ჰოლივუდური ცხვირები

ზაფრანი

ჰოლივუდური ცხვირები

11 სექ. 2017, 11:26:39

იაპონელი კლასიკოსის აკუტაგავას მოთხრობაში ,,ცხვირი” მოთხრობილია გრძელცხვირა ბერი ზენტის შესახებ, რომელიც ყველანაირად ცდილობდა რათა დაემოკლებინა საკუთარი ცხვირი, რაც ბოლოს შესძლო კიდევაც. თუმცა მას არაფერი კარგი არ მოუტანია პატრონისთვის და მალე ცხვირი ისევ პირვანდელ მდგომარეობას დაუბრუნდა. იაპონელი ბერისგან განსხვავებით ჰოლივუდში დიდი, გრძელი, კარტოფილა, სხვადასხვა ზომისა და ფორმის ცხვირი შეიძლება წარმატების, პოპულარობისა და შემოსავლის წყაროდ იქცეს. ამაში გვარწმუნებენ ის მსახიობები, რომლებიც ოსკარის მისაღებად ყველანაირ ხრიკებს მიმართავდნენ (და განაგრძობენ ამის კეთებას) რათა მამა_პაპათაგან მოცემული ყნოსვის ამ ორგანოს რამენაირად სახე შეუცვალონ (უმეტესწილად ეკრანზე) და ამით დაიპყრონ არა მარტო მაყურებელთა, არამედ აკადემიის წევრთა გულებიც.

როგორც ამ საქმის (ანუ კინოცხვიროსანთა) მცოდნეები აღნიშნავენ ყველაზე ,,ცხვირიანი” ფილმი ეს არის ალფრედ ჰიჩქოქის ბრწყინვალე თრილერი ,,ჩრდილოეთისაკენ ჩრდილო დასავლეთით”. საქმე იმაშია რომ ფილმის ფინალში, ყველაზე დაძაბულ და ამავე დროს გონებამახვილურ ეპიზოდში, რომელიც ცნობილ მაუნთ რაშმორის კომპლექსზე, კლდეში გამოქანდაკებულ ამერიკელი პრეზიდენტების უზარმაზარი პორტრეტებზე ხდება, ფილმის მთავარი გმირები ქერი გრანთი და ივ მერი სენთი მკვლელს გაურბიან და სამალავად პრეზიდენტების ცხვირებს იყენებენ. ამერიკაში კარიერაგაკეთებულ ინგლისელ ჰიჩქოქს ყოველთვის ახასიათებდა იუმორის გრძნობა, რაც მშვენივრად გამოიხატა სცენაში, როცა გრანთი ჯორჯ უოშინგთონის ცხვირზე ლამობს აძრომას. საინტერესოა, რომ ფილმის სათაურის ერთ_ერთი ვარიანტი ასე ჟღერდა_ ,,ადამიანი ლინქოლნის ცხვირზე”, მაგრამ ბოლოს მისმა კლასიკურმა სათაურმა გადაწონა, სხვა შემთხვევაში ვინ იცის რა შედეგს მივიღებდით. ისიც აღსანიშნავია, რომ ჰიჩქოქს არ მისცეს საშუალება რათა გადაღება ნაღდ მაუნთ რაშმორზე ჩაეტარებინა (ისევე როგორც გაეროს შენობაში, პირველად ამის ნება  სიდნი პოლაკს დართეს ფილმისთვის ,,მთარგმნელი”), ამიტომ მოუხდა დეკორაციების გაკეთება.

სტივენ დოლდრის ფილმში ,,საათები” ბრწყინვალე აქტიორული ანსამბლია შეკრებილი (მერილ სტრიპი, ჯულიან მური, ედ ჰარისი), მაგრამ ოსკარი მხოლოდ სახეგადაკეთებულ ნიკოლ კიდმენს ხვდა წილად. კიდმენს გრიმიორებმა იმდენად შეუცვალეს გარეგნობა, რომ კულუარებში ხუმრობდნენ: აკადემიკოსებმა მსახიობი ვერც კი იცნეს და ისე მიანიჭეს ჯილდოო. ამ მშვენიერ ქალბატონს ცხვირი ისე უბადლოდ ჰქონდა გაკეთებული, რომ თვით მის პროტოტიპს, ვირჯინია ვულფსაც კი შეშურდებოდა. სპეცეფექტების ოსტატი სთენ უინსთონი, რომელსაც ბევრი ცხვირი აქვს ნაკეთები და ამ საქმის ნაღდი პროფესიონალია (მის ხელს ეკუთვნის მაიქლ ჯექსონის ცხვირი ფილმში ,,ჯადოქარი”, აგრეთვე მან გადააქცია როდ სთაიგერი 30_40 წლების პოპულარულ კომიკოსად W.C. ფილდსად, რომელსაც უზარმაზარი ცხვირი ჰქონდა, ფილმში ,, W.C. ფილდსი და მე” და მრავალი სხვა). იგი აცხადებს რომ ახალი ცხვირი აძლევს მსახიობს ახალი მწვერვალების დაპყრობის შანსს. ასეა ეს თუ არა, ამას ამერიკული კინოს ისტორიის ზერელე გადახედვაც კი გვიჩვენებს.

