ევროკავშირსა და საქართველოს შორის ინიცირებული ასოცირების ხელშეკრულების ფარგლებში, საქართველომ აიღო ვალდებულება, იზრუნოს და ხელი შეუწყოს გენდერულ თანასწორობას. ხელშეკრულებაში ცალკე მუხლადაა გამოყოფილი დირექტივები, რომელიც დისკრიმინაციის სხვადასხვა ნიშნის აღმოფხვრას ეხება.
G-News TV-ის ყოველკვირეული გადაცემის _ "არჩევანი მე" გასული კვირის თემა საქართველოში არსებული გენდერული პოლიტიკა იყო.
იდუმალი და ხილული ბარიერები, პრობლემები, სახელმწიფო პოლიტიკა და საკანონმდებლო ინიციატივები, რომლებმაც ევროკავშირთან უნდა დაგვაახლოვოს _ ამ თემებზე სიუჟეტი "გურია ნიუსის" კორესპონდენტებმა თამთა კაკაურიძემ და აკაკი სიხარულიძემ მოამზადეს. სიუჟეტში არასამთავრობო ორგანიზაციების და სახალხო დამცველის წარმომადგენლებმა პრობლემის არსი განმარტეს და მოგვარების გზებზეც ისაუბრეს.
როგორია ქალების როლი პოლიტიკაში, ასრულებს თუ არა საქართველო ევროპის წინაშე აღებულ ვალდებულებებს, აუცილებელია თუ არა გენდერული კვოტები _ ამ მნიშვნელოვან თემებზე გადაცემაში საქართველოს პარლამენტის ადამიანის უფლებათა დაცვის კომიტეტის თავმჯდომარემ ეკა ბესელიამ ისაუბრა.
ბესელიას განცხადებით, თუ მამაკაცი პარლამენტარები საკანონმდებლო ორგანოში ინიცირებულ კვოტირების შესახებ კანონპროექტს მხარს დაუჭერენ, შესაძლოა, 2016 წლის პარლამენტში გაცილებით მეტი ქალი იყოს.
მისივე თქმით, "კვოტირება ქალებს ბარიერების გადალახვასა და სირთულეების გამკლავებაში დაეხმარება" და "იდეალურ მოცემულობამდე, როდესაც თანაბარი რაოდენობაა ქალების და მამაკაცების საკანონმდებლო ორგანოში, შორს ვართ".
ეკა ბესელიას განცხადებით, მნიშვნელოვანია, პოლიტიკაში მოსვლის მსურველ ქალბატონებს ნაკლები ბარიერების გადალახვა მოუხდეთ: "მე, როგორც ქალი პოლიტიკოსი, რომელსაც გამივლია ერთადერთი თუ არა, ერთ-ერთი ყველაზე რთული პოლიტიკური გზა, რაც ქალ პოლიტიკოსებს გაუვლიათ ქართულ პოლიტიკაში, მიმაჩნია, რომ სხვა ქალბატონებს უნდა გავუიოლოთ ის ბარიერები, რომელიც ექმნებათ. ყველაზე მტკივნეულად მოვედი დღემდე და არც დღეს არ არის ჩემთვის პოლიტიკაში ყოფნა იოლი, სწორედ ჩემი გამოცდილებიდან გამომდინარე ვამბობ, რომ ამ ბარიერების შემცირება მნიშვნელოვანია.
სტერეოტიპები, ხელოვნური ბარიერები, ბევრი ფაქტორია, რომელიც ხელს უშლის ქალის მონაწილეობას პოლიტიკურ პროცესში. პარლამენტში არსებული გენდერული საბჭო ძალიან აქტიურად მუშაობს გენდერულ საკითხებზე, თანაბარ შესაძლებლობებზე, ქალთა მონაწილეობის გაზრდაზე, ძალიან ბევრს მუშაობს პირადად ჩემი კომიტეტიც. იმედს ვამყარებ, რომ ამ კომპლექსურ ღონისძიებებთან ერთად, ეს ახალი კანონპროექტიც, რომელიც უკვე პარლამენტშია ინიცირებული და მიმდინარეობს განხილვები, დაეხმარება ქალთა მეტ მონაწილეობას პოლიტიკაში. თუ კითხვა ასე დაისმება _ რატომ გვჭირდება ქალი პოლიტიკოსები, ვუპასუხებ _ იმისთვის, რისთვისაც მამაკაცი პოლიტიკოსები გვჭირდება. ის განსაკუთრებული უნარ-ჩვევები, რაც აქვთ ქალბატონებს, ისევეა საჭირო, როგორც მამაკაცი პოლიტიკოსების თვისებები. ეს ბალანსი საჭიროა იმისთვის, რომ პოლიტიკა იყოს უფრო აკადემიური, დაბალანსებული, კარგი, შედეგიანი და მეტი სიკეთის მომტანი," _ აღნიშნა ბესელიამ.
