დიდი ნორვეგიელი და საქართველო

ზაფრანი

დიდი ნორვეგიელი და საქართველო

2015 აგვ 23 17:24:33

საქართველოს თავის დროზე მრავალი ცნობილი მწერალი სტუმრობდა და მათი ვიზიტების შესახებ ყველასათვის არის ცნობილი. ჩვენი საზოგადოებრიობა მათ ქართველთათვის დამახასიათებელი სტუმართმოყვარეობით იღებდა და ჩამოსულებიც უკან ღრმა შთაბეჭდილებებით ბრუნდებოდნენ.

ერთადერთი დიდი მწერალი,  რომელიც საქართველოში ჩამოვიდა და არც ერთ ქართველ კოლეგას არ შეხვედრია, რომლისთვისაც არამც თუ საზეიმო შეხვედრა, სუფრაც კი არ გაუშლიათ, იყო ნორვეგიელი მწერალი, 1920 წლის ნობელის პრემიის ლაუერატი კნუტ ჰამსუნი. სხვადასხვა მიზეზების გამო ჰამსუნმა იმ დროს ინკოგნიტოდ დარჩენა ამჯობინა.

კნუტ ჰამსუნი საქართველოს 1910 წლის ზაფხულში ეწვია და ალბათ უპრიანი იქნება, ფართო საზოგადოებისათვის ეს ერთი შეხედვით უცნობი და იმავდროულად დავიწყებას მიცემული ფაქტი,  გავიხსენოთ.

თავდაპირველად ცნობილი ნორვეგიელი მწერლის მოკლე ბიოგრაფიას გაგახსენებთ. მან ლიტერატურულ მოღვაწეობას  1877 წელს მოკიდა ხელი. მისი ნამდვილი გვარი ჰედერსონი იყო და ფსევდონიმი ჰამსუნი მშობლიური სოფლის ჰამსუნდის საპატივცემულოდ აიღო. მისი პირველი ნოველა სწრაფად დაიბეჭდა, ხოლო ბალადა "პაემანმა" სამშობლოში პოპულარობა მოუტანა.

1882 წელს საცხოვრებლად ამერიკაში გადავიდა, მაგრამ იქაურმა კლიმატმა ჯანმრთელობა შეურყია და კვლავ ნორვეგიაში დაბრუნდა. თუმცა ხელმოკლეობამ მწერალი აიძულა რომ თავშესაფარი ისევ ოკეანისგაღმა ეძებნა. აქ დაიბეჭდა მისი პირველი რომანი "შიმშილი", რომელმაც ჰამსუნი როგორც პროფესიონალი მწერალი საყოველთაო ყურადღების ცენტრში მოაქცია. 1892 წელს, მისმა მეორე რომანმა "მისტერიებმა" მას საყოველთაო აღიარება მოუტანა.

აქედან მოყოლებული, მწერალმა შექმნა მნიშვნელოვანი ნაწარმოებები, რომელთაგანაც გამოირჩევა რომანები: "ჰანი", "მიწის მადლი" (ამ რომანს 1920 წელს ნობელის პრემია მიენიჭა), "ვიქტორია". საინტერესოა, რომ თავის დროზე "ვიქტორია" ქართულ ენაზეც ითარგმნა. მას გამოეხმაურა კონსტანტინე გამსახურდიაც, რომელმაც 1915 წლის 2 ივლისს ჟურნალ "თეატრი და ცხოვრება"-ს წერილი მისწერა და კნუტ ჰამსუნის შემოქმედებას მაღალი შეფასება მისცა. 1923 წელს კი გამსახურდიამ ნორვეგიელ კოლეგას ესე მიუძღვნა.

მეორე მსოფლიო ომის დროს მწერალმა გერმანელი ფაშისტებისადმი გარკვეული სიმპათიები გამოხატა. ომის დასრულების შემდეგ მშობელმა ერმა კნუტ ჰასმსუნი სამშობლოს ღალატისათვის სასამართლოში მისცა და ნორვეგიის საზოგადოებამაც ბოიკოტი გამოუცხადა. სამი წელი ელოდა სასამართლოს.

