ალექსანდრე თავართქილაძე: „აქტივირებული უჯრედების გადანერგვა, ქართული მედიცინის უდიდესი წარმატებაა“


საზოგადოება

ალექსანდრე თავართქილაძე: „აქტივირებული უჯრედების გადანერგვა, ქართული მედიცინის უდიდესი წარმატებაა“

12 დეკ. 2019, 14:42:19

როგორც ჩვენს მკითხველებს შევპირდით, გთავაზობთ საინტერესო ინტერვიუს ონკოლოგსა და გენეტიკოსთან. პერსონალიზებული მედიცინის ინსტიტუტის კლინიკურ დირექტორთან, ალექსანდრე თავართქილაძესთან. ის ოზურგეთელია, ჯერ მხოლოდ 38 წლის-მედიცინაში საარაკო მიღწევებით.

მშობლიური გურია განსაკუთრებით ელოდება მასთან შეხვედრას.

 -ბატონო ალეკო,  უნივერსიტეტი წითელ დიპლომზე დაამთავრეთ, რეზიდენტურაში სად სწავლობდით?

- 2005-11 წლებში ლუი პასტერის სახ. უნივერსიტეტში ვიყავი, Civil-ის ჰოსპიტალის ონკოლოგიისა და ჰემატოლოგიის დეპარტამენტში. აქვე ვსწავლობდი რეზიდენტურასა და დოქტორანტურაშიც, სპეციალობით ონკოლოგია და ჰემატოლოგია. შემდეგ იყო სტაჟირებები: ჟენევის უნივერსიტეტის ჰოსპიტალის მოლეკულური მედიცინის დეპარტამენტში, პიერ და მარია კიურების სახელობის სახ. ონკოლოგიის დეპარტამენტში, ჩიბას სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ულუდაგის უნივერსიტეტის კლინიკური ბიოქიმიისა და მოლეკულური მედიცინის დეპარტამენტში... ჩამონათვალი შორს წაგვიყვანს. მთავარია ის, რომ დღეს ონკოლოგიაში საინტერესო ძვრებია მსოფლიოში და დროს არ უნდა ჩამორჩეს ექიმი. მუდამ სიახლის ძიებაში უნდა იყოს. უახლესი ინფორმაცია-ლიტერატურა  მოიძიოს. თითოეული პაციენტი მისთვის ახალი განტოლებაა. იმდენი ტიპის - სახეობის კიბო არსებობს, რამდენიც პაციენტია, რადგან თითოეული ადამიანი ინდივიდუალურია, ასევეა ავადობაც და მისი მიმდინარეობის პროცესიც. მე თუ მკითხავენ, გაიდლაინებით მკურნალობის მეთოდიკა წარსულს უნდა ჩაბარდეს.  მედიცინა პერსონალიზირებული უნდა იყოს. ინდივიდუალურად უნდა ხდებოდეს პაციენტის მკურნალობის მეთოდის შერჩევა, რომლის დროსაც აუცილებლად უნდა გავითვალისწინოთ მისი გენეტიკა.

დამეთანხმებით, XX საუკუნეში ადამიანის სიკვდილის მთავარ მიზეზად, გულ-სისხლ-ძარღვთა დაავადებებთან ერთად, სიმსივნური დაავადებებიც იქცა. შესაბამისად, გაზრდილია ყურადღება კიბოს მიმართ. ვარაუდობენ, რომ XXI საუკუნეში კიბოთი სიკვდილიანობის ხარისხი გადააჭარბებს  გულ-სისხლ-ძარღვთა სისტემის დაავადებით გამოწვეულ სიკვდილიანობას. შესაბამისად ამისა, მოსალოდნელია ონკოლოგიური დაავადებების პროგრესული ზრდა.

_ბატონო ალეკო, რა არის  ონკოლოგიურ პათოლოგიათა ზრდის მიზეზები?

 ჯერჯერობით, საკამათოა და დაუზუსტებელი. ერთი რამ ფაქტია - მსოფლიოს სამეცნიერო ტექნოლოგიური რევოლუციის განვითარების პარალელურად, ონკოლოგიური დაავადების რიცხვი კატასტროფულად იზრდება. თუმცა, კიბო ათასწლეულთა წინათაც არსებობდა. ანტიკური და რენესანსის პერიოდის ხალხსაც კი, ასე ვთქვათ, შიშის ზარს სცემდა.

_ როდის იღებს კიბო ორგანიზმში სათავეს?

- კიბო და ზოგადად ავთვისებიანი სიმსივნეები ორგანიზმში საწყისს მანამდე იღებს, სანამ სხეულის - ორგანოს უჯრედები უკონტროლო ზრდას დაიწყებდნენ.   თითოეული მათგანი ვლინდება უჯრედების (კონტროლიდან გამოსული) არანორმალური ზრდის გამო. სიმსივნური დაავადება არსებობს ცოცხალი სისტემის გაჩენისა და განვითარების პერიოდიდან, რომლითაც შეიძლება დაავადდეს ყველა ცოცხალი არსება. მისი განვითარება სამსაფეხურიანი პროცესია: 1.ინიციაცია, ანუ საწყისი ნორმალური უჯრედის მიერ უსაზღვროდ გამრავლების უნარის შექმნა; 2. პრომოცია, ანუ სიმსივნური უჯრედის აქტივაცია; 3. სიმსივნური პროგრესია, რომელიც ვითარდება სიმსივნის ზრდის შესაბამისად. 

_ ონკოლოგიური დაავადება ეს „განაჩენია“ ადამიანისთვის?

