თბილისი ის ქალაქია, სადაც არაფერი იმალება, სადაც ნამდვილი კაცის სახელს უფრთხილდებიან, სადაც განსხვავებული ურთიერთობები იციან და აქ ყველა ყველას ახლობელ-ნაცნობია. ყოველ შემთხვევაში, ასე მიაჩნიათ მათ, ვინც აქ ცხოვრობს და ნაღდი, "კარენოი" თბილისელია.
უფროსი თაობის თბილისელი კოლორიტები ამბობენ, თუ თბილისელობა და აქ ცხოვრება გინდა, მაშინ ამ ქალაქის წესები უნდა დაიცვა, პატივი სცე დაუწერელ კანონებს და გამოიმუშავო ის ქცევები, რაც ნაღდ თბილისელს ეკადრებაო. ნათქვამიცაა, სადაც წახვალ, იქაური ქუდი უნდა დაიხურო.
ალბათ მიხვდით რომ დღევანდელი საკვირაო სახალისო მოგონებები თბილისელ კოლორიტებს ეკუთვნით. წინა კვირას „თბილისობის“ მორიგი დღესასწაული ვიზეიმეთ. სხვა საკითხია, ეს ზეიმი როგორ ჩატარდა.
ამ წერილში სიტყვას რამდენიმე დედაქალაქელს დავუთმობთ.
თავდაპირველად მომღერალი გია ნიკოლაძის ერთ საინტერესო მოგონებას შემოგთავაზებთ.
"სკოლის პერიოდში, შატალოზე გავიპარეთ და მთელი სასტავი მთაწმინდაზე ავედით. საღამოს რომ დავბრუნდით, გოგებაშვილის ქუჩაზე "აბლავა"დაგვხვდა, მილიციელებს უნდოდათ ვიღაცეების აყვანა. ამ გაუგებრობაში ჩვენც მოვყევით.
დავიბენით, გავიქეცით ეს ოცი კაცი და ვერ მივხვდით, საით წავიდეთ. ზევით დავაპირეთ გაქცევა, მილიციელები "გაიჩითნენ". მოკლედ, მივხვდით შარში ვართ. გოგებაშვილზე ბებიაჩემი ცხოვრობდა. უცებ, გვესმის ქალის ჩახლეჩილი ხმა: ბიჭებო, ბიჭებო, "პადიეზდისკენ" გაიქეცით, იქ "სკვაზნოია" და გაძვრებითო. ხმა მეცნო, ავიხედე და… ბებიაჩემი და მისი და არ გადმომდგარან ძველი ბიჭებივით აივანზე.
მეც არ დავიბენი და ავძახე – ვა, ქეთო და თამარ, როდიდან გაძველბიჭდით-მეთქი. მახსოვს, სიცილით დაიხოცნენ. სამართალდამცავები კი კვდებოდნენ სიცილით, ნახე, როგორი დამცველები გამოუჩნდათ ამ ბიჭებსო. მერე ხუმრობდნენ, ამ უბანში ისეთი გარჩევები ხდება, ამ ასაკიან ხალხსაც კი დაგვაწყებინეთ ძველბიჭურად საქმეების გარჩევაო.
ჩემს ახალგაზრდობაში, მართლაც ბევრი გარჩევა და გაწევ-გამოწევა ხდებოდა უბნებში და ბებოებიც კი გამოვწვრთენით ჩვენი შემხედვარე. იმ დღის შემდეგ, ბებიაჩემს ვეუბნებოდი, "მალადეც" ბებო, ნაღდი თბილისელივით მოიქეცი, გადაგვარჩინე მთელი საძმაკაცო-მეთქი. ისიც სიცილით მპასუხობდა, აბა რა, ეს ისეთი ქალაქია, თუ ერთმანეთი არ გავიტანეთ, სხვანაირად არაფერი გამოვაო".
მომდევნო საკვირაო სტუმარი ბატონი ილიკო ფერაძე გახლავთ. ამ პიროვნებას ალბათ განსაკუთრებული წარდგენა არ ესაჭიროება.
"სანდრო ჟორჟოლიანი დედაჩემის ბიძა გახლდათ. როდესაც ბოლოს ცუდად შეიქნა, საავადმყოფოში დააწვინეს. არ მეცალა, ძალიან დაკავებული ვიყავი და ვერ ვნახე.
