31 ოქტომბერს ჩატარებული არჩევნები – რა წერია ეუთო/ოდირის ანგარიშში

ანგარშში ნათქვამია, რომ წინასაარჩევნო პერიოდი პოლიტიკური დაძაბულობით წარიმართა.  2020 წლის 8 მარტს დადებულმა მემორანდუმმა კი  გამოიწვია საკონსტიტუციო ცვლილებების მიღება და ამ არჩევნების განახლებული საარჩევნო სისტემის საფუძველზე ჩატარება.

ცვლილებებმა შეამცირა პარტიების პარლამენტში მოხვედრის  ბარიერი, გაზარდა კონკურენტუნარიანობა და  მრავალი პოლიტიკურ ასპარეზზე მრავალი ახალი პარტიის გასვლა გამოიწვია.

დოკუმენტში აღნიშნულია, რომ არჩევნები ჩატარდა პოლიტიკური დაძაბულობის, ეკონომიკური და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის გამოწვევების ფონზე COVID-19 პანდემიის შედეგად.

ანგარიშში ნათქვამია, რომ  მიუხედავად იმისა, რომ ქვეყანამ პირველი ქალი პრეზიდენტი აირჩია 2018 წელს, ქალები ზოგადად ნაკლებად არიან წარმოდგენილი სახელმწიფო თანამდებობებზე.

მრავალფეროვანი და პლურალისტული მედია გარემო პოლარიზებული იყო პოლიტიკურ ხაზსა და ბიზნეს ინტერესებზე დაყრდნობით. ODIHR LEOM– ის მედია მონიტორინგის შედეგებმა აჩვენა, რომ მონიტორინგის ქვეშ მყოფი ყველა კერძო მაუწყებელი აშკარად პარტიული იყო.  მმართველ პარტიასა და მთავარ პოლიტიკურ ოპონენტებს შორის დებატების ნაკლებობა და მნიშვნელოვნად იყო დაპირისპირებული კამპანიის გაშუქების ტონი, რამაც შეამცირა ამომრჩეველთა ინფორმირებული არჩევანის შესაძლებლობა. უფრო მეტიც, ნამდვილი საგამოძიებო პროგრამების და ანალიტიკური რეპორტაჟის არარსებობის შემთხვევაში,  კამპანიის გაშუქება ზოგჯერ შემოიფარგლებოდა ყოველდღიური კამპანიის საქმიანობის გაშუქებით და ძირითადი პოლიტიკური პარტიების ბრალდებებით.

მთელი რიგი ეროვნული უმცირესობების წარმომადგენლები მონაწილეობდნენ როგორც პარტიულ სიებში, ასევე მაჟორიტარულ კონკურსებში ძირითადად უმცირესობებით დასახლებულ რეგიონებში. საარჩევნო ადმინისტრაციამ უზრუნველყო ამომრჩეველთა ინფორმაცია და საარჩევნო ბიულეტენები უმცირესობების ენებზე. ამ არჩევნებში აირჩიეს შვიდი კანდიდატი ეროვნული უმცირესობებიდან.

ანგარიშში ნათქვამია,  რამდენიმე სამოქალაქო სადამკვირვებლო ორგანიზაციამ ჩაატარა გრძელვადიანი სადამკვირვებლო მისია და არჩევნების დღეს მოკლევადიანი დამკვირვებლები წარადგინა, რაც ხელს უწყობდა პროცესის ზოგად გამჭვირვალობას. თუმცა პარტიის წარმომადგენლებისა და პარტიასთან დაკავშირებული სამოქალაქო სადამკვირვებლო ჯგუფების ჭარბი რაოდენობა საარჩევნო უბნებზე ზედმეტ ხალხმრავლობის შექმნას უწყობდა ხელს. ისინი ასევე ზოგჯერ ერეოდნენ საარჩევნო პროცესში ან აქტიურად განსაზღვრავდნენ, თუ ვინ უნდა შესულიყო ხმის მიცემის დაწესებულებაში.

ასევე ნათქვამია, რომ საქართველოში მოქმედი სამართლებრივი ჩარჩო დემოკრატიული არჩევნების ჩასატარებლად მყარ საფუძველს იძლევა, თუმცა ოდირის წინა რეკომენდაციების მიუხედავად, საარჩევნო კანონმდებლობაში მაინც არსებობს ხარვეზები და ბუნდოვანება.

დოკუმენტში რეკომენდაციების სახით აღნიშნულია, რომ შეთანხმებული და სტაბილური საარჩევნო გარემოს უზრუნველსაყოფად, უნდა გადაიხედოს კანონმდებლობა, რათა ის უფრო მეტად მოვიდეს ეუთოს ვალდებულებებთან, საერთაშორისო სტანდარტებთან შესაბამისობაში, საარჩევნო ადმინისტრაციის გამჭვირვალობისა და მისდამი ნდობის გასაზრდელად, ცენტრალურმა და საოლქო საარჩევნო კომისიებმა ყველა არსებითი საკითხის კოლეგიალურად და საჯაროდ განხილვის საკითხი უნდა განიხილონ.

დოკუმენტში სხვა რეკომენდაციებიც არის მოყვანილი, მათ შორის: საარჩევნო დავების დარეგულირების სისტემის გამარტივების, არჩევნების შემდგომი საჩივრების განხილვის გამჭვირვალობისა საკითხებთან დაკავშირებით და ა.შ.