მომაკვდინებელი ინფექციიდან ქრონიკულ მართვად დაავადებად ქცეული დაავადება

საზოგადოება

მომაკვდინებელი ინფექციიდან ქრონიკულ მართვად დაავადებად ქცეული დაავადება

2018 ოქტ 19 16:06:55

შიდსი, შეძენილი იმუნოდეფიციტის სინდრომი რეგისტრირებულია მსოფლიოს ხუთივე კონტინენტის 206 ქვეყანაში. ოფიციალური მონაცემებით, სადღეისოდ მსოფლიოში შიდსის ვირუსით ინფიცირებულია 20 მილიონამდე ადამიანი, მათგან 80% სქესობრივი გზით დაავადდა. (აქედან 70% ჰეტეროსექსუალურ, ხოლო 10% ჰომოსექსუალურ კავშირებზე მოდის ). აივ-ით ინფიცირებულია მსოფლიოში აღრიცხულ ნარკომანთა 80%.

ინფექციური პათოლოგიის, შიდსისა და კლინიკური იმუნოლოგიის ცენტრის ინფორმაციით, 2018 წლის 1-ლი ოქტომბრის მონაცემებით, საქართველოში აივ ინფიცირების 517 ახალი შემთხვევაა დაფიქსირებული. ქვეყანაში სულ რეგისტრირებულია 7283 აივ ინფიცირებული პირი. მათ შორის 5445 მამაკაცია, 1838 კი ქალი. პაციენტთა უმრავლესობა 29-დან 39 წლამდეა. შიდსი 3797 პაციენტს განუვითარდა, 1477 გარდაიცვალა. არვ მკურნალობას იტარებს 4436 პაციენტი, მათ შორის 48 ბავშვია.

რა არის შიდსი, როგორ ვლინდება და ვითარდება დაავადება, რა შემთხვევაში გადაეცემა ერთი ადამიანიდან მეორეს და  რამდენად ეფექტურია მკურნალობა_ამ საკითხებზე „გურია ნიუსი“ შიდსის ცენტრის ეპიდემიოლოგიური განყოფილების ექიმს, მედიცინის დოქტორს,   მაია ცინცაძეს  ესაუბრა.

რა იწვევს შიდსს ?

შიდსი-შეძენილი იმუნოდეფიციტის სინდრომი, ნელა პროგრესირებადი ინფექციური დაავადებაა, რომელსაც იწვევს ადამიანის იმუნოდეფიციტის ვირუსი- აივ. აივ-ის ორგანიზმში მოხვედრიდან შეიძლება 3-7 წელი გავდეს, სანამ განვითარდება შიდსი. ამ დროის განმავლობაში ადამიანი სრულიად ჯანმრთელად გამოიყურება და შეიძლება არც კი ეჭვობდეს მის ორგანიზმში ვირუსის არსებობას. შიდსის განვითარება იწყება მას შემდეგ, რაც აივი მთლიანად დააზიანებს იმუნურ სისტემას, ვითარდება იმუნოდეფიციტი-მდგომარეობა, როდესაც იმუნური სისტემა იმდენად დათრგუნვილია, რომ ვერ იცავს ორგანიზმს სხვადასხვა ინფექციური და სიმსივნური დაავადებებისგან. შიდსის ვირუსი გადამდებია ინფიცირების მომენტიდან სიცოცხლის ბოლომდე.

რა  შემთხვევაში გადაეცემა შიდსის ვირუსი ერთი ადამიანიდან მეორეს?

შიდსის ვირუსი გადაიცემა: აივ ინფიცირებულთან დაუცველი სქესობრივი კონტაქტის დროს (როგორც ჰეტერო, ისე ჰომოსექსუალური კონტაქტით), აივ ინფიცირებული სისხლის ან მისი ცალკეული კომპონენტების გადასხმით, აივ ინფიცირებულის სისხლით დაზიანებული შპრიცის, ნემსის და სხვა სამედიცინო ინსტრუმენტების გამოყენების შემთხვევაში, ნარკოტიკების მოხმარებისას საზიარო ნემსის, შპრიცის, ნარკოტიკის მოსამზადებელი ჭურჭლის ზიარი გამოყენებისას, აივ ინფიცირებული დედისგან ნაყოფზე ან ახალშობილზე მუცლად ყოფნის პერიოდში, მშობიარობის ან ძუძუთი კვების დროს. აივ ინფექციის ვერტიკალური (დედიდან ბავშვზე) გადაცემის ჯამური რისკი მკურნალობის გარეშე შეადგენს 20-28%-ს.

