მომაკვდინებელი ინფექციიდან ქრონიკულ მართვად დაავადებად ქცეული დაავადება

საზოგადოება

მომაკვდინებელი ინფექციიდან ქრონიკულ მართვად დაავადებად ქცეული დაავადება

19 ოქტ. 2018, 16:06:55

შიდსი, შეძენილი იმუნოდეფიციტის სინდრომი რეგისტრირებულია მსოფლიოს ხუთივე კონტინენტის 206 ქვეყანაში. ოფიციალური მონაცემებით, სადღეისოდ მსოფლიოში შიდსის ვირუსით ინფიცირებულია 20 მილიონამდე ადამიანი, მათგან 80% სქესობრივი გზით დაავადდა. (აქედან 70% ჰეტეროსექსუალურ, ხოლო 10% ჰომოსექსუალურ კავშირებზე მოდის ). აივ-ით ინფიცირებულია მსოფლიოში აღრიცხულ ნარკომანთა 80%.

ინფექციური პათოლოგიის, შიდსისა და კლინიკური იმუნოლოგიის ცენტრის ინფორმაციით, 2018 წლის 1-ლი ოქტომბრის მონაცემებით, საქართველოში აივ ინფიცირების 517 ახალი შემთხვევაა დაფიქსირებული. ქვეყანაში სულ რეგისტრირებულია 7283 აივ ინფიცირებული პირი. მათ შორის 5445 მამაკაცია, 1838 კი ქალი. პაციენტთა უმრავლესობა 29-დან 39 წლამდეა. შიდსი 3797 პაციენტს განუვითარდა, 1477 გარდაიცვალა. არვ მკურნალობას იტარებს 4436 პაციენტი, მათ შორის 48 ბავშვია.

რა არის შიდსი, როგორ ვლინდება და ვითარდება დაავადება, რა შემთხვევაში გადაეცემა ერთი ადამიანიდან მეორეს და  რამდენად ეფექტურია მკურნალობა_ამ საკითხებზე „გურია ნიუსი“ შიდსის ცენტრის ეპიდემიოლოგიური განყოფილების ექიმს, მედიცინის დოქტორს,   მაია ცინცაძეს  ესაუბრა.

რა იწვევს შიდსს ?

შიდსი-შეძენილი იმუნოდეფიციტის სინდრომი, ნელა პროგრესირებადი ინფექციური დაავადებაა, რომელსაც იწვევს ადამიანის იმუნოდეფიციტის ვირუსი- აივ. აივ-ის ორგანიზმში მოხვედრიდან შეიძლება 3-7 წელი გავდეს, სანამ განვითარდება შიდსი. ამ დროის განმავლობაში ადამიანი სრულიად ჯანმრთელად გამოიყურება და შეიძლება არც კი ეჭვობდეს მის ორგანიზმში ვირუსის არსებობას. შიდსის განვითარება იწყება მას შემდეგ, რაც აივი მთლიანად დააზიანებს იმუნურ სისტემას, ვითარდება იმუნოდეფიციტი-მდგომარეობა, როდესაც იმუნური სისტემა იმდენად დათრგუნვილია, რომ ვერ იცავს ორგანიზმს სხვადასხვა ინფექციური და სიმსივნური დაავადებებისგან. შიდსის ვირუსი გადამდებია ინფიცირების მომენტიდან სიცოცხლის ბოლომდე.

რა  შემთხვევაში გადაეცემა შიდსის ვირუსი ერთი ადამიანიდან მეორეს?

შიდსის ვირუსი გადაიცემა: აივ ინფიცირებულთან დაუცველი სქესობრივი კონტაქტის დროს (როგორც ჰეტერო, ისე ჰომოსექსუალური კონტაქტით), აივ ინფიცირებული სისხლის ან მისი ცალკეული კომპონენტების გადასხმით, აივ ინფიცირებულის სისხლით დაზიანებული შპრიცის, ნემსის და სხვა სამედიცინო ინსტრუმენტების გამოყენების შემთხვევაში, ნარკოტიკების მოხმარებისას საზიარო ნემსის, შპრიცის, ნარკოტიკის მოსამზადებელი ჭურჭლის ზიარი გამოყენებისას, აივ ინფიცირებული დედისგან ნაყოფზე ან ახალშობილზე მუცლად ყოფნის პერიოდში, მშობიარობის ან ძუძუთი კვების დროს. აივ ინფექციის ვერტიკალური (დედიდან ბავშვზე) გადაცემის ჯამური რისკი მკურნალობის გარეშე შეადგენს 20-28%-ს.

