ჟურნალიტური ეთიკის ქარტიის აღმასრულებელ დირექტორ თამარ რუხაძის განცხადებით, ბავშვები მედიას ხშირად მაშინ ახსენდება, როდესაც პირველი ივნისია, ან უბედურ შემთხვევას აქვს ადგილი. მისი თქმით, ამ მხრივ მედიაში ანალიტიკური სტატიების დეფიციტია და მიიჩნევს, რომ ჟურნალისტები ბავშვთა საკითხების სიღრმისეული გაშუქებით უფრო უნდა ინტერესდებოდნენ.
“ჩვენი მონიტორები აანალიზებენ ყველა იმ მასალას, რომლებიც პირდაპირ თუ ირიბად შეეხება ბავშვებს. ისინი აკვირდებიან ყველა ჟურნალისტის ნამუშევარს ეთიკის სტანდარტების შესაბამისად. მონიტორები ხელმძღვანელობენ გაეროს ბავშვთა დეკლარაციით, იუნისეფის რეკომენდაციებით, მაუწყებელთა ქცევის კოდექსით და ყველა იმ საერთაშორისო რეკომენდაციით, რომლებიც უკავშირდება ბავშვთა საკითხების ეთიკურად გაშუქებას. დარღვევების შემთხვევაში ქარტიამ, თუ ეს არის მაუწყებელი, შესაძლებელია შეიტანოს საჩივარი მაუწყებლის თვითრეგულირების ორგანოში, თუ ეს შეეხება ბეჭდურ მედიას, ასეთ შემთხვევაში ქარტია მიმართავს რედაქციას რეკომენდაციით, ასაბუთებს რაში მდგომარეობს დარღვევა და გამოსწორებისკენ მოუწოდებს. ყველა მონიტორინგის შემდეგ, მედია ხდება უფრო უკეთესი, ვიდრე – ადრე, ამიტომაც კვლევა ძალიან მნიშვნელოვანია,” _ ამბობს რუხაძე.
პროექტის ფარგლებში დაგეგმილია შეხვედრა-დისკუსია მედიასაშუალებების რედაქტორებთან და ტრენინგი ჟურნალისტებისთვის. პროექტი კიდევ ერთ სიახლეს ითვალისწინებს. შემაჯამებელი ანგარიშის პრეზენტაციაზე ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია და გაეროს ბავშვთა ფონდი მონიტორინგის განმავლობაში გამოვლენილ საუკეთესო ნამუშევრების ავტორებს დააჯილდოებენ. გამოვლინდება ერთი ბეჭდური და ერთი ვიდეო ნამუშევარი, რომელიც მომზადებული იქნება ბავშვთა საკითხებზე პროფესიული და ეთიკური სტანდარტების მაქსიმალური დაცვით. ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის საბჭოს თავმჯდომარე ნათია კუპრაშვილი ამ სიახლეს დადებითად აფასებს. “ჩვენ ამით გვინდა ის ადამიანები წავახალისოთ, რომლებიც კარგად აშუქებენ ბავშვთა საკითხებს მედიაში,” _ ამბობს კუპრაშვილი.
2013 წლის ზაფხულის განმავლობაში გაეროს ბავშვთა ფონდის მხარდაჭერით ქარტიამ უკვე ჩაატარა ქართული მედიის მონიტორინგი. შედეგებმა, რომელიც გამოქვეყნებულია, როგორც ქარტიის, ისე ფონდის ვებგვერდზე, აჩვენა, რომ ჟურნალისტები და რედაქტორები უფრო მეტი სიფრთხილით ეკიდებიან ბავშვთა საკითხების გაშუქებას, თუმცა, პრობლემები კვლავ რჩება. ზოგ შემთხვევაში მედიას მაინც უჭირს ბავშვებისა და მოზარდების თემაზე მომზადებული სიუჟეტებისა და სტატიებისთვის სწორი ფორმების მოძებნა. ასეთ შემთხვევაში ქარტია ჟურნალისტებს კონსულტაციებს სთავაზობს.
“ნებისმიერ ჟურნალისტს შეუძლია, მიმართოს ქარტიას იმის გასაგებად, თუ როგორ უნდა გაშუქდეს ესა თუ ის საკითხი ეთიკურად და ჩვენ მათ მაქსიმალურად გავუწევთ კონსულტაციებს,” _ აღნიშნავს თამარ რუხაძე.
როგორც ქარტიის საბჭოს თავმჯდომარე ნათია კუპრაშვილი აცხადებს, ადრე ჩატარებული მონიტორინგის შედეგების საფუძველზე “მაუწყებელთა ქცევის კოდექსში” ცვლილების შეტანის საჭიროება გამოიკვეთა.
“მე ვფიქრობ, რომ ჩვენს ერთობლივ ქმედებას აქვს ერთი კონკრეტული მიზანი, რომელიც ძალიან მინდა, შესრულდეს. ეს არის, მაუწყებელთა ქცევის კოდექსში კონკრეტული მუხლის ცვლილება, რომელიც გულისხმობს დაინტერესებულ პირთა წრის გაფართოებას. ადამიანები, რომლებიც მუშაობენ ბავშვთა უფლებებზე, ასევე მედია ეთიკის ორგანიზაციებს, ჰქონდეთ საშუალება გარკვეული გადაცდომების შემთხვევაში მიმართონ მაუწყებელს და მხოლოდ უფლებადარღვეულ პირმა არ მოახდინოს რეაგირება. მაუწყებლებიც თანხმდებიან ბავშვთა უფლებების ნაწილში, რომ დაინტერესებულ პირთა წრე უნდა გაფართოვდეს,” _ ამბობს კუპრაშვილი.
გაეროს ბავშვთა ფონდის კომუნიკაციის პროგრამის ხელმძღვანელი მაია ქურციკიძე მონიტორინგის საერთაშორისო მნიშვნელობაზე ამახვილებს ყურადღებას და აცხადებს, რომ ბავშვთა საკითხების ეთიკურად გაშუქებას საქართველოს ეროკავშირისკენ სწრაფვის სურვილიც ავალდებულებს.
“ჩვენ არ შემოვიფარგლებით მხოლოდ მედიამონიტორინგით. მედიასთან ვთანამშრომლობთ ტრენინგების, მრგვალი მაგიდის ფარგლებში. ასევე ვმუშაობთ უნივერსიტეტებთან. მონიტორინგი არის ძალიან მნიშვნელოვანი და უნდა ხდებოდეს აუცილებლად. იმიტომ, რომ მონიტორინგის შედეგად სიტუაცია უმჯობესდება. მოვუწოდებთ მედიას, უფრო სიღრმისეულად გააშუქოს ბავშვთა საკითხები. ჩვენ ადრე ხშირად ვხვდებოდით სასჯელაღსრულდების დაწესებელებეში მოთავსებული არასრულწლოვნების კადრებს. ახლა ამას ვეღარ ნახავთ მედიაში. კონფიდენციალობა დაცულია, რაც მისასალმებია. კიდევ რჩება პრობლემები, რომლის გამოსწორებაც აუცილებელია,” _ აღნიშნავს ქურციკიძე.
მონიტორინგის ფარგლებში ერთი შუალედური და ერთი საბოლოო ანგარიშის გამოქვეყნება იგეგმება.
