სოფლის მეურნეობის სამინისტროს აგროდაზღვევის პროექტის ფარგლებში 7 ათასამდე გლეხს მოსავალი უკვე დაზღვეული აქვს. აგროდაზღვევის საპილოტე პროგრამა, რომელიც 1 სექტემბრიდან ამოქმედდა, გლეხებისთვის დიდი შეღავათით მოსავლისა და ნაკვეთის დაზღვევას ითვალისწინებს. როგორც სამინისტროში განმარტავენ, დაზღვევა ყველა გლეხს შეუძლია, მიუხედავად იმისა, აქვს თუ არა მას ნაკვეთი რეგისტრირებული.
სოფლის მეურნეობის პროექტების მართვის სააგენტოს აგროდაზღვევის პროექტის მენეჯერი ლევან მაღრაძე "გურია ნიუსთან" საუბრისას განმარტავს, რომ სახელმწიფო სადაზღვევო თანხის 70-95%-მდე თანხას ანაზღაურებს, ხოლო გლეხს, მომხმარებელს ან დამზღვევს ექნება შესაძლებლობა 0,5%-დან, გარკვეული შკალების მიხედვით, გადაიხადოს დაზღვევის პროცენტი:
"პროგრამას ლიმიტირებული ბიუჯეტი აქვს და ის 5 მილიონ ლარს შეადგენს. ყველას შეუძლია დააზღვიოს ნაკვეთი ან მოსავალი, მათაც კი, ვისაც მიწა რეგისტრირებული არა აქვს. ამ შემთხვევაში ან აზომვით ნახაზს იყენებს, ან ჯი-პი-ეს კოორდინატს სადაზღვევო კომპანიის წარმომადგენელი აიღებს და ამას მიუთითებს პოლისში. რაც შეეხება დაზღვევის ანაზღაურებას, სახელმწიფოს მხრიდან ეს 70- დან 95%-მდე სუფსიდირდება. მაგალითად, 1 ტონა მანდარინის დასაზღვევად გლეხი 2 ლარს და 40 თეთრს იხდის წელიწადში. 1 ტონა ყურძნის დაზღვევა კი, 6 ლარია. დაზღვევის პერიოდი 1 დეკემბრამდეა. აქტივობა ძალიან დიდია და უკვე გაყიდულია 7 ათასზე მეტი პოლისი. რაც შეეხება, რაოდენობას, დაზღვევა 25 მილიონი ლარის სუბსიდიაზეა გაცემული.
საწყის ეტაპზე, ვფიქრობთ, 5 მილიონი ლარი საკმარისია და ყველა მსურველს ეყოფა. თუ დავინახავთ, რომ თანხა არ არის საკმარისი, ვაცნობებთ შესაბამის ორგანოებს და მოხდება კორექტირება. თუმცა, ჯერჯერობით ამაზე მუშაობა არ მიმდინარეობს, რადგან აუცილებლობაც არ არის. სადაზღვევო თანხას, გლეხი ერთიანად, პოლისის გაფორმებისას იხდის. თუმცა, თანხა დიდი არ არის და მის გადახდას ფერმერები უპრობლემოდ შეძლებენ", _ აცხადებს მაღრაძე.
რაც შეეხება რისკებს, მისივე განმარტებით, დაზღვევა 4 ტიპის რისკზეა _ საშემოდგომო ყინვა, სეტყვა, ქარიშხალი და ჭარბი ნალექი. თუმცა, შესაძლოა, ამ რისკების კორექტირებაც მოხდეს და მას საგაზაფხულო ყინვა და გვალვის რისკი დაემატოს.
"იქედან გამომდინარე, რომ გაჩნდა მოთხოვნა გვალვაზე და საგაზაფხულო ყინვაზე, ამ საკითხის გადახედვაც იგეგმება, თუმცა დაემატება თუ არა ეს რისკები, ჯერჯერობით ვერ გეტყვით, რადგან რისკების ზრდა ფასის ზრდას იწვევს. ამიტომ, საწყის ეტაპზე, დიდი ფასით სტიმულირებას ვერ მოვახდენდით. ძირითადად, ამ პერიოდისთვის დაზღვეულია ციტრუსი და აქტივობა განსაკუთრებით დასავლეთ საქართველოდან იყო. წელს ყურძნის დაზღვევა ვერ მოესწრო, თუმცა უკვე დაზღვეულია ვაზი და კენკროვანი კულტურები მომავალი წლისთვის", _ ამბობს მაღრაძე.
აღსანიშნავია, რომ დაზღვეული მოსავლის დაზიანებისას მის კონტროლს და შემოწმებას სადაზღვევო კომპანია ახორციელებს. თუმცა, ბენეფიციარს შეუძლია დამოუკიდებელი ექსპერტი მოიწვიოს. ამ შემთხვევაში, თანხა თანაბრად იყოფა გლეხსა და სადაზღვევო კომპანიას შორის. გარდა ამისა, საკითხის გადაწყვეტა სასამართლო გზითაც არის შესაძლებელი.