დაუზიანებელი კანი ან ლორწოვანი გარსი ეფექტური ბარიერია ვირუსისათვის, მაგრა, როდესაც ხდება კანის დაზიანება ტატუირების გაკეთებისას, ყურის ან ცხვირის გახვრეტის დროს, ჩნდება ინფიცირების რეალური რისკი. თეორიულად საშიშია აივ ინფიცირებულის მიერ გამოყენებული სამართებლით სარგებლობაც.

შიდსის ვირუსი არ გადაიცემა : ჰაერ- წვეთოვანი გზით და ნერწყვით, შესაბამისად არ არის საშიში აივ ინფიცირებულთან საუბარი, არ გადაიცემა დახველებით, ცხვირის ცემინებით ან კოცნით, საყოფაცხოვრებო და სოციალური კონტაქტებით. არ არის საშიში ხელის ჩამორთმევა, მოხვევა,  დაავადებულის მიერ გამოყენებული ჭურჭლით, თეთრეულით, საერთო ტუალეტით და აბაზანით სარგებლობა. არ არის საშიში აივ ინფიცირებულთან ერთად ყოფნა საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში და მგზავრობა ტრანსპორტით. ვირუსი არ გადადის მწერებისა და ცხოველების საშუალებით.

რა სიმპტომებით ვლინდება დაავადება, რა შემთხვევაში უნდა მიმართოს ადამიანმა შიდსის ცენტრს ტესტის გასაკეთებლად?

აივ/შიდსის დამახასიათებელი კლინიკური ნიშნები არ გააჩნია, მაგრამ შეიძლება გამოიყოს სიმპტომებისა და დაავადებების ჯგუფი, რომელთა დროს ეჭვი უნდა იქნას მიტანილი ამ ინფექციაზე. ესენია: არამოტივირებული ცხელება, ძლიერი საერთო სისუსტე, წონაში კლება სხეულის მასის 10%-ით და მეტად დროის მცირე პერიოდში, ჭარბი ოფლიანობა, ლიმფური კვანძების გადიდება, ფაღარათი, მუქი წითელი ფერის გამონაყარი კანსა და ლორწოვან გარსებზე, თეთრი ფერის ნადები ენაზე, გახანგრძლივებული ფილტვების ანთება და სხვა.

შიდსის დიაგნოზის დადგენა მხოლოდ კლინიკური ნიშნების საფუძველზე პრაქტიკულად შეუძლებელია. გადამწყვეტი მისი დიაგნოსტიკისთვის ლაბორატორიული გამოკვლევაა. აივ ტესტირების რეალური შედეგის მისაღებად აუცილებელია ანალიზის ჩატარება საკეისრო კვეთიდან 2=3 თვის გასვლის შემდეგ.

ყურადღება უნდა გავამახვილოთ იმ ფაქტზეც, რომ ძირითადად აივ/შიდსი უსიმპტომო დაავადებაა და არ უნდა დაველოდოთ კლინიკური ნიშნების გამოვლინებას და თუ პიროვნებას ჰქონდა ვირუსის გადაცემის მხრივ სარისკო ქცევა, ჩავიტაროთ გამოკვლევა.

როგორ ხდება მკურნალობა და რამდენად ეფექტურია?