დაუზიანებელი კანი ან ლორწოვანი გარსი ეფექტური ბარიერია ვირუსისათვის, მაგრა, როდესაც ხდება კანის დაზიანება ტატუირების გაკეთებისას, ყურის ან ცხვირის გახვრეტის დროს, ჩნდება ინფიცირების რეალური რისკი. თეორიულად საშიშია აივ ინფიცირებულის მიერ გამოყენებული სამართებლით სარგებლობაც.

შიდსის ვირუსი არ გადაიცემა : ჰაერ- წვეთოვანი გზით და ნერწყვით, შესაბამისად არ არის საშიში აივ ინფიცირებულთან საუბარი, არ გადაიცემა დახველებით, ცხვირის ცემინებით ან კოცნით, საყოფაცხოვრებო და სოციალური კონტაქტებით. არ არის საშიში ხელის ჩამორთმევა, მოხვევა,  დაავადებულის მიერ გამოყენებული ჭურჭლით, თეთრეულით, საერთო ტუალეტით და აბაზანით სარგებლობა. არ არის საშიში აივ ინფიცირებულთან ერთად ყოფნა საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში და მგზავრობა ტრანსპორტით. ვირუსი არ გადადის მწერებისა და ცხოველების საშუალებით.

რა სიმპტომებით ვლინდება დაავადება, რა შემთხვევაში უნდა მიმართოს ადამიანმა შიდსის ცენტრს ტესტის გასაკეთებლად?

აივ/შიდსის დამახასიათებელი კლინიკური ნიშნები არ გააჩნია, მაგრამ შეიძლება გამოიყოს სიმპტომებისა და დაავადებების ჯგუფი, რომელთა დროს ეჭვი უნდა იქნას მიტანილი ამ ინფექციაზე. ესენია: არამოტივირებული ცხელება, ძლიერი საერთო სისუსტე, წონაში კლება სხეულის მასის 10%-ით და მეტად დროის მცირე პერიოდში, ჭარბი ოფლიანობა, ლიმფური კვანძების გადიდება, ფაღარათი, მუქი წითელი ფერის გამონაყარი კანსა და ლორწოვან გარსებზე, თეთრი ფერის ნადები ენაზე, გახანგრძლივებული ფილტვების ანთება და სხვა.

შიდსის დიაგნოზის დადგენა მხოლოდ კლინიკური ნიშნების საფუძველზე პრაქტიკულად შეუძლებელია. გადამწყვეტი მისი დიაგნოსტიკისთვის ლაბორატორიული გამოკვლევაა. აივ ტესტირების რეალური შედეგის მისაღებად აუცილებელია ანალიზის ჩატარება საკეისრო კვეთიდან 2=3 თვის გასვლის შემდეგ.

ყურადღება უნდა გავამახვილოთ იმ ფაქტზეც, რომ ძირითადად აივ/შიდსი უსიმპტომო დაავადებაა და არ უნდა დაველოდოთ კლინიკური ნიშნების გამოვლინებას და თუ პიროვნებას ჰქონდა ვირუსის გადაცემის მხრივ სარისკო ქცევა, ჩავიტაროთ გამოკვლევა.

როგორ ხდება მკურნალობა და რამდენად ეფექტურია?

სადღეისოდ არ არსებობს ისეთი მედიკამენტი, რომლითაც შესაძლებელია აივ/შიდსისგან სრული განკურნება, მაგრამ თანამედროვე მედიცინის მიღწევებმა შიდსი მომაკვდინებელი ინფექციიდან ქრონიკულ მართვად დაავადებად აქცია. ანტივირუსული პრეპარატები არა მარტო აჩერებს დაავადების პროგრესირებას და ახალნგრძლივებს სიცოცხლეს, არამედ აუმჯობესებს შიდსით დაავადებულის ცხოვრების ხარისხსაც. ამ მკურნალობაზე მყოფი პაციენტების უმრავლესობა თავს პრაქტრიკულად ჯანმრთელად გრძნობს. თუმცა, დიდი მნიშვნელობა აქვს ამ დაავადების დროულ გამოვლენას და მკურნალობის ადრეულ სტადიაზე დაწყებას.

