"ბერლინის კედლით" ორად გაყოფილი საქართველო" _ ვიდეო

პოლიტიკა

"ბერლინის კედლით" ორად გაყოფილი საქართველო" _ ვიდეო

14 მარ. 2011, 21:33:02

"ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა უნდა გადახედოს თავის დამოკიდებულებას ქართულ-რუსულ კონფლიქტთან

მიმართებაში და თავის საგარეო პოლიტიკის ძალისხმევა მიმართოს კონფლიქტების გადაჭრისკენ".

ეს ამონარიდი "ამერიქან პროგრეს ცენტრის" მკვლევარების სამუელ ჩარაპისა და კორი ველტის 80 გვერდიან მოხსენებაში იკითხება. ნაშრომის მთავარ თემას, კონფლიქტების მოგვარების პროცესში, შეერთებული შტატების გააქტიურება წარმოადგენს.

ორგანიზაცია, რომელსაც 2003 წლიდან ბილ კლინტონის ადმინისტრაციის ხელმძღვანელი ჯონ პოდესტა უდგას სათავეში, 180-მდე მკვლევარ-მეცნიერს აერთიანებს. მათ შორის არიან, კლინტონისა და ბარაქ ობამას ადინისტრაციების ცნობილი ანალიტიკოსები.

წლის განმავლობაში, ორგანიზაცია რამდენიმე მილიონი დოლარის ოდენობის გრანტს განკარგავს და დემოკრატებისთვის რეკომენდაციული ხასიათის მოხსენებებს ამზადებს. ამერიკის პროგრეს-ცენტრში, მრგვალ მაგიდის ფორმატში გამართულ ერთ-ერთ შეხვედრას მიმდინარე წლის თებერვალში საქართველოს პრემიერიც ესწრებოდა. შესაბამისად, აღნიშნული ინსტიტუტის მიერ მომზადებული მოხსენება, ქართულ-ამერიკულ ურთიერთობებსა და კონფლიქტების მოგვარებაზე, უყურადღებოდ არც ჩვენთან დარჩა.

სცენარი, რომლის მიხედვითაც, საქართველოს საერთაშოროდ აღიარებულ საზღვრებში, რუსეთის მიერ "ბერლინის კედლის" მშენებლობას გულისხმობს, ჩვენთანაც ვითარდება.

საქართველოში "ბერლინის კედლის" სცენარის განვითარების პერსპექტიულობას "ამერიქან პროგრეს ცენტრის" მკვლევარებიც განიხილავენ და არარეალურად მიიჩნევენ. ამონარიდი ნაშრომიდან:

"1989 წლის ბერლინის მსგავსი სიტუაციის დასასრული, ქართული კონფლიქტებისთვის ნაკლებ სავარაუდოა, გრძელვადიან პერსპექტივაშიც კი. თვითმმართველი წარმონაქმნების, რუსეთის და კიდევ სამი ქვეყნის მიერ, დამოუკიდებელ სახელმწიფოებად აღიარებული აფხაზეთის და სამხრეთ-ოსეთის მცხოვრებლებმა, რაღაც მაგიური ხერხებით უნდა "გადალახონ" ამასწინანდელი სამხედრო მოქმედებებითა და 1990-იან წლებში ქართველებთან ომებითა და კონფლიქტებით გამოწვეული წყენა და უკმაყოფილება. მათ ასევე მოუწევთ საქართველოს მთავრობის აღიარება საკუთარ მთავრობად და უარის თქმა დამოუკიდებლობისა და თვითმმართველობისკენ მისწრაფებაზე.

სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ხელოვნური სულაც არ არის საქართველოს ხალხებს შორის უთანხმოება. მეორეც, ასეთი სცენარის პირობებში რუსეთმა მოულოდნელად და რადიკალურად უნდა შეცვალოს საკუთარი პოლიტიკა, გააუქმოს აფხაზეთის და სამხრეთ-ოსეთის აღიარების გადაწყვეტილება, უარი უთხრას მათ ეკონომიკურ დახმარებაზე და ჯარები გაიყვანოს. ასეთი გზა და რეზულტატი რეალობისგან შორსაა. რთული წარმოსადგენია ის, რომ რუსეთის ხელისუფლება კურსს

რადიკალურად შეცვლის და დაუყოვნებლივ აღიარებს იმას, რომ ეს კურსი მცდარი გახლდათ; შესაბამისად პირველი სცენარი «საქართველო გაყოფილი ბერლინის როლში" – დაუსრულებელი კონფლიქტის რეცეპტია.

ეს იმით დასრულდება, რომ საქართველო დანაწევრებული დარჩება, აფხაზეთი და სამხრეთ ოსეთი – რუსეთის იზოლირებული, გაღატაკებული და მილიტარიზებული პროტექტორატები იქნებიან, ხოლო რუსეთ-საქართველოს დაპირისპირება არ დასრულდება."

"ხელოვნური სულაც არ არის საქართველოს ხალხებს შორის უთანხმოება" – ამბობენ ავტორები და დასძენენ, რომ აფხაზეთის და ცხინვალის მცხოვრებლებმა მაგიური ხერხებით უნდა "გადალახონ" სამხედრო მოქმედებებითა და 1990-იან წლებში ქართველებთან კონფლიქტებით გამოწვეული წყენა. რა იქნება ეს მაგიური ხერხი უცნობია, თუმცა როგორც ჩანს, მათ ვერც ჩვენს მიერ მიღებული სახელმწიფო სტრატეგია დაეხმარებათ ოკუპირებული ტერიტორიების მიმართ. პაატა ზაქარეიშვილი "გირს.ტვ"-ისთან საუბრისას ამბობს რომ სტრატეგია, ოკუპირებულ ტერიტორიებზე დარჩენილი მოსახლეობის ინტერესებს ნაკლებად ითვალისწინებს.

ამერიკელი ექსპერტების ვარაუდით, ბერლინის კედლის სცენარი სტატუს ქვოს ექვივალენტია და ხელს უწყობს დაძაბულობას მთელს საერთაშორისო სისტემაში და ხელს უშლის აშშ-ს სხვა მნიშვნელოვანი ამოცანების განხორციელებას. შესაბამისად მიიჩნევენ, რომ შეერთებული შტატების ნაციონალური ინტერესებისთვის კონფლიქტის ტრანსფორმაციაში, სახელმწიფო დეპარტამენტის გააქტიურება, გაცილებით მომგებიანი იქნება მათთვის ვინაიდან:

"პირველი _ შეერთებულმა შტატებმა, თავის თავზე აიღო საქართველოს კონფლიქტების მოგვარებისთვის ხელშეწყობის ვალდებულება, ამ ქვეყნის აღიარებული საზღვრების ფარგლებში.

