ფოლკლორული ანსამბლი "იადონი" 43 წელია წარმატებით აგრძელებს თავის შემოქმედებას. მასში 17 წევრია გაერთიანებული. ანსამბლის ხელმძღვანელი ბიძინა მჟავია, წევრი დიმა ბაქანიძე და უხუცესი მომღერალი მოსე სვანიძე "გურია ნიუსთან" "იადონის" ისტორიაზე, მათ თავგადასავალზე და კურიოზებზე საუბრობენ.
მათი თქმით, ანსამბლმა და მისმა წევრებმა ურთულესი პერიოდი გამოიარეს ტრადიციების შესანარჩუნებლად.
1968 წლის პირველ სექტემბერს, გიორგი სალუქვაძის ინიციატივით, ოზურგეთის რაიონში გურული ხალხური სიმღერების აღმდგენი და შემსწავლელი ოთხწლიანი სკოლა გაიხსნა, ამ სკოლის დირექტორი და საჩონგურო სიმღერების პედაგოგი თავად გიორგი სალუქვაძე გახლდათ. როგორც "გურია ნიუსთან" საუბრისას ანსამბლის ხელმძღვანელი ბიძინა მჟავია ამბობს, საგალობლებისა და ხალხური სიმღერების მასწავლებლებად მოიწვიეს ცნობილი მომღერლები: ვლადიმერ ერქომაიშვილი, დომენტი ქარჩავა და შალვა ლორთქიფანიძე.
სკოლის დამთავრებისთანავე წარჩინებულ მსმენელთა ბაზაზე შეიქმნა ფოლკლორული ანსამბლი "იადონი'', რომელშიც გაწევრიანებული იყო 34 წევრი, გიორგი სალუქვაძემ ანსამბლი მოცეკვავეებით გააფართოვა, სიმღერების უმრავლესობა სრულდებოდა ცეკვებთან ერთად.
ანსაბლის წევრების თქმით, "იადონი'' მიწვეული იყო სხვადასხვა ქვეყანაში _ მოსკოვში, ლენინგრადში, ესტონეთში, ბელორუსიაში, ანსამბლის ყველა წევრს მიღებული აქვს ბელორუსიის და საქართველოს ლაურეატის წოდება.
1990 წელს გიორგი სალუქვაძის გარდაცვალების შემდეგ ანსამბლს სათავეში ჩაუდგა ანსამბლის წევრი დიმიტრი ხომერიკი, რომელმაც შესანიშნავად გააგრძელა წინსვლა. 2001-2002 წლებში ანსამბლი მიწვეული იყო თბილისის ხალხური სიმღერების ფესტივალზე, სადაც დაიმსახურა ფულადი ჯილდო.
ანსამბლმა წარმატებით გამართა კონცერტები თურქეთში.
2009 წელს ანსამბლს სათავეში ჩაუდგა ანსამბლის წევრი ბიძინა მჟავია, ამავე წელს საქართველოს ფოლკლორის ცენტრმა ოზურგეთში მიავლინა სიმღერების ჩამწერი ჯგუფი, პროფესორ ნატო დუმბაძის ხელმძღვანელობით, რომელმაც ჩაწერა ხალხური სიმღერები.
ფესტივალ "არტ-გენის" დაარსების დღიდან ანსამბლი ყოველწლიურად მონაწილეობს აღნიშნულ ფესტივალში, 2005 წელს "არტ-გენის'' ორგანიზატორმა ზაზა კორინთელმა და გია დიასამიძემ ანსამბლ "იადონის'' 25 ხალხური სიმღერა ჩაიწერეს, გადაიღეს გურული "კალანდობა''.
2010 წელს სოფელ ცხემლისხიდში გ. სალუქვაძის სახლ-მუზეუმში ჩატარდა ტრადიციული "კალანდობა'', რომელიც ფილმის სახით გადაიღეს. ღონისძიებაში მონაწილეობდა ანსამბლი "იადონი.
2011 წელს ფოლკლორის ცენტრის დირექტორმა გიორგი უშიკიშვილმა რადიო-გადაცემისათვის ჩაიწერა "იადონის'' 3 სიმღერა. მათ შორის, ახალაღდგენილი "ასკანურა''.