ეს დრო ჰამსუნისათვის ცხოვრების ყველაზე მძიმე პერიოდი აღმოჩნდა. მამა არც შვილმა დაინდო, რომელმაც საქვეყნოდ განაცხადა, რომ ჰამსუნი "განუდგა თავისი ხალხის რიტმს და ისტორიული ბორბლის ქვეშ მოექცა". ბოლოს და ბოლოს კნუტ ჰამსუნი ხანდაზმულობამ გადაარჩინა და მკაცრ სასჯელსაც გადაურჩა. კვლავ დაიწყეს მისი რომანების ბეჭდვა.

კნუტ ჰამსუნი საქართველოში 1910 წლის ზაფხულში ჩამოვიდა მეუღლესთან ერთად. ოთხცხენიანმა ეტლმა ჩამოიყვანა ვლადიკავკაზიდან საქართველოს სამხედრო გზით. აქ მიღებული შთაბეჭდილებები მან აღწერა წიგნში"“მოგზაურობა ზღაპრულ მხარეში", რომელშიც თავისი მიაგო საქართველოს ბუნებას, ტრადიციებს, თბილისს.

ჩვენს ქალაქში ჩამოსული მწერალი მეუღლესთან ერთად კეთილმოწყობილ სასტუმრო “ლონდონში" დაბინავდა. ჰამსუნი თბილისში და საერთოდ საქართველოში ძირითადად დაბალი ფენის წარმომადგენლებს ხვდებოდა და მაინც  საქართველოს დედაქალაქმა მასზე წარუშლელი შთაბეჭდილება მოახდინა.

განსაკუთრებით ეს ითქმის მის აზიურ ნაწილზე. თუმცა, ჯერ კიდევ თბილისში შემოსვლამდე ვერ მალავდა თავის გაოცებას: "ჩვენ თბილისს ვუახლოვდებით. გზა მდინარე მტკვრის ნაპირს მიჰყვება, მტკვარი კი დიდებული და ლამაზი მდინარეა". თავად თბილისის ხილვის შემდეგ მწერალს შემდეგი ფრაზები დასცდა:  "აი თბილისიც. ქალაქი, რომელზეც ასე ბევრს წერდნენ რუსი პოეტები და სადაც თამაშდება მრავალი რუსული რომანის მოქმედება. წუთით ბავშვად ვიგრძენი თავი, ვიცქირები შორს და მესმის როგორ მიცემს გული".

მწერალს თბილისში განსაკუთრებით დამახსოვრებია ქალაქის უძველესი ნაწილი:  "ჩვენ ხშირად ვბრუნდებით ქალაქის აზიურ უბანში, რომლის ცქერით ვერ ვძღებით". არც ადგილობრივ მკვიდრთ ივიწყებდა ჰამსუნი. მას მოსწონს ქართველები, მათი ტრადიციები: "კავკასიელები ლამაზი ხალხია, მშვენიერი ტანსაცმელი აქვთ, ბუნებაც მომაჯადოებელია, ეს აღთქმის ქვეყანაა, აქ დაირწა კაცობრიობის აკვანი. აქაურებმა გაუძლეს უამრავ ბრძოლებს და ახლაც ძლიერნი არიან".

კნუტ ჰამსუნმა იმოგზაურა ბათუმშიც. აქ იგი ციებ-ცხელებით დაავადდა და ადგილობრივმა მკვიდრმა უმკურნალა.

დადგა საქართველოსთან გამოთხოვების დღეც. გაუჭირდა თურმე მწერალს ქართულ სამყაროსთან გამომშვიდობება: "ხვალ ჩვენ მივემგზავრებით, მალე დავტოვებთ ამ ქვეყანას, მაგრამ მთელი სიცოცხლე იმედს არ დავკარგავ მასთან ხელმეორედ შეხვედრისას. მე ხომ მტკვრის წყალი დამილევია".

მოგვიანებით, კნუტ ჰამსუნმა ერთ-ერთ წერილში საქართველო შემდეგნაირად მოიხსენია. "ეს ქვეყანა არც ერთ სხვა ქვეყანას არ ჰგავს, რომელსაც მე ვიცნობ და იმ გრძნობით ვარ შეპყრობილი, რომ მთელი სიცოცხლე სიამოვნებით ვიცხოვრებდი იქ".

