განცხადებები კეთდებოდა როგორც მართლმსაჯულების წარსულ პრობლემებსა და კონკრეტული მოსამართლეების ბრალეულობაზე, ასევე იმ ახალ გადაწყვეტილებებზე, რომელსაც სასამართლო საზოგადოებაში მაღალი ინტერესის მქონე საქმეებზე იღებდა. თავდაპირველად კრიტიკით მხოლოდ მმართველი გუნდის წევრები გამოირჩეოდნენ, თუმცა მოგვიანებით, მას შემდეგ, რაც სასამართლომ მათთვის არასასურველი გადაწყვეტილება მიიღო, სასამართლოს მისამართით კრიტიკული განცხადებები უმცირესობის წევრებმაც გააკეთეს,” _ ნათქვამია “საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველოს” მიერ მომზადებულ ანგარიშში “სასამართლო 1 ოქტომბრის არჩევნების შემდეგ”.
ყველაზე აგრესიული ქმედება ახალციხის სასამართლოსთან განხორციელდა, როდესაც სასამართლოს გადაწყვეტილებით უკმაყოფილო მოსახლეობამ საპროტესტო აქცია გამართა. აქციის მონაწილეთა ნაწილმა განსაკუთრებული აგრესია გამოიჩინა და სასამართლოს შენობას ქვები დაუშინა. საქმე ეხებოდა შსს ბორჯომის რაიონული სამმართველოს ყოფილი უფროსისა და მისი რამდენიმე თანამშრომლის წინააღმდეგ მიმდინარე საქმეს, სადაც აღნიშნულმა სასამართლომ 2013 წლის 5 ივლისს გამამართლებელი განაჩენი გამოიტანა. ამ ფაქტზე არასამთავრობო ორგანიზაციების კოალიციამ სპეციალური განცხადება გაავრცელა.
2013 წლის 18 თებერვალს ფოთის საქალაქო პროკურატურამ დაკითხვაზე დაიბარა ფოთის საქალაქო სასამართლოს თავმჯდომარე. გავრცელებული ინფორმაციის თანახმად, პროკურატურა დაინტერესდა ფოთის საქალაქო სასამართლოს თავმჯდომარის რევაზ ნადარაიას მიერ საქმეზე მიღებული გადაწყვეტილებით. საქმე ეხებოდა 2009 წლის ოქტომბერში ამნისტირებული პირის უკანონო მსჯავრდების ფაქტს. მიუხედავად იმისა, რომ ამნისტიის მიხედვით, ჩადენილი დანაშაულისთვის ბრალდებული პასუხისმგებლობისგან უნდა გათავისუფლებულიყო, მოსამართლემ ის მაინც გაასამართლა. მოგვიანებით საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო სასამართლომ შეცვალა და პირი გათავისუფლებულ იქნა პატიმრობიდან. აღნიშნულ საკითხზე “საერთაშორისო გამჭვირვალობა _ საქართველომ” სპეციალური განცხადებაც გაავრცელა. პროკურატურის ქმედება გაუმართლებელი იყო და კანონის დარღვევას წარმოადგენდა. ამ შემთხვევაში დაირღვა კონსტიტუციის 84-ე მუხლი, რომელიც მოსამართლის დამოუკიდებლობაზე და მის საქმიანობაში ჩაურევლობაზე საუბრობს. მოსამართლის გადაწყვეტილების კანონთან შესაბამისობის გადახედვის უფლებამოსილება გააჩნია მხოლოდ ზემდგომ სასამართლოს და არა აღმასრულებელი ხელისუფლების რომელიმე ორგანოს.
ახალციხის სასამართლოსთან განვითარებული მოვლენების ფონზე, ასევე გავრცელდა პროკურატურისა და სასამართლოს ხელისუფლების ურთიერთბრალდებები. საუბარი იყო ადგილობრივი პროკურორისა და მოსამართლის კანონით აკრძალულ კომუნიკაციაზე. პროკურატურის მიერ გავრცელებული განცხადების თანახმად, განაჩენის გამოტანამდე რამდენიმე თვით ადრე, მოსამართლე გოჩა ჯეირანაშვილი მისი ინიციატივით არაოფიციალურ გარემოში შეხვდა სამცხე-ჯავახეთის პროკურორ გივი პაპუაშვილს და ბრალდებულებთან საპროცესო შეთანხმების დადება ურჩია. მოგვიანებით უზენაესმა სასამართლომ უარყო აღნიშნული ფაქტი და პროკურატურა ცრუ ინფორმაციის შეგნებულად გავრცელებაში დაადანაშაულა.
