პროექტი სოფლის მეურნეობის სამინისტროს მიერაა ინიცირებული, რომელსაც სოფლის მეურნეობის პროექტების მართვის სააგენტო ახორციელებს და სოფლისა და სოფლის მეურნეობის განვითარების ფონდი აფინანსებს.
აღნიშნული პროექტის ბიუჯეტი 36 მილიონ ლარს შეადგენს და იგი, მინიმუმ, 7-წლიანია.
შეგახსენებთ, რომ პროექტი სოფლის მეურნეობის დაკრედიტების გაუმჯობესების მიზნით შეიქმნა, რათა ფერმერებს მათთვის სასურველი შეღავათიანი პირობების ფარგლებში გაცემული სესხები მიეღოთ. ამიტომაც ჰქვია მას სოფლის შეღავათიანი აგროკრედიტის პროექტი.
როგორც სოფლის მეურნეობის პროექტების მართვის სააგენტოს შეღავათიანი აგროკრედიტის პროექტის მენეჯერი ირაკლი მოისწრაფიშვილი აღნიშნავს, იდგა ამოცანა, რომ ბანკები აგროდაკრედიტირებისკენ შემობრუნებულიყვნენ და ასევე, ფერმერებისთვის ეს ყველაფერი ხელმისაწვდომი გამხდარიყო. სწორედ ამიტომ სააგენტომ გადაწყვიტა პროცენტის თანადაფინასებაში შესულიყო და ბანკებისთვის აგროდაკრედიტების რისკები შემცირებულიყო.
“ჩვენ, თანადაფინანსების პარალელურად, უზრუნველყოფის თანხასაც ვდებთ ანგარიშზე. მაგალითად, თუ ფერმერმა აიღო 100 ლარი კრედიტი, ჩვენ მის 1/3 თანხას განვათავსებთ საბანკო ანგარიშზე მისივე სესხის უზრუნველყოფის მიზნით. ჩვენ ყოველთვის, ნებისმიერ დროს მზად ვარ გადაფლოტებული სესხის 1/3 გადავიხადოთ. ეს ძალიან კარგი პირობაა ბანკისთვის.
მათთვის მოტივატორი იყო ასევე, მიწის გამოსყიდვის პირობა. ანუ, ფერმერს უზრუნველყოფაში გააჩნია მიწა, ჩვენ ვთქვით, რომ ის, რაც გააჩნია ფერმერს. ამის გამოსყიდვას ჩვენ ავიღებთ ჩვენს თავზე. ანუ, სასოფლო სამეურნეო მიწა, რა განლაგებისაც არ უნდა იყოს და დანიშნულების, ვყიდულობთ და ამით ბანკებს ვუქმნით მოტივაციას ჩაიდონ ეს ქონება და მის სანაცვლოდ სესხები გასცენ,” _ განმარტავს მოისწრაფიშვილი.
შეღავათიანი აგროკრედიტის პროექტი 5 კომპონენტს მოიცავს.
პირველი კომპონენტი:
მოიცავს ფერმერებისთვის 6-თვიანი უპროცენტო სასაქონლო განვადებას, რომელიც გულისხმობს არა ფულადი სახით დაკრედიტებას, არამედ _ საქონლით. ამ შემთხვევაში, საფინანსო ინსტიტუტისთვის, რომელიც დამფინანსებლად მოიაზრება, რისკი დაწეულია, რადგან ფერმერს მიაქვს საქონელი წარმოებისთვის, თუ ის წარმოებას მიჰყოფს ხელს, და რეალიზაციის შემდეგ გაუჩნდება შემოსავალი, უკვე საფინანსო ინსტიტუტი გარკვეულწილად გარანტირებულია, რომ მიღებული შემოსავლებიდან ფერმერი გადაიხდის.
როგორც პროექტის მენეჯერი ირაკლი მოისწრაფიშვილი განმარტავს, აღნიშნულ კომპონენტში, ძირითადად, 3 მოთამაშეა _ ფერმერი, მაღაზია და საფინანსო ინსტიტუტი.