პირველი გრძელცხვირა ვინც ოსკარი მოიპოვა, იყო ხოსე ფერერი. იგი ცნობილია როგორც ბრწყინვალე პროფესიონალი. მისი პირველი ცოლი თეატრალური მსახიობი უთა ჰაგენი გახლდათ, ხოლო მესამე კი ჯორჯ ქლუნის დეიდა მომღერალი როზმარი ქლუნი. ფერერმა ოსკარი მიიღო 1950 წელს სირანო დე ბერჟერაკის როლისათვის ამავე სახელწოდების ფილმიდან. აკადემიის უმაღლესმა ჯილდომ მას პოპულარობა მოუტანა, მაგრამ ამის შემდეგ მსახიობს არაფერი მნიშვნელოვანი არ შეუქმნია. იმასაც ამბობენ, რომ ფერერს ყველანაირად ხელს უშლიდნენ, რადგან მან საყოველთაო წითელი საფრთხის პერიოდში, შემოკლებით მაკკარტიზმის ხანას რომ ეძახიან, უარი განაცხადა ეთანამშრომლა და ,,ჩაეშვა” თავისი ახლობლები. ხოსე ფერერი ჩვენთვის იმიტომაც არის საყურადღებო ფიგურა, რომ მან გიორგი პაპაშვილის ბესთსელერის ,,ყველაფერი შეიძლება მოხდეს” Anything Can Happen (ჩვენთან ის დაიბეჭდა სახელწოდებით ,,ქვეყანა, სადაც შეიძლება ყველაფერი მოხდეს”) მიხედვით დადგმულ ფილმში (რეჟ. ჯორჯ სითონი, 1952 წ) შექმნა ქართველი ემიგრანტის სახე და მშვენივრად შეასრულა ,,სულიკო” (თუმცა თავად ფილმი ძალიან სუსტი გამოვიდა).

ორმოცი წლის შემდეგ სირანო დე ბერჟერაკის როლი ითამაშა ჟერარ დეპარდიემ. თუმცა იგი საკუთარი ცხვირის ზომებს არასოდეს უჩიოდა, მაგრამ უფრო მოზრდილი ცხვირის გაკეთებაზეც დათანხმდა. სირანო დე ბერჟერაკის როლისთვის იგი ოსკარზე იყო წარდგენილი. ამ ფილმის შემდეგ ევროპაში სახელგანთქმული ფრანგი ჰოლივუდში და შესაბამისად, მთელს მსოფლიოშიც აღიარეს. სირანოს როლი თანამედროვე ინტერპრეტაციით ითამაშა ამერიკული კინოს ერთ-ერთმა ყველაზე სასაცილო მსახიობმა სთივ მართინმაც. ფილმში ,,როქსანა” იგი პატარა პროვინციალური ქალაქის სახანძრო რაზმის უფროსია, რომელსაც შეუყვარდება ქერათმიანი ლამაზმანი დერილ ჰანა და ბოლოს მისი გულის მოგებას შესძლებს და დაამტკიცებს რომ მთავარი ცხვირის სიგრძე არ არის. ამ როლისთვის მართინი ,,ოქროს გლობუსზე” იყო წარდგენილი.

1965 წელს ამერიკული კინოს ,,მაჩო” გმირი ლი მარვინი ცხვირმა, უფრო სწორედ ცხვირის უქონლობამ სუპერვარსკვლავების რანგში აიყვანა. კომედიურ ვესთერნში ,,ქეთ ბალუ” მან შეასრულა ტყუპი ძმების როლი, ლოთისა და მისი ბოროტი ორეულისა, რომელსაც ცხვირი ჩხუბში მოაჭამეს და ამის გამო იგი რკინის ცხვირს ატარებდა. მარვინი არც კი ოცნებობდა ჯილდოს მოპოვებაზე. მისი ერთ_ერთი მოწინააღმდეგე იყო როდ სთაიგერი, რომელიც ცერემონიალზე მის უკან იჯდა. მარვინი სთაიგერს მიუტრიალდა და უთხრა: ,,იცი, შენ წინ რატომ დამსვეს? როცა შენ სახელს დაასახელებენ, მე ფეხს დაგიდებ და შენ გასიებულ უკანალზე მოჯდები”. ყველასთვის მოულოდნელად გამარჯვებულად მარვინი დაასახელეს. როგორც თვითმხილველები იუწყებიან, ამის გაგონებაზე სთაიგერი კინაღამ დაიხრჩო. სცენაზე ასულმა მარვინმა კი თქვა: ,,ჩემი კარიერისათვის მე ძალიან ბევრ ადამიანს უნდა გადავუხადო მადლობა. ვფიქრობ, რომ ოსკარის ნახევარი ნაღდად ჩემს პარტნიორ ცხენსაც ეკუთვნის.”

