რამ გაზარდა ადმინისტრაციული ხარჯები იმერეთის მუნიციპალურ ა(ა)იპ-ებში

"საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველო" იმერეთის რეგიონში ადმინისტრაციული ხარჯების ზრდასთან დაკავშირებით ახალ კვლევას აქვეყნებს.

"გურია ნიუსი" ორგანიზაციის კვლევას უცვლელად გთავაზობთ: 

"ადმინისტრაციული ხარჯების ცვლილებები მუნიციპალურ ა(ა)იპებში "საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველოს" ინტერესის საგანი არაერთხელ იყო. ორგანიზაციის მიერ ჩატარებული კვლევების მიხედვით, 2014 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნების შემდეგ სამეგრელო-ზემო სვანეთის, გურიის, კახეთის რეგიონსა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მუნიციპალური არასამეწარმეო იურიდიული პირებისა და ამ დაწესებულებებში დასაქმებული პირების რაოდენობა მნიშვნელოვნად გაიზარდა.

ამჯერად იმერეთის მუნიციპალიტეტების არასამეწარმეო იურიდიულ პირებში განხორციელებულ ცვლილებებს მიმოვიხილავთ.  

მუნიციპალიტეტებიდან მიღებული ინფორმაციის მიხედვით, 2014 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნების შემდეგ იმერეთის მასშტაბით 19 ახალი ა(ა)იპი შეიქმნა, რამაც საშტატო ერთეულები 1587 ერთეულით გაზარდა. აღსანიშნავია, რომ 2014 წლის მაისიდან 2015 წლის ოქტომბრამდე გაუქმდა 19 არსებული ა(ა)იპი, რამაც თავის მხრივ, საშტატო ერთეულების 800 ერთეულით შემცირება გამოიწვია.  

რეგიონის მასშტაბით ა(ა)იპების რაოდენობა არ შეცვლილა. 2014 წლის თვითმმართველობის არჩევნებამდე და არჩევნების შემდეგ მათი რაოდენობა 158-ია, თუმცა გამომდინარე იქედან, რომ ლიკვიდაცია შედარებით მცირე საშტატო ნუსხის მქონე ა(ა)იპებს შეეხო, ხოლო ახლადშექმნილი ა(ა)იპები თანამშრომელთა სიმრავლით გამოირჩევა, საშტატო ერთეულების რაოდენობა მნიშვნელოვნად – 787 საშტატო ერთეულით გაიზარდა.  

ამავე პერიოდში იმერეთის მუნიციპალიტეტების უკვე არსებულ ა(ა)იპებში 926 საშტატო ერთეულის დამატება მოხდა, რამაც მთლიანობაში რეგიონის მასშტაბით უკვე არსებულ და ახლადშექმნილ ა(ა)იპებში საშტატო ერთეულების რაოდენობა 1713 ერთეულით გაზარდა.

შესაბამისად, მუნიციპალიტეტებმა ახლადშექმნილ ა(ა)იპებში დასაქმებულთა შრომის ანაზღაურებაზე გაწეული ყოველთვიური თანხა 498 117.76 ლარით, წლიურად კი საშუალოდ 5 977 413.12 ლარით განსაზღვრეს. ამასთან, რეგიონის უკვე არსებულ ა(ა)იპებში გაზრდილი საშტატო ერთეულებისათვის აუცილებელი თანხების გათვალისწინებით, რაც ყოველთვიურად თვეში საშუალოდ 761 854 ლარს უდრის (წლიური 9 142 248 ლარი), 2014-15 წლებში განხორციელებული ცვლილებების შედეგად რეგიონის მუნიციპალურ ა(ა)იპებში დასაქმებულთა ხელფასებზე თვეში 1 259 971.76 ლარით მეტი იხარჯება, რაც წლიურად 15 119 661.12 ლარს შეადგენს.