მეორეც _ გაყოფილი საქართველო ეს არის, არასტაბილური საქართველო, რომელსაც ამ არასტაბილურ რეგიონში, სასტიკი კონფლიქტებისა და ძვრების ახალი სერიის გამოწვევა შეუძლია.

მესამე _ არსებული «სტატუს ქვოს» შენარჩუნება, სერიოზულ დაძაბულობას ქმნის მთელს საერთაშორისო სისტემაში და ხელს უშლის აშშ-ს სხვა მნიშვნელოვანი ამოცანების განხორციელებას.

მეოთხე _ 1991 წლიდან, შეერთებული შტატები, მუდმივად საუბრობს იმაზე, რომ მისი მიზანი რეგიონში: პოსტ-საბჭოთა სახელმწიფოებში პოლიტიკური და ეკონომიკური გარდაქმნების რეალიზაციის ხელშეწყობაა. მოუგვარებელი კონფლიქტები ასეთ გარდაქმნებს ხელს უშლის, როგორც საქართველოში, ასევე რუსეთში."

პაატა ზაქარეიშვილის თქმით, შეერთებულ შტატებს ერთგვარი მეურვეობა აქვს აღებული საქართველოს მხრიდან, თუმცა ასეთი ტიპის შეგონებებს დიდხანს სიცოცხე არ უწერია.

ფაქტია, რომ კავკასია შეერთებული შტატებისა და რუსეთის პოლიტიკურ აზროვნებაში მნიშვნელოვან ადგილს იკავებს. თუმცა, რეგიონის მიმართ ბუშისა და ობამას ადმინისტრაციების დამოკიდებულების განსხვავებებზე სულ უფრო ხშირად საუბრობენ.

ანალიტიკურ პუბლიკაციებსა და პოლიტიკოსთა განცხადებებიდან კი, ხშირად ისმის ბუშის ადმინისტრაციის მიერ "დემოკრატიის გავრცელებისთვის" შემუშავებული პოლიტიკის მარცხის შესახებ. თუმცა საგარეო საქმეთა სამინისტროს, რუსეთის დეპარტამენტის ყოფილი ხელმძღვანელი და ახლა რუსეთის კვლევების საქართველოს ინსტიტუტის მოწვეულ ექსპერტი შეერთებული შტატების წვლილზე საქართველოს სახელმწიფოებრიობის განმტკიცებაში, უდაო ფაქტად მიიჩნევს: «მაშინ როდესაც რუსეთის მაღალჩინოსნები გამუდმებით საუბრობდნენ და საქართველოსთან მიმართებაში ამკვიდრებდნენ ტერმინს _ "არაკომპეტენტური სუვერენიტეტი", დემოკრატიის შუქურის სტატუსის მონიჭება იყო ერთგვარი გამარჯვება ჩვენთვის, ვინაიდან მას შემდეგ აღნიშნული ტერმინის დამკვიდრება (არაკომპეტენტური სუვერენიტეტი) _ რუსეთის ადმინისტრაციას აღარც კი უცდია.

თუმცა, ექსპერტი ფიქრობს, რომ რომ შეერთებული შტატების ამჟამინდელი ადმინისტრაციის პირველი პირები, წინამორბედებისგან განსხვავებით პოლიტიკურ აქცენტებს ცვლიან: "ობამას ადმინისტრაცია ცდილობს მოხსნას ყველა ის გამაღიზიანებლები, რაც შეიძლება ხელს უშლიდეს რუსულ-ამერიკული ურთიერთობების პერსპექტივას".

შტატების პოლიტიკური აქცენტების ცვლილებას, ზემოთ ნახსენებ ნაშრომში ფაქტად მიიჩნევენ სამუელ ჩარაპიცა და კორი ველტიც. მიდიან დასკვანმდე, რომ დღეის მდგომარეობით, შეერთებული შტატები უპირატესობას, ზემოთ ნახსენებ ბერლინივით ორად გაყოფილ საქართველოს ანიჭებს. შესაბამისად, ფიქრობენ რომ მიდგომა უნდა შეიცვალოს. თუმცა, შტატების მიდგომასთან ერთად, უნდა შეიცვალოს როგორც რუსეთის ასევე საქართველოს პოლიტიკაც კონფლიქტებთან მიმართებაში:

1. რუსეთმა უნდა აიღოს ვალდებულება, რომ საქართელოს წინააღმდეგ ძალას არ გამოიყენებს;

2. უნდა გაფორმდეს ორმხრივი შეთანხმებები საქართველოს მთავრობას და აფხაზეთისა და სამხრეთ-ოსეთის მთავრობებს შორის, ჰუმანიტარული პრობლემებისა და ადამიანთა უსაფრთხოების პრობლემების მოგვარებაზე;

3. საქართველოს და რუსეთის დღევანდელ პოლიტიკაში, რომელიც პროგრესს აბრკოლებს, ცვლილებები უნდა განხორციელდეს.

ასეთი გეგმის მიღება ყველა მხარის ინტერესში შედის. ექსპერტებს მიაჩნიათ, რომ აღნიშნული ზემოთ ჩამოთვლილი კომპონენტები არ მოითხოვს მხარეების მხრიდან პოზიციის გადახედვას არც ერთი იმ საკითხის ირგვლივ, რომელზეც ისინი ვერ თანხმდებიან.

აღნიშნული ნაშრომის ავტორთა მოსაზრებებზე და დასავლეთის პოლიტიკის ცვლილებებზე პირადი აზრის გამოხატვა, გრიგოლ ვაშაძეს რადიო "თავისუფლების" პრაღის ბიუროს ეთერში სთხოვეს.

"არ მაინტერესებს რას ფიქრობენ ამერიკელი "ენჯეოშნიკები"... მე მყავს ლიფტიორი, რომელიც არის "ენჯეოშნიკი"...