_ არა. მართალია, რთულია მასთან ბრძოლა, მაგრამ დროული გამოვლინება და აქტიური, ხარისხიანი მკურნალობა ცუდ შედეგებს ნამდვილად არ გვაძლევს. ოღონდ ეს მოითხოვს დიდ ნებისყოფას, მკურნალობის კულტურას, ექიმისა და პაციენტის თანამშრომლობის მაღალ ხარისხს, ნდობის ფაქტორს და რა თქმა უნდა, რწმენას, რომელიც ყველაფრის აპრიორია.

_ბატონო ალეკო, თქვენი აზრით, მკურნალობის როგორი ტიპის მეთოდებია  გამართლებული თანამედროვე მედიცინაში?

_მეოცე საუკუნის ბოლო და 21-ე საუკუნის დასაწყისი, ძირითადად, ოფიციალური რეკომენდაციებით ე.წ. გაიდლაინებით დიწყო, რაც მასაზეა გათვლილი და არა კონკრეტულ პაციენტზე. თუმცა, სამწუხაროდ, სამედიცინო სფეროს წარმომადგენლებიდანაც მესმის ხშირად „გაიდლაინის“ არსის არასწორი ინტერპრეტაცია.  მინდა, თქვენი ინტერვიუთი ვისარგებლო და კიდევ ერთხელ გავიმეორო რომ „გაიდლაინი“ პირველ რიგში არის  სწორედ ის სახელმძღვანელოები, რომლებითაც სტუდენტებს ვასწავლით, ეს არის  ხანგრძლივი კვლევით დადასტურებული კონკრეტული შედეგები. მაგალითად, ვიცით, რომ ცილა შედგება ამინომჟავებისაგან და ადამიანის ორგანიზმის სისხლში არის 9 შეუცვლადი ე.წ. ესენციური ამინომჟავა, რომელსაც ორგანიზმი თვითონ ვერ წარმოქმნის და აუცილებლად საკვებით უნდა მივიღოთ. და თუ ჩვენ ნივთიერებათა ცვლის შესწავლის კუთხით, სისხლში ამინომჟავების ცვლას შევისწავლით, შესაძლოა, ძალიან ბევრმა ექიმმა გითხრათ, რომ ეს გაიდლაინში არ წერიაო. მაშინ გამოდის, რომ მსოფლიოს წამყვანი უნივერსიტეტები ბიოქიმიას და გასტროენტეროლოგიას შეცდომებით ასწავლიან?! ყოველ პაციენტს უნდა მივუსადაგოთ კონკრეტული მკურნალობის ფორმულა, რომელიც დაფუძნებულია სამედიცინო აზროვნებაზე. ექიმმა უნდა იცოდეს მედიცინის ბაზისური საფუძვლები. წინააღმდეგ შემთხვევაში მკურნალობის შედეგი უმეტესწილად არასახარბიელო იქნება, თუმცა, აქვე უნდა აღვნიშნო, რომ არსებობს დაავადებები, რომლის წინაშეც დღესდღეობით მედიცინა უძლურია.

_ თქვენ ჩაატარეთ აქტივირებული უჯრედების გადანერგვით პირველი ოპერაცია ქართულ მედიცინაში, რასაც უდიდესი წარმატება ეწოდა. უფრო კონკრეტულად თუ გვეტყვით ამის შესახებ?

2018 წლის დეკემბერში შევძელით პირველად გადაგვენერგა პაციენტისთვის აქტივირებული T უჯრედები. სხვათაშორის, მედია აქტიურად აშუქებდა, სულ ცოტა ხნის წინ, მსგავს ოპერაციას აშშ-ში და ამ დროს ჩვენთან, თბილისში, ჩატარდა ზუსტად ანალოგიური ოპერაცია. ახალგაზრდა გოგონას 5 წლიანი ანამნეზი ჰქონდა კუჭის ავთვისებიანი სიმსივნის. პაციენტი, ფაქტობრივად, განწირული იყო, გერმანიაში მან მკურნალობის ყველა სამედიცინო რესურსი ამოწურა. უჯრედული იმუნოთერაპია საკმაოდ ძვირადღირებული ოპერაციაა და ბატონი კახი კალაძის ფონდმა შეძლო დახმარება გაეწია ამ გოგონასთვის. ჩატარდა უშუალოდ ჩემს მიერ, გვყავდა ავსტრალიელი კონსულტანტი, ენტონი მერსიადესი და ფრანგი კოლეგა  მანუელ როდრიგესი. მკურნალობამ ჩაიარა ფანტასტიურად.  გოგონა, ფაქტობრივად სიკვდილისთვის იყო განწირული, უამრავი მეტასტაზებით მუცლის ღრუში და  ყველაზე ფატალური შედეგის მოლოდინით. ჩვენი ოპერაციის შედეგად კი ლიმფოციტების მიღება მოხდა პაციენტის დისგან, მათი აქტივირება მოხდა ჩვენსავე ლაბორატორიაში და შემდეგ უკვე პაციენტზე მოხდა მათი გადანერგვა. ოპერაციის შემდგომ კი, როდესაც პაციენტმა ჩაიტარა გამოკვლევა თოდუას კლინიკაში, იყო სრული კლინიკური რემისია, ანუ პაციენტს აქტიური სიმსივნე აღარ აღენიშნებოდა და ის სრულიად ჯანმრთელი გახდა! ქართულ მედიცინაში მსგავსი ოპერაცია ჩატარდა პირველად.ეს ქართული მედიცინის უდიდესი წარმატებაცაა! 

_რა არის პერსონალიზებული მედიცინა?

_დღესდღეობით, ძალიან ბევრ დაავადებას არ აქვს პრევენციის ან ეფექტური მკურნალობის გამართლებული საშუალება. ეს არის ეგრეთწოდებული პერსონალიზებული მედიცინა.  ეს არის უზუსტესი მედიცინა, აბსოლუტურად ახლებური მიდგომა დაავადების მკურნალობის და პრევენციის მიმართ, რომელიც მხედველობაში იღებს ინდივიდუალურ ცვალებადობას გენებში, გარემოში და ცხოვრების სტილში, თითოეული ადამიანის შემთხვევაში. ადგილი აქვს რა გლობალურ წინსვლას ზუსტ მედიცინაში, ეს პრაქტიკა ამჟამად მანდატორულად გამოიყენება მხოლოდ იაპონიაში, რაც აისახება ამ ქვეყანაში თითქმის ყველა ნოზოლოგიის მკურნალობის ძალიან კარგ შედეგებზე.

