“გოდორი და გიდელი მეზობლებისგან არ უნდა ითხოვო”

ოზურგეთელი კუკური ჯიშკიდონი უკვე 64 წელია, გოდრებსა და გიდელებს წნავს. დღეს იგი ხალხური რეწვის ოსტატია და არა ერთ გამოფენაშიც იღებს მონაწილეობას, თუმცა, ძალიან საჭიროდ მიაჩნია, ახალგაზრდებმა შეისწავლონ ეს საქმე და დავიწყებას არ მიეცეს, რადგან თითქმის არ იცნობს ახალგაზრდას, რომელიც ამ საქმით იყოს დაკავებული ან დაინტერესება გამოეჩინოს გოდრების დაწვნის ხელოვნების შესასწავლად.

_თქვენ იცნობთ? _ პირველ კითხვას აქეთ გვისვამს ჩვენი რესპონდენტი და საპასუხოც არაფერი გვაქვს.

ბატონი კუკური გვიამბობს, 1950 წელს, ჯერ კიდევ პატარა როგორ ჩაცუცქდებოდა უფროსი ძმების წინ, რომლებიც გოდრებსა და გიდელს წნავდნენ. ასე შეისწავლა ეს მამაკაცური საქმე და მერე ოჯახსაც არჩენდა გაყიდული სამეურნეო ნივთების შემოსავლით.

_ გოდრის განსაკუთრებული საჭიროება იყო მეჩაიეობის პერიოდში. მოკრეფილი ჩაის ფოთლის ტომარაში ჩაყრა არ შეიძლებოდა და მოთხოვნა დიდი იყო. სეზონზე ას გოდორს ვყიდდი. ახლა ამდენი მოთხოვნა არ არის, მაგრამ არა უშავს. ისე კი, კარგი ისაა, თუ ბევრი ისწავლის ამ საქმეს. კაცი გოდრის და გიდლის სათხოვრად მეზობლებში არ უნდა დარბოდე შემოდგომაზე, _ მშვიდად გვესაუბრება და იმ პატარა გოდორსაც გვაჩვენებს, ოთხი წლის შვილიშვილს _ ანასტასიას რომ დაუწნა (ანასტასია ძალიან ადრე გარდაცვლილი ჩვენი კოლეგის, ტვ "გურიას" ყოფილი ჟურნალისტის მედეა მშვიდობაძის გოგონაა).

ჩვენს რესპონდენტს არაერთი მინიატურული სამეურნეო თუ საყოფაცხოვრებო ნივთიც აქვს გაკეთებული, რომლითაც როგორც დიდების, ისე პატარების გახარებაც შეიძლება. ჩვენი მასპინძელი, როგორც თვითონ უწოდებს, "შავ ქუხნაში" მიგვიძღვება, სადაც დასაწნავად საჭირო მასალა და რამდენიმე სამუშაო იარაღი დევს. სამასალე ხედ, ძირითადად, თხილის მერქანს იყენებს. ასევე, კარგია ამერიკული კაკლისა და წაბლის ხის მასალა, თუმცა, მათზე, მისივე თქმით, ხელი ნაკლებად მიუწვდება.

საჭირო დამსხვილებული ტოტების თუ საძირე მასალის მოჭრა, სექტემბრიდან მარტამდეა შესაძლებელი. მთვარეს ამაზე დიდი გავლენა არ აქვს. ოღონდ, თხილის შოლტი ორწლიანი მაინც უნდა იყოს, საძირე მასალა კი 5-10-წლიანი ხისგან უნდა დამზადდეს.

_მუშაობის დაწყებისას ტკეჩი და ფსკერ-საძირე მთავარი მასალაა. ერთი პატარა დანა და მისი ჯანი. ფსკერის მასალას ცეცხლზე მოთუშვა სჭირდება და კანი ცხლად უნდა შემოვაცალოთ. მერე დათლი და თუ დაწვნას ვერ ასწრებ, შეინახავ. გახმობა ხელს არ უშლის, დაალბობ წყალში და ჩვეულებრივად დაამზადებ, _ ამბობს ის და ნათქვამის ჭეშმარიტებაში იმით გვარწმუნებს, რომ კუთხეში დადგმულ წყლით სავსე ვედროში ჩაწყობილ ტკეჩს გვაჩვენებს.

_ გიდლის საძირეს კუშტური ჰქვია, წინასწარ ირგვლივ მომზადებულ ნახვრეტებში საძირეებს ჩაარჭობ და იწყებ მოწვნას. საბოლოოდ კი კიდეს ტკეჩის ირიბი გადახვევით შემოუკეთებ. სულ ეს არის, _ ისე ადვილად გვეუბნება ოსტატი, თითქოს სული შეუბერა და ზღაპრული გიდელიც გაჩნდა.

რაც შეეხება ჩვენი მასპინძლის ფულად შემოსავალს, ერთ გოდორს 30 ლარად ჰყიდის და სეზონზე 30-50 ცალს თუ გაყიდის. უკმაყოფილო არაა, ორ დღეში ერთი გოდრის დასრულებას ადვილად ახერხებს, თუმცა, გარეშე თვალისთვის ეს ყველაფერი დიდი სირთულეა და ხალხური რეწვის ოსტატისგან კი უდიდესი თავმდაბლობით ნათქვამი სიტყვა.

დამშვიდობებისას, ჭიქაზე შემოწნული გიდლის ფორმის სასმისი მოაქვს: _ ეს ჩემგან სახსოვრად წაიღეთ და ვინც აქედან დალევს ან ნამუშევარს ნახავს, უბრალოდ, შეახსენეთ, რომ საჭიროა ასეთი ხელოვნების სწავლა.

მადლობის თქმაც თავად აქეთ დაგვასწრო, ჩემი ოსტატობა თუ მოგწონთ, ღმერთმა დაგლოცოთო.

თქვენც დიდხანს შეგაძლებინოთ განგებამ, ბატონო კუკური, ასე დახელოვნებული საქმიანობა!