დედამ ნამუსზე შემაგდო, არ გრცხვენია, ბაბუაა შენი და სანახავად არ მიდიხარო. მოკლედ, როგორც იქნა, მივედი. იქ დამხვდა მისი ქალიშვილი და ცოლი. უკანასკნელ წუთებში მივუსწარი და მე ჩამაკვდა სანდრო ხელში.
ცოლ-შვილი დაბნეული იყო. მაშინ სულაც არ იყო ადვილი ადამიანის გაპატიოსნება და ამ ქალაქში არც ამდენი, სხვადასხვა ადგილას გაბნეული, სარიტუალო მომსახურების ცენტრი არსებობდა.
ერთი სიტყვით, ბაბუა სანდრო გადაასვენეს საავადმყოფოს პროზექტურაში, ცოლ-შვილი კი სახლში წავიდნენ ტანსაცმლის მოსატანად. მოკლედ, გავაპატიოსნეთ მიცვალებული და როცა სანიტარი ჟორჟიკა გამოვიდა პროზექტურიდან, გვერდით გამიყვანა და მითხრა: "ხაზეინ, ცალი ნასკი შავია, ცალი მწვანე და რა ვქნა".
უკვე გვიანი იყო. სანიტრის მანქანა ჩქარობდა გამოძახებაზე წასვლას და იძულებულები ვიყავით, ასე ცალ-ცალი "ნასკით" გადმოგვესვენებინა ცხედარი სახლში. გადაირივნენ ახლობლები, კაცო, ცხოვრებაში ისედაც ცირკი კაცი იყო და ახლა ასე ჯამბაზივით, ცალ-ცალი "ნასკით" როგორ გავუშვათ იმქვეყნად, რას იტყვიან, ჩვენი წინაპრები, იქ რომ დახვდებიანო. მოკლედ, ბევრი სარბენი იყო და ვეღარ მოვიცალე ამ საკითხის მოსაგვარებლად.
დაკრძალვის დღეს, დილითვე წავედი საავადმყოფოში, სანიტარ ქალს ვთხოვე და თავისი "ატრიბუტიკით" წამოვიყვანე. მანქანაში მეკითხებოდა: ქალია თუ კაცი? დასაბანია? გასაპარსია? ჩასაცმელია? რომ ვპასუხობდი არა-მეთქი, გადაირია, აბა, რა მინდა მიცვალებულთანო. რაღას ვიზამდი, ავდექი და ვუთხარი: ყველაფერი რიგზეა, ოღონდ კუბოში თბილი "ნასკები" ჩავაცვით, ამიტომ ცოტა ფეხები გაუოფლიანდა და "ნასკები" უნდა გამოუცვალო-მეთქი".
თბილისელებზე ვსაუბრობთ და როგორ იქნება გია კორკოტაშვილი გამოვტოვოთ.
"ერთი თბილისელი ბიჭი, მართვის მოწმობის გარეშე დადიოდა ქუჩაში მანქანით. ბედზე, ერთი და იგივე ინსპექტორი აჩერებდა, ისიც მოთაფლავდა და უძვრებოდა ხელიდან.
ერთხელაც, ცუდი დღე გაუთენდა, სხვა ინსპექტორმა გააჩერა. გადმოვიდა მანქანიდან. ინსპექტორმა მკაცრი სახით უთხრა, წარმოადგინეთ საბუთებიო. შეწუხდა კაცი, რა ქნას? დაიწყო კოსტიუმზე ხელების ფათური, ვითომ სახლში დამრჩას იმიტაციას აკეთებს. ბოლოს ამოღერღა, მაპატიეთ ბატონო, ძველი კოსტიუმის ჯიბეში დამრჩენია საბუთებიო. ინსპექტორმა შეხედა თურმე და უთხრა, შე უბედურო, ამაზე ძველი კოსტიუმიც თუ გაქვს, წაეთრიე აქედან, შე უბედურო, გაიარე, გაიარეო".
"მოგონებების ესტაფეტას" ბატონ ვახტანგ ცხადაძესთან გადავდივართ.
"ჯანსუღ კახიძის შვილი, ვახტანგი, ღმერთმა გაუმარჯოს და, ბავშვობაში ძალიან მაგარი მჭამელი იყო.
ჯანსუღის მამა, ვანიჩკა კახიძე, ცნობილი თამადა გახლდათ და ხშირად ეპატიჟებოდნენ დიდ სუფრებზე. სამეგობროშიც ჰყავდა ძველი, მოქეიფე ხალხი. ერთხელაც, მისთვის ჭუტა ავალიშვილს დაურეკავს ტელეფონზე და უთქვამს, სუფრა მაქვს გაშლილი, აბა შენ იცი, წამოიყვანე შენი ბიჭები და ის შვილიშვილიც, ოღონდ ნასადილევი იყოს, თუ ძმა ხარო".