 შესაბამისად, 2015 წლის 20 იანვარს აშშ-ს პრეზიდენტმა ბარაკ ობამამ განაცხადა პერსონალიზებული მედიცინის ინიციატივის შესახებ (PMI), კონგრესისათვის თავის ყოველწლიურ მიმართვაში. თანამედროვე და მოწინავე კვლევაში, ტექნოლოგიასა და პოლიტიკაში, რომლებიც ახალ ძალას აძლევს პაციენტებს. PMI გზას გაუხსნის ახალ ერას მედიცინაში, რომელშიც მკვლევარები, პროვაიდერები და პაციენტები ერთად იმუშავებენ ინდივიდუალიზებული ზრუნვის (მკურნალობის) შესაქმნელად.

  პრეზიდენტი ითვალისწინებს 215 მილიონი აშშ დოლარის ინვესტირებას 2016  წლის ამ ინიციატივის მხარდასაჭერად, რომელიც მოიცავს რამდენიმე კომპონენტს, ფედერალური მთავრობის ძალისხმევით. ამ სრულად შემოთავაზებული ბიუჯეტიდან, 130 მლნ დოლარი გამოიყო NIH-სათვის, რათა შევადგინოთ ეროვნული, ფართო-მასშტაბიანი კვლევის ჯგუფი, ე. წ. კოჰორტა და 70 მილიონი გამოეყო კიბოს ნაციონალურ ინსტიტუტს, რათა წარიმართოს ძალისხმევა კიბოს გენომიკაში, როგორც PMI-ს ნაწილი ონკოლოგიაში. ჩემთვის ძალიან დიდი პატივია ამ პროექტებში ჩართულობა.

_მაინც რა წამოწყებაა  PMI კოჰორტული პროგრამა?

  _ PMI კოჰორტული პროგრამა შეეცდება ზუსტი მედიცინის გავრცელებას ყველა დაავადებაზე, 1მლნ ან მეტი აშშ მონაწილისგან შემდგარი, ეროვნული კვლევის კოჰორტის შექმნით. ბევრი ფაქტორის თანხვედრა მოხდა დღეს, რათა ამ მასშტაბის პროგრამა დაწყებულიყო - ამერიკელები მონაწილეობენ ჯანმრთელობის გაუმჯობესებაში და მის კვლევაში დღეს მეტად, ვიდრე მანამდე. ჯანმრთელობის შეფასების ელექტრონული ჩანაწერები ფართოდაა შემოღებული და გავრცელებული, გენომიკის ანალიზის ფასები მნიშვნელოვნად დაეცა, მონაცემთა მეცნიერება თანდათან გართულდა, ხოლო ჯანდაცვის ტექნოლოგიები მობილური გახდა. PMI კოჰორტული პროგრამა იქნება მონაწილეების ჩართულობით და მონაწილეობით მართული წამოწყება, რომელიც ხელს შეუწყობს კვლევას ისეთი დაავადებების ურთიერთკვეთაზე, როგორიცაა ადამიანის ბიოლოგია, ქცევა, გენეტიკა, გარემო, მონაცემთა მეცნიერება და მათი გამოთვლა უფრო მეტი ახალი ცოდნის შესაქმნელად, ჯანმრთელობის გახანგრძლივებისა და დაავადების განკურნების უფრო ეფექტური გზების მიგნების მიზნით.

კოჰორტა ფართოდ ასახავს აშშ-ს მოსახლეობის განსხვავებულობას, ჩართავს რა მონაწილეებს სხვადასხვა სოციალური, რასობრივ/ეთნიკური და ძველი  მემკვიდრული ხაზების პოპულაციებიდან, რომლებიც ცხოვრობდნენ სხვადასხვა გეოგრაფიულ, სოციალურ გარემოში და ეკონომიკურ პირობებში და ყველა ასაკობრივი ჯგუფიდან და ჯანმრთელობის მდგომარეობიდან. კოჰორტიდან მიღებული ინფორმაცია იქნება ფართო, ძლიერი რესურსი მკვლევარებისთვის, რომლებიც მუშაობენ ჯანმრთელობის სხვადასხვა მნიშვნელოვან საკითხებზე. პროგრამა ეცდება გაავრცელოს ზუსტი მედიცინის წარმატება ბევრ დაავადებაზე, მათ შორის ისეთ გავრცელებულ დაავადებაზე, როგორიცაა დიაბეტი, კარდიოლოგიური დაავადებები, ალცჰაიმერის დაავადება, სიმსუქნე და მენტალური დაავადებები, როგორიცაა: დეპრესია, ბიპოლარული აშლილობა და შიზოფრენია და ასევე იშვიათი დაავადებები. მნიშვნელოვანია, რომ კოჰორტა ფოკუსირებას მოახდენს არა მხოლოდ დაავადებაზე, არამედ ასევე ჯანმრთელად დარჩენის შანსებზე სიცოცხლის განმავლობაში. PMI კოჰორტის პროგრამის მიზანია, საფუძვლის მომზადება კვლევის ახალი გზისთვის, რომელიც ხელს შეუწყობს ღია, პასუხისმგებლობით მონაცემთა გაზიარებას, პირადული ინფორმაციის დაცვის გარანტიით, რაც მონაწილეებს დააყენებს მეცნიერული ძალისხმევის ყურადღების ცენტრში.

