ოზურგეთისა და ჩოხატაური-ლანჩხუთის მაჟორიტარი დეპუტატები _ არჩილ თალაკვაძე და ნინო წილოსანი ოზურგეთის "დემოკრატიული ჩართულობის ცენტრში" სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლებს შეხვდნენ.
პარლამენტის წევრებმა დაგეგმილი რეფორმების შესახებ ისაუბრეს და მიმდინარე პოლიტიკური მოვლენები მიმოიხილეს. სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლებმა, თავის მხრივ, რეგიონში არსებულ პრობლემებსა და გამოწვევებზე გაამახვილეს ყურადღება. ადგილობრივი თვითმმართველობის როლი და სამომავლო განვითარება, სოფლის მეურნეობის პროგრამები, მეწარმეობის მხარდაჭერა, ჯანდაცვის სფეროში დაგეგმილი რეფორმები _ ეს ის საკითხებია, რომელთა შესახებაც შეხვედრის მონაწილეებმა მაჟორიტარებს შეკითხვები დაუსვეს.
ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის ოზურგეთის ოფისის ხელმძღვანელმა თამაზ ტრაპაიძემ, ასევე, სასოფლო დარბაზის აღმასრულებელმა დირექტორმა ამირან გიგინეიშვილმა მაჟორიტარ დეპუტატებს სთხოვეს, განემარტათ, მართალია თუ არა გაჟღერებული ინფორმაცია სოფლის მხარდამჭერი პროგრამების გაუქმების შესახებ.
თამაზ ტრაპაიძე: "არ ვიცი, რამდენად მართალია გავრცელებული ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ სოფლის მხარდამჭერი პროგრამა წელს არ არის გათვალისწინებული. თუ სიმართლეა, გვაინტერესებს, რა გახდა გაუქმების მიზეზი. ამ პროგრამამ, წლების განმავლობაში, საკმაოდ ბევრი სასიკეთო საქმე გააკეთა. რა თქმა უნდა, არსებობდა ბევრი კითხვა არაჯეროვნად შესრულებულ სამუშაოებზე, ან ისეთი პრობლემები იყო, რომელიც უნდა მოგვარებულიყო და სხვა გააკეთეს, მაგრამ ამის მოდელიზება, დახვეწა შეიძლებოდა და არა, მთლიანად გაქრობა. ეს პროგრამა იყო სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი სოფლებისთვის. მოსახლეობა ხედავდა უშუალოდ იმ თანხიდან, რომელიც მას ეკუთვნოდა, რა კეთდებოდა მისთვის. ადგილობრივი ბიუჯეტიდან ამ ყველაფრის კეთება შეუძლებელია", _ თქვა თამაზ ტრაპაიძემ და კიდევ ერთ საკითხს შეეხო:
"მეორე ასევე მნიშვნელოვანი და ყურადსაღები საკითხი არის ოზურგეთი-ნატანების გზა, რომელიც ძალიან სავალალო მდგომარეობაშია. იმაზე არ ვსაუბრობ, რომ გზა უნდა გაკეთდეს და გაკეთდება. ყველაზე მთავარი, რაზეც ყურადღებას ვამახვილებ, არის ის, რამაც გააფუჭა ეს გზა. ჩვენ არ ვართ ექსპერტები, თუმცა, ჩვენი და მოსახლეობის აზრით, ეს არის გამოწვეული იმით, რომ მძიმე წონიანი მანქანები, რომლებიც, დაახლოებით, 30 ტონას იწონის, ქვა-ღორღით დატვირთული გადაადგილდებიან ამ ტრასაზე და, ფაქტობრივად, გაფუჭებასაც ვერ დავარქმევთ ამას _ გაანადგურეს გზა", _ ამბობს ტრაპაიძე. რომლის თქმით, ეს პრობლემა ნამდვილად მოსაგვარებელია:
"ლიცენზიას გასცემს სამინისტრო ისე, რომ თვითმმართველობას არაფერს ეკითხება. სადაც მოსახლეობის აზრს ითვალისწინებენ, შედეგიც დგება. ცალკე თემაა, როგორ ხორციელდება მონიტორინგი. ოზურგეთში ძალიან ბევრი ფაქტი იყო, როცა მოსახლეობის მომართვის საფუძველზე მოახდინეს ზედამხედველობა და დააჯარიმეს კომპანია. მოსახლეობას ნაკლებად აინტერესებს, კომპანიამ რამდენი გადაიხადა. დაინახა, რომ ღამის საათებში მათი მოძრაობა აიკრძალა. პრობლემაა ლიცენზიის გაცემის დროსაც _ არავინ აქცევს ყურადღებას და არ ეკითხება თვითმმართველობას, გავცეთ თუ არა აქ ლიცენზიაო. მეორე პრობლემაა, თუ როგორ სრულდება პირობები. სერიოზული მონიტორინგი სჭირდება ამ საქმეს და უნდა გვიშუამდგომლოთ სამინისტროსთან. სანაპირო ზოლი სულ განადგურებულია. მერია-ლაითურის ხიდის ჩანგრევა განაპირობა გურიანთაში კარიერების ამოღებამ. სამი წელი დასჭირდა გაკეთებას, მილიონები დაიხარჯა ამ ხიდის აღდგენაზე. არ მგონია სახელმწიფომ იმდენი შემოსავალი მიიღოს ლიცენზიიდან, რომ ის ზარალი აუნაზღაურდეს"
