FactCheck.ge პოლიტიკოსების და საჯარო პერსონების განცხადებებში ფაქტობრივი სიზუსტის დადგენის ყოველკვირეულ მიმოხილვას აქვეყნებს. გასულ კვირას ფაქტ-მეტრმა სხვადასხვა გადამოწმებულ ფაქტზე რამდენიმე კვლევა მოამზადა.
ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული სტატია საპარლამენტო უმრავლესობის წევრის, ზვიად ძიძიგურის განცხადებას ეხებოდა. დეპუტატის თქმით, საქართველოს რეგიონში ერთ-ერთი საუკეთესო ეკონომიკური ზრდა აქვს.
მიმდინარე წლის გასული თვეების მონაცემებით, საქართველოს მეზობელ ქვეყნებთან შედარებით "საუკეთესო” ეკონომიკური ზრდა არ აქვს და მეტიც, ეს ზრდა თურქეთის, აზერბაიჯანის და სომხეთის მაჩვენებლებზე დაბალია. საქართველოს მონაცემი მხოლოდ რუსეთის და უკრაინის ეკონომიკურ ზრდას აღემატება. ეს იმ პირობებში, როდესაც რუსეთის კრიზისს სომხეთზე უფრო მეტი უარყოფითი გავლენა აქვს, აზერბაიჯანი კი სერიოზულად ზარალდება ნავთობზე ფასის დაცემით. ასევე, არაერთი სერიოზული გამოწვევის წინაშეა თურქეთიც.
საერთაშორისო სავალუტო ფონდის 2015 წლის ეკონომიკური ზრდის პროგნოზით, საქართველოს ეკონომიკა 2%-ით, ხოლო აზერბაიჯანის ეკონომიკა 4%-ით, თურქეთის 3%-ით და სომხეთის 2.5%-ით გაიზრდება. თუ სურათს რეგიონების მიხედვით ვნახავთ, დსთ-ის რეგიონში საქართველოზე მაღალი ზრდის ტემპი 5 ქვეყანას აქვს, ხოლო აღმოსავლეთ ევროპის განვითარებადი ქვეყნების რეგიონში საქართველოს 12-დან 9 ქვეყანა უსწრებს.
შესაბამისად, ზვიად ძიძიგურის განცხადება მცდარია.
გასულ კვირას ფაქტ-მეტრმა საპარლამენტო უმცირესობის წევრის, ზურაბ მელიქიშვილის განცხადებაც გადაამოწმა, რომლის მიხედვითაც ბოლო სამი წლის განმავლობაში სახელმწიფო ვალი 3 მილიარდ ლარზე მეტად გაიზარდა.
ბოლო სამ წელიწადში საქართველოს სახელმწიფო ვალი 3.6 მილიარდი ლარით გაიზარდა. აქედან 1 მილიარდი საშინაო ვალის, ხოლო 2.6 მილიარდი ლარი საგარეო ვალის ზრდაზე მოდის. ლარში გამოხატული საგარეო ვალის ზრდა ლარის გაუფასურებამ განაპირობა. დოლარში გამოხატული ვალი ფაქტობრივად იგივე რჩება.
მნიშვნელოვნად გაიზარდა სახელმწიფო ვალის ტვირთის მაჩვენებელი. ბოლო სამ წელიწადში ვალი მშპ-ის მიმართ 7 პროცენტული პუნქტით გაიზარდა და 42%-ს მიაღწია.
2015 წელს მნიშვნელოვნად გაიზარდა საშინაო ვალის საპროცენტო განაკვეთები. საგარეო ვალთან შედარებით საშინაო ვალის განაკვეთი დაახლოებით 7-ჯერ მეტია. ამასთან, საშინაო ვალის აღებას ფასების დონეზე, ლარის კურსზე და ლარში გასაცემი სესხების საპროცენტო განაკვეთებზე უარყოფითი გავლენა აქვს. ფაქტობრივად, ეს მთავრობამაც აღიარა და მიმდინარე წელს საშინაო ვალის აღება 100 მლნ ლარით შეამცირა, ხოლო 2016 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის პროექტის თანახმად, მომავალ წელს კიდევ 300 მლნ-ით შეამცირებს.
ფაქტ-მეტრის დასკვნით, ზურაბ მელიქიშვილის განცხადება სიმართლეა.