სადღეისოდ არ არსებობს ისეთი მედიკამენტი, რომლითაც შესაძლებელია აივ/შიდსისგან სრული განკურნება, მაგრამ თანამედროვე მედიცინის მიღწევებმა შიდსი მომაკვდინებელი ინფექციიდან ქრონიკულ მართვად დაავადებად აქცია. ანტივირუსული პრეპარატები არა მარტო აჩერებს დაავადების პროგრესირებას და ახალნგრძლივებს სიცოცხლეს, არამედ აუმჯობესებს შიდსით დაავადებულის ცხოვრების ხარისხსაც. ამ მკურნალობაზე მყოფი პაციენტების უმრავლესობა თავს პრაქტრიკულად ჯანმრთელად გრძნობს. თუმცა, დიდი მნიშვნელობა აქვს ამ დაავადების დროულ გამოვლენას და მკურნალობის ადრეულ სტადიაზე დაწყებას.

სისხლში ვირუსის ნოლამდე შემცირება ნიშნავს თუ არა განკურნრბას და შეუძლია თუ არა ადამიანს დაუბრუნდეს ცხოვრების ჩვეულებრივ წესს?

სამწუხაროდ, შიდსის ცენტრს პაციენტები ძირითადად დაგვიანებით მომარტავენ, ზოგჯერ უკვე ტერმინალურ სტადიაზეც, როცა პრაქტიკულად დახმარების გაწევა შეუძლებელია. აივ/შიდის ადრეული გამოვლინებისა და დიაგნოსტიკის მიზნით ვგეგმავთ გადავიდეთ მოქმედების ახალ ეტაპზე_ „გამოავლინე და უმკურნალე“. დროულად დასმული დიაგნოზის და მკურნალობის შემთხვევაში, თუ პაციენტი არ არღვევს მედიკამენტების მიღების რეჟიმს, დაავადება გართულებულ ხასიათს აღარ ღებულობს. ანტივირუსული მკურნალობა გვაძლევს 4 შედეგს: 1. ვირუსი არ განსაზღვრადია ანუ ქრება მოცირკულირე სისხლიდან, 2. იმუნიტეტი აღდგება პრაქტიკულად ნორმის მაჩვენებლამდე, 3. უმჯობესდება სიცოცხლის ხარისხი, ანუ პაციენტი ხშირად აღარ ავადობს, 4. ხანგრძლივდება სიცოცხლე.

მართალია შიდსისგან სრული განკურნება სადღეისოდ არ ხდება, მაგრამ არვ თერაპიის ფონზე ის ფრაქტიკულად ჯანმრთელ ადამიანად ითვლება. შეიძლება ითქვას, რომ მკურნალობაზე მყოფი პაციენტებიდან ინფექციის გადადებაც აღარ ხდება. ამიტომ არვ მკურნალობას , გარკვეულწილად პრევენციული მნიშვნელობაც აქვს. მართალია, მედიცინაში დაზუსტებით ვერაფერს ვიტყვით, მაგრამ დადგენილია, რომ მკურნალობაზე მყოფი პაციენტები ინფექციის წყაროს პრაქტიკულად აღარ წარმოადგენენ.

რაც შეეხება პაციენტთა სამედიცინო მომსახურება-გამოკვლევებსა და მკურნალობას, შიდსის ცენტრი უფასოდ ატარებს აივ ტესტირებას საქართველოს იმ მოქალაქეებისთვის, ვისაც აქვს აივ/შიდსისთვის დამახასიათებელი კლინიკური ნიშნები, ჰქონია სარისკო ქცევა, არის აივ ინფიცირებულის ან შიდსით დაავადებული ადამიანის სქესობრივი ან ნემსის პარტნიორი. ხოლო მათ, ვისაც აივ/შიდსის დიაგნოზი დაუდგინდება, ყველა სახის გამოკვლევები და არვ მედიკამენტები სრულიად უფასოა, რასაც სახელმწიფო პროგრამა და „შიდსთან, ტუბერკულოზთან და მალარიასთან ბრძოლის გლობალური ფონდი“ უზრუნველყოფს.




