“2014-2018 წლებში 12 ქალი მოკლა ქმარმა, 5 ქალი მოკლა პარტნიორმა, 4 ქალი მოკლა ყოფილმა ქმარმა, 20 ქალი მოკლა სხვა პირმა“, – ეს მონაცემები და ფემიციდის მონიტორინგის ანგარიში (2014-2018 წლებში) ონლაინ კონფერენციაზე საზოგადოებას ანა ილურიძემ, გენდერის დეპარტამენტის უფროსმა გააცნო.
ანა ილურიძის მოხსენებამდე, სიტყვით გამოვიდნენ ნინო ლომჯარია, საქართველოს სახალხო დამცველი; ერიკა კვაპილოვა, გაეროს ქალთა ორგანიზაციის საქართველოს ოფისის წარმომადგენელი; ნინო ქადაგიძე, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე TBC; ლელა აქიაშვილი, საქართველოს პრემიერ-მინისტრის მრჩეველი ადამიანის უფლებებისა და გენდერული თანასწორობის საკითხებში; ნათია მერებაშვილი, საქართველოს გენერალური პროკურორის მოადგილე და ნინო ცაციაშვილი, საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილე.
სახალხო დამცველის აპარატის მიერ მომზადებულ მონიტორინგიდან ირკვევა, რომ ქალთა გენდერულად მოტივირებული მკვლელობების და მკვლელობის მცდელობების საქმეებზე საქართველოს გენერალური პროკურატურის მიერ მოწოდებული ინფორმაცია აჩვენებს, რომ ფემიციდის/ფემიციდის მცდელობების სტატიტიკა ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი იყო 2014 წელს (სულ 35 ფაქტი) მომდევნო წლებში ეს რიცხვი შემცირდა.
ამონარიდი მონიტორინგის ანგარიშიდან: ფემიციდის მცდელობის მაჩვენებელი გაიზარდა 2017-2018 წელს (18-18 შემთხვევა). საქართველოს სახალხო დამცველის გენდერის დეპარტამენტმა ფემიციდის და ფემიციდის მცდელობის სულ 83 საქმე გააანალიზა. გაანალიზებული 83 საქმიდან 44 ეხება მხოლოდ ფემიციდს, 38 – ფემიციდის მცდელობას, 1 საქმე ეხება როგორც ფემიციდს, ისე ფემიციდის მცდელობას. სტატისტიკა აჩვენებს, რომ როგორც ფემიციდს, ისე ფემიციდის მცდელობას, ყველაზე ხშირად ქალის მიმართ ჩადიან ქმრები/პარტნიორები, ყოფილი ქმრები/პარტნიორები ან შეყვარებულები15, მიუხედავად იმისა, ცხოვრობდნენ თუ არა ისინი ოდესმე ერთად ან თანაუგრძნობდა თუ არა მსხვერპლი მათ. დანაშაულის ჩადენის გენდერული მოტივი იკითხება ბრალდებულის, დაზარალებულისა და სხვა მოწმეთა ჩვენებებში, სადაც ხშირია გენდერულად განსაზღვრული ლექსიკის გამოყენება. მიუხედავად ამისა, როგორც გამოძიების, ისე სასამართლოს ეტაპზე, პრობლემურია გენდერული მოტივის გამოკვეთა დამასზე მსჯელობა. ყველაზე ხშირად, როგორც ფემიციდის, ისე ფემიციდის მცდელობის ჩადენის მოტივად მითითებულია „შურისძიება“ და „ეჭვიანობა“.2014-2018 წლის საქმეთა ანალიზის შედეგად შეიძლება ითქვას, რომ ქალის მკვლელობის სამ საქმეზე საერთოდ ვერ დადგინდა მოტივი. აქედან ფემიციდის ორი საქმე შეტანილია 2017 წლის ანგარიშში, ერთი საქმე – 2016 წლის ანგარიშში. რაც შეეხებაფემიციდის მცდელობის საქმეებს, მოტივი არ ყოფილა გამოყოფილი 2017 წელს მომხდარ სამ საქმეში, ასევე 2016 წელს მომხდარ ორ საქმეში, 2018 წელს მომხდარ ერთ საქმეში ასევე არ იკვეთება მოტივი, ხოლო 2014 წელს მომხდარ ერთ საქმეში იყო ერთდროულად ორი მოტივი – ეჭვიანობა და შურისძიება. გაანალიზებული სისხლის სამართლის საქმის მასალებიდან ირკვევა, რომ დანაშაულის ჩადენის ადგილი უფრო ხშირად არის სახლი, რაც, ბუნებრივია, თუ გავითვალისწინებთ ფემიციდის, როგორც გენდერული დანაშაულის ხასიათს. ამასთან, აღსანიშნავია, რომ ფემიციდის და ფემიციდის მცდელობის ბევრი საქმე იყო დაკავშირებული ქალის მიერ „საოჯახო როლის“ შესრულებასთან თუ ვერ შესრულებათან, რაც უშუალოდ წინ უძღოდა დანაშაულს.
როგორც ფემიციდის, ისე ფემიციდის მცდელობის იარაღი, უმეტესწილად იყო დანა. მოძალადეთა უმეტესობა, როგორც მკვლელობის, ისე მკვლელობის მცდელობის ჩადენისას ფხიზელი იყო. გაანალიზებული საქმეებიდან ირკვევა, რომ დანაშაულის ჩამდენ პირთა აბსოლუტური უმრავლესობა საშუალო განათლების მქონე პირია, და დანაშაულის
ჩადენის პერიოდში – უმუშევარი. რაც შეეხება დანაშაულის ჩამდენ პირთა ნასამართლეობას, სტატისტიკა ასე გამოიყურება:სტატისტიკის ჭრილში ასევე გაანალიზდა ეთნიკური
უმცირესობის წარმომადგენელი დაზარალებული ქალების და ბრალდებული კაცების რაოდენობა.
პირის ეთნიკურ უმცირესობად მიჩნევისას გამოვიყენეთ როგორც სუბიექტური, ისე ობიექტური კრიტერიუმი. ობიექტურ კრიტერიუმად მიჩნეულია
როგორც დაზარალებულის, ისე ბრალდებულის მიერ ქართული ენის არცოდნა ან სხვა ქვეყნის მოქალაქეობა. სუბიექტურ კრიტერიუმად მიჩნეულია ის გარემოება, რომ იმის მიუხედავად, რომ ადამიანი ფლობს ქართულ ენას და საქართველოს მოქალაქეა, გამოძიებასა და სასამართლოში აცხადებს, რომეთნიკური უმცირესობის წარმომადგენელია. მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ დაზარალებულთა თითქმის მეოთხედი ეთნიკური უმცირესობის წარმომადგენელია. 2014-2017 წლებში შედარებით მცირე იყო იმ საქმეების რიცხვი, სადაც დაზარალებული და ბრალდებული ეთნიკური უმცირესობის წარმომადგენელი იყო. ვითარება შეიცვალა 2018 წელს. ამ პერიოდში მოხდა 7 ფემიციდის დანაშაული, აქედან ხუთ შემთხვევაში დაზარალებული ეთნიკური უმცირესობის წარმომდგენელი ქალი იყო.
რაც შეეხება სასჯელებს, ყველაზე მკაცრი სასჯელი უვადო თავისუფლების აღკვეთა გამოყენებულ იქნა 2018 წელს ჩადენილ სამი ქალის გენდერული მკვლელობის საქმეზე. ფემიციდისათვის ყველაზე მსუბუქი სასჯელი (2 წლით თავისუფლების აღკვეთა) გამოიყენა
2017 წელს მცხეთის რაიონულმა სასამართლომ. ფემიციდის მცდელობისათვის გამოყენებული ყველაზე დიდი სასჯელი, 18 წლით თავისუფლების აღკვეთაა. ფემიციდის მცდელობისთვის ყველაზე მსუბუქი სასჯელი, 1 წლით თავისუფლების აღკვეთა,
ასევე მცხეთის რაიონულმა სასამართლომ გამოიყენა 2017 წელს.