“ფერმერი წავიდა მაღაზიაში, მან არ მისცა “პოსლეზე” საქონელი. ფერმერმა ვერ მიიღო საქონელი, მაღაზიამ დაკარგა კლიენტი. ეს რომ არ მომხდარიყო, ჩვენ მაღაზიას ვუთხარით, რომ შენ რომ ეს კლიენტი არ დაკარგო, ჩვენ ჩავრთავთ საფინანსო ინსტიტუტს. მაღაზიამ გააკეთა ფასდაკლება ფერმერისთვის, რაც საფინანსოსთვის შემოსავალია, იგი ფერმერს აფინანსებს და 6 თვის მერე, როცა ფერმერი შემოსავალს მიიღებს, უკან უხდის მაღაზიას. ამ სამივე ინსტიტუტის ინტერესები დაცულია. ეს არის ტიპიური განვადების სქემა, რაც საყოფაცხოვრებო ან სხვა ტექნიკაზე ფუნქციონირებს,” _ ამბობს მოისწრაფიშვილი და დასძენს, რომ აღნიშნულ კომპონენტს 2 685 ბენეფიციარი ჰყავს და 1.000. 106 ათასი ლარია გაცემული.
მე-2 კომპონენტი:
საბრუნავი საშუალებებისა და ძირითადი საშუალების დაფინანსებისთვის.
“გამომდინარე იქიდან, რომ მეწველი ძროხა, კვერცხმდებელი ქათამი და ა.შ. სოფლის მეურნეობობისთვის ძირითად საშუალებას წარმოადგენს, ძნელი ასახსნელი იქნებოდა ფერმერისთვის, რომ მას ხბოს ყიდვა შეუძლია და დედა ძროხის _ არა. ეს რომ არ დაგვეშვა, სწორედ ამიტომ დაემატა ამ კომპონენტს ძირითადი საშუალების დაფინანსება,” _ ამბობს მოისწრაფიშვილი.
ძირითადი საშუალებებისთვის კრედიტის ხანგრძლივობა 2 წელი იყო და ახლა იგი 5 წლამდე გაიზარდა. რაც შეეხება საბრუნავ საშუალებებს, აქ კრედიტის ხანგრძლივობა 18 თვეს შეადგენს. თანადაფინანსება 9 %-ია. თანხები 5-დან 100 ათას ლარამდე მერყეობს. 1-20 ათასამდე მაქსიმალური საპროცენტო განაკვეთი 17 %-ია. 20-50 ათასამდე _ 16%, ხოლო 50-დან 100 ათასამდე _ 15 %. ესაა ზედა ზღვარი, მაგრამ თუ ფერმერი ბანკს დაბალ პროცენტად მოელაპარაკება, პროექტის ავტორები ამაში პრობლემურს ვერაფერს ხედავენ და პირიქით, მიესალმებიან.
აღნიშნული კომპონენტის ფარგლებში სულ გაცემულია 60 მილიონი ლარი და მას 3000 ბენეფიციარი ჰყავს.
მე-3 კომპონენტი:
“შექმნილია საწარმოების განვითარების მიზნით. ნებისმიერი სახის საწარმოსთვის. ასევე, პირველადი პროდუქციის მწარმოებელთათვისაც. მაგალითად, თუ ფერმა არ არსებობს და ვინმე ამას წამოიწყებს, ჩვენ მზად ვართ თანადაფინანსებაში შევიდეთ. ვიფიქრეთ დაგვეფინანსებინა ისეთი საწარმოებიც, რომლებიც ტარა-შესაფუთ მასალებს აწარმოებენ, რადგან ეს ქვეყანაში ძალიან მტკივნეული საკითხია. შეღავათიან პირობას წარმოადგენს მისი თანადაფინანსება 12%-ით, უზრუნველყოფა კი არ გვაქვს. თუმცა მიწას აქაც გამოვისყიდით, მართალია პირობაში არ დევს, მაგრამ, ეს ჩვენს ინტერესებშია. თანხები 30-დან 600 ათას დოლარამდეა, საპროცენტო განაკვეთი სესხის მოცულობაზეა დამოკიდებული. გვყავს 247 საწარმო და გაცემულია 31 მილიონი დოლარი. აქედან, 51 _ ახალი საწარმოა,” _ ამბობს სოფლის მეურნეობის პროექტების მართვის სააგენტოს შეღავათიანი აგროკრედიტის პროექტის მენეჯერი ირაკლი მოისწრაფიშვილი.