 ახალი ამბები
  • ქონებრივი ზიანისა და გადასახადისათვის თავის არიდების ფაქტზე 1 პირი დააკავესსაქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის თანამშრომლებმა, ოპერატიულ-სამძებრო და საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად, ყალბი საგადასახადო დოკუმენტების დამზადება-გამოყენების, ქონების მესაკუთრის მოტყუებით დიდი ოდენობით ქონებრივი დაზიანებისა და განსაკუთრებით დიდი ოდენობით გადასახადისათვის თავის არიდების ფაქტზე, ერთი პირი დააკავეს. „გამოძიებით დადგენილია, რომ ბრალდებულმა, მისი მართვის ქვეშ მყოფი ორი კომპანიის სახელით, ყალბი საგადასახადო დოკუმენტების დამზადების გზით, განხორციელებული 390 000 ლარის ღირებულების ქვიშა-ღორღის ფიქტიური მიწოდებებით, შემსყიდველ კომპანიებს დოკუმენტურად შეუქმნა უკანონო სასაქონლო ნაშთი და დღგ-ს ყალბი აქტივი, რითაც სახელმწიფოს მიაყენა ზიანი 22 881 ლარის ოდენობით. გამოძიებით ასევე დადგინდა, რომ ბრალდებული, მისი მართვის ქვეშ მყოფი, სხვა ორი კომპანიის სახელით სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელებისას,  სახელმწიფო ბიუჯეტის კუთვნილი გადასახადისათვის თავის არიდების მიზნით, სწორად არ ასახავდა შემოსავლებსა და ხარჯებს, რითაც სახელმწიფო ბიუჯეტს მიაყენა ზიანი 275 380 ლარის ოდენობით. ასევე ტარდება შესაბამისი ღონისძიებები აღნიშნულ დანაშაულში შემჩნეული სხვა პირების დადგენა-მხილების მიზნით. გამოძიება მიმდინარეობს საქართველოს სს კოდექსის 210-ე მუხლის მეორე, 185-ე მუხლის მესამე და 218-ე მუხლის მეორე ნაწილებით. რაც სასჯელის სახით ითვალისწინებს თავისუფლების აღკვეთას  5-დან 8 წლამდე ვადით“,_ ამბობენ საგამოძიებო სამსახურში. ... ...
  • "ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენა და 1600 ლარი გასტაცა"- ძარცვა მარნეულშიმარნეულში ძარცვის ბრალდებით 1995 წელს დაბადებული ა.ბ. დააკავეს. დანაშაული 4-დან 8 წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს. „გამოძიებით დადგინდა, რომ ბრალდებულმა მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხულდარაში, თანასოფლელს - 1943 წელს დაბადებულ კ.ხ.-ს მისსავე საცხოვრებელ სახლში ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენა, 1600 ლარი გასტაცა და შემთხვევის ადგილიდან მიიმალა. სამართალდამცველებმა ა.ბ. მომხდარიდან რამდენიმე საათში, მარნეულის მუნიციპალიტეტში დააკავეს. პოლიციამ ნაძარცვი თანხა ნივთმტკიცების სახით ამიღო. ძარცვის ფაქტზე გამოძიება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 178-ე მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილებით მიმდინარეობს“,_ ამბობენ ... ...
  • ტყიბულში ქურდობის 6 ფაქტზე ნასამართლევი პირები დააკავესტყიბულში ბოლო დროს მომხდარი ქურდობის 6 ფაქტზე პოლიციამ  2 პირი დააკავა. „შინაგან საქმეთა სამინისტროს იმერეთის, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის პოლიციის დეპარტამენტის ტყიბულის რაიონული სამმართველოს თანამშრომლებმა, ჩატარებული ოპერატიულ-საგამოძიებო ღონისძიებების შედეგად, ქურდობის ბრალდებით დააკავეს ორი პირი: 1986 წელს დაბადებული, წარსულში ქურდობისთვის მრავალჯერ ნასამართლევი და ამჟამად პირობითი მსჯავრის ქვეშ მყოფი რ.ჩ. და 1994 წელს დაბადებული, წარსულში ქურდობისა და თაღლითობისთვის ნასამართლევი, ამჟამად პირობითი მსჯავრის ქვეშ მყოფი ხ.ჯ. დანაშაული 3-დან 10 წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს. გამოძიებით დადგინდა, რომ ბრალდებულებმა ქალაქ ტყიბულში, მიმდინარე წლის აპრილ-მაისში, სხვადასხვა ქუჩაზე, მოქალაქეთა კუთვნილი 5 საცხოვრებელი სახლი და ერთი სამჭედლოს საამქრო გაქურდეს. პოლიციამ ნაქურდალი ნივთები ნივთმტკიცებად ამოიღო. ორივე ბრალდებული აღიარებს ჩადენილ დანაშაულებს. გამოძიება საქართველოს სსკ-ის 177-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“, მე-3 ნაწილის ,,ა“ და ,,გ“ და მე-4 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტებით მიმდინარეობს, რაც წინასწარი შეთანხმებით, ორჯერ ან მეტჯერ ნასამართლევი პირების მიერ ბინაში უკანონო შეღწევით ჩადენილ ქურდობას გულისხმობს, რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია“,_ წერია შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ გავრცეებულ ... ...