შესაძლებელია, ამერიკელი ექსპერტების მოსაზრება იმის შესახებ, რომ დღეს შტატების არჩევანი "ბერლინის კედლით ორად გაყოფილი საქართველოა" - აზრს მოკლებული არც იყოს. რადგან, არ უნდა გამოვრიცხოთ რომ კონფლიქტის ამოწურვის შემთხვევაში როგორც ამერიკულმა ისე რუსულმა მხარემ რეგიონში შესაძლებელია ერთმანეთზე ზემოქმედების ბერკეტი დაკარგოს. აღნიშნული ბერკეტი კი დაულაგებელ და ქაოსურ საერთაშორისო ურთიერთობებში ფრიად მნიშვნელოვან კომპონენტს წარმოადგენს.

რუსეთის კვლევების საქართველოს ინსტიტუტი

ორად გაყოფილი საქართველო _ ვიდეო

პროგრეს ცენტრის» მკვლევარების სამუელ ჩარაპისა და კორი ველტის 80 გვერდიან მოხსენებაში იკითხება. ნაშრომის მთავარ თემას, კონფლიქტების მოგვარების პროცესში, შეერთებული შტატების გააქტიურება წარმოადგენს.

ორგანიზაცია, რომელსაც 2003 წლიდან ბილ კლინტონის ადმინისტრაციის ხელმძღვანელი ჯონ პოდესტა უდგას სათავეში, 180-მდე მკვლევარ-მეცნიერს აერთიანებს. მათ შორის არიან, კლინტონისა და ბარაქ ობამას ადინისტრაციების ცნობილი ანალიტიკოსები.

წლის განმავლობაში, ორგანიზაცია რამდენიმე მილიონი დოლარის ოდენობის გრანტს განკარგავს და დემოკრატებისთვის რეკომენდაციული ხასიათის მოხსენებებს ამზადებს. ამერიკის პროგრეს-ცენტრში, მრგვალ მაგიდის ფორმატში გამართულ ერთ-ერთ შეხვედრას მიმდინარე წლის თებერვალში საქართველოს პრემიერიც ესწრებოდა. შესაბამისად, აღნიშნული ინსტიტუტის მიერ მომზადებული მოხსენება, ქართულ-ამერიკულ ურთიერთობებსა და კონფლიქტების მოგვარებაზე, უყურადღებოდ არც ჩვენთან დარჩა.

სცენარი, რომლის მიხედვითაც, საქართველოს საერთაშოროდ აღიარებულ საზღვრებში, რუსეთის მიერ "ბერლინის კედლის" მშენებლობას გულისხმობს, ჩვენთანაც ვითარდება.

საქართველოში "ბერლინის კედლის" სცენარის განვითარების პერსპექტიულობას "ამერიქან პროგრეს ცენტრის" მკვლევარებიც განიხილავენ და არარეალურად მიიჩნევენ. ამონარიდი ნაშრომიდან:

"1989 წლის ბერლინის მსგავსი სიტუაციის დასასრული, ქართული კონფლიქტებისთვის ნაკლებ სავარაუდოა, გრძელვადიან პერსპექტივაშიც კი. თვითმმართველი წარმონაქმნების, რუსეთის და კიდევ სამი ქვეყნის მიერ, დამოუკიდებელ სახელმწიფოებად აღიარებული აფხაზეთის და სამხრეთ-ოსეთის მცხოვრებლებმა, რაღაც მაგიური ხერხებით უნდა "გადალახონ" ამასწინანდელი სამხედრო მოქმედებებითა და 1990-იან წლებში ქართველებთან ომებითა და კონფლიქტებით გამოწვეული წყენა და უკმაყოფილება. მათ ასევე მოუწევთ საქართველოს მთავრობის აღიარება საკუთარ მთავრობად და უარის თქმა დამოუკიდებლობისა და თვითმმართველობისკენ მისწრაფებაზე.

სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ხელოვნური სულაც არ არის საქართველოს ხალხებს შორის უთანხმოება. მეორეც, ასეთი სცენარის პირობებში რუსეთმა მოულოდნელად და რადიკალურად უნდა შეცვალოს საკუთარი პოლიტიკა, გააუქმოს აფხაზეთის და სამხრეთ-ოსეთის აღიარების გადაწყვეტილება, უარი უთხრას მათ ეკონომიკურ დახმარებაზე და ჯარები გაიყვანოს. ასეთი გზა და რეზულტატი რეალობისგან შორსაა. რთული წარმოსადგენია ის, რომ რუსეთის ხელისუფლება კურსს

რადიკალურად შეცვლის და დაუყოვნებლივ აღიარებს იმას, რომ ეს კურსი მცდარი გახლდათ; შესაბამისად პირველი სცენარი «საქართველო გაყოფილი ბერლინის როლში"დაუსრულებელი კონფლიქტის რეცეპტია.

ეს იმით დასრულდება, რომ საქართველო დანაწევრებული დარჩება, აფხაზეთი და სამხრეთ ოსეთირუსეთის იზოლირებული, გაღატაკებული და მილიტარიზებული პროტექტორატები იქნებიან, ხოლო რუსეთ-საქართველოს დაპირისპირება არ დასრულდება."

"ხელოვნური სულაც არ არის საქართველოს ხალხებს შორის უთანხმოება"ამბობენ ავტორები და დასძენენ, რომ აფხაზეთის და ცხინვალის მცხოვრებლებმა მაგიური ხერხებით უნდა "გადალახონ" სამხედრო მოქმედებებითა და 1990-იან წლებში ქართველებთან კონფლიქტებით გამოწვეული წყენა. რა იქნება ეს მაგიური ხერხი უცნობია, თუმცა როგორც ჩანს, მათ ვერც ჩვენს მიერ მიღებული სახელმწიფო სტრატეგია დაეხმარებათ ოკუპირებული ტერიტორიების მიმართ. პაატა ზაქარეიშვილი "გირს.ტვ"-ისთან საუბრისას ამბობს რომ სტრატეგია, ოკუპირებულ ტერიტორიებზე დარჩენილი მოსახლეობის ინტერესებს ნაკლებად ითვალისწინებს.

ამერიკელი ექსპერტების ვარაუდით, ბერლინის კედლის სცენარი სტატუს ქვოს ექვივალენტია და ხელს უწყობს დაძაბულობას მთელს საერთაშორისო სისტემაში და ხელს უშლის აშშ- სხვა მნიშვნელოვანი ამოცანების განხორციელებას. შესაბამისად მიიჩნევენ, რომ შეერთებული შტატების ნაციონალური ინტერესებისთვის კონფლიქტის ტრანსფორმაციაში, სახელმწიფო დეპარტამენტის გააქტიურება, გაცილებით მომგებიანი იქნება მათთვის ვინაიდან:

"პირველი _ შეერთებულმა შტატებმა, თავის თავზე აიღო საქართველოს კონფლიქტების მოგვარებისთვის ხელშეწყობის ვალდებულება, ამ ქვეყნის აღიარებული საზღვრების ფარგლებში.