ბავშვთა საავადმყოფოს დირექტორმა დავით მდინარაძემ დეპუტატებს ჯანდაცვის სისტემაში რეფორმის გახორციელების შესახებ ჰკითხა:
"მაინტერესებს ჯანდაცვის რეფორმა, რომელიც იგეგმება. მინდა, გავიხსენო ის პერიოდი, როდესაც მონოპოლიზირებული იყო ჯანდაცვა, სადაზღვევო და ფარმაცევტული კომპანიები, საავადმყოფო _ ერთი ქოლგის ქვეშ იყო. მონიტორინგი რომ ჩაატაროთ, მიხვდებით, რომ ვერანაირი სარგებელი ვერ მიიღო ჯანდაცვამ ამ პროგრამით, პირიქით, მოსახლეობა დაზარალდა და პრობლემა შეექმნა. კიდევ ხომ არ მოხდება მსგავსი რამ? რაღაც ტენდენციები ჩანს იმისა, რომ დიდ საავადმყოფოებს კიდევ ერთხელ ეძლევათ შესაძლებლობა, მოიპოვონ სამედიცინო ბაზარი და პატარა დაწესებულებებს, რომლებმაც საკმაოდ დიდი შრომა გასწიეს და შეძლეს განვითარება, საფრთხე შეექმნებათ".
ახალგაზრდა მეცნიერთა კლუბის გამგეობის ხელმძღვანელი მინდია სალუქვაძე დეპუტატებს თვითმმართველობის რეფორმის გადახედვასა და გაძლიერებაზე ესაუბრა:
"აპირებთ თუ არა თვითმმართველობის რეფორმის გადახედვას, პარლამენტში ამ თემის წამოწევას, რამ იმუშავა ამ ოთხი წლის განმავლობაში, რა შეიძლება უფრო უკეთ გაკეთდეს და გეგმავთ თუ არა ცვლილებას ამ ანალიზიდან გამომდინარე? რაღაც სახით, სოფლამდე უნდა დავიდეს თვითმმართველობა. მთავარი პრინციპია ხალხთან ახლოს მდგომი ხელისუფლება".
საზოგადოებიდან წამოსულ კითხვებს დეპუტატებმა ასეთი პასუხები გასცეს:
არჩილ თალაკვაძე: "სოფლის მხარდამჭერი პროგრამა, უნდა ითქვას, რომ არ უქმდება. ეს დაფინანსება გადადის რეგიონულ ფონდებში, ერთიანდება და რეგიონული ფონდებიდან თანხები მიიმართება სოფლების საჭიროებისთვის. ამ გზით უფრო ეფექტურად და მიზანმიმართულად მოხდება ამ დაფინანსების გამოყენება. მთავრობის დაპირებაა, რომ ადგილობრივი მოსახლეობა კიდევ უფრო მეტად იქნება ჩართული თანხების განკარგვასა და გადაწყვეტილებების მიღებაში. შემუშავდება სპეციალური დებულება ბიუჯეტის დამტკიცების შემდეგ, რომელიც დაარეგულირებს, თუ რა ფორმით და როგორ მოხდება სოფლის მოსახლეობის ჩართულობა გადაწყვეტილების მიღებაში, რომელიც ფულის ხარჯვასთან იქნება დაკავშირებული", _ ამბობს თალაკვაძე და ოზურგეთი-ნატანების დამაკავშირებელ გზაზეც აკეთებს კომენტარს:
"რაც შეეხება ნატანების გზას, ის მართლაც სერიოზულადაა დაზიანებულია. აქ ორი საკითხია _ კლიმატის ცვლილებასთან დაკავშირებული მიზეზები დაემატა ძირითად მიზეზს _ სატვირთო მანქანების გადაადგილებაა ამ გზაზე. ამასთან დაკავშირებით ვერ გეტყვით, რომ ჩვენ დღეს უკვე გვაქვს პრობლემის მოგვარების გზა, მაგრამ ვეთანხმებით მოსახლეობის მოთხოვნას. ვერც იმას გეტყვით, რომ უახლოეს პერიოდში ეს ავტომანქანები ამ გზით აღარ ისარგებლებენ. ვიზიარებთ მოსახლეობის გულისტკივილს და პოზიციას, რომ სატვირთო ავტომანქანებისთვის გაკეთდეს ალტერნატიული გზა.