ცხვირი, როგორც სასიგნალო მანიშნებელი, გამოყენებულია ჯორჯ როი ჰილის ,,აფერაში”, სადაც თაღლითები რაიმე საფრთხისა თუ ოპერაციის დაწყების შემთხვევაში ერთმანეთს ცხვირზე თითის მიდებით ანიშნებდნენ. მაგრამ ამან ვერ უშველა ჯექ ქიჰოს გმირს, როცა დეტექტივმა (ჩარლზ დერნინგი) მას ცხვირით მაგიდაზე არტყმევინა. ფილმის დარჩენილ ნაწილში ქიჰოს გმირი ცხვირგადახვეული დადის.

1974 წლის ოსკარზე ერთ-ერთი რეალური პრეტენდენტი ჯეკ ნიკოლსონი გახლდათ ,,ჩინურ კვარტალში” განსახიერებული როლისთვის. ერთ ეპიზოდში ფილმის რეჟისორი რომან პოლანსკი ნიკოლსონის გმირს დანით ლამის მთელ ცხვირს წააცლის, ამიტომ ფილმის მეორე ნაწილში ნიქოლსონი გადახვეული ცხვირით თამაშობს. ბევრი ზუსტად მას უწინაწარმეტყველებდა ოსკარს, მაგრამ ჯილდო ერგო ართ ქარნის, მიუხედავად იმისა რომ სხვა ნომინანტთა შორის იყვნენ ალბერტ ფინი, დასთინ ჰოფმანი და ალ პაჩინო.

1980 წელს ორი დიდი მსახიობი ეპაექრებოდა ერთმანეთს, ორივე რეალურად არსებული პიროვნებების განსახიერებისათვის: პირველი იყო ჯონ ჰერთი დეივიდ ლინჩის ფილმიდან ,,ადამიანი სპილო”. მას ისეთი გრიმი ჰქონდა დადებული სახეზე რომ ვერ გაარჩევდი სად იყო ჰერთი და სად სპილო, მეორე კი რობერტ დე ნირო მარტინ სქორსეზის ,,მძვინვარე ხარიდან”, სადაც მსახიობმა აჩვენა ნატურალისტური კინოთამაშის უბადლო მაგალითი და შექმნა კინოს ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე დასამახსოვრებელი და ძლიერი პერსონაჟი, რეალურად არსებული მოკრივე ჯეიკ ლამოტა. დე ნირომ გაიმარჯვა, ამისთვის მას არა მარტო ცხვირის ფორმის შეცვლა, არამედ გასუქებაც მოუხდა _ დე ნირომ თითქმის ოც კილოგრამზე მეტი მოიმატა. მსახიობი ამბობდა: ,,ბევრი ჩემი ახლობელი ვერც კი მცნობდა.... საკვირველია, მაგრამ ბევრ ქალს ასეთი მსუქანი მოვწონდი, მათ სათამაშო დათვს ვაგონებდი”. ამ როლმა მას მეორე დამსახურებული ოსკარი მოუტანა. ოსკარის მიღებისას მსახიობმა მადლობა გადაუხადა უკლებლივ ყველა ნათესავს, ახლო თუ შორეული წინაპარს, ამის გარდა ლამოტას ძმას ჯოის. ეს უკანასკნელი ფილმის შემქმნელებს სასამართლოში უჩიოდა მისი სახის არასახარბიელოდ ჩვენებისათვის. მისი როლი ფილმში ჯო პეშიმ განასახიერა.

ოსკაროსან ცხვიროსნებს შორის არიან ისეთებიც, რომელთაც გრიმიორის ხელი არ მიჰკარებია და ამაში წვლილი მხოლოდ ბუნებას მიუძღვის. 1951_54 წწ კარლ მოლდენმა, რომლის ცხვირს ელექტრონათურასაც ადარებენ ხოლმე, ორჯერ აიღო ოსკარი. ასევე მასიური ცხვირით გამოირჩევა ფრანგების სათაყვანებელი გმირი ჟან პოლ ბელმონდო, რომელსაც სამწუხაროდ ეს ჯილდო არ ღირსებია.