მეორეც _ გაყოფილი საქართველო ეს არის, არასტაბილური საქართველო, რომელსაც ამ არასტაბილურ რეგიონში, სასტიკი კონფლიქტებისა და ძვრების ახალი სერიის გამოწვევა შეუძლია.

მესამე _ არსებული «სტატუს ქვოს» შენარჩუნება, სერიოზულ დაძაბულობას ქმნის მთელს საერთაშორისო სისტემაში და ხელს უშლის აშშ- სხვა მნიშვნელოვანი ამოცანების განხორციელებას.

მეოთხე _ 1991 წლიდან, შეერთებული შტატები, მუდმივად საუბრობს იმაზე, რომ მისი მიზანი რეგიონში: პოსტ-საბჭოთა სახელმწიფოებში პოლიტიკური და ეკონომიკური გარდაქმნების რეალიზაციის ხელშეწყობაა. მოუგვარებელი კონფლიქტები ასეთ გარდაქმნებს ხელს უშლის, როგორც საქართველოში, ასევე რუსეთში."

პაატა ზაქარეიშვილის თქმით, შეერთებულ შტატებს ერთგვარი მეურვეობა აქვს აღებული საქართველოს მხრიდან, თუმცა ასეთი ტიპის შეგონებებს დიდხანს სიცოცხე არ უწერია.

ფაქტია, რომ კავკასია შეერთებული შტატებისა და რუსეთის პოლიტიკურ აზროვნებაში მნიშვნელოვან ადგილს იკავებს. თუმცა, რეგიონის მიმართ ბუშისა და ობამას ადმინისტრაციების დამოკიდებულების განსხვავებებზე სულ უფრო ხშირად საუბრობენ.

ანალიტიკურ პუბლიკაციებსა და პოლიტიკოსთა განცხადებებიდან კი, ხშირად ისმის ბუშის ადმინისტრაციის მიერ "დემოკრატიის გავრცელებისთვის" შემუშავებული პოლიტიკის მარცხის შესახებ. თუმცა საგარეო საქმეთა სამინისტროს, რუსეთის დეპარტამენტის ყოფილი ხელმძღვანელი და ახლა რუსეთის კვლევების საქართველოს ინსტიტუტის მოწვეულ ექსპერტი შეერთებული შტატების წვლილზე საქართველოს სახელმწიფოებრიობის განმტკიცებაში, უდაო ფაქტად მიიჩნევს: «მაშინ როდესაც რუსეთის მაღალჩინოსნები გამუდმებით საუბრობდნენ და საქართველოსთან მიმართებაში ამკვიდრებდნენ ტერმინს _ "არაკომპეტენტური სუვერენიტეტი", დემოკრატიის შუქურის სტატუსის მონიჭება იყო ერთგვარი გამარჯვება ჩვენთვის, ვინაიდან მას შემდეგ აღნიშნული ტერმინის დამკვიდრება (არაკომპეტენტური სუვერენიტეტი) _ რუსეთის ადმინისტრაციას აღარც კი უცდია.

თუმცა, ექსპერტი ფიქრობს, რომ რომ შეერთებული შტატების ამჟამინდელი ადმინისტრაციის პირველი პირები, წინამორბედებისგან განსხვავებით პოლიტიკურ აქცენტებს ცვლიან: "ობამას ადმინისტრაცია ცდილობს მოხსნას ყველა ის გამაღიზიანებლები, რაც შეიძლება ხელს უშლიდეს რუსულ-ამერიკული ურთიერთობების პერსპექტივას".

შტატების პოლიტიკური აქცენტების ცვლილებას, ზემოთ ნახსენებ ნაშრომში ფაქტად მიიჩნევენ სამუელ ჩარაპიცა და კორი ველტიც. მიდიან დასკვანმდე, რომ დღეის მდგომარეობით, შეერთებული შტატები უპირატესობას, ზემოთ ნახსენებ ბერლინივით ორად გაყოფილ საქართველოს ანიჭებს. შესაბამისად, ფიქრობენ რომ მიდგომა უნდა შეიცვალოს. თუმცა, შტატების მიდგომასთან ერთად, უნდა შეიცვალოს როგორც რუსეთის ასევე საქართველოს პოლიტიკაც კონფლიქტებთან მიმართებაში:

1. რუსეთმა უნდა აიღოს ვალდებულება, რომ საქართელოს წინააღმდეგ ძალას არ გამოიყენებს;

2. უნდა გაფორმდეს ორმხრივი შეთანხმებები საქართველოს მთავრობას და აფხაზეთისა და სამხრეთ-ოსეთის მთავრობებს შორის, ჰუმანიტარული პრობლემებისა და ადამიანთა უსაფრთხოების პრობლემების მოგვარებაზე;

3. საქართველოს და რუსეთის დღევანდელ პოლიტიკაში, რომელიც პროგრესს აბრკოლებს, ცვლილებები უნდა განხორციელდეს.

ასეთი გეგმის მიღება ყველა მხარის ინტერესში შედის. ექსპერტებს მიაჩნიათ, რომ აღნიშნული ზემოთ ჩამოთვლილი კომპონენტები არ მოითხოვს მხარეების მხრიდან პოზიციის გადახედვას არც ერთი იმ საკითხის ირგვლივ, რომელზეც ისინი ვერ თანხმდებიან.

აღნიშნული ნაშრომის ავტორთა მოსაზრებებზე და დასავლეთის პოლიტიკის ცვ

"ბერლინის კედლით" ორად გაყოფილი საქართველო"

 

"ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა უნდა გადახედოს თავის დამოკიდებულებას ქართულ-რუსულ კონფლიქტთან მიმართებაში და თავის საგარეო პოლიტიკის ძალისხმევა მიმართოს კონფლიქტების გადაჭრისკენ".

ეს ამონარიდი «ამერიქან პროგრეს ცენტრის» მკვლევარების სამუელ ჩარაპისა და კორი ველტის 80 გვერდიან მოხსენებაში იკითხება. ნაშრომის მთავარ თემას, კონფლიქტების მოგვარების პროცესში, შეერთებული შტატების გააქტიურება წარმოადგენს.