   2015 წლის მარტში, NIH-ის დირექტორმა ფრანსიზ კოლინზმა დაავალა დირექტორის მრჩეველთა კომიტეტის სამუშაო ჯგუფს გეგმის შემუშავება, დიდი კვლევითი კოჰორტის შექმნისა და მართვისათვის. 2015 წლის 17 სექტემბერს კოლინზმა მიიღო სქემის ,,ჩონჩხი’’ სამუშაო ჯგუფისგან და მუშაობს სწრაფად იმისათვის, რომ მონაწილეებმა შეძლონ კოჰორტაში ჩართვა 2016 წელს.

_როდის გახდება პერსონალიზებული მედიცინა სრულად ხელმისაწვდომი საქართველოს მოსახლეობისთვის?

_პერსონალიზებული ონკოლოგიის, კარდიოლოგიის, ნეფროლოგიის, ენდოკრინოლოგიის  მეთოდების ნაწილი უკვე ინიცირებულია  ჩვენს კლინიკაში და მალე ხელმისაწვდომი გახდება საქართველოს მოსახლეობისთვის. პროექტის ზედამხედველობაში ქართველ ექსპერტებთან ერთად, ჩართულია უცხოელი მკვლევარები საფრანგეთიდან, შვეიცარიიდან, დიდი ბრიტანეთიდან, აშშ-დან, კანადიდან, იაპონიიდან და ავსტრალიიდან.

- ვინ არის ამ პროექტის ხელმძღვანელები საქართველოში?

_საქართველოში ამ პროექტის გახორციელებაში ჩართული ვართ მთლიანად პერსონალიზებული მედიცინის ინსტიტუტის მკვლევარ ექიმთა ჯგუფი, ხოლო ჯგუფის ხელძღვანელები ვართ, მე- პროფესორი ალექსანდრე თავართქილაძე და პროფესორი გაიანე სიმონია.

- ბატონო ალეკო, ვინ არის კარგი ექიმი?

- ის ვინც პაციენტის ისტორიას, სამუშაო საათების შემდეგ, სახლში წაიღებს, დაღლილი არაერთხელ გადახედავს და ქვეშეცნეულად თან ექნება პრობლემის დაძლევის ჟინი. ეს ერთგვარი აზარტიც გახლავთ ექიმისთვის. პაციენტი უნდა იყოს მისი ძირითადი საფიქრალი.

_რას ეტყვით მშობლიურ გურიას, ჩვენს მკითხველებს, რომლებიც უდიდესი ინტერესით გელოდებიან?

_„გურია ნიუსის“ მკითხველებს გადაეცით ჩემი დიდი სიმპათია, სიყვარული და პატივისცემა გურიისა და გურულების მიმართ.

მიგულეთ  ყოველთვის თქვენს სამსახურში , სიყვარულით - ალეკო თავართქილაძე.

დოსიე: დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი 2005 წელს, გაიარა რეზიდენტურტის სრული კურსი ლუი პასტერის სახელობის უნივერსიტეტში Civil-ის ჰოსპიტალის ონკოლოგიის და ჰემატოლოგიის დეპარტამენტში - რეზიდენტურა/დოქტორანტურა სპეციალობით ონკოლოგია და ჰემატოლოგია, სრული ინტერნის კურსი სპეციალობით - შინაგანი მედიცინა (საფრანგეთი, პარიზი 2012), კლინიკური ონკოლოგიის და იმუნოთერაპიის გაძლიერებული კურსი (Paris Sud University 2014, Gustave Roussy -ის ინსტიტუტის ბაზაზე 2014), პერსონალიზებული მედიცინის და მოლუკულური ონკოლოგიის სადიპლომო სწავლება - Paris-Descartes უნივერსიტეტში (2016), უჯრედული თერაპია და ძვლის ტვინის ტრანსპლანტაცია - სორბონის უნივერსიტეტი (2018).  გავლილი სტაჟირებების მოკლე ჩამონათვალი ასეთია:

2005-2009 ჟენევის უნივერსიტეტის ჰოსპიტალის მოლეკულური მედიცინის დეპარტამენტი (მოლეკულური ონკოლოგიის და კლინიკური ქიმიოთერაპიის მიმართულება 6 თვე); შვეიცარია. ჟენევა.2006 წ

დოქტორის აკადემიური ხარისხი მედიცინაში 2008 წ;  ტრეინინგები გაიარა ჩიბას სახელწიფო უნივერსტიტის ქიმიოთერაპიის და ონკოდიაგნოსტიკის მიმართულებით (Division of chemo Chemotherapy and Cancer Diagnosis) (ქიმიოთერაპია ღეროვან უჯრედებთან კომბინაციაში. 2 თვე). იაპონია. ასევე, პიერ და მარია კიურების სახელობის უნივერსიტეტის ონკოლოგიის დეპარტამენტი -ზოგადი ქიმიოთერაპიის მიმართულება. საფრანგეთი. პარიზი.2008 წ. ულუდაგის უნივერსიტეტის კლინიკური ბიოქიმიისა და მოლეკულური მედიცინის დეპარტამენტი (მოლეკულური და უჯრედული ბიოლოგიის მიმართულება 1 თვე); თურქეთი; ბურსა.2009 წ

საბერძნეთის კიბოს დიაგნოსტიკისა და მკურნალობის ეროვნული ინსტიტუტი (მოლეკულური და კლინიკური ონკოლოგიის მიმართულება 2 თვე). საბერძნეთი. ფლორინო.  ნაიმეიხენის უნივერსიტეტის ონკოლოგიის და ჰემატოლოგიის დეპარტამენტი ტრეინინგი ზოგადი ქიმიოთერაპიისა და იმუნოთერაპიაში 1 თვე. ჰოლანდია; ნაიმეიხენი.კიბოს კვლევის საერთაშორისო სააგენტო (IARC). ტრეინინგი: “ონკოლოგიურ პაციენტთა მედიკამენტური თერაპიის სრულყოფილების და ადექვატურობის შეფასების ექსპერტიზა” 3 კვირა. (საფრანგეთი. ლიონი.) 2009-2010 წწ. 

