კახეთის შემდეგ, რთველი რაჭა-ლეჩხუმის რეგიონში დაიწყო. ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში რთველის საკოორდინაციო შტაბი სოფლის მეურნეობის მინისტრმა ლევან დავითაშვილმა გახსნა.
როგორც მინისტრმა აღნიშნა, რთველის მოსამზადებელი სამუშაოები დასრულებულია და ხელისუფლება სრულ მზადყოფნაშია, რათა წლევანდელმა რთველმა რაჭაშიც ორგანიზებულად ჩაიაროს.
„რთველი, კახეთის რეგიონის მსგავსად, რაჭა-ლეჩხუმშიც ორგანიზებულად და წარმატებით ჩატარდება, მოსავალის დაბინავების პრობლემა არცერთ მევენახეს არ შეექმნება. მნიშვნელოვანია, რომ რეგიონში მიმდინარე წელსაც შენარჩუნებულია „სახვანჭკარე“ ჯიშების (ალექსანდროული, მუჯურეთული) ჯიშობრივი სიზუსტის დაცვის კონტროლის მექანიზმები, გაკონტროლდება თითოეული ავტომობილი, რთველის პროცესში ჩართულები იქნებიან ამპელოგრაფები. მინდა დიდი მადლობა გადავუხადო ყველა შესაბამის უწყებას, რომლებიც ჩართულები არიან ამ პროცესში” – აღნიშნა ლევან დავითაშვილმა.
რთველის საკოორდინაციო შტაბს რაჭა-ლეჩხუმის რეგიონშიც, კახეთის ანალოგიურად, ღვინის ეროვნული სააგენტოს თავმჯდომარე გიორგი სამანიშვილი ხელმძღვანელობს.
ამ ეტაპისთვის ამბროლაურის რთველის საკოორდინაციო შტაბში დარეგისტრირებულია 15 ღვინის კომპანია. საწყის ეტაპზე გახსნილია 6 მიმღები პუნქტი – 3 ქალაქ ამბროლაურში და 3 სოფლებში: ჭრებალო, ბუგეული და ხვანჭკარა. რთველის პროცესში განსაზღვრულია ჩაბარების საათები – 10:00 საათიდან 18:00 სათამდე.
ყურძნის მოსავლის რეალიზაციის ხელშეწყობის მიზნით, საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებით, ღვინის კომპანიებში ყურძნის ჩამბარებელ ფიზიკურ პირებზე სუბსიდია გაიცემა: რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო-სვანეთის რეგიონში მუჯურეთული/ალექსანდროულზე – 1 კგ-ზე – 2 ლარი. დაინტერესებულ პირებს რთველთან დაკავშირებული ინფორმაციის მიღება შეუძლიათ სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ცხელი ხაზზე – 1501. რთველის მიმდინარეობის დინამიკა შეგიძლიათ იხილოთ ღვინის ეროვნული სააგენტოს ვებ-გვერდებზე http://georgianwine.gov.ge/statistic და http://rtveli2016.gov.ge/statistic.
2012 წლიდან, მევენახეობა-მეღვინეობის დარგის განვითარების ხელშეწყობა, გლეხის კონკურენტუნარიანად ჩამოყალიბება და კერძო სექტორის ინტერესების დაცვა მთავრობის ერთ-ერთ მთავარ პრიორიტეტად განისაზღვრა.
2013-2016 წლებში რთველის წარმატებითჩატარებისმიზნით, ამოქმედდასუბსიდიისა და შეღავათიანი აგროსესხების პროგრამა.
2013 წელს პირველად დაინერგა გადამუშავებული ყურძნის აღრიცხვის ერთიანი ელექტრონული პროგრამა. პროგრამა საშუალებას იძლევა, ყურძნის ჩამბარებელ თითოეულ პუნქტში ოპერატორმა ელექტრონულ ბაზაში შეიყვანოს სრული ინფორმაცია ყურძნის ჩამბარებელი ფიზიკური პირისა და ყურძნის მიმღები ღვინის კომპანიის შესახებ, აგრეთვე ინფორმაცია ჩასაბარებელი ყურძნის რაოდენობის, ჯიშისა და ფასის, მათ შორის სუბსიდიის თანხის ოდენობის თაობაზე.