კნუტ ჰამსუნმა ქართულ თემას უძღვნა სამმოქმედებიანი დრამა "თამარ მეფე", რომელიც პირველად ნორვეგიის ქალაქ ქრისტიანსენში წარმოუდგენიათ.

სამშობლოში მიბრუნებულმა კნუტ ჰამსუნმა ხანდაზმულობაში ერთხელ კიდევ მოინდომა საქართველოში ჩამოსვლა, მაგრამ ბედმა არ გაუმართლა. იგი 93 წლის ასაკში გარდაიცვალა, 1952 წლის 19 თებერვალს ნორჰოლდში.




 ახალი ამბები
  • "ახლა მთავარია, უმრავლესობის წევრებს ქუჩაში არ აერიოთ წითელი და მწვანე ღილაკები" _ კვაჭანტირაძეახლა მთავარია, უმრავლესობის წევრებს ქუჩაში არ აერიოთ წითელი და მწვანე ღილაკები - ეს განცხადება, დეპუტატმა ზვიად კვაჭანტირაძემ, ყოფილი თანაგუნდელის დავით მათიკაშვილის იმ განმარტების საპასუხოდ გააკეთა, სადაცმათიკაშვილმა განმარტა, რომ კვაჭანტირაძე ვერ გადააყენეს, რადგან წითელი და მწვანე ღილაკები აერიათ.  პარლამენტის სხდომაზე დღეს დიასპორისა და კავკასიის საკითხთა საპარლამენტო კომიტეტის თავმჯდომარის თანამდებობიდან გადაყენების საკითხი დადგა, კვაჭანტირაძის თანამდებობიდან გადაყენებას მხარი დაუჭირა 67-მა დეპუტატმა, მისი თანამდებობიდან გადაყენებისთვის კი, პარლამენტის 76 დეპუტატის მხარდაჭერა იყო საჭირო. კვაჭანტირაძის გადაყენებას მხარი არ დაუჭირა რვა დეპუტატმა. სწორედ ამიტომ, საკითხი ბიუროს სხდომაზე მეორედ დააყენეს. საბოლოოდ კი კვაჭანტირაძემ თანამდებობა საკუთარი სურვილით დატოვა.  ​„როდესაც კენჭისყრა გაიმართა ამ საკითხზე, გავედი პრესასთან და გავაკეთე განცხადება, რომ მე თავად გადავწყვიტე, დავტოვო კომიტეტის თავმჯდომარის თანამდებობა. დღეს ხელმოერედ ჩატარებულა ბიურო, სადაც მე არ დამპატიჟეს, რომ მიმეღო მოწვევა, მაგიდაზე დაგხვდებოდათ ჩემი განცხადება. შემიძლია, ახლა გადმოგცეთ. მადლობა ყველას, რომელბმაც თქვენი სინდისით იხელმძღვანეთ და მიიღეთ, ის გადაწყვეტილება რაც მიიღეს“, – განაცხადა ზვიად ... ...
  • "მე ამ თანამდებობიდან ნებაყოფლობით მივდივარ" - ზვიად კვაჭანტირაძე გადადგა"მე ამ თანამდებობიდან ნებაყოფლობით მივდივარ," - ეს განცხადება უმრავლესობის ყოფილმა წევრემა, ზვიად კვაჭანტირაძემ, სესიაზე გააკეთა და დიასპორის საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარემ თანამდებობა დატოვა. ზვიად კვაჭანტირაძემ გადადგომის შესახებ მანამდე განაცხადა, ვიდრე ირაკლი კობახიძე მისი გადაყენების საკითხს კენჭისყრაზე მეორედ გამოიტანდა. „ჩემი მხრიდან საკითხი ამოწურულია, ჩათვალეთ, რომ მე ნებაყოფლობით ვარ წასული ამ თანამდებობიდან,“ - განაცხადა კვაჭანტირაძემ. საპარლამენტო უმრავლესობიდან წასული ზვიად კვაჭანტირაძე დიასპორისა და კავკასიის საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარეობიდან პირველ კენჭისყრაზე ვერ გადააყენეს. ქვორუმისთვის 76 დეპუტატის ხმა იყო საჭირო, კვაჭანტირაძის გადაყენებას მხარი მხოლოდ 67-მა დეპუტატმა დაუჭირა. როგორც საპარლამენტო უმრავლესობის წევრებმა განმარტეს, სესიაზე ტექნიკური ხარვეზი მოხდა - დეპუტატებს წითელი და მწვანე ღილაკები აერიათ. ამის შემდეგ პარლამენტის თავმჯდომარეს სესიაზე კვაჭანტირაძის გადაყენების საკითხის მეორედ უნდა დაეყენებინა, თუმცა, კვაჭანტირაძემ განმეორებით კენჭისყრამდე გადადგომის შესახებ თავად განაცხადა. კვაჭანტირაძემ მადლობა გადაუხადა ყველა იმ ყოფილ თანაგუნდელს, რომელმაც მის გადაყენებას მხარი არ ... ...