ქუთაისი

• რეგიონში ა(ა)იპების რაოდენობა განსაკუთრებით ქუთაისში გაიზარდა – მერიამ 2014 წლის თვითმმართველობის არჩევნების შემდეგ დამატებით 5 ა(ა)იპი ("სპეციალური სერვისები", "ქალაქ ქუთაისში საზოგადოებრივი ჯანმრთელობისა და უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის ცენტრი", "ქალაქ ქუთაისის ხელბურთის კლუბი ქუთაისი 2015", "ტაეკვანდოს სპორტული კლუბი", "სამეფო კომპლექსი ოქროს ჩარდახი") დააფუძნა, რომელთა საერთო საშტატო რაოდენობამ 2015 წლის დასაწყისში 470 ერთეული შეადგინა და შესაბამისად, 220 086,38 ლარით გაზარდა ყოველთვიური სახელფასო ხარჯები.

2014 წლის 1 მაისიდან 2015 წლის 5 ოქტომბრამდე პერიოდში ქუთაისის ადგილობრივი თვითმმართველობის მიერ დაფუძნებულ ა(ა)იპებში საშტატო ერთეულები დინამიკურად გაიზარდა: კერძოდ, 2014 წელთან შედარებით, 2015 წელს მერიის დაქვემდებარებულ 15 ა(ა)იპიდან საშტატო ერთეულები მხოლოდ სამ ა(ა) იპიში ("ქუთაისის სპორტულ დაწესებულებათა გაერთიანება", "ქალაქ ქუთაისის ყინულის მოედანი", "ქალაქ ქუთაისის ი. ჭავჭავაძის სახელობის საჯარო ბიბლიოთეკა"), მთლიანობაში – 23 ერთეულით შემცირდა, 11 ა(ა)იპიში 296 ერთეულით გაიზარდა და მხოლოდ ერთში – ა(ა)იპ "ქალაქ ქუთაისის მოსწავლე-ახალგაზრდობის პარკში" საშტატო ერთეულების რაოდენობა უცვლელი დარჩა.

საშტატო ერთეულების ზრდის თვალსაზრისით გამონაკლისს არ წარმოადგენს ის ა(ა)იპები, სადაც საშტატო ერთეულების შესაძლო შემცირების მოტივით 2015 წელს რეორგანიზაცია ჩატარდა. 2014 წლის 1 მაისის მდგომარეობით ააიპ "ქალაქ ქუთაისის ბაგა-ბაღების გაერთიანებაში" 1310 თანამშრომელი ირიცხებოდა, 2015 წლის 5 ოქტომბრის მდგომარეობით კი – 1571.

2014-2015 წლებში საშტატო ერთეულების ზრდის ფონზე, მერიის დაქვემდებარებაში მყოფ ა(ა)იპებში 2015 წლის ბოლოს ატესტაციები ჩატარდა, რაც ადგილობრივი თვითმმართველობის განცხადებით, აქ დასაქმებული ადამიანების კვალიფიკაციის შემოწმებას ისახავდა მიზნად. მათ შორის იყვნენ პირები, რომლებიც 2014-15 წლების მანძილზე თანამდებობებზე უკონკურსოდ მიიღეს.

მთლიანობაში 2014-2015 წლებში ა(ა)იპებში განხორციელებული ცვლილებების შედეგად, ქუთაისის თვითმმართველობას სახელფასო ხარჯები თვეში 316 919.88 ლარით, წლიურად კი, 3 803 038.56 ლარით გაეზარდა.

სხვა მუნიციპალიტეტების უმრავლესობაში ა(ა)იპების რაოდენობა არ გაზრდილა. გამონაკლისს წარმოადგენს ხონის მუნიციპალიტეტი, სადაც 2015 წელს ა(ა)იპები: "ვეტა ჩხენკელის სახელობის მოსწავლე ახალგაზრდობის ცენტრი" და "ხონის საინფორმაციო ცენტრი" დაარსდა და თერჯოლის მუნიციპალიტეტი, სადაც ადგილობრივმა ხელისუფლებამ ა(ა)იპ საფეხბურთო კლუბი "საპოვნელა" დააფუძნა.

