ადრეული ქორწინება _ რა საფრთხის წინაშე დგანან მოზარდები

საზოგადოება

ადრეული ქორწინება _ რა საფრთხის წინაშე დგანან მოზარდები

2019 აგვ 14 11:30:10

მოზარდობის ხანა ერთგვარი ხიდია ბავშვობასა და მოწიფულობას შორის. ის 10 წლიდან 16 წლამდე ასაკს მოიცავს, თუმცა, მეცნიერების ნაწილი მიიჩნევს, რომ ეს პერიოდი შედარებით გვიან, 19 წლის ასაკში სრულდება ან უფრო მეტიც, 25 წლამდე ადამიანი ჯერ კიდევ ვითარდება და ის ჩამოყალიბებული პიროვნება არ არის.

ფსიქოლოგმა ერიკ ერიკსონმა შექმნა 8 ეპატისგან შემდგარი თეორია ადამიანის ფსიქოსოციალური განვითარების შესახებ, სადაც გარდატეხის ასაკი 12-18 წელი, აღწერილია, როგორც პერიოდი, როცა მოზარდები საკუთარ თავს ეკითხებიან “ვინ ვარ და საით მივდივარ“.

ამ ასაკისთვის ბავშვებში იზრდება იმის განცდა, რომ მათთვის მნიშვნელოვანი და ფასეულია სხვების აზრი მათ შესახებ. ამ ასაკში ყალიბდება სექსუალური იდენტურობა, რომელიც მოიცავს სექსუალურ ორიენტაციას. ამ ასაკში მოზარდები ხშირად განიცდიან იმედგაცრუებას, აქვთ ერთმანეთში არეული გრძნობების და ემოციების ნაზავი. ამ პერიოდისთვის, ზოგ ბავშვს განსაკუთრებით უყვარს მანქანები, მუსიკა, ზოგი სხვადასხვა რელიგიურ ჯგუფებში ერთიანდება. ერიკსონის ხედვით, ამ პერიოდისთვის მოზარდების უმეტესობას უჩნდება საკუთარი იდენტურობის განცდა. თუკი მოზარდმა ვერ შეძლო საკუთარი იდენტურობის განსაზღვრა, უვითარდება იდენტურობის კრიზისი.

ის თვითონ ირჩევს საკუთარ იდეოლოგიას და ამიტომ ხშირად ხდება კონფლიქტი მოზარდებს და დიდებს შორის.

ავსტრიელი ნევროლოგი და ფსიქოანალიზის ფუძემდებელი, ზიგმუნდ ფროიდი მიიჩნევს, რომ სწორედ გარდატეხის პერიოდში არის ფსიქოსექსუალური განვითარება თავისი განვითარების პიკში.

მიუხედავად იმისა, რომ ამ პერიოდში მნიშვნელოვანია მოზარდებთან საუბარი მოსალოდნელ ცვლილებებზე და პრობლემების დაძლევაში ხელშეწყობა, სამწუხაროდ, ისინი მშობლებისგან მხარდაჭერის ნაცვლად რიგ შემთხვევებში განსაკუთრებით დიდი პრობლემის - ადრეული ქორწინების, ბავშვობის ასაკში დაქორწინების წინაშე დგებიან.

ადრეული ქორწინება შეიძლება იყოს იძულებითი მაგალითად, გარიგებით ან არასრულწლოვნის  გაუაზრებელი თანხმობით.

საქართველოს კონსტიტუციით, ქორწინების ასაკად 18 წელია დაწესებული, თუმცა, შინაგან საქმეთა  სამინისტროს ინფორმაციით, 12-14 წლის გოგოებში ნაადრევი ქორწინების სავარაუდო მსხვერპლია 16%, ხოლო 15-16 წლის გოგოებში - 82%, 16 წელს ზემოთ კი ნაადრევი ქორწინების სავარაუდო მსხვერპლი 2 %-ია.