ორგანიზაცია, რომელსაც 2003 წლიდან ბილ კლინტონის ადმინისტრაციის ხელმძღვანელი ჯონ პოდესტა უდგას სათავეში, 180-მდე მკვლევარ-მეცნიერს აერთიანებს. მათ შორის არიან, კლინტონისა და ბარაქ ობამას ადინისტრაციების ცნობილი ანალიტიკოსები.

წლის განმავლობაში, ორგანიზაცია რამდენიმე მილიონი დოლარის ოდენობის გრანტს განკარგავს და დემოკრატებისთვის რეკომენდაციული ხასიათის მოხსენებებს ამზადებს. ამერიკის პროგრეს-ცენტრში, მრგვალ მაგიდის ფორმატში გამართულ ერთ-ერთ შეხვედრას მიმდინარე წლის თებერვალში საქართველოს პრემიერიც ესწრებოდა. შესაბამისად, აღნიშნული ინსტიტუტის მიერ მომზადებული მოხსენება, ქართულ-ამერიკულ ურთიერთობებსა და კონფლიქტების მოგვარებაზე, უყურადღებოდ არც ჩვენთან დარჩა.

სცენარი, რომლის მიხედვითაც, საქართველოს საერთაშოროდ აღიარებულ საზღვრებში, რუსეთის მიერ "ბერლინის კედლის" მშენებლობას გულისხმობს, ჩვენთანაც ვითარდება.

საქართველოში "ბერლინის კედლის" სცენარის განვითარების პერსპექტიულობას "ამერიქან პროგრეს ცენტრის" მკვლევარებიც განიხილავენ და არარეალურად მიიჩნევენ. ამონარიდი ნაშრომიდან:

"1989 წლის ბერლინის მსგავსი სიტუაციის დასასრული, ქართული კონფლიქტებისთვის ნაკლებ სავარაუდოა, გრძელვადიან პერსპექტივაშიც კი. თვითმმართველი წარმონაქმნების, რუსეთის და კიდევ სამი ქვეყნის მიერ, დამოუკიდებელ სახელმწიფოებად აღიარებული აფხაზეთის და სამხრეთ-ოსეთის მცხოვრებლებმა, რაღაც მაგიური ხერხებით უნდა "გადალახონ" ამასწინანდელი სამხედრო მოქმედებებითა და 1990-იან წლებში ქართველებთან ომებითა და კონფლიქტებით გამოწვეული წყენა და უკმაყოფილება. მათ ასევე მოუწევთ საქართველოს მთავრობის აღიარება საკუთარ მთავრობად და უარის თქმა დამოუკიდებლობისა და თვითმმართველობისკენ მისწრაფებაზე.

სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ხელოვნური სულაც არ არის საქართველოს ხალხებს შორის უთანხმოება. მეორეც, ასეთი სცენარის პირობებში რუსეთმა მოულოდნელად და რადიკალურად უნდა შეცვალოს საკუთარი პოლიტიკა, გააუქმოს აფხაზეთის და სამხრეთ-ოსეთის აღიარების გადაწყვეტილება, უარი უთხრას მათ ეკონომიკურ დახმარებაზე და ჯარები გაიყვანოს. ასეთი გზა და რეზულტატი რეალობისგან შორსაა. რთული წარმოსადგენია ის, რომ რუსეთის ხელისუფლება კურსს

რადიკალურად შეცვლის და დაუყოვნებლივ აღიარებს იმას, რომ ეს კურსი მცდარი გახლდათ; შესაბამისად პირველი სცენარი «საქართველო გაყოფილი ბერლინის როლში" – დაუსრულებელი კონფლიქტის რეცეპტია.

ეს იმით დასრულდება, რომ საქართველო დანაწევრებული დარჩება, აფხაზეთი და სამხრეთ ოსეთი – რუსეთის იზოლირებული, გაღატაკებული და მილიტარიზებული პროტექტორატები იქნებიან, ხოლო რუსეთ-საქართველოს დაპირისპირება არ დასრულდება."

"ხელოვნური სულაც არ არის საქართველოს ხალხებს შორის უთანხმოება" – ამბობენ ავტორები და დასძენენ, რომ აფხაზეთის და ცხინვალის მცხოვრებლებმა მაგიური ხერხებით უნდა "გადალახონ" სამხედრო მოქმედებებითა და 1990-იან წლებში ქართველებთან კონფლიქტებით გამოწვეული წყენა. რა იქნება ეს მაგიური ხერხი უცნობია, თუმცა როგორც ჩანს, მათ ვერც ჩვენს მიერ მიღებული სახელმწიფო სტრატეგია დაეხმარებათ ოკუპირებული ტერიტორიების მიმართ. პაატა ზაქარეიშვილი "გირს.ტვ"-ისთან საუბრისას ამბობს რომ სტრატეგია, ოკუპირებულ ტერიტორიებზე დარჩენილი მოსახლეობის ინტერესებს ნაკლებად ითვალისწინებს.

ამერიკელი ექსპერტების ვარაუდით, ბერლინის კედლის სცენარი სტატუს ქვოს ექვივალენტია და ხელს უწყობს დაძაბულობას მთელს საერთაშორისო სისტემაში და ხელს უშლის აშშ-ს სხვა მნიშვნელოვანი ამოცანების განხორციელებას. შესაბამისად მიიჩნევენ, რომ შეერთებული შტატების ნაციონალური ინტერესებისთვის კონფლიქტის ტრანსფორმაციაში, სახელმწიფო დეპარტამენტის გააქტიურება, გაცილებით მომგებიანი იქნება მათთვის ვინაიდან:

"პირველი _ შეერთებულმა შტატებმა, თავის თავზე აიღო საქართველოს კონფლიქტების მოგვარებისთვის ხელშეწყობის ვალდებულება, ამ ქვეყნის აღიარებული საზღვრების ფარგლებში.

მეორეც _ გაყოფილი საქართველო ეს არის, არასტაბილური საქართველო, რომელსაც ამ არასტაბილურ რეგიონში, სასტიკი კონფლიქტებისა და ძვრების ახალი სერიის გამოწვევა შეუძლია.

მესამე _ არსებული «სტატუს ქვოს» შენარჩუნება, სერიოზულ დაძაბულობას ქმნის მთელს საერთაშორისო სისტემაში და ხელს უშლის აშშ-ს სხვა მნიშვნელოვანი ამოცანების განხორციელებას.