გადაცემის მეორე ბლოკში ჩვენი კორესპონდენტების ბექა უნგიაძის, სოფო წილოსანის, გიორგი გირკელიძის და ჟანა მეგრელიშვილის მიერ მომზადებული სიუჟეტი გავიდა, რომელიც გურიის ოთხივე მუნიციპალიტეტის გენდერულ პოლიტიკას ეხებოდა.
აღსანიშნავია, რომ "გურია ნიუსის" მკითხველს ჩვენ ვებგვერდზე _ www.gurianews.com შეეძლო საკუთარი მოსაზრება დაეფიქსირებინა კითხვაზე _ "უნდა იყოს თუ არა ქალი პოლიტიკაში?" ამ შეკითხვით ჩვენ მოქალაქეებსაც მივმართეთ და გამოკითხვის შედეგები გადაცემაში გავიდა, რომლის ბოლო ბლოკის სტუმრები გურიის გუბერნატორი გია სალუქვაძე და ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარე ზაალ მამალაძე იყვნენ.
"თუ კი რაიმე თავის მოწონება შეუძლია რეგიონს, ისაა, რომ ოთხივე მუნიციპალიტეტში გენდერული პრინციპი არა მხოლოდ დაცულია, უფრო მეტად ქალებისკენ არის გადახრილი, რასაც მე პირადად მივესალმები", _ აღნიშნა გურიის გუბერნატორმა გია სალუქვაძემ.
"ჩვენთან, გუბერნიაში, 35 საჯარო მოხელიდან 22 არის ქალბატონი და 13 _ მამაკაცი. ქალაქ ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოში 15 დეპუტატიდან 7 ქალბატონია და, სავარაუდოდ, მაისში ჩასატარებელი ვადამდელ არჩევნებზე ქალბატონი დაემატება. ქალაქ ოზურგეთის მერიის 77 საჯარო მოხელიდან 42 ქალბატონია და 35 _ მამაკაცი. ქალაქ ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის ა.(ა).ი.პ-ებში დასაქმებულია 822 ადამიანი, აქედან, 466 ქალია, 356 კი _ მამაკაცი. მინდა ვთქვა, რომ წამყვან თანამდებობებზე ქალბატონებს არიან. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის გამგეობაში დასაქმებულია 167 საჯარო მოხელე _ აქედან 104 კაცია, ხოლო 63 ქალი. აიპებში 820 ადამიანია აქედან 501 ქალია, ხოლო 319 კაცი.
ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის გამგეობაში 485 ქალია დასაქმებული და 105 მამაკაცი (აქ შედის ა.(ა).ი.პ-ებში დასაქმებულთან რიცხვი). ჩოხატაურის გამგეობაში დასაქმებულია 127 საჯარო მოხელე. აქედან 85 კაცია, ხოლო 42 _ ქალი", _ აღნიშნა გურიის გუბერნატორმა.
ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარის ზაალ მამალაძის თქმით, საკრებულოში 38 წევრიდან ხუთი ქალბატონია და ხუთივე თანამდებობის პირია: "ხუთივე ქალბატონი თანამდებობის პირია _ ორი საკრებულოს კომისიის თავმჯდომარეა, ორი _ ფრაქციის თავმჯდომარე; რაც შეეხება მეხუთე ქალბატონს, ის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს დაქვემდებარებაში არსებული საინფორმაციო ცენტრის ხელმძღვანელია. ისინი ძალიან აქტიურები არიან და ყოველთვის მივესალმები იმ ფაქტის, რომ წამყვან თანამდებობებზე იყვნენ ქალები", _ თქვა ზაალ მამალაძემ.
მისივე თქმით, ჩოხატაურის საკრებულოში არის გენდერული საკონსულტაციო საბჭო, რომელშიც საკრებულოს დეპუტატი ქალები არიან გაწევრიანებულები: "9 თებერვალს, ქალთა ფორუმზე საკრებულოს დეპუტატი ქალბატონები ბრძანდებოდნენ. რამდენიმე თვის წინ დეპუტატი მაია პაიჭაძე იმყოფებოდა კავკასიის ქალთა ფორუმზე.
ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოში ცალკე საშტატო ერთეული არ არის გამოყოფილი _ საუბარია მრჩეველზე გენდერულ საკითხებში. ვმუშაობთ ამ თემაზე _ საკრებულოში დასაქმებულ ერთ-ერთ ადამიანს დავავალებთ ამ კუთხით მუშაობას. ქალი დეპუტატები ასევე ჩართული იყვნენ გენდერული ბიუჯეტის პროექტირების დროს. შეიძლება არაორდინალური გადაწყვეტილება მივიღოთ და ეს საკითხი მამაკაცს ჩავაბაროთ", _ აღნიშნა მამალაძემ გადაცემაში სტუმრობისას.
ჩოხატაურის საკრებულოს თავმჯდომარე მიიჩნევს, რომ "ქალბატონებს შეურაცხყოფა არ მივაყენოთ, რადგან კვოტის გამო არ არიან ისინი დასაქმებულები": "ქალის ყოფნა პოლიტიკაში აუცილებლია, მაგრამ ეს არ უნდა იყოს ხელოვნური, რომ თვითონ ქალბატონებს შეურაცხყოფა არ მივაყენოთ _ ისინი კვოტის გამო არ არიან დასაქმებულები. მუშაობენ იმიტომ, რომ აქვთ სტატუსი, არიან ნიჭიერები და საზოგადოებას თავიანთ სათქმელს ეუბნებიან", _ აღნიშნა გადაცემაში სტუმრობისას ზაალ მამალაძემ.
მისივე თქმით, საკრებულოს აპარატში 14 ადამიანია დასაქმებული და აქედან 8 ქალბატონია: "სამი განყოფილებაა აპარატში და აქედან, მხოლოდ ერთ-ერთის ხელმძღვანელია მამაკაცი", _ თქვა მამალაძემ.
გადაცემაში ჩვენ ვეცადეთ, ერთად გვესაუბრა რეალობაზე, რომელიც საქართველოში გენდერულ უთანასწორობას ქმნის. უთანასწორობა რომ თვალხილულია, ამას საქართველოს იუსტიციის მინისტრის თეა წულუკიანის პარლამენტში გამოსვლაც ადასტურებს: "სამწუხაროდ, მიწევს კაცივით მოქცევა, საკუთარი უფლებები რომ დავიცვა. კაცივით მოქცევა ნიშნავს ჩხუბს, რაც არაა კარგი სანახავი. ეს მიწევს იმისათვის, რომ ქალის უფლებები, მათ შორის პარტიაში, უკეთესად იყოს დაცული.
ჩავხედოთ წინა არჩევნების სიებს: კაცი, კაცი, კაცი, კაცი… მერე უცებ გაახსენდებათ, რომ უი, ქალიც ხომ გვყავს და ჩაწერენ ქალებს. პარტიულ სიებში ქალები არ არიან იმ ადგილებზე, რომელიც შეიძლება გამსვლელი იყოს.
თქვენ არ ყოფილხართ ქალი და არ იცით, რა გრძნობაა, როდესაც პარტიაში ბიჭები დასხდებიან და წერენ სიას, ქალები უნდათ მხოლოდ პლაკატების გამკვრელებად.." ._ ასე მიმართა დეპუტატ მამაკაცებს წულუკიანმა.
"გურია ნიუსი" თემაზე საუბარს ამ გადაცემით არ ასრულებსვ _ სულ მალე, ეთერში გავა ჩვენი ახალი პროექტი "მონოლოგიდან – დიალოგამდე", რომელიც სწორედ ქალთა უფლებების დაცვას და პოლიტიკაში მათი როლის გაძლიერებას შეუწყობს ხელს.
შეგახსენებთ, წელს საარჩევნო წელია და ვნახოთ, გაითვალისწინებენ პოლიტიკური პარტიები ევროსტანდარტებ, თუ ისევ ძველ გაზას აირჩევენ _ სიები პოლიტიკოსი "ბიჭებისთვის" შედგება, ქალები კი მხოლოდ პლაკატების გამკვრელებად დასჭირდებათ!
დისკუსია გახსნილია, შემოგვიერთდით_- მოგვწერეთ თქვენი მოსაზრებები, წინადადებები ელექტრონულ ფოსტაზე: nato@gurianews.com.