ხონის მუნიციპალიტეტში უკვე არსებულ ააიპებში 2015 წელს საშტატო ერთეულები არ გაზრდილა. სამტრედიის მუნიციპალიტეტში კი მათი რაოდენობა 18 ერთეულით შემცირდა.

ყველაზე მეტი – 11 ა(ა)იპი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტმა გააუქმა და 6 ახალი შექმნა. ბაღდათის მუნიციპალიტეტში გაუქმდა 6 და შეიქმნა 3 ახალი ა(ა)იპ. ა(ა)იპები ასევე გაუქმდა საჩხერესა და ტყიბულში.

აღსანიშნავია 2014-2015 წლებში 2014 წლის 1 მაისის მდგომარეობით არსებულ ა(ა)იპებში დასაქმებული პირების რაოდენობის მკვეთრი ზრდის ტენდენცია. კერძოდ ქუთაისში 273 ერთეულით, ჭიათურაში – 100 ერთეულით, ტყიბულში – 45 ერთეულით, ზესტაფონში 83 ერთეულით, ხარაგაულში – 191 ერთეულით, ვანში – 35 ერთეულით, საჩხერეში – 48 ერთეულით, თერჯოლაში – 118 ერთეულით, წყალტუბოში – 9 ერთეულით, ბაღდათში – 24 ერთეულით.

იმერეთის მუნიციპალიტეტებში 2014 წლის 1 მაისიდან 2015 წლის 5 ოქტომბრამდე ა(ა)იპებში თანამშრომელთა და შრომის ანაზღაურების მოცულობის რაოდენობრივი ცვლილება შემდეგი სახისაა:

სამწუხაროდ, ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის მიერ მოწოდებულმა ინფორმაციამ შედარებითი ანალიზის გაკეთების საშულება არ მოგვცა – მუნიციპალიტეტმა შრომის ასანაზღაურებლად მხოლოდ 2014 წლის პირველ კვარტალსა და 2015 წლის 10 თვეში გაცემული თანხების შესახებ ინფორმაცია მოგვაწოდა.

მიგვაჩნია, რომ:

• იმ პირობებში, როდესაც ადგილობრივი თვითმმართველობები ინფრასტრუქტურული და სოციალური პრობლემების მოსაგვარებლად შესაბამისი ფინანსური სახსრების ნაკლებობას განიცდიან, მიზანშეუწონელია საშტატო ერთეულების მსგავსი მასშტაბური მატება;

• კანონმდებლობა დამსაქმებელს ა(ა)იპებში პირის დანიშვნისას კონკურსის გამოცხადებას არ ავალდებულებს და ხელმძღვანელს საკადრო გადაწყვეტილების მიღება ერთპიროვნულად შეუძლია, თუმცა გაცილებით გონივრული იქნება, დამსაქმებელმა პირის სამსახურში აყვანის დროს უზრუნველყოს თავისუფალი კონკურენციის პირობები და ერთპიროვნული დანიშვნის წესით დანიშნული ადამიანების ატესტაციაზე დამატებითი ხარჯები არ გაიღოს;

• იმერეთის მუნიციპალიტეტებმა გაიზიარონ ა(ა)იპებში დასაქმებისას კონკურსის გამოცხადების პრაქტიკა, რომელიც 2016 წლიდან ქუთაისის მუნიციპალიტეტში ხორციელდება;

• შესაძლებელია იდენტური ან/და შინაარსობრივად დაახლოებული მიმართულებების ა(ა)იპების ერთი იურიდიული პირის ქვეშ გაერთიანება, რაც მნიშვნელოვნად შეამცირებს საბიუჯეტო დანახარჯებს", _ აღნიშნულია ორგანიზაციის კვლევაში.

• წყარო