სისხლში ვირუსის ნოლამდე შემცირება ნიშნავს თუ არა განკურნრბას და შეუძლია თუ არა ადამიანს დაუბრუნდეს ცხოვრების ჩვეულებრივ წესს?

სამწუხაროდ, შიდსის ცენტრს პაციენტები ძირითადად დაგვიანებით მომარტავენ, ზოგჯერ უკვე ტერმინალურ სტადიაზეც, როცა პრაქტიკულად დახმარების გაწევა შეუძლებელია. აივ/შიდის ადრეული გამოვლინებისა და დიაგნოსტიკის მიზნით ვგეგმავთ გადავიდეთ მოქმედების ახალ ეტაპზე_ „გამოავლინე და უმკურნალე“. დროულად დასმული დიაგნოზის და მკურნალობის შემთხვევაში, თუ პაციენტი არ არღვევს მედიკამენტების მიღების რეჟიმს, დაავადება გართულებულ ხასიათს აღარ ღებულობს. ანტივირუსული მკურნალობა გვაძლევს 4 შედეგს: 1. ვირუსი არ განსაზღვრადია ანუ ქრება მოცირკულირე სისხლიდან, 2. იმუნიტეტი აღდგება პრაქტიკულად ნორმის მაჩვენებლამდე, 3. უმჯობესდება სიცოცხლის ხარისხი, ანუ პაციენტი ხშირად აღარ ავადობს, 4. ხანგრძლივდება სიცოცხლე.

მართალია შიდსისგან სრული განკურნება სადღეისოდ არ ხდება, მაგრამ არვ თერაპიის ფონზე ის ფრაქტიკულად ჯანმრთელ ადამიანად ითვლება. შეიძლება ითქვას, რომ მკურნალობაზე მყოფი პაციენტებიდან ინფექციის გადადებაც აღარ ხდება. ამიტომ არვ მკურნალობას , გარკვეულწილად პრევენციული მნიშვნელობაც აქვს. მართალია, მედიცინაში დაზუსტებით ვერაფერს ვიტყვით, მაგრამ დადგენილია, რომ მკურნალობაზე მყოფი პაციენტები ინფექციის წყაროს პრაქტიკულად აღარ წარმოადგენენ.

რაც შეეხება პაციენტთა სამედიცინო მომსახურება-გამოკვლევებსა და მკურნალობას, შიდსის ცენტრი უფასოდ ატარებს აივ ტესტირებას საქართველოს იმ მოქალაქეებისთვის, ვისაც აქვს აივ/შიდსისთვის დამახასიათებელი კლინიკური ნიშნები, ჰქონია სარისკო ქცევა, არის აივ ინფიცირებულის ან შიდსით დაავადებული ადამიანის სქესობრივი ან ნემსის პარტნიორი. ხოლო მათ, ვისაც აივ/შიდსის დიაგნოზი დაუდგინდება, ყველა სახის გამოკვლევები და არვ მედიკამენტები სრულიად უფასოა, რასაც სახელმწიფო პროგრამა და „შიდსთან, ტუბერკულოზთან და მალარიასთან ბრძოლის გლობალური ფონდი“ უზრუნველყოფს.