- 2009 წლიდან არჩეულია სრულ პროფესორად; 2005 წლიდან სწავლობს და მუშაობს ბელგიის და საფრანგეთის სხვადასხვა კლინიკებში; 2009 წელს მინიჭებული აქვს მოლეკულური მედიცინის და კლინიკური ონკოლოგიის საერთაშორისო სერტიფიკატი;

კიბოს კვლევის საერთაშორისო სააგენტოს ექსპერტი მოლეკულურ მედიცინასა და კლინიკურ ონკოლოგიაში 2009 წ;  გარემოს დაცვის საერთაშორისო ექსპერტთა კომისიის საქართველოს წარმომადგენელი 2011 წლიდან. ლუი პასტერის სახელობის უნივერსიტეტის Civil-ის ჰოსპიტალის ჰემატოლოგიისა და ონკოლოგიის დეპარტამენტის კლინიკური და სამეცნიერო კვლევების კოორდინატორი 2008 წლიდან დღემდე;

თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი სპეციალობით ონკოლოგია და მოლეკულური მედიცინა 2008-2009; 87 ექსპერიმენტული შრომა (აქედან 37 ImpactFactor-ის მქონე ჟურნალში);

2017 წლიდან დღემდე დეკარტეს უნივერსიტეტის (საფრანგეთი, პარიზი), მიწვეული პროფესორი მოლეკულურ ონკოლოგიასა და იმუნოთერაპიაში

მის სახელზეა 34 რეფერატული შრომა; 7 მონოგრაფია. არის მრავალი საერთაშორისო ასოციაციის წევრი, საფრანგეთის კლინიკური და ბაზისური ონკოლოგიის ექსპერტი, ასოციაციის დირექტორთა საბჭოს წევრი. ძუძუს კიბოს ონკოგენეტიკაში შესრულებული ნაშრომისათვის დაჯილდოვებულია მადლობის ოქროს მედლით, ხოლო გასტროენტეროლოგიაში შესრულებული ნაშრომებისთვის ევროპის და იაპონიის ინტერნისტთა ასოციაციამ მიანიჭა პროფესორის (Honoris Causa) წოდების სერთიფიკატი. ფრანგულ ენაზე გამოცემული აქვს სარეკომენდაციო სახელმძღვანელო პერსონალიზებულ მედიცინაში, რომელიც აპრობირებულია დეკარტეს უნივერსიტეტის მიერ. ყველაზე მნიშვნელოვანი სამეცნიერო შრომის - „სიმსივნური უჯრედის გენეტიკა“ ექსპერტი კი, ნობელის პრემიის ლაურეატი ტიმ ჰანტი ჰყავდა.

დიდი სიყვარულით იხსენებს თსუ-ს პროფესორებს: თეიმურაზ პეტრიაშვილს, დინარა კასრაძეს, გაიანე სიმონიას, რუსუდან რუხაძეს, ელენე აბზიანიძეს, ნოდარ ემუხვარს.