  • „ოცნებისა“ და „ნაცმოძრაობის“ მიზანია, ამომრჩეველი საკუთარ პარტიებში ნახირივით შეტენოს“_ ხუხაშვილი„ქართული ოცნებისა“ და „ნაციონალური მოძრაობის“ მიზანია, ამომრჩეველი, რომელსაც არცერთი პარტია მოსწონს, არჩევანის გარეშე დატოვოს და ნახირივით საკუთარ პარტიებში შეტენოს, ეს უნდა დამთავრდეს“, _ აღნიშნა „გურია ნიუსთან“ პოლიტოლოგმა გია ხუხაშვილმა. ხუხაშვილმა უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეების არჩევის წესთან დაკავშირებით პარლამენტის თავმჯდომარის, ირაკლი კობახიძის მიერ ინიცირებული კანონპროექტის შესახებ განაცხადა, რომ ინიციატივა ოდიოზური მოსამართლეების ინტერესების გატარებას ემსახურება. _ ბატონო გია,  სამოქალაქო სექტორისა და ოპოზიციის მწვავე პროტესტის მიუხედავად, „ქართული ოცნება“  პარლამენტის თავმჯდომარის მიერ ინიცირებულ კანონპროექტს მხარდაჭერას უცხადებს. არასამთავრობო ორგანიზაციები ინიციატივის ნაკლოვანების შესახებ საუბრობენ, მათი აზრით, აღნიშნული კანონპროექტი იუსტიციის უმაღლეს საბჭოში არსებულ კლანს შესაძლებლობას აძლევს, უმაღლესი ინსტანციის მოსამართლეთა კანდიდატებად მათთვის სასურველი ადამიანები დაასახელონ. თქვენი აზრით, აღნიშნული ინიციატივა სასამართლო სისტემაში არსებული გამოწვევების ფონზე, რამდენად მართლზომიერად შედგენილია? _ ხელისუფლებამ საზოგადოების ნების საწინააღმდეგო არჩევანი მაშინ გააკეთა, როცა ოდიოზურ მოსამართლეებს გაურიგდა. ირაკლი კობახიძის მიერ ინიცირებულ კანონპროექტში, ბუნებრივია, არსად წერია, რომ ინიციატივა სასამართლო სისტემაში გაბატონებულ კლანზეა მორგებული, მაგრამ ვხედავთ, რომ კანონპროექტი ოდიოზური მოსამართლეების ინტერესების გატარებას ემსახურება. ხელისუფლებისთვის სასიცოცხლო ამოცანად იქცა მართლმსაჯულების სისტემაში კოლექტიური მურუსიძეების შენარჩუნება, რაც „ქართული ოცნების“ პოლიტიკურ მომავალზე, ბუნებრივია, დადებითად ვერ აისახება.   _ საქართველოს პრეზიდენტი, სალომე ზურაბიშვილი, რომლის აზრით, სასამართლო  სისტემის მიმართ საზოგადოების მაღალი ნდობა უნდა არსებობდეს, ირაკლი კობახიძის ინიციატივასთან დაკავშირებით კომენტარს არ აკეთებს. როგორ ფიქრობთ, რა არის ამის მიზეზი? და ასევე, თქვენი აზრით, პრეზიდენტი ღიად რატომ არ საუბრობს მართლმსაჯულების სისტემაში არსებული პრობლემების შესახებ? _სალომე ზურაბიშვილს მისთვის მოსახერხებელი პოზიცია აქვს არჩეული. რაზეც არ უნდა კომენტარის გაკეთება, ამბობს, ჩემს კომპეტენციაში არ არისო, რაც არის სტატუსით და კაბინეტით, მოგზაურობითა და მარშუტით კმაყოფილი ადამიანის საქციელი. ზურაბიშვილს, რომელიც არაფერს აკეთებს (მთავარია, არაფერი გააფუჭოს), ერთადერთ რამეს ვურჩევდი, გარდერობი განაახლოს.   _ აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის დასკვნას, რომელშიც ყურადღება სასამართლო სისტემაში არსებულ  კლანურ მმართველობაზეა გამახვილებული, იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრებმა არასამთავრობო ორგანიზაციების ფანტაზიები და ჭორები უწოდეს. გასათვალისწინებელია ის გარემოება, რომ აშშ-ს სახელმწიფო დეპარტამენტის თვალში ამგვარი განცხადებები საქართველოს მართლმსაჯულების სისტემას კიდევ უფრო აკნინებს. თქვენ როგორ აღიქვით  მწვავე დასკვნასთან დაკავშირებით იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრების განცხადებები? _ როგორც ჩანს, იუსტიციის  უმაღლეს საბჭოში ძალიან ნიჭიერი ხალხი გვყავს. საქმე გვაქვს საბჭოს წევრების მიერ გამოთქმულ აბსოლუტურად კატასტროფულ აზროვნებასთან. ყველაზე ბნელ პერიოდშიც კი საჯარო პირისგან ასეთი ტიპის განცხადებების გაკეთება წარმოუდგენელი იყო. იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრები ამ განცხადებებით არასამთავრობო ორგანიზაციებს კი არა აყენებენ შეურაცხყოფას, არამედ აშშ-ს სახელმწიფო დეპარტამენტს.   _მიუხედავად იმისა, რომ რუსთაველის გამზირზე  „თიბისი ბანკის“ აიტისამსახურმა კიბერთავდამსხმელების ჯგუფს მიაკვლია და მასალები შს სამინისტროს გადასცა, ბანკის მიმართ ხუთი თვის წინ განხორციელებულ კიბერშეტევის შესახებ  საგამოძიებო უწყებას დამნაშავეები არ გამოუვლენია. როგორ ფიქრობთ, საგამოძიებო უწყება განძრახ აჭიანურებს გამოძიებას თუ საქმის დაუსრულებლობას საფუძვლად ობიექტური მიზეზები უდევს? _აღნიშნულ საქმესთან დაკავშირებით შს მინისტრის მოადგილის განცხადება საკმაოდ არადამაჯერებელი იყო. ჩვენთვის კარგად ცნობილია, რომ „თიბისი ბანკის“ დამფუძნებელმა მამუკა ხაზარაძემ ასეთი სერიოზული დანაშაულის შესახებ შს სამინისტროს თავად აცნობა, საიდანაც სრული იგნორი მიიღო. როცა საზოგადოება აღნიშნულზე აქტიურად საუბრობს და სამინისტრო კვლავ გაუგებარ განცხადებებს აკეთებს, ბუნებრივია, საქმესთან დაკავშირებით დამატებითი კითხვები ჩნდება. ფაქტია, რომ სამინიტრო აღნიშნული საქმის გამოძიებას ... ...
  • „წითელზე უნდა დაეჭირათ თუ მწვანეზე, აერიათ" _ მათიკაშვილი კვაჭანტირაძის გადაყენებაზეპარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე დავით მათიკაშვილი ტექნიკურ პრობლემას უკავშირებს იმ ფაქტს, რომ პლენარულ სხდომაზე ზვიად კვაჭანტირაძის დიასპორისა და კავკასიის საკითხთა საპარლამენტო კომიტეტის თავმჯდომარის თანამდებობიდან ​გადაყენებისთვის საჭირო ხმები ვერ მოგროვდა. „წითელზე იყო ხელი მისაჭერი თუ მწვანეზე, ეს გახდა გარკვეული პრობლემა. კომიტეტიდან გაწვევა და კომიტეტის თავმჯდომარეობიდან მოხსნის საკითხი, მადლობა ღმერთს, პარლამენტის ყოველდღიური საქმიანობა არ არის. შესაბამისად, იყო ტექნიკური გაუგებრობა. ცხადია, უმრავლესობის გადაწყვეტილება არის კვაჭანტირაძესთან დაკავშირებით მიღებული და ეს იქნება რეალიზებული, ეს არის პოლიტიკური გადაწყვეტილება, კომიტეტის თავმჯდომარის საკითხი არის პოლიტიკური გადაწყვეტილება და შესაბამისად, უმრავლესობას აქვს პასუხისმგებლობა ქვეყანაში პოლიტიკური პროცესების განვითარებაზე. სწორედ ის იღებს გადაწყვეტილებას, ვინც იქნება კონკრეტული კომიტეტის თავმჯდომარე. ეს საკითხი დაისვა მას შემდეგ, რაც ბატონმა ზვიადმა დატოვა უმრავლესობის რიგები. ანალოგიურად, ხვალ მე რომ გავიდე უმრავლესობიდან, უნდა დავტოვო ის თანამდებობები პარლამენტში, რაც მიკავია“, – განაცხადა დავით ... ...
  • 67 მომხრე, 8 წინააღმდეგი _ კვაჭანტირაძე კომიტეტის თავმჯდომარეობიდან ვერ გადააყენეს67 მომხრე, 8 წინააღმდეგი - ზვიად კვაჭანტირაძე დიასპორისა და კავკასიის საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარეობიდან ვერ გადააყენეს. საკანონმდებლო ორგანოში კენჭისყრა რამდენიმე წუთის წინ გაიმართა.კვორუმისთვის 76 დეპუტატის ხმა იყო საჭირო. პარლამენტის თავმჯდომარის, ირაკლი კობახძის თქმით, საკითხის განხილვას ორ კვირაში დაუბრუნდებიან.  გადაწყვეტილების მიღებამდე საკითხის განხილვა საგაზაფხულო სესიაზე მწვავე რეპლიკების ფონზე ... ...