არის თუ არა მზად არასრულწლოვანი იმ პასუხისმგებლობისთვის, რასაც ოჯახი ჰქვია, რა სახის ტრავმები შეიძლება გამოიწვიოს ადრეულმა ქორწინებამ  -ამ საკითხებზე ,,გურია ნიუსი’’ ფსიქიკური ჯანმრთელობის სპეციალისტს, გიორგი დონაძეს ესაუბრა.

როგორც დონაძე ამბობს, მოზარდი ამ ასაკში არ არის ფსიქოლოგიურად მომწიფებული ახალი სოციალური როლისათვის, რასაც ოჯახის შექმნა ჰქვია და ეს მისთვის იქნება დიდი ტვირთი, რაც მჭიდროდ კავშირშია ტრავმულ გამოცდილებასთან, რომელიც ბუნებრივია, მის ფსიქიკურ და ფიზიკურ ჯანმრთელობას უქმნის საფრთხეს.

იძულებითია თუ არა იძულებითი ქორწინება, დამანგრეველია  ორივე შემთხვევაში ბავშვისთვის, ამ დროს ბავშვი არ არის ემოციურად მომწიფებული და ეს  ბუნებრივია, არ აქვს გაცნობიერებული პასუხისმგებლობა რა არის ოჯახი, სექსუალური ურთიერთობა და ა.შ.  და ესეც ძალზედ ბუნებრივია და  მეტიც მისი ბუნებრივი მოთხოვნილება, რომ სამყარო შეიცნოს, კითხვაზე ეძებოს პასუხი ,,ვინ ვარ მე’’,  ერთობოდეს მეგობრებთან ერთად, გამოსცადოს სიყვარული, მიიღოს განათლება და განვითარდეს, ხოლო როდესაც მის ბუნებრივ განვითარების ეტაპს არღვევს ქორწინება, რომელიც უკვე მოზარდობის ეტაპის შემდგომი პერიოდების ერთ-ერთ ამოცანად ითვლება,  ბუნებრივია, რომ ესეთ დროს ადამიანებს უჭირთ ისედაც კრიზისულ პერიოდში ისეთი პასუხისმგებლობის აღება, მითუმეტეს, როდესაც ეს ხელოვნურად მოხვეულია,  რომელიც სრულიად არ ჯდება მისი განვითარების  ეტაპის ბუნებრივ  მახასიათებლებში,  ხშირად ტრავმული გამოცდილების შემცველია.

გოგოებს ქორწინებაში უფრო მეტი პასუხისმგებლობა აქვთ, თუნდაც,  შვილის გაჩენა. თავად ბავშვი ბავშვს აჩენს, რომლისთვისაც მზად არ არის და ბუნებრივია,  გაცნობიერებული არ აქვს რა ხდება მის თავს და შესაძლოა ხანგრძლივი პერიოდის განმავლობაში ამ ერთმა ფაქტმა, ფსიქიკური ჯანმრთელობის რიგი პრობლემების საფრთხის წინაშე დააყენოს, როგორც თავად  ის, ასევე ბავშვი. ხშირია ამ დროს საკუთარი შვილის და სოციალური როლის, დედის მიუღებლობა, რაც გამოწვეულია ხშირ შეთხვევაში მშობიარობის შემდგომი დეპრესიით. დეპრესია დაკავშირებულია როგორც წესი ისეთ სიმპტომებთან როგორიცაა მუდმივი გადაღლილობის შეგრძნება, უიმედობის და ემოციებისგან გადატვირთვის შეგრძნება, ძილის და კვების რეჟიმის დარღვევა, დანაშაულისა და უმნიშვნელობის შეგრძნება, ინტერესის დაკარგვა ისეთი აქტივობების მიმართ, რომლებიც ადრე სიამოვნებას გვანიჭებდა, ოჯახისა და მეგობრებისთვის თავის არიდება, ბავშვის მიმართ ინტერესის ნაკლებობა საკუთარი თავისთვის ან ბავშვისთვის ზიანის მიყენების შესახებ ფიქრები და განსაკუთერებული აგრესია იმ გარემოს მიმართ ვინც ქორწინებას შეუწყო ხელი“,_ამბობს დონაძე.