 ახალი ამბები
  • ბაკურიანში დიდი თოვლი მოვიდაკურორტ ბაკურიანში დღეს დიდი თოვლი მოვიდა _ კადრებს სოციალური ქსელის მომხმარებელი ივა სირაძე ავრცელებს. გარემოს ეროვნული სააგენტო ცნობით, საქართველოში მოსალოდნელია ნალექი, ზოგან ძლიერი _ 19-20 იანვარს, უმეტესად თოვლის სახით, მთაში ზოგან ნისლი და ქარბუქი, ზღვაზე 2-3 ბალიანი ღელვა, საავტომობილო გზებზე ლიპყინული, ელექტროგადამცემ ხაზებზე მოყინულობა, მთიან რეგიონებში ზვავსაშიშროება; 19-22 იანვარს ღამის საათებში კოლხეთის დაბლობზე ჰაერის ტემპერატურის -4, -6 გრადუსამდე მოსალოდნელმა დაწევამ შესაძლებელია ციტრუსები, განსაკუთრებით ლიმონის ნარგავები ... ...
  • გაბუნია ვაქცინაციაზე: ამბიციური სამიზნე მაჩვენებელი არის მოზრდილი მოსახლეობის 60%ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილე, თამარ გაბუნია, ვაქცინაციაზე საუბრისას ამბობს, რომ იმუნურობის საჭირო დონის მისაღწევად, ზრდასრულების 60%-ის აცრაა საჭირო. "სამიზნე მაჩვენებელი - ეს არის საორიენტაციო, თუმცა ამბიციური სამიზნე მაჩვენებელი, რასაც ჩვენ გვინდა, რომ მივაღწიოთ ქვეყნის კორონავირუსული ინფექციისაგან დასაცავად - არის მოზრდილი მოსახლეობის 60%, რაც იქნება იმუნურობის დონის გარანტია, რომ მოვახერხოთ ეკონომიკის სტაბილური და უსაფრთხო გახსნა გრძელვადიან პერსპექტივაში. პირველი ჯგუფი არიას ჯანდაცვის პროფესიონალები, შემდეგ ამას მოჰყვება ასაკობრივი პაციენტები და მაღლი რისკის სხვა ჯგუფები", - ამბობს გაბუნია. ამასთან, გაბუნია ამბობს, რომ ტექნიკური სამუშაოების ნაწილი დასრულებულია. "ვაქცინის დანერგვის გეგმის ტექნიკურ ნაწილზე მუშაობა პარასკევს დასრულდა. მასში 82 სპეციალისტი იყო ჩართული. დღეს ჯანდაცვის სამინისტროს იურიდიული დეპარტამენტი ამზადებს უკვე გეგმის ვერსიას, რაც მთავრობის ადმინისტრაციაში დასამტკიცებლად გამოიგზავნება. ვფიქრობ, რომ კვირის ბოლომდე ეს დასრულდება. გეგმაში განსაზღვრულია სამი ეტაპი, რის მიხედვითაც მაღალი რისკის ჯგუფებიდან მოხდება ვაქცინაცია, მოსახლეობის იმ ჯგუფებამდე, რომელსაც რისკი მაღალი არ აქვს, თუმცა იმუნიტეტის განვითარებისთვის მათი მოცვა მნიშვნელოვანია". ამავე ბრიფინგზე ამირან გამყრელიძემ თქვა, რომ მივდივართ სტაბილიზაციისკენ, მაგრამ ეს დამშვიდების საფუძველს არ ... ...
  • ოპოზიციონერი დეპუტატი ფრიდონ ინჯია ოპოზიციას გაქრობას" უწინასწარმეტყველებსოპოზიციონერი დეპუტატი ფრიდონ ინჯია ოპოზიციას შანტაჟში ადანაშაულებს და ამბობს, რომ პარტიების ნაწილის განცხადება, თუ რიგგარეშე საპარლამენტო არჩევნებს არ დაინიშნება თვითმმართველობის არჩევნებს ბოიკოტს გამოუცხადებენ, შანტაჟია. ინჯია ოპოზიციას "გაქრობასაც" უწინასწარმეტყველებს: "შეიძლება ვიღაცამ ბოიკოტი გამოუცხადოს, მაგალითად, რომელიღაცა სოფელმა და იმ პარტიამ, ვისაც 0,5% აქვს. ვნახოთ, ყველაფერს დრო აჩვენებს, მაგრამ ეს არის შანტაჟი სხვადასხვა მეთოდებით. თვითმმართველობის არჩევნები როდის იქნება, ჯერ გამოცხადებული არ არის და ვნახავთ, ვინ დარეგისტრირდება. ვფიქრობ, რომ ბევრი პარტია მიიღებს მონაწილეობას თვითმმართველობის არჩევნებში. თუ არ მიიღებენ, ისინი უახლოეს წლებში საერთოდ გაქრებიან“, _ ამბობს ინჯია. შეგახსენებთ, რომ ინჯია პარლამენტში "პატრიოტთა ალიანსის" სიით ... ...
  • გიორგი ვაშაძე - ჩემზე რომ რამე კომპრომატი იყოს, უკვე იქნებოდა გამოყენებულიჩემზე რომ რამე კომპრომატი ოყოს, ეს კომპრომატი იქნებოდა უკვე დიდი ხნის გავრცელებულიც და გამოყენებულიც, არაერთხელ მქონია განსხვავებული პოზიციები თუნდაც მის მერ დასახელებულ პიროვნებებთან, – ამის შესახებ „სტრატეგია აღმაშენებლის“ ლიდერმა გიორგი ვაშაძემ განაცხადა. აღნიშნული კომენტარით ის გამოეხაურა ალეკო ელისაშვილის განცხადებას, რომლითაც მან არ გამორიცხა, რომ გიორგი ვაშაძეს ყოფილი ხელისუფლების წარმომადგენლები, მათ შორის მერაბიშვილი და ბოკერია კომპრომატებით ემუქრებოდნენ. გიორგი ვაშაძე ელისაშვილის ამ განცხადებას ჭორაობას უწოდებს. „ჩემზე რომ რამე კომპრომატი იყოს, დიდი ხანი იქნებოდა ეს კომპრომატი უკვე გავრცელებულიც და გამოყენებულიც ამ საკითხთან დაკავშირებით, არაერთხელ მქონია განსხვავებული პოზიციები თუნდაც მის მერ დასახელებულ პიროვნებებთან. ასე რომ, ეს არის ტყუილი, ზღაპარი და ძალიან ვთხოვ ალეკოსაც, იაგოსაც, ყველას, აქცენტი იყოს „ქართული ოცნება“ და არა – ოპოზიცია. დიდ ყურადღებას არ ვაქცევ ასეთ განცხადებებს, სიმართლე გითხრათ, იმუნიტეტი გამომიმუშავდა ამერიკაში ყოფნის პერიოდში, მაგრამ რასაც ხელს უშლის, ასეთი პოზიციონირება ნამდვილად უშლის მოლაპარაკებების შედეგიანად დასრულებას. დანარჩენი, თუ რამე იციან, თქვან, თუ არადა დაანებონ თავი ჭორაობას, ეს არის ჭორაობა, პოლიტიკოსი დაკავებული უნდა იყოს არა შეთხზვით, არამედ საქმის გადაწყვეტით“, – განაცხადა გიორგი ვაშაძემ. ალეკო ელისაშვილი ვარაუდობს, რომ გიორგი ვაშაძეს ყოფილი ხელისუფლების წარმომადგენლები, მათ შორის ვანო მერაბიშვილი და გიგა ბოკერია სწორედ ამ კომპრომატებით ემუქრებიან. „არ გამოვრიცხავ, რომ იყოს სხვა მიზეზები. გიორგი ვაშაძის ან სხვების წინააღმდეგ, სხვა ოპოზიციონერების წინააღმდეგ, რომლებიც ერთ დღეს ამბობენ, შევხვდეთო დ მეორე დღეს ამბობენ, აღარ გვინდა შეხვედრაო, სხვა ბერკეტებიც ჰქონდეთ ზოგიერთი ოპოზიციური პარტიის წარმომადგენლებს. მაგალითად, კომპრომატები და სწორედ ამით მართავდნენ და ამას იყენებდნენ მათი პოზიციების ცვლილებებისთვის. „ქართული ოცნებაც“ ამბობდა და ლოგიკა არის ამაში, სამწუხაროდ. ვის შეიძლება ჰქონდეს მათ წინააღმდეგ კომპრომატები? არ ვიცი, ვინც წინა ხელისუფლებაში იყვნენ. ალბათ, ვანო მერაბიშვილი, გიგა ბოკერია და ისინი, ვინც იყვნენ ადრეც ამით დაკავებულები, ხომ გვახსოვს“,- განაცხადა ალეკო ელისაშვილმა. „მოქალაქეების“ ლიდერი ალეკო ელისაშვილი და „გირჩის“ ლიდერი იაგო ხვიჩია აცხადებენ, რომ გიორგი ვაშაძე მათთან შეხვედრაზე თანახმა იყო, თუმცა დღეს პოზიცია შეცვალა და შეხვედრაზე უარს ... ...