 ახალი ამბები
  • "გაუფრთხილებლობით სიცოცხლის მოსპობა" _ თბილისში 4 წლის გოგონა გარდაიცვალადღეს დილით, თბილისში, 4 წლის გოგონა გარდაიცვალა. თუმცა, რა ვითარებაში უცნობია. ამ ეტაპზე ცნობილია, მხოლოდ ის, რომ მცირეწლოვანი სახლში გარდაიცვალა. შსს-ს ინფორმაციით, საქმეზე დანიშნულია სასამართლო-სამედიცინო ექსპერტიზა და მიმდინარეობს გარდაცვლილის მშობლების, ოჯახის წევრების, მოწმეების გამოკითხვა. უწყების ცნობით, გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 116-ე მუხლით მიმდინარეობს, რაც გაუფრთხილებლობით სიცოცხლის მოსპობას გულისხმობს. აღნიშნული მუხლი ისჯება თავისუფლების შეზღუდვით ვადით ხუთ წლამდე ან თავისუფლების აღკვეთით ვადით ორიდან ოთხ ... ...
  • „უარეს სიას მივიღებთ, თუ იუსტიციის საბჭო პოლიტიკურად ანგაჟირებული დარჩა“_ გია ხუხაშვილი „პრობლემის ძირი პარლამენტში წარდგენილ მოსამართლეებში კი არ არის,  მოსამართლეთა შერჩევის ალგორითმშია. თუ იუსტიციის უმაღლესი საბჭო პოლიტიკურად ანგაჟირებული ორგანო დარჩა, შესაძლოა, უარესი სია მივიღოთ“, _ აღნიშნა „გურია ნიუსთან“ პოლიტოლოგმა გია ხუხაშვილმა. მისივე თქმით, სასამართლო სისტემაში სამართლიანობის აღდგენისთვის ბრძოლა ბოლომდე არის მისაყვანი. „მხოლოდ ბრძოლის მოგება პრობლემას არ წყვეტს. კრიტერიუმები, რომლებიც პარლამენტში გაიწერება, არა მხოლოდ უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეებს უნდა შეეხოთ, არამედ ყველა ინსტანციის მოსამართლეებს. სიის ფორმირებასთან დაკავშირებით,  ფაქტია, რომ პოლიტიკური შეკვეთის სუნი ტრიალებდა. არავინ ჩათვალოს, რომ ბრძოლა მოგებულია, ამ თემასთან დაკავშირებით თავშეკავებულად ოპტიმისტები უნდა ვიყოთ“, _ აღნიშნა ... ...
  • გაზგაყვანილობის კონტროლი მერიის კომპეტენცია არ არის - კალაძე"გაზგაყვანილობის კონტროლი მერიის კომპეტენცია არ არის", _ აღნიშნული განცხადება თბილისის მერმა კახა კალაძემ გააკეთა. კალაძე მოსახლეობას მოუწოდებს, სახლებში კუსტარული გამათბობლების დამონტაჟებისგან თავი შეიკავონ.  „მერიის კომპეტენცია ეს ნამდვილად არ არის, ეს არის მარეგულირებელი კომისიის და ცენტრალური ხელისუფლების განკარგულებით არის დადგენილი. თუმცა, აქვე ძალიან მნიშვნელოვანია ჩვენ, ადამიანები ვიყოთ მაქსიმალურად ყურადღებით. იმიტომ რომ ხშირია შემთხვევები, როდესაც კუსტარულად ხდება გამათბობლის დამონტაჟება,“ - განაცხადა კახა ... ...
  • ნაქერალას უღელტეხილზე მისაბმელიანი ავტოტრანსპორტის მოძრაობა აიკრძალანაქერალას უღელტეხილზე მისაბმელიანი ავტოტრანსპორტის მოძრაობა აკრძალულია. საგზაო დეპარტამენტის ინფორმაციით, თოვის გამო, შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის ქუთაისი(მოწამეთა)-ტყიბული-ამბროლაურის საავტომობილო გზის კმ35-კმ62 (ნაქერალას უღელტეხილი) მონაკვეთზე აკრძალულია მისაბმელიანი და ნახევრადმისაბმელიანი ავტოტრანსპორტის მოძრაობა, ხოლო დანარჩენი სახის ავტოტრანსპორტის მოძრაობა თავისუფალია. მათივე ინფორმაციით, გზის დანარჩენ მონაკვეთებზე ავტოტრანსპორტის მოძრაობა ... ...
  • წითელას ეპიდემია_ რა ევალებათ საბავშვო ბაგა-ბაღებს და დასაქმებულ პერსონალსწითელას ეპიდემიის გამო ბაგა-ბაღებში დასაქმებული პირების აცრა სავალდებულო ხდება. ამის შესახებ  თბილისის საბავშვო ბაგა-ბაღების მართვის სააგენტოს მიერ გავრცელებულ განცხადებაშია ნათქვამი. განცხადების მიხედვით, სააგენტო მოსახლეობაში წითელას მასობრივი გავრცელების პრევენციის მიზნით, კონკრეტული ღონისძიებების გატარებას იწყებს. „საქართველოს მთავრობის განკარგულების შესაბამისად, რომლითაც ადგილობრივ თვითმმართველობებს მათ ტერიტორიაზე, ამ კუთხით კონტროლის მექანიზმის გაძლიერებისთვის კონკრეტული ნაბიჯების გადადგმა დაევალათ, სააგენტოს დირექტორის ბრძანება გამოიცა, რომლითაც ბაგა-ბაღების ადმინისტრაციები დღეიდან იხელმძღვანელებენ. დოკუმენტის მიხედვით, საბავშვო ბაგა-ბაღებს არასრულად აცრილი ან აუცრელი პირების გამოვლენის მიზნით, მიმდინარე წლის 31 იანვრის ჩათვლით, ბენეფიციარების გეგმური აცრის შესახებ სააგენტოსთვის ინფორმაციის მიწოდება, მშობლებისთვის (ბავშვთა კანონიერი წარმომადგენლისთვის) და პერსონალისთვის საქართველოს მთავრობის განკარგულების გაცნობა და ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა დაევალა. ამასთანავე, აცრის სტატუსის მიუხედავად, ერთი თვის ვადაში, სავალდებულო ხდება დასაქმებული პირების აცრა წითელას შემცველი კომპონენტის ვაქცინით, ხოლო ბრძანების გამოცემიდან ორი თვის ვადაში, ბენეფიციარების აუცრელობის შემთხვევაში, მისთვის სტატუსის შეჩერების საკითხი განიხილება. წითელას ეპიდემიის წინააღმდეგ გასატარებელი ღონისძიებების შესახებ ინფორმაცია თბილისის ყველა საჯარო ბაგა-ბაღს უკვე მიეწოდა“,_ნათქვამია ... ...

