დღეს ოზურგეთის დემოკრატიული ჩართულობის ცენტრის ინიციატივით გაიმართა დისკუსია "მე ვარ ცაცია! "
ცაციათა საერთაშორისო დღე 1976 წლიდან აღინიშნება იმ ცაცია ბავშვების უფლებების დასაცავად, რომელთაც სკოლაში მარჯვენა ხელით წერას აიძულებენ, რაც მათ ფსიქიკაზე ნეგატიურად აისახება.
ორგანიზატორის, თამარ კუპრაძის თქმით, სტატისტიკის თანახმად, მსოფლიოში მოსახლეობის 7-17 % ცაციაა. ამ დღეს ცაციები ერიანდებიან, რათა აღნიშნონ თავიანთი განსხვავება და ერთმანეთს გაუზიარონ იმ სირთულეების დაძლევის გზები, რომლებსაც ისინი ყოველდღიურად აწყდებიან.
შეხვედრას ფსიქოლოგი ნანა მჟავანაძე უძღვებოდა, რომელმაც ვრცლად ისაუბრა ცაციების თავისებურებებზე.
"მემარცხენეობა იშვიათი, თუმცა ორგანიზმის განვითარების ერთერთი ვარიანტია, რაც დაკავშირებულია თავის ტვინის ფუნქციონირების თავისებურებასთან.
მუცლადყოფნის პერიოდშივე ხდება ჩამოყალიბება ბავშვი მომავალში მემარჯვენე იქნება თუ ცაცია, მაგრამ რეალურად სამი წლის ასაკის კრიზისის შემდეგ ვლინდება ცაციაა თუ არა.
ახალშობილის ტვინის ნახევარსფეროები ერთმანეთისგან დამოუკიდებლად ფუნქციონირებენ", _ თქვა ნანა მჟავანაძემ.
მისივე თქმით, მემკვიდრეობა – მემარცხენეობა 10-12-ჯერ უფრო ხშირია იმ ოჯახებში, სადაც ერთერთი მშობელი მაინც ცაციაა. კომპენსატორული მემარცხენეობა, რაც დაკავშირებულია თავის ტვინის რაიმე სახის დაზიანებასთან, პერინატალური გართულებების, სამშობიარო ტრავმის, განვითარების ადრეულ ეტაპზე არსებული დაავადების გამო
იძულებითი მემარცხენეობა – აღინიშნება მარჯვენა ხელის ტრავმის შემთხვევაში, ან შესაძლებელია მიზეზი იყოს ცაცია ახლობლებისადმი მიბაძვა
ფსევდომემარცხენეობა –როდესაც არ არის ჩამოყალიბებული კავშირი თავის ტვინის ნახევარსფეროებს შორის. ასეთ შემთხვევაში თანაბრად ხდება ორივე ხელის გამოყენება
უნდა აღინიშნოს, რომ მხოლოდ მარცხენა ხელის აქტიური ხმარება არ ნიშნავს მემარცხენეობას. აუცილებელია სპეციალისტის მიერ სადიაგნოსტიკო ტესტების მეშვეობით განისაზღვროს წამყვანი თვალი და წამყვანი ყური.
"მემარჯვენეებთან შედარებით: ცაციებს აქვთ შესანიშნავი სივრცითი ორიენტაცია, სხეულის შეგრძნება, მოძრაობის კოორდინაცია. ცაციები უფრო წარმატებულნი არიან გეომეტრიის შესწავლისას, სწორედ უკეთესი სივრცითი აღქმის მეშვეობით, (თუმცა პრობლემა ექმნებათ არითმეტიკულ აზროვნებასთან დაკავშირებით, რადგან საჭიროებს ლოგიკასა და თანმიმდევრულ აზროვნებას, რაც მარცხენა ნახევარსფეროს ფუნქციაა). ცაციები მშვენივრად უმკლავდებიან ისეთი დავალებების შესრულებას, რაც საჭიროებს ინფორმაციის განზოგადებას, (თუმცა როდესაც საქმე ეხება ცალკეული ნაწილების გაერთიანებას, მისი ეტაპობრივი ანალიზის შედეგად, მათთვის სირთულეს წარმოადგენს. ამის გამო შედარებით ძნელად უყალიბდებათ ზეპირი და წერითი მეტყველება).
არავითარ შემთხვევაში არ ეცადოთ ბავშვის "გადაკეთება", რადგან ეს პროცესი მისი ტვინისათვის ძალადობის ტოლფასია. იცოდეთ, რომ აიძულებთ რა ბავშვს კოვზი ან საწერკალამი დაიჭიროს მარჯვენა ხელში, ამით მისი ტვინის მარჯვენა ნახევარსფეროს თანდაყოლილი ფუნქციის შეცვლასაც ცდილობთ, რომელშიც არის მოთავსებული თითებისა და არტიკულაციური აპარატის ზუსტი მოძრაობების პროექციული ბაზა.
წინააღმდეგ შემთხვევაში წარმოიქმნება სხვადასხვა ლოგოპედიური პრობლემები, ვითარდება ბავშვის ნევროტიზაცია, რომლის სიმპტომებიცაა: ნევროზული ტიკები, ძილისა და მადის დარღვევები, თავისა და მუცლის ტკივილი, ენურეზი, ენაბლუობა, აღინიშნება გარდაქმნები ემოციური სფეროს მხრივ (გაღიზიანებადობა, შფოთვა)
იმისათვის, რომ ბავშვმა თავისი წარუმატებლობა არ დაუკავშიროს თავის ცაციაობას, მოუყევით მას ცნობილი ცაციების შესახებ, რომელთაც მიუხედავად მათი ცაციაობისა, შესაძლოა კი პირიქით, სწორედ ამის წყალობით, მიაღწიეს დიდ სიმაღლეებს. (მათ შორისაა ლეონარდო და ვინჩი, პაბლო პიკასო, იოჰან სებასტიან ბაჰი, ლუდვიგ ვან ბეთჰოვენი, ივან პავლოვი, ალბერტ ეიშტეინი და სხვა.)
აუცილებლად გააფრთხილეთ აღმზრდელები და მასწავლებლები, რადგან სწორედ მათზეა ბევრი რამ დამოკიდებული, რათა არ მოხდეს ბავშვის ნევროტიზაცია (არ უნდა მოხდეს მასწავლებლის მიერ ცაცია ბავშვის ხელნაწერის შეფასება, მიზანშეწონილია მათი ნაწერი იყოს სწორი ან მარცხნივ დახრილი)", _ თქვა შეხვედრის დროს ნანა მჟავანაძემ.