მოგონებებს ლადო კახაძე დაასრულებს.
"მესამე სამშობიაროში იყო კათედრა, სადაც კვალიფიკაციის ასამაღლებლად რაიონიდან ჩამოდიოდნენ გინეკოლოგები. გავიხედეთ, კახეთიდან ჩამოვიდა გინეკოლოგი მამაკაცი, სახელად სერგო. გინეკოლოგები, საერთოდ, გრძელი თითებით ვამაყობთ. ანუ, რომელ მამაკაც გინეკოლოგსაც გრძელი თითები აქვს, ის კარგადაც მუშაობს, ადვილადაც სინჯავს პაციენტ ქალბატონებს და ერთი სიტყვით, მაგარია.
მოკლედ, ეს კახელი გინეკოლოგი მართლაც გამოირჩეოდა გრძელი, ულამაზესი თითებით. ვიფიქრეთ, ისეთი რამე გავუჩალიჩოთ ამ ადამიანს, რომ ჩვენს გვერდით, თბილისში გატარებული დღეები არ დაავიწყდეს მთელი ცხოვრებაო.
ჩვენს სამშობიაროში იყო ხელოვნური აბორტების განყოფილება. გავიხედეთ და ერთ დღეს უმშვენიერესი, რუსი, ნატიფი აღნაგობის გოგონა მოვიდა აბორტის გასაკეთებლად. გავსინჯეთ. მოვილაპარაკეთ, მოდი, ამ გოგოს შევუთანხმდეთ და ის კახელი გადავრიოთო.
ეს გოგონა კარგი, დამყოლი ხასიათის აღმოჩნდა. შევთანხმდით, რომ იმ კახელს გადარევდა, დავახვიეთ იმდროინდელი, ლენინისთავიანი ოცდახუთმანეთიანი, კარგად დავკუჭეთ და ამ გოგონას შევუცურეთ, ღრმად "იქ". დავუძახეთ კახელ გინეკოლოგს და ვუთხარით, გოგონაა მოსული ხელოვნურ აბორტზე, გავსინჯეთ და რაღაც უჩვეულო წარმონაქმნი შევნიშნეთ, ჩვენ ხელით ვერ მივწვდით და იქნებ შენმა გრძელმა თითებმა გაჭრასო.
სახე გაუბრწყინდა, იფიქრა, დავჭირდი ამათ და ახლა უნდა გამოვიჩინო თავიო. მიუახლოვდა გოგონას, დაამშვიდა და დაუწყო გასინჯვა. ვხედავთ, სერგოს სახის გამომეტყველება შეეცვალა. ვკითხეთ, რა მოხდაო. გვიპასუხა, მართლა ისინჯება რაღაც გაურკვეველი, იქნება მივწვდე ჩემი გრძელი თითებით და გავარკვიო, რა არისო.
კარგა ხანს სინჯა, ჩვენ აქედან "ვბალეშჩიკობდით" – მიდი, სერგო, აბა, შენ იცი, შენი თლილი თითების იმედი გვაქვს, გაგვაგებინე, რა ხდება მანდო. როგორც იქნა, იყვირა სერგომ, არიქა, ბიჭებო, მივწვდი და ნელ-ნელა გამომაქვსო. გამოიღო, გამოიღო და… გაგიჟდა, ვერ მიხვდა რა უნდოდა იქ დაკუჭულ ქაღალდს.
გახსნა, გახსნა და არ შერჩა ხელში ლენინისთავიანი ოცდახუთმანეთიანი? აგვიტყდა სიცილი. ამოგვხედა სერგომ და კახური ჩვეული იუმორით გვითხრა: კაცო, თხუთმეტი წლის გინეკოლოგი ვარ, უამრავი აბორტი მაქვს გაკეთებული, მაგრამ ყოველთვის ხელით მაძლევდნენ ფულსო.
ამ ამბავს კარგა ხანი ვიხსენებდით ექიმები და ყოველთვის აღვნიშნავდით, რომ არც სერგო ჩამორჩა თავისი ენამოსწრებულობით ჩვენს მისდამი "გაჩალიჩებულ" ხუმრობას და კახურად, სათანადო დასასრულით დააგვირგვინა".