ფსიქოჯანმრთელობის სპეციალისტის თქმით, ტრავმებისგან ბავშვების დასაცავად საჭიროა განათლების დონის ამაღლება და სამართალდამცავების ეფექტური მუშაობა.

„საჭიროა ცნობიერების ამაღლება. ბავშვს უნდა ჰქონდეს იმის შეგრძნება, რომ ვერავინ აიძულებს ამ ნაბიჯის გადადგმას და უნდა მიმართოს საჭირო უწყებებს. ეს უნდა ისწავლებოდეს სკოლებში და თემებში, რადგან ძალიან ბევრი ბავშვი სკოლაში არ დადის და ჩართულია იძულებით შრომაში.  ადრეული ქორწინების პრევენციის გზაა ამ თემაზე ხმამაღლა საუბარი და ცნობიერების ამაღლება, მეტი განათლების მიცემა გოგონებისა და ბიჭებისთვის”,_თქვა დონაძემ.

ის აღნიშნავს, რომ  ფორმა უნდა გამოინახოს, როგორც მშობლებთან, მეურვეებთან და იმ ადამიანებთან, ვისაც ყოველდღური შეხება აქვთ ბავშვებთან და მოზარდებთან და ასევე ბუნებრივია პირველ ყოვლისა თავად ბავშვებთან და მოზარდებთან, სასაუბროდ. ამ ასაკის მოზარდი არ არის მზად ოჯახის შესაქმნელად, არც ფსიქოლოგიურად და არც ფიზიოლოგიურად.  მიუხედავად იმისა, რომ ქორწინება უფრო დიდი ტვირთია, ვიდრე სექსუალური ურთიერთობა რა თქმა უნდა ეს ურთიერთობა თუ ძალადობრივი არ არის. მშობლები უნდა მიხვდნენ, რომ საქალწულე აპკის გარღვევა არ ნიშნავს, რომ გოგონა აუცილებლად უნდა დააქორწინონ და ეს ბუნებრივი ეტაპია მოზარდისთვის, როდესაც ის ავლენს ინტერესს სექსის შესახებ  სხვადასხვა ფორმით.

ჩვენ რაც შეგვიძლია უნდა მივაწოდოთ მას სწორი ინფორმაცია მისი პერიოდისათვის დამახასიათებელი სექსუალური ქცევის   და მასთან დაკავშირებული საფრთხეების   შესახებ. ტაბუს და სტერეოტიპებთან ბრძოლის ერთადერთი გზა ისევ და ისევ განათლებაა. უნდა იყოს სკოლაში სწავლება, გავრცელდეს მეცნიერულ საფუძვლებზე დამყარებული ვიდეოები, რომელიც იქნება მოზარდისთვის გასაგებ ენაზე შექმნილი. მაქვს იდეა, რომ სანამ რეპროდუქციულ ჯანმრთელობას შევიტანთ, მანამდე სოციალური ურთიერთობის საგანი შევიტანოთ, ვისაუბროთ თემაზე რა არის სიყვარული, მოწონება, მეგობრობა და ამის შემდეგ მოხდეს გადასვლა რეპროდუქციულ ჯანმრთელობაზე და ნელ-ნელა შევაგუოთ საზოგადოება, რომ ეს არის აუცილებელი ჩვენი შვილების დასაცვად არასასურველი ორსულობისგან, ნაადრევი ქორწინებისგან და იმ ტრავმებისგან, რაც შეიძლება განვითარდეს ამ მოვლენის შემდეგ”,_ამბობს დონაძე.

საზოგადოების ცნობიერების ამაღლების აუცილებლობის შესახებ საუბრობს ასევე „გურია ნიუსთან“ მე-16 საჯარო სკოლის ფსიქოლოგი, უშანგი ჩირგაძეც.

მისი თქმით, მოზარდებს გარდატეხის ასაკში არ შეუძლიათ დამოუკიდებლად სწორი გადაწყვეტილებების მიღება, მაგრამ სკოლებში არ არსებობს ფსიქოგანათლება.