რაც შეეხება ხვნა-თესვის პერიოდში მოსახლეობის დახმარებას, აქ პირდაპირი დაფინანსება აღარ იქნება, ჩვენმა დისკუსიამ მთავრობასთან მიგვიყვანა ერთ დასკვნამდე _ ხარჯი იყო, დაახლოებით, 4-დან 5 მილიონ ლარამდე მთელი საქართველოს მასშტაბით წელიწადში. გადაწყდა, რომ ეს დახმარება გააკეთოს შპს "მექანიზატორმა", რომელიც არის სოფლის მეურნეობის ერთ-ერთი სტრუქტურული დანაყოფი, მთავრობას აქვს არგუმენტები, რატომაც აუქმებს ამ პროგრამას", _ ამბობს თალაკვაძე.
ოზურგეთის მაჟორიტარმა დეპუტატმა თვითმმართველობასა და ჯანდაცვის რეფორმაზეც ისაუბრა:
"თვითმმართველობის კოდექსი, მართალი გითხრათ, არ არის ის სფერო, სადაც მე, შეიძლება, დიდ პროფესიონალად წარმოვაჩინო თავი, მაგრამ ერთადერთი, რასაც ვეთანხმები და რის მომსწრე ვარ, არის ის, რომ თვითმმართველობა უნდა გაძლიერდეს და დავიდეს სოფლების და მოქალაქეების დონეზე, რომლებიც დღეს არ არიან ჩართულნი იმ პროექტებშიც კი, რომლებიც სოფლის დახმარების პროგრამის ფარგლებში დამტკიცდა. ეს კიდევ ერთხელ მიუთითებს, რომ ხშირ შემთხვევაში, ხუთი ან ექვსი კაცის ინტერესში შედიოდა, რა უნდა გაკეთებულიყო სოფელში.
რაც შეეხება ჯანდაცვის რეფორმას, ცოტა შეშფოთება მართლა გამოიწვია დაანონსებულმა რეფორმამ, სინამდვილეში საუბარი აქ არის ორი მიმართულებით _ სელექციური კონტრაქტები კლინიკებთან, პროვაიდერებთან და მეორე _ საყოველთაო დაზღვევა. საყოველთაო ჯანდაცვა აქამდეც იყო დიფერენცირებული. ახლა ყვირილი, რომ დიფერენცირება შემოდის და ვის როგორ შეეხება, ჩემი აზრით, არის სპეკულაცია.
დაფინანსებას საყოველთაო დაზღვევის ფარგლებში მოჰყვა სუფთა ბიზნესზე ორიენტირებული სამედიცინო ინსტიტუტების ჩამოყალიბება, რომლებმაც, სამწუხაროდ, გახსნეს მხოლოდ ის სერვისები, საიდანაც მეტი მოგების მიღება შეუძლიათ, ამიტომ გადაწყდა სელექციური კონტრაქტირება, რაც ნიშნავს იმას, რომ სახელმწიფომ გაუფორმოს კონტრაქტი მხოლოდ იმ კლინიკებს, სადაც მთავარი ინტერესი პაციენტზე ზრუნვაა. სადაც ეს პრინციპი დარღვეულია, ბუნებრივია, ასეთ კლინიკებს სახელმწიფო კონტრაქტს არ გაუფორმებს.
აქ არ არის საუბარი იმაზე, რომ ეს კონტრაქტები მხოლოდ დიდ კლინიკებთან გაფორმდება და პატარა კლინიკები, სადაც შესაბამისი სერვისი აწყობილია, ბაზრიდან გაქრებიან. ვერ გადავდგამთ ნაბიჯს, რომ, მაგალითად, ოზურგეთში ჩავხსნათ კლინიკები და ადამიანები დარჩნენ სერვისის გარეშე", _ თქვა თალაკვაძემ.
