებს გარემოსა და ბუნებას, უფრო მეტად წაადგება ქვეყნის ენერგოგანვითარებას, რაც ხელისუფლებამ კარგად უნდა შეისმინოს.  _“ოცნებამ“ ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის პოსტზე „ნაციონალური მოძრაობის“ ყოფილი შემომწირველი და პოლიტიკოსთა ნაწილის მიერ მსხვილი ბიზნესის ლობისტად მიჩნეული მაღალჩინოსანი ნათია თურნავა განამწესა. ფლობთ ინფორმაციას მსხვილ ბიზნესმენებთან თურნავას საეჭვო კავშირების შესახებ? და ასევე, როგორ შეაფასებდით მინისტრის პორტფელის ჩასაბარების მიზნით  რუსეთიდან საგანგებოდ ჩამოყვანილი გიორგი ქობულიას გათავისუფლებას? _არამგონია, რომ ქალბატონი თუნავა კორუფციაში ჩართული იყოს და მისი დაწინაურება აღნიშნულით იყოს განპირობებული. მას ეკონომიკის სამინისტროში მუშაობის დიდი გამოცდილება დაუგროვა და კვალიფიკაციით არავის ჩამოუვარდება. რაც შეეხება გიორგი ქობულიას, მექმნება შთაბეჭდილება, რომ ის სხვა პლანეტაზე მოხვდა. მისი ცნობილი გამონათქვამები, რომლებიც მის არაადეკვატურობას უსვამდა ხაზს, იმაზე მეტყველებდა, რომ ექსმინისტრი საქართველოში არსებულ ვითარებას საერთოდ არ იცნობდა. ვფიქრობ, სამთავრობო ცვლილებების პროცესი გაგრძელდება, მათ შორის, პრემიერ-მინისტრის შეცვლაც არ არის გამორიცხული, რადგან “ქართული ოცნება“ საზოგადოებაში არსებულ მზარდ უკმაყოფილებას ... ...

არქივი

ზაფრანი

იცინეთ ხშირად!

თუ მძიმე დღე გქონდათ –...

რატომ უნდა მიირთვათ ხშირად კარტოფილი

არსებობს რამდენიმე მიზეზი, რის გამოც...

რატომ უნდა მივბაძოთ ბავშვებს

ნებისმიერი ადამიანი ზოგჯერ ბავშვობაში უნდა...

ელტონ ჯონის „საბედისწერო“ სტილი

ელტონ ჯონზე სტილისტები ამბობენ, ისე...

შვიდი დღე გასალამაზებლად

ნამდვილად არ გაწყენთ, სულ რაღაც...

ქრონიკული დაღლილობა ვირუსით არის გამოწვეული

ადამიანის დაღლილობა, შეიძლება, ვირუსით იყოს...
კარმიდამო ჩემი

"ჩემი პატარა ვენეცია" მაქვს" _ რას საქმიანობს 80 წლის პურის...

ამირან პეშკოვი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ...

როგორ ვკვებოთ ქათამი, რომ საუკეთესო კვერცხი მოგვცეს

სოფლის პირობებში, როცა შინაურ ფრინველს...

"საქართველოში მოყვანილი მანდარინის ჩირი მსოფლიოში საუკეთესოა"

ოზურგეთში, სოფელ გურიანთაში მცხოვრები იუზა...

დედამიწაზე სიცოცხლის წარმოშობის საიდუმლო

ბრიტანელმა სწავლულებმა, შესაძლოა, გახსნან მეცნიერების...

ეკონომიური დიეტა

ამბობენ, სწორად შერჩეული რაციონი ძვირი...

რა რაოდენობის მარილი გვჭირდება დღეში

მარილი აუცილებელია, რომ ორგანიზმმა სწორად...

წიწიბურა წნევას არეგულირებს

წიწიბურა ადამიანისთვის ძალიან სასარგებლო და...

ნუ ეხუმრებით გაციებას!

გაციება სიცივის დადგომისთანავე ვლინდება. ბევრი...