დაახლოებით, 13 წლიდან მოზარდს უჩნება სექსუალური ურთიერთობების მიმართ ინტერესი. ის ჯერ ჩამოყალიბებული პიროვნება არ არის, ვითარდება და შეუძლებელია, რომ ამ პერიოდში მიიღოს სწორი გადაწყვეტილება.

მნიშვნელოვანია ის გარემო პირობები, რასთან გვაქვს საქმე, რადგან სხვადასხვა რეგიონში  განსხვავებული მდგომარეობაა, განსკუთრებით ეთნიკური ჯგუფებში.  ქორწინების შედეგად მოზარდი სხვადასხვა სახის ტრავმას იღებს, როგორც ფიზიკურს, ისე ფსიქოლოგიურს და პოსტრავმული მდგომარეობის შედეგად შეიძლება სუიციდიც კი სცადოს.

ბავშვის განწყობა ძალიან საყურადღებოა, მაგრამ სკოლებში ფსიქოგანათლება არ არის, არც კანონმდებლობაა ბავშვთა უფლებების კონვენციასთან თანხვედრაში“,_ამბობს ჩირგაძე.

ფსიქიკური აშლილობების  ნახევარი  მოზარდობის პერიოდში ჩნდება, 14 წლის ასაკიდან. შემთხვევების უმეტესობა რჩება გამოვლენისა და ყურადღების გარეშე.

ადრეულ ქორწინებაში მყოფი გოგონები, როგორც წესი, ქმრის მშობლებთან ერთად ცხოვრობენ. აქედან გამომდინარე, ისინი ოჯახში ძალადობისა და ზეწოლის მიმართ განსაკუთრებით მოწყვლადი ხდებიან. ამასთანავე, მათზეა დაკისრებული მზრუნველობის ისეთი ფორმების შესრულება, როგორიცაა ოჯახის წევრების, ოჯახის ავადმყოფი წევრის, ბავშვის, მოხუცის და. ა.შ. მოვლა, საჭმლის მომზადება, სახლის მოვლა, სახლის დალაგება, სარეცხის გარეცხვა და. ა.შ.

ადრეულ ქორწინებაში მყოფი გოგონები ოჯახში ძალადობისა და სექსუალური ზეწოლის მომატებული საფრთხის ქვეშ იმყოფებიან. ოჯახში ძალადობის ძირითადი ტიპებია: ფიზიკური ძალადობა ცემა, ჯანმრთელობის დაზიანება, ისეთი მოქმედება, რომელიც იწვევს ფიზიკურ ტკივილს და ტანჯვას, ფსიქოლოგიური ძალადობა შეურაცხყოფა, შანტაჟი, დამცირება, ეკონომიკური ძალადობა, იძულება,  სექსუალური ძალადობა.

ადრეული ქორწინება  განსხვავებულ გავლენას ახდენს ბიჭებსა და გოგონებზე. ზოგადად, მსოფლიოში ადრეულ ქორწინებაში მყოფი ბიჭების რაოდენობა გოგონებთან შედარებით გაცილებით ნაკლებია. ადრეული ქორწინება ქმნის პრობლემებს სოციალურ, ფსიქოლოგიურ და ფიზიკურ სფეროში.

ამავე თემაზე

ბავშვი და ქორწინება- ერთმანეთთან შეუთავსებელი მცნებები

 

 

 