"2013 წელს ანსამბლი "იადონი'' მიწვეული იყო ინგლისში, მსოფლიო პოლიფონისტთა ფესტივალზე, სადაც შევასრულეთ 42 სხვადასხვა სიმღერა, 2015 წელს ანსამბლი მიწვეული იყო გომისმთაზე "ჯვართმინდვრის'' ფესტივალზე, სადაც საუკეთესო შესრულებისთვის და სიგელი დავიმსახურეთ. წლების განმავლობაში აქტიურად მონაწილეობდა სხვადასხვა ფესტივალებში, სატელევიზიო გადაცემებში, სახალხო დღესასწაულებში, _ სიამაყით გვიყვებიან ანსამბლის წევრები
ანსამბლის ხელმძღვანელი ბიძინა მჟავია, მომღერალი დიმა ბაქანიძე და "იადონის" უხუცესი წევრი, 89 წლის მოსე სვანიძე "გურია ნიუსთან" ანსამბლთან დაკავშირებულ ისტორიებს იხსენებენ და ამბობენ, რომ ტრადიციებს გაფრთხილება და შენარჩუნება სჭირდება.
"ჩვენ, ყველა ერთად, მთელი ანსამბლი ერთი ოჯახი ვართ, კი ხელფასი გვაქვს, მაგრამ ის თანხა, რაც აქ გვეძლევა, გზის ფულს თუ დაფარავს, ის რომ ამ ხელფასით ოჯახში რაიმე შეიტანო გამორიცხულია, ყველა ენთუზიაზმით და სიმღერის სიყვარულით ვართ, ერთმანეთს ვაძლიერებთ, გვინდა, რომ არ დაიკარგოს და მომავალ თაობას გადავცეთ ჩვენი ისტორია", _ ამბობენ ანსამბლის წევრები და იხსენებენ:
"თბილისში ვიყავით, "არტ-გენზე", შემდეგ ტელევიზიაში მიგვიწვიეს ჩაწერაზე, გვითხრეს, ბოდიშს გიხდით, ყველას ადგილი ტელევიზიაში არ გვაქვსო და სამი ან ოთხი კაცი გამოუშვით, ისეთი, ვისაც იუმორის გრძნობა ექნებაო, შევარჩიეთ მოსე და დიმიტრი ხომერიკი. მოსე მეკითხება _ იქ რომ მივალ, რა უნდა ვთქვაო. არ ვიცი, რამე ისეთი, ხალხს რომ გავაცინებთ-მეთქი. კი, მაგრამ საციგნოდ მიძახიან ამხელა კაცსო? მე ვუთხარი მოსეს, აბა, სერიოზული რომ ნდომებოდათ, შენ კი არ დაგიძახედნენ, მე დამიძახებდნენ-მეთქი".
88 წლის მოსე სვანიძე ანსამბლ "იადონის" უხუცესი წევრია. ბატონი მოსე "გურია ნიუსთან" ტრადიციების შესახებ საუბრობს:
"ვაკიჯვარში ვცხოვრობ, 1928 წელს დავიბადე. სკოლიდან მიყვარდა სიმღერა, 24 წელია ვარ "იადონში", მანამდე ვლადიმერ ერქომაიშვილის ანსამბლში ვმღეროდი. ჩემთვის ეს ანსამბლი და მისი წევრები მთელი ცხოვრებაა, ესენი მაცოცხლებენ.
ჯაზმა დაღუპა საქართველო, ქორწილში ვერ იმღერებ, ვერ დაილაპარაკებ, ნათესავებს ვერ ჰკითხავ, როგორ არიან, რად გინდა მარტო ღვინის დალევა?! ქორწილი წინათ იყო სანახაობა, შეჯიბრი. ახლა სუფრას რესტორანში შლიან. ჩვენი ანსამბლის წევრის ქორწილი იყო, მოვემზადეთ დავსხედით ერთ მაგიდასთან, მაგრამ ვინ გამღერა, ვის აინტერსებდა ჩვენი ამბავი, აღარავის აინტერესებს ტრადიცია", _ სინანულით ამბობს ბატონი მოსე.
როგორც ანსამბლის უხუცესმა წევრმა გვიამბო, ქართული ადათ-წესების შესანარუნებლად უამრავ გასაჭირს გაუძლეს. "გაჭირვება ბევრი გვაქვს გამოვლილი, უხელფასოდ, სიცივეში, ყინვაში, დავდიოდით ტრადიციების შესანარჩუნებლად და ასე, ვაივაგლახით შევინაჩუნეთ, ანსამბლი, _ ამბობს მოსე სვანიძე.
ანსამბლი, მთელი თავისი არსებობის განმავლობაში ცდილობს ტრადიციების შენარჩუნებას, ასევე, მოიძიონ ის მარგალიტები, რომლებიც დღემდე შემორჩა ქართველი ხალხის მეხსიერებას და არცერთი მათგანი ძალ-ღონეს არ იშურებს ამ მისიის შესასრულებლად.