არქივი

ზაფრანი

კუნძული არ გინდათ?

ახლა უკვე შესაძლებელია, რომ თან...

სად უნდა იყიდოთ სახლი

საზღვარგარეთ დასვენება ჩვენი ცხოვრების შემადგენელი...

კლასიკურ მუსიკას ადამიანის განკურნების განსაკუთრებული ძალა გააჩნია

ბრიტანელი მკვლევარების აზრით, კლასიკურ მუსიკას...

ანჯელინა ჯოლი „ლივერპულს“ ქომაგობს

ალბათ, ყველასთვის საინტერესოა, რომელ ბრიტანულ...

გერმანელებს ჭკვიანი ცოლები არ უნდათ

რამდენიმე დღის წინ გერმანულმა გამოცემამ...
კარმიდამო ჩემი

ჟოლო გახდომაში დაგეხმარებათ

ჟოლოს ერთდღიანი დიეტა ორგანიზმს შლაკებისა...

თაფლი მხედველობას აუმჯობესებს

დღეისათვის კომპიუტერთან მუშაობა ჩვეულებრივ ამბად...

თხილის მცენარის დაავადებათა აფეთქება

თხილის დაავადების აფეთქებას ჩვენში მოსახლეობა...

მეფუტკრე და ადრიანი გაზაფხული

გაზაფხულის დადგომისთანავე განსაკუთრებული ყურადღება უნდა...

თხილის დამღუპველ დაავადებას წლევანდელი თბილი ზამთარი ეხმარება

თხილის კულტურას რომ ყოფნა-არყოფნის საფრთხე...

მოვამზადოთ სათესლე მასალა და დახურულ გრუნტში დავთესოთ

სხვადასხვა ბოსტნეულის დათესვა, უმჯობესია, თებერვლის...

სანამ გაგრძელდება მშრომელი ხალხის აბუჩად აგდება?

საქართველოში, დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ, ჩვენ,...

როგორ უნდა იცხოვროთ ისე, რომ სიმსივნით არ დაავადდეთ

ადამიანები, რომლებიც სიმსივნით იტანჯებიან და...

ოხრახუშს უნარი აქვს განკურნოს დეპრესია, შიზოფრენია და ალცჰეიმერის დაავადება

ბიოაქტიური ნივთიერება, რომელსაც შეიცავს ოხრახუში,...

"ბარი უნდა იცნობდეს მთასა და საქმეზე შეყვარებული და-ძმას"

ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მთისპირის მკვიდრი...