 ახალი ამბები
  • თსუ სტუდენტური ლიტერატურული კონკურსის "შემოდგომის ლეგენდა 2019" მეათე ფინალისტი ოზურგეთელიათსუ სტუდენტური ლიტერატურული კონკურსის _ "შემოდგომის ლეგენდა 2019" მეათე ფინალისტი ხვიჩა ყაზაიშვილია _ ამის შესახებ ამავე უნივერსიტეტის ფეისბუქის გვერდიდან ხდება ცნობილი. ხვიჩა ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის, სოფელ შემოქმედში დაიბადა და შემოქმედის საჯარო სკოლა დაამთავრა. “სწავლობს  _ განათლების სადოქტორო პროგრამაზე; კითხულობს _ რაც უნდა გასაკვირი იყოს, ახლა ჯაბა იოსელიანის "ლიმონათის ქვეყანას" ვკითხულობ. უფრო ხშირად სამეცნიერო ლიტერატურას ვეცნობი, ჩემი საყვარელი ჟანრი კი რეალიზმია;  წერს _  ადამიანებზე, რომლებიც ჩვენს რეალობაში ცხოვრობენ, თუმცა, მათ ვერც სიცოცხლეს და ვერც სიკვდილს ვერ ვხედავთ; ეშინია _ გველების; აშფოთებს _ უსამართლობა;  აბედნიერებს _ ფეხზე წამომდგარი ადამიანების დანახვა; ოცნებობს _ რომ ოდესმე ოზურგეთის "მერცხალი" ჩემპიონთა ლიგაზე ითამაშებს და გურიაში მადრიდის "რეალს" მოუგებს“, _ წერია ხვიჩა ყაზაიშვილის შესახებ “თსუ“-ს ფეისბუქგვერდზე. ერთი პერიოდი ხვიჩა ყაზაიშვილი საინფორმაციო სააგენტოს “გურია ნიუსის“ პრაქტიკოსი იყო. “გურია ნიუსი“ ხვიჩა ყაზაიშვილს წარმატებას და გამარჯვებას ... ...
  • ავღანეთიდან დაბრუნებული მამის შეხვედრა შვილთანსოციალურ ქსელში ვრცელდება ემოციური ფოტო, რომელზეც აღბეჭდილია ავღანეთიდან დაბრუნებული მამისა და შვილის შეხვედრა. „ავღანეთში მიმდინარე „მტკიცე მხარდაჭერის“ მისიიდან დაბრუნებული მშობლის მოულოდნელი და მონატრებული ვიზიტი თბილისის ერთ-ერთ ბაგა-ბაღში. ემოციური წუთები ყველაფრის მთქმელია„, _ წერია ფოტოს დასათაურებაში. წყარო: ... ...
  • "ივანიშვილი იძულებული იქნება სპეცრაზმის მეშვეობით მართოს ქვეყანა"- უგულავაამ წუთებში ოპოზიციის წარმომადგენლები პროკურატურასთან აქციას მართავენ. მათ პროკურატურის ჭიშკარს პროტესტის ნიშნად ბოქლომი დაადეს. როგორც გიგი უგულავამ ჟურნალისტებს განუცხადა, აქციები გაგრძელდება. მისი თქმით, ოპოზიცია მხარდამჭერებთან ერთად ორშაბათს საღამოს შეიკრიბება, ღამეს გაათევს და მეორე დღეს პარლამენტის პიკეტირებას მოახდენს. "გამოიყვნენ სპეცრაზმს? გამოიყვანონ, კი ბატონო ეგ არის ჩვენი მიზანი. ივანიშვილი იძულებული იქნება ქვეყანა მართოს, გადაადგილდეს მხოლოდ სპეცრაზმის მეშვეობით, თუ ამას მართვა ჰქვია",- განაცხადა ... ...
  • აქციის მონაწილეებმა გენარალური პროკურატურის ჭიშკარს ბოქლომი დაადესამ წუთებში ოპოზიციის წარმომადგენლები თბილისში, გენერალურ პროკურატურასთან აქციას მართავენ. მათ პროტესტი უსამართლობის წინააღმდეგ პროკურატურის ღობეზე ბოქლომის დადებით ... ...
  • პირადი ცხოვრების ამსახველი კადრების გავრცელება და იძულებითი სექსი - თბილისში ახალგაზრდა მამაკაცი დააკავესპირადი ცხოვრების ამსახველი კადრების გავრცელება და იძულებითი სექსუალური კავშირის დამყარების იძულებისთვის ბრალდებულს, 4 წლით თავისუფლების აღკვეტა მიესაჯა, _ აღნიშნულის შესახებ "გურია ნიუსს" თბილისის საქალაქო სასამართლოდან აცნობეს. "თბილისის საქალაქო სასამართლომ გაიზიარა ბრალდების მხარის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები და სექსუალური ხასიათის იძულებასა და პირადი ცხოვრების საიდუმლოს ხელყოფაში ბრალდებული ლ.ც. დამნაშავედ ცნო. სასამართლო პროცესზე გამოკვლეული მტკიცებულებებით დადასტურდა, რომ 2017 წელს ლ.ც.-მ უკანონოდ მოიპოვა ი.ყ.-ს პირადი ცხოვრების ამსახველი ფოტო და ვიდეო მასალა და დაზარალებულის მეგობრებს გადაუგზავნა. ლ.ც. ასევე დაზარალებულს აღნიშნული მასალის სოციალურ ქსელში გავრცელებისა და ოჯახის წევრებთან გადაგზავნის მუქარით, მასთან სქესობრივი კავშირის დამყარებას აიძულებდა. სამართალდამცველებმა ლ.ც. 2019 წლის 7 მარტს ქ.თბილისში დააკავეს. თბილისის გლდანი-ნაძალადევის რაიონულმა პროკურატურამ მას ბრალდება სისხლის სამართლის კოდექსის 139-ე მუხლის პირველი ნაწილით (სექსუალური ხასიათის იძულება) და 1571-ე მუხლის პირველი ნაწილით (პირადი ცხოვრების საიდუმლოს ხელყოფა, ე.ი. პირადი ცხოვრების საიდუმლოს უკანონოდ მოპოვება, შენახვა და გავრცელება) წარუდგინა. მას აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეეფარდა. თბილისის საქალაქო სასამართლომ ლ.ც. დამნაშავედ ცნო წარდგენილ ბრალდებაში და სასჯელის სახედ და ზომად 4 წლით თავისუფლების აღკვეთა განუსაზღვრა" - აღნიშნულია პროკურატურის ... ...