  • საკოორდინაციო საბჭო მოქმედი შეზღუდვების ეტაპობრივი მოხსნის გეგმაზე მუშაობსვაქცინაციის სამოქმედო გეგმა, ქვეყანაში არსებული ეპიდემიოლოგიური მდგომარეობა და შეზღუდვების ეტაპობრივად მოხსნა განიხილა უწყებათაშორისმა საკოორდინაციო საბჭომ დღევანდელ სხდომაზე, რომელიც პრემიერ-მინისტრ გიორგი გახარიას ხელმძღვანელობით მთავრობის ადმინისტრაციაში გაიმართა. პრემიერ-მინისტრის პრესსამსახურის ინფორმაციით, საბჭომ დეტალურად იმსჯელა ვაქცინით მოსახლეობის მოცვის გეგმასა და იმ სამიზნე ჯგუფების შესახებ, რომელთა ვაქცინაცია უპირველესად განხორციელდება. როგორც ცნობილია, გეგმა ასევე მოიცავს ვაქცინაციასთან დაკავშირებულ ლოგისტიკურ თუ საოპერაციო საკითხებს. „საბჭოს სხდომაზე ისაუბრეს იმ ნაბიჯებზე, რომელიც საქართველოში ვაქცინის შემოსვლის მიმართულებით იდგმება. როგორც ცნობილია, კოვიდვაქცინაციის თემაზე პრემიერ-მინისტრის დავალებით შექმნილი სპეციალური კომისია ინტენსიურ რეჟიმში განაგრძობს მუშაობას, როგორც ვაქცინის დროული მიღების, ისე ქვეყანაში შესაბამისი გამართული ინფრასტრუქტურის უზრუნველყოფის კუთხით. აღსანიშნავია, რომ საქართველოში სამედიცინო პერსონალისთვის ვაქცინის პირველი დოზების მიღებასთან დაკავშირებით COVAX-პლატფორმის მზადყოფნის დადასტურების პარალელურად, მოლაპარაკებები ერთდროულად რამდენიმე მწარმოებელთან ინტენსიურ რეჟიმში გრძელდება. საბჭოს სხდომაზე კიდევ ერთხელ გაესვა ხაზი იმ ფაქტს, რომ ქვეყანაში ვაქცინის შემოსვლის უპირველესი წინაპირობა ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის პრეკვალიფიკაცია და მისი საერთაშორისო აღიარებაა“, – აღნიშნულია პრემიერ-მინისტრის პრესსამსახურის ინფორმაციაში. მათივე ცნობით, უწყებათაშორისი საკოორდინაციო საბჭოს სხდომაზე აღინიშნა, რომ მოქმედი შეზღუდვების შედეგად, შეინიშნება ვირუსით ინფიცირების შემთხვევების სტაბილიზაცია და დადებითობის მაჩვენებელი საშუალოდ ბოლო ერთ კვირაში 8,3%-ია, თუმცა ეს მოდუნების საფუძველი არ უნდა გახდეს და კვლავაც უმნიშვნელოვანეს პრევენციულ ღონისძიებებად რჩება სოციალური დისტანციის დაცვა და პირბადეების ტარება. დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრის ხელმძღვანელმა ამირან გამყრელიძემ სხდომაზე აღნიშნა, რომ დღეს საქართველოში პირბადის ტარების მაჩვენებელი 75%-ია და ჯანმრთელობის გაზომვათა ინსტიტუტის პროგნოზით, თუ ის 95%-ს მიაღწევს, მაისში ინფიცირების ყოველდღიური შემთხვევები 10-77-ის ფარგლებში იქნება. „საბჭომ ასევე იმსჯელა გლობალურად ინფექციის გავრცელების კუთხით არსებულ ვითარებაზე. აღინიშნა, რომ მსოფლიოში, მათ შორის ევროპაში სიტუაცია კვლავ მძიმე რჩება და არაერთმა ქვეყანამ შეზღუდვების გახანგრძლივების თუ გამკაცრების გადაწყვეტილება მიიღო. მსოფლიოში არსებული ტენდენციებისა და ზოგადი ეპიდემიოლოგიური მდგომარეობის ანალიზის გათვალისწინებით, საკოორდინაციო საბჭოს სხდომაზე განსაკუთრებით გაესვა ხაზი საქართველოში დღეს მოქმედი შეზღუდვების ეტაპობრივად მოხსნის აუცილებლობას. აღინიშნა, რომ აუცილებელია გადაიდგას მაქსიმალურად ფრთხილი ნაბიჯები და თითოეული შეზღუდვის მოხსნა ეფუძნებოდეს არსებული ეპიდემიოლოგიური ვითარების მკაცრ მონიტორინგს, რათა არსებული სტაბილიზაციის შემდეგ, ინფიცირების მაჩვენებლები კვლავ მნიშვნელოვნად არ გაიზარდოს. პრემიერ-მინისტრის დავალებით, შემუშავდება ქვეყანაში დღეს მოქმედი შეზღუდვების ეტაპობრივი მოხსნის გეგმა, რომელიც საზოგადოებას უახლოეს პერიოდში წარედგინება. ამასთან, მთავრობის მეთაურის დავალებით, ინტენსიურად გრძელდება ერთობლივი მუშაობა კერძო სექტორთან, რადგან ბიზნესმა ვირუსის პრევენციის მიზნით შემუშავებული დაცვის მექანიზმებისა და დამატებითი კომპონენტების გათვალისწინებით, გახსნის ეტაპზე უზრუნველყოს კოვიდუსაფრთხოების მაღალი სტანდარტი. გარდა ამისა, შესაბამისი უწყებების მხრიდან აქტიურად კონტროლდება ქვეყნის მასშტაბით დღეს მოქმედი შეზღუდვების აღსრულება. სამართალდამცველების მიერ განხორციელებული მონიტორინგის შედეგად, ბოლო 24 საათის განმავლობაში, ქვეყნის მასშტაბით დაწესებული შეზღუდვების ფარგლებში მოქმედი რეგულაციების დარღვევის 1 107 ფაქტი გამოვლინდა. პოლიციამ ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 42(10)-ე მუხლის შესაბამისად, 121 ფიზიკური პირი დააჯარიმა. მათ  შორის არიან მოქალაქეები, რომლებმაც 21:00-დან 05:00 საათამდე მოქმედი გადაადგილების შეზღუდვის წესი დაარღვიეს. პირბადის ტარების წესის დარღვევის ფაქტზე კი ბოლო 24 საათის განმავლობაში 986 ფიზიკური პირი დაჯარიმდა. საქართველოს მთავრობის N322 დადგენილებით აკრძალული საქმიანობის განხორციელების საფუძვლით დაჯარიმდა სამი ობიექტი, რომელიც მათ შორის გასართობ დაწესებულებაში, ხალხმრავალი სოციალური ღონისძიების ორგანიზებას გულისხმობდა. ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსით გათვალისწინებული სანქციის გარდა, ობიექტებს საქმიანობა შეუჩერდათ. საქართველოში კორონავირუსის პირველი შემთხვევის გამოვლენიდან დღემდე, ვირუსით ინფიცირების 247 915 ლაბორატორიულად დადასტურებული შემთხვევა გამოვლინდა, საიდანაც 234 636 პირი გამოჯანმრთელდა, გარდაცვლილია 2 958 ადამიანი. ამ ეტაპზე, კარანტინში იმყოფება 460 ადამიანი, კლინიკურ სასტუმროებში – 634 მოქალაქე, ხოლო სტაციონარში, მეთვალყურეობის ქვეშ – 3 670 პირი. პრემიერ-მინისტრის ხელმძღვანელობით მოქმედი უწყებათაშორისი საკოორდინაციო საბჭოს მუშაობაში აქტიურად მონაწილეობენ საქართველოს პარლამენტი, თავმჯდომარე არჩილ თალაკვაძის ხელმძღვანელობით და პრეზიდენტის ადმინისტრაცია“, – ნათქვამია პრემიერ-მინისტრის პრესსამსახურის მიერ გავრცელებულ ... ...