არქივი

ზაფრანი

მეცნიერებმა სამუშაო დღის დაწყების დრო დაადგინეს

სამუშაო დღის დაწყება 10 საათამდე,...

რატომ ვანიჭებთ უპირატესობას ბრენდულ პროდუქციას?

ბრენდინგი არის ცნობილი მარკეტინგული სტრატეგია,...

30 ფაქტი ტყუილზე, რომლის შესახებაც უნდა იცოდეთ

"ყველა იტყუება" – ამტკიცებდა ექიმი...

ყველაზე ძვირფასი ღვინო

საფრანგეთში არსებული მამულის, რომელსაც სახელად...

ის, რაც გურმანებმა აუცილებლად უნდა იცოდნენ

მდოგვი ასტიმულირებს საკვების მონელებას. მას...

კონიაკი მილიონერთათვის

კონცერნ LVMH-ის ფრანგული კომპანია Moet...
კარმიდამო ჩემი

"ბარი უნდა იცნობდეს მთასა და საქმეზე შეყვარებული და-ძმას"

ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მთისპირის მკვიდრი...

რა გავაკეთოთ შემოდგომის მიწურულს საკარმიდამო ნაკვეთებში

ნოემბერ-დეკემბერში აქტიური სამეურნეო სამუშაოები ძირითადად...

პესტიციდების გამოყენებისას უდიდესი სიფრხილეა საჭირო

არსებობს უნივერსალური პესტიციდები, რომლებსაც ერთდროულად...

სიმინდის მოვლა თავიდან უნდა ვისწავლოთ

სიმინდის მოვლა-მოყვანის წესებს დასავლეთ საქართველოს...

რატომ უნდა მოვაშენოთ ბატი

როგორც უხნესი ადამიანები ამბობენ, საქართველოში...

დედოფლის ყვავილს დედოფალივით მოვლა სულ არ სჭირდება

წარსულში ძალზე პოპულარული და მერე...

მოვამზადოთ ნესვის სასმელი

ნესვი გოგრისებრთა ოჯახის ერთ-ერთი ყველაზე...

თაფლის ღვინო _ "თაფლუჭა"

თაფლის ღვინო და არაყი უნიკალური...

"ზამთარშიც გაზაფხულს ვეძებ და "გატყავებულ" გარემოს ვმოსავ"

"კარმიდამო ჩემის" უამრავ რესპონდენტს შორის,...

მოახლოებული ზამთარი და პირუტყვის მოვლა-დაბინავება

ზამთრის მოახლოებისას, შინაურ მსხვილფეხა თუ...

როგორ მოვსპოთ ზამთრის განმავლობაში ნიადაგში მავნებლები

დეკემბრიდან, ჩვენს ბაღ-ბოსტნებში, როცა უკვე...