2012 წლის 19 დეკემბერს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარემ საგანგებო განცხადება გააკეთა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ერთ ერთი მოსამართლის თანაშემწეზე სპეციალური სამსახურების მიერ განხორციელებულ ზეწოლასთან დაკავშირებით. გავრცელებული ინფორმაციით, სპეციალური სამსახურების წარმომადგენლები ცდილობდნენ თანაშემწისგან მიეღოთ გარკვეული ინფორმაცია სასამართლოს შიდა ადმინისტრაციულ საკითხებზე და საქალაქო სასამართლოს თავმჯდომარეზე. აღნიშნულ ფაქტზე გამოძიების დაწყების შესახებ განცხადება მთავარმა პროკურორმა გაავრცელა. გამოძიება დღემდე მიმდინარეობს.
მაღალი საჯარო ინტერესის მქონე საქმეებზე არაერთგვაროვანი ტენდენციები შეიმჩნევა. სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები განსხვავდება ყოველი კონკრეტული საქმისა და ბრალდებული პირების მიხედვით. ზოგიერთ შემთხვევაში სასამართლომ დააკმაყოფილა ბრალდების მოთხოვნა და აღმკვეთი ღონისძიების სახით ბრალდებულებს წინასწარი პატიმრობა შეუფარდა (მაგ. ბაჩო ახალაია, ვანო მერაბიშვილი, მეგის ქარდავა, დავით კეზერაშვილი და სხვა), ხოლო სხვა შემთხვევებში წინასწარი პატიმრობის ნაცვლად აღმკვეთი ღონისძიების სახედ გირაო განისაზღვრა (მაგ. ზურაბ ჭიაბერაშვილი, ნიკა გვარამია, თენგიზ გუნავა და სხვა), თბილისის მერის შემთხვევაში კი სასამართლომ აღმკვეთი ღონისძიების გამოყენების აუცილებლობა საერთოდ ვერ დაინახა.
მაღალი საჯარო ინტერესის მქონე ზოგიერთ საქმეში შეიმჩნევა ტენდენცია, როდესაც გამოძიების ინიციატივით საქმე რეგიონულ სასამართლოებში იხილება, მაშინ როდესაც სავარაუდო დანაშაულის ჩადენის ადგილი თბილისია. ორ ყველაზე გახმაურებულ შემთხვევაში სავარაუდო დანაშაული დედაქალაქში იყო ჩადენილი და საქმის გამოძიებაც თბილისში იყო მიზანშეწონილი, თუმცა გამოძიების წარმოება რეგიონის საგამოძიებო ორგანოებს დაევალათ. შესაბამისად საქმეც რეგიონულ სასამართლოში იქნა განხილული (ვანო მერაბიშვილის საქმე, რომელიც ქუთაისის საქალაქო სასამართლომ განიხილა და თბილისის მერიის თანამშრომლების საქმე, რომელიც რუსთავის საქალაქო სასამართლომ განიხილა). აღნიშნულის შესაძლებლობას საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კანონმდებლობა ფორმალურად იძლევა (აღნიშნული ცვლილება კანონში 2010 წელს შევიდა), თუმცა მიგვაჩნია, რომ საგამოძიებო ორგანოების ყოველი ასეთი გადაწყვეტილება დასაბუთებული უნდა იყოს და მას კონკრეტული საფუძველი უნდა ჰქონდეს. ხსენებულ საქმეებში საკუთარი გადაწყვეტილების სათანადოდ დასაბუთება გამოძიებამ ვერ შეძლო. მიუხედავად ნაციონალური მოძრაობის წევრების განცხადებებისა უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარეს ვანო მერაბიშვილის საქმეზე მოსამართლეებზე ზეწოლა არ დაუდასტურებია.
საერთო ჯამში უნდა ითქვას, რომ აღმასრულებელ და სასამართლო ხელისუფლებას, ასევე სასამართლოსთან მიმართებაში პოლიტიკურ ძალებს შორის არსებული დაძაბულობის ფონზე, პოზიტიური ნაბიჯი იყო საქართველოს პრემიერმინისტრის ბიძინა ივანიშვილის გადაწყვეტილება უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარესთან შეხვედრის შესახებ, სადაც მან მკაფიოდ გამოხატა პოზიცია სასამართლოს ხელისუფლებაში ჩაურევლობის მნიშვნელობასთან დაკავშირებით. აღსანიშნავია ასევე მისი შემდგომი განცხადებაც, სადაც მან კიდევ ერთხელ მოუწოდა ყველა მხარეს თავი შეიკავონ სასამართლოზე ზეწოლისგან.