2013-2015 წლებში, რაჭა-ლეჩხუმის რეგიონის მოსახლეობამ ღვინის კომპანიებში ყურძნის რეალიზაციის შედეგად შემოსავლების სახით 22 მლნ ლარი მიიღო.
2013 წელს გადამუშავდა 997 ტონა, მათ შორის, მუჯურეთულ-ალექსანდროული – 987 ტონა, შემოსავლები 6,47 მლნ ლარი.
2014 წელს სულ გადამუშავდა 1013 ტონა, მათ შორის, ალექსანდროულ-მუჯურეთული – 972 ტონა, შემოსავლები – 7,35 მლნ ლარი.
2015 წელს გადამუშავდა 2084 ტონა, მათ შორის „სახვანჭკარე“ ჯიშები – მუჯურეთული და ალექსანდროული – 1337 ტონა. მოსახლეობის შემოსავლებმა 7,85 მლნ ლარი შეადგინა.
აღსანიშნავია, ამ წლების მანძილზე, განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობოდა „სახვანჭკარე“ ჯიშების – მუჯურეთულისა და ალექსანდროულის ჯიშობრივი სიზუსტის დაცვას. ამ საკითხის ორგანიზებაში სოფლის მეურნეობის სამინისტროსთან ერთად ჩართული იყო შსს-ც. ამავე მიზნით, 2015 წლიდან რთველის სეზონზე ყურძნის ჩაბარების პროცესში ამპელოგრაფებიც ჩაერთვნენ.
2015 წლის ყველაზე მნიშვნელოვანი შედეგი იყო რთველის ორგანიზებულად ჩატარება და ბოლო 25 წლის მანძილზე რეკორდული რაოდენობის ყურძნის გადამუშავება.
მევენახეობა-მეღვინეობის დარგის განვითარებისთვის უმნიშვნელოვანესი პროგრამის – ვენახების კადასტრის დანერგვა 2014 წელს რაჭა-ლეჩხუმის რეგიონიდან დაიწყო.
კადასტრის სისტემა ეფექტურად მუშაობს ევროკავშირის ყველა იმ ქვეყანაში, სადაც მევენახეობა-მეღვინეობაა განვითარებული. საქართველოში ანალოგიური სისტემა აქამდე არ არსებობდა. საკადასტრო ბაზის არსებობა აუცილებელია ვენახების აღრიცხვიანობის მოწესრიგებისათვის, მევენახეობა-მეღვინეობის დარგში გადაწყვეტილებების მისაღებად, რთველის პროცესის სწორად დაგეგმისთვის, ღვინის წარმოებისა და მისი მოძრაობის კონტროლირებისათვის, ზოგადად მევენახეობა-მეღვინეობის სფეროს რეგულირებისათვის.
2014 წელს განხორციელდა რეგიონის ვენახების ტოპო-და აეროფოტოგადაღება, ინფორმაციის შეკრება ვენახების ფართობის, მათში მცენარეთა რაოდენობისა და ვენახების მესაკუთრეთა შესახებ. შესრულებული სამუშაოს ანალიზიდან ირკვევა, რომ:
– რაჭაში დღეისათვის არსებობს 600.9 ჰა ვენახი, რომელიც 5511 ნაკვეთის სახით არის წარმოდგენილი და ეკუთვნით უმეტესად კერძო მეურნეებს. ვენახების უმეტესობა გაშენებულია ამბროლაურის რაიონში.
– ლეჩხუმში (ცაგერის რაიონი) დღეისათვის არსებობს 244.0 ჰა ვენახი, რომელიც 2871 ნაკვეთის სახით არის წარმოდგენილი და აქაც ეკუთვნით უმეტესად კერძო მეურნეებს რაჭის მსგავსად.
2015 წელს დამუშავდა და საქართველოს ვენახების კადასტრის მონაცემთა ერთიან ბაზაში აიტვირთა რაჭა – ლეჩხუმის საკადასტრო ინფორმაცია, რომელიც მიღებული იყო 2014 წელს ჩატარებული სამუშაოების შედეგად.
2016 წელს მიმდინარეობს რაჭა-ლეჩხუმის საკადასტრო მონაცემთა ბაზის სრულყოფა. (R)