  • ქუთაისში მამის მკვლელობის ბრალდებით შვილი დააკავესპოლიციამ ქუთაისში დამამძიმებელ გარემოებაში ჩადენილი განზრახ მკვლელობის ფაქტი ცხელ კვალზე გახსნა. „შინაგან საქმეთა სამინისტროს იმერეთის, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის პოლიციის დეპარტამენტის დეტექტივების და ქუთაისის საქალაქო სამმართველოების თანამშრომლებმა, ცხელ კვალზე ჩატარებული ოპერატიულ-საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად, 1989 წელს დაბადებული დ.კ. ოჯახის წევრის მიმართ დამამძიმებელ გარემოებაში ჩადენილი განზრახ მკვლელობის ბრალდებით დააკავეს. დანაშაული 13-დან 17 წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს. გამოძიებით დადგინდა, რომ ალკოჰოლის ზემოქმედების ქვეშ მყოფმა ბრალდებულმა, მიმდინარე წლის 24 მაისს, ქუთაისში, თბილისის ქუჩაზე, საკუთარ საცხოვრებელ სახლთან, ურთიერთშელაპარაკებისას, მამას - 1968 წელს დაბადებულ ა.კ.-ს ცივი იარაღის გამოყენებით სხეულზე რამდენიმე ჭრილობა მიაყენა. დაჭრილი მამაკაცი სასწრაფო სამედიცინო დახმარების ბრიგადამ კლინიკაში გადაიყვანა, თუმცა, მიყენებული ჭრილობების შედეგად, იგი საავადმყოფოში გარდაიცვალა. სამართალდამცველებმა, ცხელ კვალზე ჩატარებული საგამოძიებო ღონისძიებების შედეგად, დ.კ. მომხდარიდან რამდენიმე საათში, ქუთაისში დააკავეს. გამოძიება ოჯახის წევრის მიმართ დამამძიმებელ გარემოებაში ჩადენილ განზრახ მკვლელობის ფაქტზე, საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 11 პრიმა-109-ე მუხლის მე-2 ნაწილის "ვ" ქვეპუნქტით მიმდინარეობს“,_ ნათქვამია უწყების მიერ გავრცელებულ ... ...
  • ნიკოლოზ ბასილაშვილის ოჯახი განცხადებას ავრცელებსქართველი ჩოგბურთელის, ნიკოლოზ ბასილაშვილის ოჯახი განცხადებას ავრცელებს: „გვსურს, გამოვეხმაუროთ იმ ბრალდებებს, რომლებიც დღეს ნიკოლოზის და ჩვენი ოჯახის მისამართით გაჟღერდა. პირველ რიგში, გვინდა, გულშემატკივრებს ბოდიში მოვუხადოთ იმ ცრუ ბრალდებების გამო, რაც ნიკოლოზის და ჩვენი ოჯახის მისამარით ისმის. სრული პასუხისმგებლობით ვაცხადებთ, რომ ინფორმაცია ძალადობის შესახებ არ შეესაბამება სიმართლეს და ამ ფაქტის დამადასტურებელი არანაირი მტკიცებულება არ არსებობს. ეს არ არის პირველი შემთხვევა როცა, ნელი დოროყაშვილი, ნიკოლოზის ყოფილი მეუღლე ცდილობს ნიკოლოზს და მის ოჯახს მორალური, ფინანსური თუ რეპუტაციული ზიანი მიაყენოს. ნიკოლოზ ბასილაშვილი და ნელი დოროყაშვილი განქორწინებაში იმყოფებიან. ნელი დოროყაშვილი, განქორწინებაზე უარს აცხადებდა, შესაბამისად განქორწინება სასამართლოს გზით, გარიგების საფუძველზე მოხდა. ნიკოლოზს ყოფილ მეუღლესთან არანაირი კონტაქტი სასამართლო გადაწყვეტილების შემდეგ არ ჰქონია, გარდა ბავშვის მეურვეობისა. ნელი დოროყაშვილმა, განქორწინების შემდგომ, ასევე უსაფუძვლოდ, ბავშვზე ძალადობის ბრალდებით უჩიოდა ნიკოლოზ ბასილაშვილის დედას. საჩივარი სასამრთლომ განიხილა და ბასილაშვილის დედა გაამართლა. რაც შეეხება 21 მაისის შემთხვევას, ნელი დოროყაშვილი ნიკოლოზ ბასილაშვილის მშობლების საკუთრებაში უნებართვოდ შეიჭრა, სადაც გამიზნულად ცდილობდა კონფლიქტის გამოწვევას. მიუხედავად ამისა, მის მიმართ არანაირი ძალადობის არათუ ფაქტი, მცდელობაც კი არ ყოფილა. საბედნიეროდ, ამის ბევრი მტკიცებულება არსებობს და მას სასამართლო 2020 წლის 16 ივლისს განიხილავს. სასამართლო პროცესი გრძელდება. გვჯერა, რომ ნიკოლოზი უდანაშაულობას სამართლებრივი გზით ძალიან მალე დაამტკიცებს”,_ წერია განცხადებაში. შეგახსენებთ, რომ ქართველ ჩოგბურთელს ყოფილი მეუღლე ფიზიკურ ძალადობაში ადანაშაულებს. შემაკავებელი ორდერია გამოცებული ბასილაშვილის მამის მიმართაც. პროკურატურა ჩოგბურთელისთვის აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობის შეფარდებას ითხოვდა, მაგრამ მოსამართლემ გირაო ... ...