არქივი

ზაფრანი

როგორ გამოვავლინოთ ნიჭიერი ბავშვი

არ დაგეგმოთ შვილებს მომავალი შეეცადეთ...

აუცილებელი წასაკითხი მამებისთვის

ახალშობილს უნდა ეძინოს დედის საწოლში...

ბეკონი ჯანმრთელობისთვის სახიფათო ყოფილა

შვედი მეცნიერების მტკიცებით, ბეკონის საკვებად...

როგორ დავალევინოთ წამალი პატარას

წამლის დალევა პატარებს არ უყვართ,...

მერილინ მონროს სილამაზის საიდუმლო

 რა იყო ის საიდუმლო, რომლის...

რატომ უნდა ვხატოთ

ცოტა ხნის წინ, ამერიკელმა ფსიქოლოგებმა...
კარმიდამო ჩემი

"მოხრაკულა" დილით განსაკუთრებით საამოა

„მოხრაკულა“ _ ერთერთი ძველი ქართული...

საშიშია თუ არა ჯანმრთელობისთვის ლამინატის იატაკი

დღეს მოჭიმული იატაკი და ლამინატი...

როგორ ამოვიცნოთ ნატურალური თაფლი

ნამდვილი თაფლი არომატით გამოირჩევა ხელოვნურად...

უებარი საშუალება სიბერის შესაჩერებლად

მწვანილი ანელებს დაბერების პროცესს, აუმჯობესებს...

უებარი საშუალება გაციების წინააღმდეგ

ზამთრის მოახლოებასთან ერთად ვირუსებისა და...

მარილი _ უნიკალური გამაყუჩებელი საშუალება

თავის ტკივილით უამრავი ადამიანი იტანჯება....

ხურმა _ ჯადოსნური ხილი

ხურმა - ჩვენში დასავლეთ საქართველოში...

საშუალება, რომელიც კიბოს ამარცხებს

ლიკოპენს, რომელიც ბუნებრივი ძლიერი ანტიოქსიდანტია,...

უნიკალური მკურნალი მცენარე

მიუხედავად არაერთი მედიკამენტისა, საზოგადოების გარკვეული...

რას კურნავს მრავალძარღვა

მრავალძარღლვას საუკუნეების განმავლობაში იყენებდნენ, როგორ...

დარწმუნებული ხართ თუ არა, რომ სასმელად ვარგის წყალს მოიხმართ?