მეოთხე _ 1991 წლიდან, შეერთებული შტატები, მუდმივად საუბრობს იმაზე, რომ მისი მიზანი რეგიონში: პოსტ-საბჭოთა სახელმწიფოებში პოლიტიკური და ეკონომიკური გარდაქმნების რეალიზაციის ხელშეწყობაა. მოუგვარებელი კონფლიქტები ასეთ გარდაქმნებს ხელს უშლის, როგორც საქართველოში, ასევე რუსეთში."

პაატა ზაქარეიშვილის თქმით, შეერთებულ შტატებს ერთგვარი მეურვეობა აქვს აღებული საქართველოს მხრიდან, თუმცა ასეთი ტიპის შეგონებებს დიდხანს სიცოცხე არ უწერია.

ფაქტია, რომ კავკასია შეერთებული შტატებისა და რუსეთის პოლიტიკურ აზროვნებაში მნიშვნელოვან ადგილს იკავებს. თუმცა, რეგიონის მიმართ ბუშისა და ობამას ადმინისტრაციების დამოკიდებულების განსხვავებებზე სულ უფრო ხშირად საუბრობენ.

ანალიტიკურ პუბლიკაციებსა და პოლიტიკოსთა განცხადებებიდან კი, ხშირად ისმის ბუშის ადმინისტრაციის მიერ "დემოკრატიის გავრცელებისთვის" შემუშავებული პოლიტიკის მარცხის შესახებ. თუმცა საგარეო საქმეთა სამინისტროს, რუსეთის დეპარტამენტის ყოფილი ხელმძღვანელი და ახლა რუსეთის კვლევების საქართველოს ინსტიტუტის მოწვეულ ექსპერტი შეერთებული შტატების წვლილზე საქართველოს სახელმწიფოებრიობის განმტკიცებაში, უდაო ფაქტად მიიჩნევს: «მაშინ როდესაც რუსეთის მაღალჩინოსნები გამუდმებით საუბრობდნენ და საქართველოსთან მიმართებაში ამკვიდრებდნენ ტერმინს _ "არაკომპეტენტური სუვერენიტეტი", დემოკრატიის შუქურის სტატუსის მონიჭება იყო ერთგვარი გამარჯვება ჩვენთვის, ვინაიდან მას შემდეგ აღნიშნული ტერმინის დამკვიდრება (არაკომპეტენტური სუვერენიტეტი) _ რუსეთის ადმინისტრაციას აღარც კი უცდია.

თუმცა, ექსპერტი ფიქრობს, რომ რომ შეერთებული შტატების ამჟამინდელი ადმინისტრაციის პირველი პირები, წინამორბედებისგან განსხვავებით პოლიტიკურ აქცენტებს ცვლიან: "ობამას ადმინისტრაცია ცდილობს მოხსნას ყველა ის გამაღიზიანებლები, რაც შეიძლება ხელს უშლიდეს რუსულ-ამერიკული ურთიერთობების პერსპექტივას".

შტატების პოლიტიკური აქცენტების ცვლილებას, ზემოთ ნახსენებ ნაშრომში ფაქტად მიიჩნევენ სამუელ ჩარაპიცა და კორი ველტიც. მიდიან დასკვანმდე, რომ დღეის მდგომარეობით, შეერთებული შტატები უპირატესობას, ზემოთ ნახსენებ ბერლინივით ორად გაყოფილ საქართველოს ანიჭებს. შესაბამისად, ფიქრობენ რომ მიდგომა უნდა შეიცვალოს. თუმცა, შტატების მიდგომასთან ერთად, უნდა შეიცვალოს როგორც რუსეთის ასევე საქართველოს პოლიტიკაც კონფლიქტებთან მიმართებაში:

1. რუსეთმა უნდა აიღოს ვალდებულება, რომ საქართელოს წინააღმდეგ ძალას არ გამოიყენებს;

2. უნდა გაფორმდეს ორმხრივი შეთანხმებები საქართველოს მთავრობას და აფხაზეთისა და სამხრეთ-ოსეთის მთავრობებს შორის, ჰუმანიტარული პრობლემებისა და ადამიანთა უსაფრთხოების პრობლემების მოგვარებაზე;

3. საქართველოს და რუსეთის დღევანდელ პოლიტიკაში, რომელიც პროგრესს აბრკოლებს, ცვლილებები უნდა განხორციელდეს.

ასეთი გეგმის მიღება ყველა მხარის ინტერესში შედის. ექსპერტებს მიაჩნიათ, რომ აღნიშნული ზემოთ ჩამოთვლილი კომპონენტები არ მოითხოვს მხარეების მხრიდან პოზიციის გადახედვას არც ერთი იმ საკითხის ირგვლივ, რომელზეც ისინი ვერ თანხმდებიან.

აღნიშნული ნაშრომის ავტორთა მოსაზრებებზე და დასავლეთის პოლიტიკის ცვლილებებზე პირადი აზრის გამოხატვა, გრიგოლ ვაშაძეს რადიო "თავისუფლების" პრაღის ბიუროს ეთერში სთხოვეს.

 

"არ მაინტერესებს რას ფიქრობენ ამერიკელი "ენჯეოშნიკები"... მე მყავს ლიფტიორი, რომელიც არის "ენჯეოშნიკი"...

შესაძლებელია, ამერიკელი ექსპერტების მოსაზრება იმის შესახებ, რომ დღეს შტატების არჩევანი "ბერლინის კედლით ორად გაყოფილი საქართველოა" - აზრს მოკლებული არც იყოს. რადგან, არ უნდა გამოვრიცხოთ რომ კონფლიქტის ამოწურვის შემთხვევაში როგორც ამერიკულმა ისე რუსულმა მხარემ რეგიონში შესაძლებელია ერთმანეთზე ზემოქმედების ბერკეტი დაკარგოს. აღნიშნული ბერკეტი კი დაულაგებელ და ქაოსურ საერთაშორისო ურთიერთობებში ფრიად მნიშვნელოვან კომპონენტს წარმოადგენს.

 

რუსეთის კვლევების საქართველოს ინსტიტუტი

 

ლილებებზე პირადი აზრის გამოხატვა, გრიგოლ ვაშაძეს რადიო "თავისუფლების" პრაღის ბიუროს ეთერში სთხოვეს.

"არ მაინტერესებს რას ფიქრობენ ამერიკელი "ენჯეოშნიკები"... მე მყავს ლიფტიორი, რომელიც არის "ენჯეოშნიკი"...