1969 წელს უილიამ უაილერის ,,სასაცილო გოგონამ” დებიუტანტი ბარბრა სთრეიზანდი ვარსკვლავად გახადა და მისი პირველივე ნამუშევარი კინოში ოსკარით აღინიშნა. აკადემიის უმაღლესი ჯილდო 26 წლის ბარბრამ გაინაწილა კინოს ლეგენდა ქეთრინ ჰეფბერნთან ერთად, ასეთი რამ მეორედ მოხდა ოსკარის ისტორიაში, პირველად ეს იყო 1932 წელს, როცა ფრედერიქ მარჩმა და უოლეს ბირიმ მამაკაცის საუკეთესო როლებისთვის ერთდროულად მიიღეს ოქროს ქანდაკება. ,,მშვენიერი ამერიკული ვარდი მშვენიერი ამერიკული ცხვირით”, ასე ეძახიან ბარბრა სთრეიზანდს. სხვა ცნობილი მსახიობებისაგან განსხვავებით იგი კატეგორიულად წინააღმდეგი იყო საკუთარი გარეგნობის შეცვლისა. ერთხელ ლონდონში ყოფნისას სოფი ლორენმა მას უთხრა: ,,ყველაფერს მივცემდი თქვენნაირი ხმა რომ მქონოდა. სთრეიზანდმა კი უპასუხა: ,,მე თქვენნაირი გარეგნობა რომ მქონოდა, საერთოდ ხმის ამოღებაც არ დამჭირდებოდა.”

თანამდეროვე ამერიკელი ოსკაროსანი ცხირა მსახიობთა შორის ნამდვილი ჩემპიონი ედრიენ ბროუდია, რომელმაც თავი რომან პილანსკის ფილმით ,,პიანისტი” დაგვამახსოვრა, ამ ფილმისთვის რეჟისორმა დაუსწრებლად მიიღო ოსკარი, რადგან ამერიკაში მას მაშინვე დააპატიმრებდნენ ძველი ცოდებისთვის, არასრულწლოვანი გოგონას გაუპატიერებისათვის, მიუხედავად იმისა რომ მისი ეს ინციდენტი დიდი ხანია წარსულს ჩაბარდა, ქალადქცეულ გოგონასაც პრეტენზიები არ გააჩნია, თავის დროზე მან საკმაო თანხა მიიღო პოლანსკისაგან მაგრამ ამერიკული ფემიდას და პურიტანულ საზოგადოებას არ სძინავს.. პოლანსკიმ თავის დროზე პირადი ტრავმა გადაიტანა, როდესაც საკუთარ სახლში მისი ულამაზესი ორსული მეუღლე მსახიობი შერონ თეითი სხვა სტუმრებთან ერთად საშინელი სისასტიკით იყო მოკლული ჩარლზ მენსონის სექტსის ე. წ. ,,ოჯახის” მიერ.

ცხვიროსანი ოსკაროსნებისა და არაოსკაროსნების სია ამით არ დამთავრებულა და ალბათ მომავალშიც გაიზრდება. სამწუხაროა რომ ქართველებიდან ვერავინ მიაღწია ჰოლივუდამდე, თორემ ყველანაირი გრიმისა და კინოხრიკების გარეშეც ჩვენებურ ცხვირებს არანაირი კონკურენცია არ ექნებოდა.