ოზურგეთის რაიონის სოფელ ჭანიეთის მკვიდრი გელა ლომჯარია, რომელსაც ციტრუსის პლანტაცია "ჯი-პი-აი ჰოლდინგში" აქვს დაზღვეული, "გურია ნიუსთან" საუბრისას აცხადებს, რომ მოსავლის დაზღვევა მისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია:
"წინა წელს, მთელი მოსავალი გამიფუჭდა. ამიტომ წელს ნაკვეთი დავაზღვიე. სულ 4500 კვ.მ ფართობია. შარშან საერთოდ ვერ გავყიდე მანდარინი, გაფუჭებული იყო და მთლიანად გადავყარეთ, კომპენსაციაც არ ამიღია. ისეთ ქვეყანაში ვცხოვრობთ, თუ დაზღვეული არ აქვს მოსავალი, გლეხს არაფერს აძლევენ. ახლა 1000 მეტრის დაზღვევაზე 6 ლარს ვიხდი, რაც ჩემთვის დიდი შეღავათია. თხილი რომ დაზღვეული გვქონოდა, ძალიან კარგი მოსავალი იყო და ბოლოს არაფერი დაგვრჩა. ამ შემთხვევაში კი დაზღვევის თანხა მიზერულია _ 3 ლარი და 50 თეთრია 1000 მეტრ ფართობზე გადასახდელი. თუ ჩვენც არ გავიღეთ რამე, ვერაფერს მივიღებთ", _ ამბობს ლომჯარია.
ანალოგიური მოსაზრება აქვს ოზურგეთის რაიონის სოფელ შრომის მკვიდრ ალეკო მჟავანაძესაც. მისი თქმით, მოსავლის დაზღვევა მნიშვნელოვანია, თუმცა საბოლოო შედეგის შეფასება ჯერჯერობით შეუძლებელია:
"დაზღვევა გვაქვს, მაგრამ ჯერ უნდა ვნახოთ როგორი ანაზღაურება იქნება. დაახლოებით, 1 ჰექტარზეა ჩვენი ფართობი, სადაც მანდარინი და ლიმონი გვაქვს გაშენებული. ორივე პროდუქტი დაზღვეულია. ფასებიც მისაღებია გლეხისთვის. მიზერულ თანხას ვიხდით, რაც ჩვენს შემოსავალზეა გათვლილი. მთავარია, ხელშეკრულების პირობების შესაბამისად მოხდეს ანაზღაურება. 1 კილოგრამის მანდარინის ფასი ამ შემთხვევაში 48 თეთრია, ლიმონი კი 98 თეთრად არის დაზღვეული. ხელშეკრულებაში ვადებიც ნორმალურადაა გაწერილი, 10 დეკემბრამდე გვაქვს დაკრეფის ვადა და ვფიქრობ, ამასაც მოვასწრებთ. გასულ წელს 5 ტონა მანდარინი და 1 ტონა ლიმონი გამიფუჭდა, დაკრეფა და გასაღება ვერ მოვასწარით. წელს კი დაზღვევის იმედი მაქვს", _ აცხადებს მჟავანაძე.
რამდენ ბენეფიციარს აქვს მოსავალი საქართველოს მასშტაბით დაზღვეული, კონკრეტულ მონაცემებს სადაზღვევო კომპანიები კონკურენციის გამო არ ასახელებენ, თუმცა აღნიშნავენ, რომ აქტივობა დიდია და წლის ბოლომდე კიდევ რამდენიმე ათასი ბენეფიციარის დაზღვევას მოახერხებენ.
სადაზღვევო კომპანია "ირაოს" წარმომადგენელი ნანა შონია ამბობს, რომ ამ დროისთვის აჭარის რეგიონში კომპანიამ 50 ჰექტარი მიწის ფართობი უკვე დააზღვია: "იმის გამო, რომ დაზღვევის წინა სამუშაოები გვქონდა შესასრულებელი, გაყიდვები ოქტომბრიდან დავიწყეთ. ამ დროისთვის აჭარის რეგიონში 50 ჰექტარია დაზღვეული. დანარჩენ რეგიონებზე მონაცემები თვის ბოლოსთვის გვექნება. წარმოდგენილები ვართ ოთხ რეგიონში, აჭარის, გურიის, სამეგრელოსა და კახეთის ტერიტორიაზე. რაც შეეხება ბენეფიციართა რაოდენობას, ამ წლისთვის ვფიქრობთ, რომ, დაახლოებით, 10 ათასამდე დავაზღვიოთ", _ აცხადებს შონია.
ბენეფიციართა აქტიურობის იმედი აქვს სადაზღვევო კომპანია "ჯი-პი აი ჰოლდინგისაც", რომლის წარმომადგენელი თინა სტამბოლიშვილი აცხადებს, რომ მიწის ნაკვეთების ან მოსავლის დაზღვევისას კომპანიას შეზღუდვები დაწესებული არ აქვს:
"არანაირი შეზღუდვა არა გვაქვს, ამ მოცულობის დაკმაყოფილება თავისუფლად შეგვიძლია. ახლა კონცენტრირებულები ვართ აჭარისა და გურიის რეგიონზე, რადგან ციტრუსის სეზონია, მაგრამ ასევე ვმუშაობთ კახეთზე და ქართლის რეგიონებზეც. უახლოეს მომავალში კი, სხვა რეგიონებშიც დავიწყებთ მუშაობას. უკვე რამდენიმე ათასი პოლისია გაყიდული, დაზუსტებულ ინფორმაციას წლის ბოლოს მივაწოდებთ სოფლის მეურნეობის სამინისტროს. ჩვენ ყველა მონაცემი ვიცით, მაგრამ ეს ინფორმაცია საჯარო არ არის და კონკურენციის გამო, ვერც გავასაჯაროებთ", _ აცხადებს სტამბოლიშვილი.
(R)