შესაძლებელია, ამერიკელი ექსპერტების მოსაზრება იმის შესახებ, რომ დღეს შტატების არჩევანი "ბერლინის კედლით ორად გაყოფილი საქართველოა" - აზრს მოკლებული არც იყოს. რადგან, არ უნდა გამოვრიცხოთ რომ კონფლიქტის ამოწურვის შემთხვევაში როგორც ამერიკულმა ისე რუსულმა მხარემ რეგიონში შესაძლებელია ერთმანეთზე ზემოქმედების ბერკეტი დაკარგოს. აღნიშნული ბერკეტი კი დაულაგებელ და ქაოსურ საერთაშორისო ურთიერთობებში ფრიად მნიშვნელოვან კომპონენტს წარმოადგენს.

რუსეთის კვლევების საქართველოს ინსტიტუტი




 ახალი ამბები
  • გურიაში ყველა სკოლა დისტანციურ სწავლებაზე გადადისსაკოორდინაციო საბჭოს გადაწყვეტილებით, გურიის რეგიონის ყველა სკოლა გადადის დისტანციურ სწავლებაზე. აღნიშნული გადაწყვეტილების მიხედვით მასწავლებლებს მიეცათ დავალება, რომ მოსწავლეები სკოლაში არ მისვლის შესახებ გააფრთხილონ, შეადგინონ ცხრილი საგნის მასწავლებლებთან შეთანხმებით, გაითვალისწინონ რომ 5 საათიან საგანს ექნება 3 ონლაინგაკვეთილი, 4 საათიანს-3, 3 საათიანს-2,  2 საათიანს - ... ...
  • არჩილ თალაკვაძე: ოკუპაცია აუცილებლად დასრულდება„ოკუპაცია არის დროის და საერთაშორისო სამართლის წინააღმდეგ და აუცილებლად დასრულდება. მავთულხლართებით ხელოვნურად გაყოფილი საზოგადოება გაერთიანდება", - ამის შესახებ საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე არჩილ თალაკვაძემ გმირთა მემორიალთან განაცხადა. არჩილ თალაკვაძემ აღნიშნა, რომ 27 სექტემბერი არის ერთ - ერთი ყველაზე  ტრაგიკული დღე ქვეყნის ისტორიაში. მისი თქმით, ტერიტორიული მთლიანობა და ქვეყნის დეოკუპაცია უმთავრესი  პრიორიტეტია. „მე მჯერა, რომ დემოკრატიული განვითარებით, მშვიდობიანი პოლიტიკით საერთაშორისო მხარდაჭერის მობილიზებით შევძლებთ ქვეყნის გაერთიანებას და შევძლებთ ჩვენი ქვეყნის ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენას. მჯერა, რომ დევნილები დაბრუნდებიან სახლში, დღეს ჩვენი ამოცანა არის მაქსიმალურად ვიზრუნოთ მათზე და შევუქმნათ ღირსეული პირობები, სანამ დაბრუნება იქნება შესაძლებელი. მიუხედავად იმისა, რომ არაერთი გამოწვევა არსებობს, ტერიტორიული მთლიანობა, ქვეყნის დეოკუპაცია რჩება ჩვენს უმთავრეს პრიორიტეტად და ამოცანად და ამისთვის ვაკეთებთ ყველაფერს. დღეს ოკუპირებულ ტერიტორიაზე მცხოვრები თითოეული ადამიანი გრძნობს, რომ ოკუპაცია არის დროის და პროგრესის წინააღმდეგ, ჩვენ აუცილებლად შევძლებთ მოვახდინოთ ჩვენი ქვეყნის დეოკუპაცია, ეს რჩება ჩვენს ძირითად ამოცანად,"- განაცხადა არჩილ ... ...
  • 27 სექტემბერი სოხუმის დაცემის დღეა (R)დღეს სოხუმის დაცემიდან 27 წელი გავიდა. ამ დღესთან დაკავშირებით, ვეტერანების საქმეთა სახელმწიფო სამსახურის დირექტორმა, ვლადიმერ იმნაძემ, პრემიერ-მინისტრ გიორგი გახარიასთან, თავდაცვის მინისტრ ირაკლი ღარიბაშვილთან, თბილისის მერთან, კახა კალაძესთან და მთავრობის წევრებთან ერთად, გმირთა მოედანზე, საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისთვის დაღუპულ გმირთა მემორიალი გვირგვინით შეამკო და სამშობლოს ერთიანობისთვის დაღუპული მებრძოლების ხსოვნას პატივი კიდევ ერთხელ მიაგო. „დღევანდელი დღე არის უმძიმესი ტკივილის დღე. ჩვენ ყველას კარგად გვესმის, რომ ეს უმძიმესი ტრაგედიაა ქართველებისთვის და აფხაზებისთვისაც. ამ ომში გამარჯვებული არ არსებობს და ეს ომი ტრაგედიაა ჩვენთვის ყველასთვის ... დღეს საქართველოს ტერიტორიების 20 პროცენტი ოკუპირებულია და შესაბამისად, ჩვენ ყოველდღიურად უნდა ვიშრომოთ იმისთვის, რომ ჩვენი შვილებისთვის, აფხაზებთან ერთად, აფხაზებმა, ქართველებმა, ჩვენ, ყველამ ერთად, ვიცხოვროთ ეკონომიკურად ძლიერ, სამართლიან, ევროპულ, განათლებულ სახელმწიფოში. ეს ჩვენი მოვალეობაა ჩვენი შვილების წინაშე და დარწმუნებული ვარ, ჩვენ ამას გავაკეთებთ", - განაცხადა პრემიერ-მინისტრმა გიორგი გახარიამ. სამშობლოსათვის დაღუპულთა ხსოვნისადმი პატივის მისაგებად, გმირთა მოედანზე, ასევე, იმყოფებოდნენ, ვეტერანების საქმეთა სახელმწიფო სამსახურის დირექტორის პირველი მოადგილე, ნიკოლოზ კვეზერელი, მოადგილე, ჯანდრი უბირია, უწყების თანამშრომლები, დიპლომატიური კორპუსის წარმომადგენლები, ვეტერანთა არასამთავრობო ორგანიზაციების წარმომადგენლები, ომისა და თავდაცვის ძალების ვეტერანები, აფხაზეთის ომში დაღუპულთა და უგზო-უკვლოდ დაკარგულთა ოჯახის წევრები, მოქალაქეები. დღესვე ვეტერანების საქმეთა სახელმწიფო სამსახურის წარმომადგენლებმა ჟიული შარტავას საფლავი გვირგვინით შეამკეს და ეროვნული გმირის ხსოვნას პატივი მიაგეს. სოხუმის დაცემის 27 წლისთავთან დაკავშირებით და აფხაზეთის ომში დაღუპულთა ხსოვნის პატივის მისაგებად, ყველა სახელმწიფო უწყების შენობაზე სახელმწიფო დროშები დაშვებულია . სამხედრო დაპირისპირება აფხაზეთში 1992 წლის 14 აგვისტოს დაიწყო. საქართველოს ერთიანობისთვის აფხაზი სეპარატისტების, ჩრდილო- კავკასიელი კონფედერატების, კაზაკებისა და რუსული შენაერთების წინააღმდეგ ბრძოლა, 13 თვე და 13 დღე გაგრძელდა და 1993 წლის 27 სექტემბერს, სოხუმის დაცემით დასრულდა. ქართული მხარის მიერ, ამ დრომდე, დაუზუსტებელი მონაცემებით, 10 ათასზე მეტი ქართველი ჯარისკაცი და მშვიდობიანი მოქალაქე დაიღუპა; 300 ათასი კი საკუთარ ქვეყანაში, დევნილად იქცა.   https://www.youtube.com/watch?v=OCYG-dpU0yA&feature=share&fbclid=IwAR2CGxpA6dgwV8HsnCG3h4-a1POARx_LlWPKLdTKt61XM7rEAXKvkBSkDDE ... ...
  • ეს ომი ტრაგედიაა - პრემიერი სოხუმის დაცემის დღესთან დაკავშრებითამ ომში გამარჯვებული არ არსებობს და ეს ომი ტრაგედიაა ჩვენთვის ყველასთვის - აფხაზებისთვისაც და ქართველებისთვისაც, - ამის შესახებ საქართელოს პრემიერ-მინისტრმა გიორგი გახარიამ, სოხუმის დაცემის დღესთან დაკავშრებით, ჟურნალისტებს განუცხადა. გიორგი გახარიამ დაღუპულ გმირთა მემორიალი გვირგვინით შეამკო. მთავრობის მეთაური გმირთა მოედანზე თბილისის მერთან და მთავრობის წევრებთან ერთად იმყოფებოდა.  „დღევანდელი დღე არის უმძიმესი ტკივილის დღე. ჩვენ ყველას კარგად გვესმის, რომ ეს უმძიმესი ტრაგედიაა ქართველებისთვის და აფხაზებისთვისაც. ამ ომში გამარჯვებული არ არსებობს და ეს ომი ტრაგედიაა ჩვენთვის ყველასთვის - აფხაზებისთვისაც და ქართველებისთვისაც. დღეს საქართველოს ტერიტორიების 20 პროცენტი ოკუპირებულია და შესაბამისად, ჩვენ ყოველდღიურად უნდა ვიშრომოთ იმისთვის, რომ ჩვენი შვილებისთვის, აფხაზებთან ერთად, აფხაზებმა, ქართველებმა, ჩვენ, ყველამ ერთად, ვიცხოვროთ ეკონომიკურად ძლიერ, სამართლიან, ევროპულ, განათლებულ სახელმწიფოში. ეს ჩვენი მოვალეობაა ჩვენი შვილების წინაშე და დარწმუნებული ვარ, ჩვენ ამას გავაკეთებთ", - განაცხადა გიორგი ... ...
  • გახარია - საკარანტინო სივრცეებში მდგომარეობას ვაკონტროლებთჩვენ საკარანტინო სივრცეებში მდგომარეობას ვაკონტროლებთ დეტალურად, - ამის შესახებ საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა გიორგი გახარიამ ჟურნალისტის კითხვის პასუხად განაცხადა, რომელიც საკარანტინო სივრცეებში არსებულ მდგომარეობას შეეხებოდა. მთავრობის მეთაურმა აღნიშნა, რომ შესაძლოა, რაღაც გამონაკლისები იყოს, თუმცა რეაგირება არის მომენტალური და სწრაფი. „შეიძლება იქ რაღაც გამონაკლისები იყოს, მაგრამ რეაგირება არის მომენტალური და სწრაფი, ამიტომ რაღაც დიდი გადახრები ვერ იქნება,"- განაცხადა ... ...