 ახალი ამბები
  • საზღვრის უკანონო კვეთა და ამოღებული ცეცხლსასროლი იარაღები _ ბათუმში თურქეთის მოქალაქეები დაკავესსახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურისა და შინაგან საქმეთა სამინისტროს ერთობლივად ჩატარებული ოპერატიულ სამძებრო ღონისძიებების შედეგად, ქ. ბათუმში, თურქეთის მოქალაქეები დააკავეს. გატარებული ოპერატიულ სამძებრო ღონისძიებების შედეგად საქართველოში არალეგალურად მყოფი თურქეთის რესპუბლიკის მოქალაქეების გამოვლენისა და დაკავების მიზნით, ქ. ბათუმში ღონისძიება ერთდროულად ორ მისამართზე დაიგეგმა. ღონისძიების შედეგად დაკავებულია თურქეთის რესპუბლიკის 9 მოქალაქე, რომელთაც არ უფიქსირდებათ საქართველოს სახელმწიფო საზღვრის კვეთა და არალეგალურად იმყოფებიან ქვეყანაში. საცხოვრებელი სახლების ჩხრეკისას ამოღებულ იქნა ოთხი ცეცხლსასროლი იარაღი. გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 344-ე მუხლის პირველი ნაწილით და 236 მუხლით მიმდინარეობს, რაც საქართველოს სახელმწიფო საზღვრის უკანონო გადაკვეთას და ცეცხლსასროლი იარაღის, საბრძოლო მასალის, ფეთქებადი ნივთიერების ან ასაფეთქებელი მოწყობილობის მართლსაწინააღმდეგო შეძენას, შენახვას, ტარებას, დამზადებას, გადაზიდვას, გადაგზავნას ან გასაღებას გულისხმობს. გამოძიებას სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის კონტრდაზვერვის დეპარტამენტი ... ...
  • რას უკავშირდება კორონავირუსით ინფიცირების ახალი შემთხვევებიკორონავირუსით ინფიცირების ახალი შემთხვევების შესახებ ჟურნალისტებთან თბილისის ინფექციური საავადმყოფოს სამედიცინო დირექტორმა, მარინა ეზუგბაიამ ისაუბრა. ეზუგბაიას თქმით, ინფიცირების ორივე ახალი შემთხვევა მარნეულის სოფელ მარეთიდანაა. მისივე თქმით, გამოჯანმრთელებული პაციენტების რაოდენობამ 80%-ს მიაღწია და ამ დროისთვის კოვიდ-ცენტრებში 150 პაციენტი მკურნალობს. „თითქმის სამჯერ ნაკლებია უკვე მკურნალობაზე მყოფი პაციენტები გამოჯანმრთლებულებთან შედარებით“,- აღნიშნა მარინა ეზუგბაიამ. საქართველოში კორონავირუსი 796 ადამიანს დაუდასტურდა, აქედან 634 უკვე გამოჯანმრთელდა, 12 ადამიანი კი ... ...
  • EMC აზარტული ინდუსტრიისგან ბავშვთა დაცვას მოითხოვსEMC არასრულწლოვანთა აზარტულ თამაშებში ჩართულობის, წლების მანძილზე, მოუგვარებელ პრობლემას ეხმაურება. ბავშვთა სიღარიბის მაღალ მაჩვენებელთან და განათლების სისტემაში არსებულ ჩავარდნებთან ერთად, ბავშვთა აზარტულ თამაშებში მონაწილეობა მძიმე გამოწვევად რჩება, რომელიც ქრონიკული სიღარიბისა და ფსიქოსოციალური პრობლემების რისკს ზრდის. არასრულწლოვანთათვის უსაფრთხო გარემოსა და ჯანსაღი განვითარების შესაძლებლობის უზრუნველსაყოფად, EMC საქართველოს მთავრობას მოუწოდებს, უმოკლეს დროში შეიმუშავოს აზარტული თამაშების მკაცრი რეგულირების მექანიზმები და არ დაუშვას მათში არასრულწლოვანთა მონაწილეობა. საქართველოს დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის მიერ აზარტულ თამაშებში ჩართული არასრულწლოვნების შესახებ გამოქვეყნებული საგანგაშო კვლევის მიხედვით 15 წლამდე მოზარდთა 34%-ს ერთხელ მაინც უთამაშია აზარტული თამაში, 27%-ს კი - ბოლო 1 წლის განმავლობაში. ამგვარი აქტივობების ადრეული ასაკიდან დაწყება ზრდასრულ ასაკში აზარტულ თამაშებზე დამოკიდებულების განვითარების რისკს ზრდის. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ თამაშზე დამოკიდებულება დაავადებად/აშლილობად მიიჩნია და შესაბამისი კლასიფიკაციაც მიანიჭა, ევროპის კომისიამ კი მიიღო რეკომენდაციები ონლაინ აზარტული მომსახურებების მომხმარებელთა და მოთამაშეთა დაცვისა და მცირეწლოვანთა ონლაინ აზარტული თამაშებისგან დაცვის შესახებ. დოკუმენტი მოუწოდებს სახელმწიფოებს, დაარეგულირონ აზარტული თამაშები და სხვადასხვა მექანიზმის გამოყენებით (მათ შორის, აზარტული თამაშების რეკლამირების მკაცრი რეგულირებით, ასაკის შემოწმების მექანიზმითა თუ კონტროლის პროგრამებით) უზრუნველყონ აღნიშნულ თამაშებში არასრულწლოვნების ჩართვის პრევენცია. მიუხედავად არასრულწლოვნების მავნე ზეგავლენისაგან დაცვის შესახებ ბავშვის უფლებათა კოდექსის ჩანაწერებისა და აზარტულ და მომგებიან თამაშებში ბავშვების ჩართვის აკრძალვისა, სახელმწიფოს კვლავ არ შეუქმნია ეფექტიანი საკანონმდებლო და პოლიტიკის ჩარჩო როგორც პრევენციის, ისე პრობლემაზე რეაგირების მიმართულებით. სათამაშო ბიზნესი ქართული ეკონომიკის ერთ-ერთ წამყვან სექტორად რჩება. დღეს საქართველოში მოქმედი 10 ყველაზე მსხვილი კომპანიიდან 3 ტოტალიზატორია. სექტორის ბრუნვამ, 2018 წელს, 14 მილიარდ ლარს გადააჭარბა. სათამაშო ბიზნესის დაბეგვრით მიღებული შემოსავლები ცენტრალური და მუნიციპალური ბიუჯეტების ხელშესახებ წილს შეადგენენ. აზარტულ თამაშებში ჩართვა უამრავი პრობლემის საფუძველია - მათ შორისაა, ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემები, ფინანსური პრობლემები, დასაქმებასთან და განათლებასთან დაკავშირებული პრობლემები, ასევე უსახლკარობა, სუიციდი და სხვა. კრიზისის პირობებში, ეს რისკები განსაკუთრებით სახიფათო ხდება. კორონავირუსის პანდემია საქართველოს უამრავ მოქალაქეს მძიმე ეკონიმიკური წნეხის ქვეშ აყენებს. ცნობილია, რომ ეკონომიკური კრიზისები აზარტულ თამაშებში ჩართულობას ზრდის, თუმცა საქართველოში მოქმედ ონლაინ ტოტალიზატორებსა და კაზინოებს საგანგებო მდგომარეობის პერიოდში მუშაობა არ შეუწყვეტიათ და თვითიზოლაციის პირობებში მყოფი მომხმარებლების მიზიდვას ახალი მარკეტინგული კამპანიებით ცდილობდნენ. ბავშვთა აზარტულ თამაშებში მონაწილეობა ოჯახებისთვის დამატებით ეკონომიკურ სირთულეებს აჩენს, არასწრულწლოვანთათვის კი ქრონიკული სიღარიბის რისკს ზრდის. ეკონომიკურად მოწყვლადი ჯგუფები უფრო ხშირად ერთვებიან აზარტულ თამაშებში, აზარტულ თამაშებში ჩართულობა კი, თავის მხრივ, სიღარიბის კვლავწარმოებას უწყობს ხელს. შესაბამისად, საქართველოში აზარტული თამაშების ფართო გავრცელება და სათამაშო ბიზნესის ზომა მძიმე სოციალური ფონის სიმპტომიცაა და მისი შენარჩუნების ინსტრუმენტიც. არსებული უმძიმესი სოციალური მდგომარეობის ფონზე - უახლესი მონაცემებით საქართველოში ყოველი მესამე, ანუ დაახლოებით 200,000 ბავშვი სიღარიბეში იზრდება - აზარტული თამაშებისა და მათში არასრუწლოვანთა ჩართულობის გავრცელება გადაუდებელი სახელმწიფო ინტერვენციის აუცილებლობას ქმნის. 2019 წლიდან, აზარტულ თამაშებზე დამოკიდებულების პრევენციისა და ამ მიზნით საზოგადოების ცნობიერების ამაღლების კომპონენტი ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამების ნაწილია. თუმცა პრევენციის პოლიტიკა მხოლოდ საინფორმაციო კამპანიებით არ უნდა შემოიფარგლებოდეს და უნდა მოიცვას აზარტულ თამაშებში ჩაბმის განმაპირობებელი ფაქტორების კვლევა და ამ კვლევის საფუძველზე კონკრეტული ინტერვენციების დაგეგმვა. მთავრობის მიერ საკითხის არაპრიორიტეტულად მიჩნევის გამო, სახელმწიფო არათუ არ ზრუნავს ამ მიმართულებით ძალისხმევის გაძლიერებასა და ფინანსური რესურსების მობილიზაციაზე, არამედ წინა წელთან შედარებით მნიშვნელოვნად შეამცირა იმ კომპონენტის დაფინანსება, რომელიც ნივთიერება დამოკიდებულებისა და აზარტულ თამაშებზე დამოკიდებულების პრევენციას ისახავს მიზნად.[5] ამასთან, ქვეყანას დღემდე არ შეუმუშავებია სუიციდის პრევენციის პროგრამები/სტრატეგია, რომლის დაგეგმვისა თუ განხორციელების პროცესში დააიდენტიფიცირებდა სუიციდისა თუ მისი მცდელობების გამომწვევ მიზეზებს, მათ შორის, აზარტულ თამაშებზე დამოკიდებულების მიმართებას სუიციდთან; კვლევის შედეგებზე დაყრდნობით კი გადადგამდა შესაბამის ნაბიჯებს. ამავდროულად, მნიშვნელოვანია დაწყებითი განათლების სისტემის როლი როგორც არასრულწლოვანთა აზარტულ თამაშებში ჩართულობის შემცირებაში, ისე სხვა ფსიქოსოციალური პრობლემების თავიდან აცილებაში. კვლევების თანახმად, სკოლაში შესაბამისი ღირებულებებისა და ნორმების დანერგვას მოსწავლეთა შორის აზარტულ თამაშებში