ფაქტ-მეტრის მიერ გადამოწმებული კიდევ ერთი ფაქტი ეკონომიკის მინისტრის განცხადებას ეხებოდა. დიმიტრი ქუმსიშვილის თქმით, წლების განმავლობაში საგზაო შემთხვევები იზრდება, მაშინ როცა ევროპასთან ასოცირების ნაწილში საქართველოს აქვს გარკვეული ვალდებულებები, რათა აღნიშნული რაოდენობა შემცირდეს.
შინაგან საქმეთა სამინისტროს სტატისტიკის თანახმად, 2008 წლიდან 2011 წლის ჩათვლით საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევების რიცხვი ყოველწლიურად იკლებდა, თუმცა 2012 წლიდან ეს მონაცემი მზარდია. 2011 წელს 4 486 ასეთი შემთხვევა მოხდა, 2012 წელს – 5 359, 2013 წელს – 5 510, ხოლო 2014 წელს – 5 992. რაც შეეხება მიმდინარე წელს, 6 თვის (იანვარი-ივნისი) მონაცემებით, ქვეყნის მასშტაბით 2 869 ავარია მოხდა. ასევე მზარდია ავტოსაგზაო შემთხვევების შედეგად დაშავებულთა რაოდენობაც, თუმცა ავარიების შედეგად გარდაცვლილთა რაოდენობა კლების ტენდენციით ხასიათდება.
საგზაო უსაფრთხოების კუთხით, საქართველოს გარკვეული ვალდებულებები (ასოცირების შეთანხმების საფუძველზე) მართლაც აქვს აღებული. მართალია, ეს ვალდებულებები პირდაპირ ავტოავარიების რიცხვის შემცირებაზე არ მიუთითებენ, თუმცა მოიცავენ ისეთ ტექნიკურ, ფინანსურ, სოციალურ და საკანონმდებლო ასპექტებს, რომლებიც საქართველოს საგზაო უსაფრთხოების ზრდას ხელს შეუწყობს და შესაბამისად ავტოსაგზაო შემთხვევების რიცხვსაც შეამცირებს.
შესაბამისად, დიმიტრი ქუმსიშვილის განცხადება სიმართლეა.
გასულ კვირას ფაქტ-მეტრმა "ნაციონალური მოძრაობის" წევრის, თინა ბოკუჩავას განცხადების სიზუსტეც გადაამოწმა. მისი თქმით, ოჯახური ძალადობის მსხვერპლთა დაცვის ნორმის ამოქმედება 2 წლით გადაიდო.
"ოჯახში ძალადობის აღკვეთის, ოჯახში ძალადობის მსხვერპლთა დაცვისა და დახმარების შესახებ” კანონი 2006 წელს მიიღეს და ის მოქმედია. შესაბამისად, თინა ბოკუჩავა შეცდა, როცა აღნიშნა, რომ ეს კანონი არ ამოქმედებულა და მეტიც, საპარლამენტო უმრავლესობის გადაწყვეტილებით მისი გადავადება მოხდა. ფაქტ-მეტრთან საუბარში დეპუტატმა აღნიშნული უნებლიე შეცდომა აღიარა და მის მიერ ფაქტის არასწორი ინტერპრეტაციის გამო გულისტკივილი გამოთქვა.
როგორც ზემოთ აღვნიშნეთ, კანონი ძალაშია, თუმცა მისი მე-20 მუხლი, რომელიც მოძალადეთა სარეაბილიტაციო ღონისძიებებს გულისხმობს, მართლაც არ ამოქმედებულა. პარლამენტის ადამიანის უფლებათა დაცვისა და სამოქალაქო ინტეგრაციის კომიტეტმა, აღნიშნული მუხლის სრულად ამოქმედების ბოლო ვადად 2016 წლის 1 ივლისი განსაზღვრა.
ფაქტ-მეტრი ასკვნის, რომ თინა ბოკუჩავას განცხადება მეტწილად მცდარია.
შეგახსენებთ, რომ FactCheck.ge მიზნად ისახავს საზოგადოებისათვის საინტერესო საკითხებზე პოლიტიკოსთა მიერ გაკეთებულ განცხადებებში ფაქტობრივი სიზუსტის, თუ უზუსტობების დადგენას. ფაქტ-მეტრის მიერ ფაქტის სიზუსტის შეფასების გრადაციებია: სიმართლე, მეტწილად სიმართლე, ნახევრად სიმართლე, მეტწილად მცდარი, მცდარი, ტყუილი.