მე-4 კომპონენტი:
აგროლიზინგი, რომელიც მე-3 კომპონენტზეა მიბმული. ანუ, მე-3 კომპონენტის ბიუჯეტიდან დაფინანსდება მე-4 კომპონენტის აგროლიზინგი. მაგალითად, მეწარმეს სჭირდება 100 ლარი, აქვს 30, მაგრამ 70-ს ვერ შოულობს. ამ კომპონენტის ფარგლებში მას შეუძლია არ წავიდეს ბანკში და მიმართოს სალიზინგო კომპანიას.
“მან უნდა შეიძინოს აუცილებლად მანქანა-დანადგარი, რომელსაც სალიზინგო კომპანია 100%-ად ჩაიდებს უზრუნველყოფაში, ხოლო მეწარმეს თანამონაწილეობის სახით 30%-ს გადაახდევინებს. ამით მეწარმეს ძალიან კარგი პირობა ექმნება, რომ უზრუნველყოფის გარეშე აამუშაოს ბიზნესი. 30% პირობითია და ეს დადგენილი არაა. ბენეფიციარები არ გვყავს ჯერ-ჯერობით, თუმცა რამდენიმე განხილვის სტადიაშია,” _ ამბობს პროექტის მენეჯერი.
მე-5 კომპონენტი:
რაც შეეხება მე-5 კომპონენტს, ის 2013 წლის რთველის დაფინანსებისთვის შეიქმნა.
“ერთადერთი მიზნობრიობა არის ის, რომ მხოლოდ ყურძნის შეძენის დაფინანსებისთვის უნდა მოხდეს სესხის აღება. ჩვენ ყურძნის ნებისმიერი სახით გადამამუშავებელ საწარმოს თანადაფინანსებით დავეხმარებით. საპროცენტო განაკვეთები აქაც თანხიდან გამომდინარე დგინდება. თანხების ზედა ზღვარი 10 მილიონი ლარია. ქვედა ზღვარი არ გვაქვს, რადგან ჩვენ გვინდა ნებისმიერ მეწარმეს, როგორი პატარაც არ უნდა იყოს, ხელი შევუწყოთ.
100 ათას ლარამდე, საპროცენტო განაკვეთი 15%-ია, 100 და მილიონამდე _ 14%, 10 მილიონამდე _ 13%.
9%-იან თანადაფინანსებაში ჩვენ შევდივართ. კრედიტის მაქსიმალური ხანგრძლივობა 15 თვეა. ეს ფერმერებისთვისაც მომგებიანია. თუ მეწარმე გადაუხდის ფერმერს ლარს, ან მეტს, ის სახელმწიფოსგან იღებს 40 თეთრ სუბსიდიას. 80 თეთრი რომ გადაიხადოს, ამას ვერ მიიღებს და თუ ლარს გადაიხდის გამოუვა 60 თეთრად ნაყიდი. ანუ, მოტივაცია, რომ ლარი გადაიხადოს, მეტია და შესაბამისად, ფერმერიც მეტს იღებს. ამ კომპონენტის ფარგლებში დაფინანსებულია 34 ღვინის ქარხანა და 34 მილიონი ლარია გაცემული,” _ ამბობს მოისწრაფიშვილი.
ცნობისთვის, რეგიონებს შორის ლიდერობს კახეთი, სადაც 18 მილიონი ლარია გაცემული.
(R)