არქივი

ტესტები

ტესტი _ აქვს თუ არა თქვენს ერუდიციას ფართო ჰორიზონტი

ეიფელის კოშკი ზაფხულში 15 სანტიმეტრით...

ტესტი _ ყველაზე, ყველაზე...

იცი თუ არა გეოგრაფია

ტესტი _ რამდენად ფართოა შენი ცოდნის არეალი

მე-20 საუკუნის რომელი პოლიტიკური მოღვაწე...

ტესტი _ რამდენად ერკვევი სხვადასხვა სფეროში

რომელია ყველაზე პატარა სახელმწიფო მსოფლიოში?

ტესტი _ რა გახსოვს სკოლიდან?

გამოქვაბულში ქვევიდან ზევით აღმართულ წარმონაქმნებს...

კარმიდამო ჩემი

დროა, მივეჩვიოთ ბუნებრივი რესურსების ეკონომიურად ხარჯვას

პლანეტის გლობალური კლიმატური ცვლილებები ბევრ...

როგორ მოვრწყოთ ვარდები _ ნუ გამოვიყენებთ სუფთა წყალს

ყვავილები, განსაკუთრებით, ვარდები, ყველას უყვარს....

ჩითილების მომზადება კოშტების და ნახერხის დახმარებით

ჩვენი გამოცდილი მეურნეები, სხვადასხვა ხალხურ...

რომელი მცენარეა ფშატი?

ჩვენი არა ერთი მკითხველის გვთხოვს,...

ხალხური მედიცინა დეზინფექციისთვის

სისუფთავის ხარისხი იქ, სადაც ადამიანი...

"საშობაო ლიქიორის" მომზადების ყველაზე შედეგიანი მეთოდი

ძალზე პოპულარული, "საშობაო ლიქიორის" მომზადების...

ყაბაყის ტორტი

საჭირო მასალა: ორი ცალი ყაბაყი,...

სტაფილოს სალათი ცერეცოთი

საჭირო მასალა: სამი ცალი სტაფილო,...

სოკოს სალათი შებოლილი ქათმის ხორცით

ეს უგემრიელესი სალათი უნდა მოვამზადოთ...
free polls