არქივი


კარმიდამო ჩემი

აღვადგინოთ ქართული დაფნა

გასულ საუკუნეში, დაფნა, ჩაისა და...

დროა, მივეჩვიოთ ბუნებრივი რესურსების ეკონომიურად ხარჯვას

პლანეტის გლობალური კლიმატური ცვლილებები ბევრ...

ვუშველოთ ციტრუსოვნებს

25 წლის მანძილზე, დასავლეთ საქართველოს...

საკურა_ იაპონიაში გაზაფხულის სიმბოლო, მალე სამტრედიაშიც აყვავდება

საკურა-იაპონიაში გაზაფხულის სიმბოლო, ულამაზესი ალუბლის...

ფუტკრის რძე _ ოცდამეერთე საუკუნის ჯადოსნური წამალი

საქართველოს ბუნება ყოველგვარ პირობას ქმნის...

როგორ დავიბრუნოთ ფუტკრის მართვე

გაზაფხულის მოახლოებისთანავე ნებისმიერმა მეფუტკრემ თუ...

მსხვილნაყოფა ციტრუსი _ "ოიუ" (Citrus Oiu)

საქართველოს მოსახლეობისთვის ციტრუსოვანი კულტურებიდან ყველაზე...

"გვაქვს უთვალავი ფერითა!"

ოზურგეთელი, პროფესიით ფარმაცევტი და ხელოვანი...

"დეკემბერა" საოცარი საშობაო ყვავილია

ალბათ, არც ერთი ყვავილის შესახებ...

როგორია ტყის მარწყვი და რა სასარგებლო თვისებები გააჩნია

გაზაფხულის დადგომისთანავე, ადამიანებს უდიდესი სურვილი...


რას ფიქრობთ სოფლის მეურნეობის დახმარების პროგრამაზე?