არქივი

ტესტები

ტესტი _ იცი თუ არა ყველაფერი?

როგორ უნდა გაარკვიოთ მხარეები ტყეში...

ტესტი _ რამდენად ერკვევი სხვადასხვა სფეროში

რომელია ყველაზე პატარა სახელმწიფო მსოფლიოში?

ტესტი _ აქვს თუ არა თქვენს ერუდიციას ფართო ჰორიზონტი

ეიფელის კოშკი ზაფხულში 15 სანტიმეტრით...

ტესტი _ გაქვს თუ არა კარგი ზოგადი განათლება?

რომელ ცნობილ მეცნიერს მიენიჭა 1921...

ტესტი _ როგორ იცნობ საქართველოს ისტორიას

სად დაამარცხა თამარ მეფემ რუმის...

ტესტი _ იცნობ თუ არა ქართულ მხატვრობას?

გამოიცანი, ვისია ეს ნახატი

კარმიდამო ჩემი

ძიმითში ტყუპი ხბო დაიბადა

ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ძიმითში ტყუპი...

"მიკვირს _ ეს მე შევქმენი?!" _ თორმეტწლიანი შრომით შექმნილი ჯადოსნური სამყარო

ჩვენი სტუმარი ქალბატონი, ყვავილების მესაიდუმლე...

პრიორიტეტულ კულტურებს შორის თამბაქოც დაიკავებს ადგილს

დასავლეთ საქართველოს სუბტროპიკულ ზონაში, დღეისთვის...

"მკვდარი სეზონის" სამუშაოები _ რა გავაკეთოთ ზამთრის დასაწყისში

შემოდგომის მიწურულის და დეკემბრის დასაწყისის...

რატომ დაიწყო ფეიჰოამ ხმობა?

ფეიჰოა ცნობილია, როგორც ყინვაგამძლე და...

როგორ გამოვიყვანოთ ნიგვზის საუკეთესო ზეთი _ ურწყული

საახალწლოდ, განსაკუთრებით პოპულარულია და რიტუალის...

მოვამზადოთ მსხვრევადი, კრატუნა და გემრიელი გოზინაყი

ახალი წელი გოზინაყის გარეშე წარმოუდგენელია....

"შერეული მეურნეობა მცირემიწიანთათვის საუკეთესო გამოსავალია"

შოთა მახარაძე ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის, სოფელ...

დროა, მივეჩვიოთ ბუნებრივი რესურსების ეკონომიურად ხარჯვას

პლანეტის გლობალური კლიმატური ცვლილებები ბევრ...

როგორ მოვრწყოთ ვარდები _ ნუ გამოვიყენებთ სუფთა წყალს

ყვავილები, განსაკუთრებით, ვარდები, ყველას უყვარს....