ჩართულობის შემცირება შეუძლია. პრევენციულ ღონისძიებებთან ერთად, გამოწვევას წარმოადგენს სახელმწიფოს რეაგირებითი პოლიტიკაც. მნიშვნელოვან პრობლემად უნდა ჩაითვალოს აზარტული თამაშების რეკლამირების დაურეგულირებლობა. კაზიონებისა და ტოტალიზატორების მარკეტინგული კამპანიები შესაძლოა თამაშზე დამოკიდებულების რისკს ზრდიდნენ, ხოლო მათთვის, ვინც დამოკიდებულების დაძლევას ცდილობენ, დამატებით სირთულეებს აჩენდნენ. საგულისხმოა, რომ სხვადასხვა ქვეყანაში კორონავირუსით გამოწვეული თვითიზოლაციის პირობებში მარკეტინგული კამპანიები მომრავლდა, რაც მათ შესაძლო ნეგატიურ გავლენას კიდევ უფრო ზრდის. ამასთან, სუსტია რელევანტური საკანონმდებლო ნორმების აღსრულების მექანიზმები - განსაკუთრებულ პრობლემას წარმოადგენს სახელმწიფოს არაეფექტიანი კონტროლი არასრულწლოვნების აზარტულ თამაშებში ჩართვის პროცესებთან დაკავშირებით.[6] პრობლემურია ონლაინ სამორინეებში რეგისტრაციის გამარტივებული წესი, რაც აზარტულ თამაშებს ნებისმიერი ადამიანისათვის ხელმისაწვდომს ხდის. შესაბამისად, არსებობს მისი მკაცრი რეგულირების აუცილებლობა. უმნიშვნელოვანესია, რომ რეგისტრაციის პროცედურებმა არასრულწლოვანთა ჩართულობა გამორიცხოს, ასაკის დაუდგენლად რეგისტრაცია კი შეუძლებელი გახდეს. ამასთან, მნიშვნელოვან გამოწვევას წარმოადგენს ჯანმრთელობის დაცვის პოლიტიკაში სახელმწიფოს ვალდებულებების სიმწირე/არარსებობა აზარტულ თამაშებზე დამოკიდებული პირების, მათ შორის, არასრულწლოვნების, იდენტიფიცირების, მათი საჭიროებების შესწავლის, როგორც სამედიცინო, ისე სოციალურ სფეროში მათი მხარდაჭერისა და სარეაბილიტაციო სერვისების მიწოდების მიმართულებით. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოვუწოდებთ საქართველოს პარლამენტს: განახორციელონ საკანონმდებლო ცვლილებები აზარტული თამაშებისა და მისი რეკლამირების აკრძალვის ან მკაცრად და დეტალურად დარეგულირების მიზნით, მათ შორის, არასრულწლოვნების საჭიროებებისა და გამოწვევების მხედველობაში მიღებით.საქართველოს მთავრობას: გამოავლინოს აზარტულ თამაშებზე დამოკიდებულების გამომწვევი მიზეზები, ასევე, დამოკიდებული ადამიანებისა და მათი ოჯახების წინაშე არსებული გამოწვევები და მიღებულ შედეგებზე დაყრდნობით, განახორციელოს ეფექტიანი პრევენციული და რეაგირებითი ინტერვენციები.განახორციელოს აზარტულ თამაშებზე დამოკიდებულების საკითხის პრიორიტეტიზაცია ჯანდაცვის პოლიტიკაში და თამაშებზე დამოკიდებული პირები უზრუნველყოს სარეაბილიტაციო და სხვა ტიპის მხარდამჭერი სერვისებით;უზრუნველყოს აზარტულ თამაშებთან დაწესებული საკანონმდებლო რეგულაციების ეფექტიანი აღსრულება, _ აღნიშნულია ადამიანის უფლებების სწავლებისა და მონიტორინგის ცენტრის მიერ გავრცელებულ ... ...
  • როგორია COVID-19-თან დაკავშირებული ეპიდსიტუაცია საქართველოში დღეისთვისმთავრობის მიერ საგანგებოდ შექმნილ ვებგვერდ StopCov.ge-ზე საქართველოში კორონავირუსთან დაკავშირებული ინფორმაცია განახლდა. StopCov.ge-ს მიხედვით, დღეისთვის საქართველოში კორონავირუსით კიდევ 2 ადამიანი დაინფიცირდა, 10 კი გამოჯანმრთელდა. საერთო ჯამში, ქვეყანაში კორონავირუსი 796 ადამიანს დაუდასტურდა, აქედან 634 უკვე გამოჯანმრთელდა, 12 ადამიანი კი გარდაიცვალა. კარანტინის რეჟიმში 2508 ადამიანი რჩება, სტაციონარში მეთვალყურეობის ქვეშ კი _ ... ...
  • "ცხედრები ძლივს ამოიცნეს" - ვინ არიან ხობში დაღუპული ახალგაზრდებიხობში მომხდარი ავტოსაგზაო შემთხვევის შესახებ "გურია ნიუსისთვის" ახალი დეტალები ხდება ცნობილი. როგორც ერთ-ერთმა ადგილობრივმა სააგენტოს განუცხადა, გარდაცვილები 30-წლამდე ახალგაზრდები არიან და ისინი მეზობლები იყვენენ. "სოფელში საშინელება ტრიალებს. ორი მიცვალებული ასვენია. ავარია იმდენად ძლიერი ყოფილა, ცხედრები ძლივს ამოუცნიათ", _ განაცხადა ადგილობრივმა, რომელმაც ვინაობის გამხელა არ ისურვა. შეგახსენებთ, ავტოსაგზაო შემთხვევა ცოტა ხნის წინ, სოფელ ბიაში ... ...

არქივი

ტესტები

ტესტი _ გაქვს თუ არა კარგი ზოგადი განათლება?

რომელ ცნობილ მეცნიერს მიენიჭა 1921...

ტესტი _ აქვს თუ არა თქვენს ერუდიციას ფართო ჰორიზონტი

ეიფელის კოშკი ზაფხულში 15 სანტიმეტრით...

ტესტი _ რა იცი ჰოლივუდის ვარსკვლავების შესახებ

ლეონარდოს დი კაპრიოს სახელი ლეონარდო...

ტესტი _ რა არის გამოსახული ამ ისტორიულ ფოტოზე?

ისრაელის მიერ პალესტინის დაბომბვა თუ...

ტესტი _ რამდენად ერკვევი სხვადასხვა სფეროში

რომელია ყველაზე პატარა სახელმწიფო მსოფლიოში?

ტესტი _ როგორ იცნობ გარე სამყაროს?

რომელ ცხოველს შეუძლია უწყლოდ გაძლება...

კარმიდამო ჩემი

აღვადგინოთ ქართული დაფნა

გასულ საუკუნეში, დაფნა, ჩაისა და...

დროა, მივეჩვიოთ ბუნებრივი რესურსების ეკონომიურად ხარჯვას

პლანეტის გლობალური კლიმატური ცვლილებები ბევრ...

ვუშველოთ ციტრუსოვნებს

25 წლის მანძილზე, დასავლეთ საქართველოს...

საკურა_ იაპონიაში გაზაფხულის სიმბოლო, მალე სამტრედიაშიც აყვავდება

საკურა-იაპონიაში გაზაფხულის სიმბოლო, ულამაზესი ალუბლის...

ფუტკრის რძე _ ოცდამეერთე საუკუნის ჯადოსნური წამალი

საქართველოს ბუნება ყოველგვარ პირობას ქმნის...

როგორ დავიბრუნოთ ფუტკრის მართვე

გაზაფხულის მოახლოებისთანავე ნებისმიერმა მეფუტკრემ თუ...

მსხვილნაყოფა ციტრუსი _ "ოიუ" (Citrus Oiu)

საქართველოს მოსახლეობისთვის ციტრუსოვანი კულტურებიდან ყველაზე...

"გვაქვს უთვალავი ფერითა!"

ოზურგეთელი, პროფესიით ფარმაცევტი და ხელოვანი...

"დეკემბერა" საოცარი საშობაო ყვავილია

ალბათ, არც ერთი ყვავილის შესახებ...

როგორია ტყის მარწყვი და რა სასარგებლო თვისებები გააჩნია

გაზაფხულის დადგომისთანავე, ადამიანებს უდიდესი სურვილი...