გურიაში იანვრის უხვთოვლიანობა, მოსახლეობის აზრით, განსაკუთრებით აისახა ნებისმიერი პროდუქტის ფასზე. შესაბამისად, მოქალაქეები უკმაყოფილებასაც ღიად გამოხატავენ.
სიგარეტზე ფასის მატებამ, მწეველების ნაწილი შინ მოყვანილი თუთუნის კლიენტებად აქცია.ოზურგეთის აგრარულ ბაზარში ათამდე ადამიანს გამოყოფილი აქვს საკუთარი დახლი და კლიენტებს თავაზიანად ემსახურებიან, თუმცა, ხშირად გაიგონებთ იმასაც, რომ ე. წ. რბილი, მაგარი თუ საშუალო სიძლიერის თუთუნის ყიდვის მსურველებს ისე ატყუებენ ერთი და იმავე თუთუნით, რომელიც ცალ-ცალკე დევს, ბევრი საერთოდ ვერ ხვდება.
ჩვენ დავინტერესდით, იმატა თუ არა მეთუთუნეებთან მოვაჭრე ახალგაზრდების რიცხვმა თამბაქოს ფასის მატების შემდეგ და დადასტურდა, რომ ეს ნამდვილად ასეა.
შუახევის რაიონის სოფელ ჩანჩხალოს მკვიდრი თემურ დუმბაძე ამბობს, რომ მყიდველი არასდროს მოუტყუებია და თავისი შრომით მოწეულ თუთუნს ყიდის:
_ თამბაქოს ხარისხიანი მოსავალი რომ მოიწიო, უმძიმესი შრომა სჭირდება. ჩაი რა მოსატანია _ უფრო მძიმე სამუშაოა. მარტიდან რომ დავიწყებთ ჩითილების გამოყვანას, ოქტომბრამდე უნდა გადაჰყვე ზედ. თუ არავინ მოწევს თუთუნს, ძალიან კარგია, მაგრამ არაა ასე _ ეწევა ხალხი. რამდენჯერ გაძვირდა ჩემს მეხსიერებაში და ვინც ეწეოდა, მაინც ეწევა. ესაა, ახლა თუთუნის მყიდველი ახალგაზრდების რიცხვმა იმატა. ჩვენ ძალიან არ გაგვიძვირებია, მაგრამ ფასი მოიმატებს, დარწმუნებული ვარ. აჭარაში პურის ფული რომ ჰქონდეს იქაურებს, თუთუნი ერთ-ერთი შემოსავლის წყაროა. ჯერ კიდევ არის ხალხში თუთუნის მარაგი _ ის მრავალი წლის მანძილზე ძლებს, თუ კარგად შეინახავ. აი, ის მარაგი რომ გათავდება, უფრო გაძვირდება. აბა, რა გითხრათ? ცუდია, რომ ახალგაზრდები ასე ეტანებიან, თუმცა, იმ სიგარეტზე უარესი მაინც არ მგონია, რომ იყოს. ვინ რა იცის, რა ხარისხისაა სიგარეტები? მაღალ ფასს მარტო თუ დაეჯერება, არ ვიცი. რაც ამას შრომა სჭირდება, კილოგრამი 50 ლარი კი არა 100 ლარი უნდა ღირდეს, _ გვეუბნება ბატონი თემური და გვიამბობს თუ რა შრომის ფასად უხდება თუთუნის 200-დან 300 კილოგრამამდე მოსავალი რომ მიიღოს წელიწადში.
ახლა რომ უფრო აქვს გასავალი და კლიენტმა იმატა, ძალაუნებურად უხარია, თუმცა, გვთხოვს, დავუჯეროთ, რომ გულწრფელად ენანება ახალგაზრდების ფილტვები თამბაქოს კვამლისთვის: _ ნებისყოფა უნდა გამოიჩინონ და მშობლებმაც თავიდანვე უნდა მოახდინონ შვილებზე გავლენაო, _ გვეუბნება ის.
დღეისთვის ოზურგეთში 20 გრამი თუთუნი 1 ლარი ღირს. არც ისე დიდი ხნის წინ ამ ფასად ორჯერ მეტს იყიდდი.
თუთუნის კიდევ ერთი გამყიდველი თემურ ძირკვაძეც ადასტურებს, რომ თუთუნის მყიდველთა შორის ახალგაზრდების რიცხვმა იმატა:
_ ახლა, რიგი არ დგას, მაგრამ სიგარეტის გაძვირების შემდეგ, ბევრი ყიდულობს, ვიდრე მანამდე. ადრე უფრო ასაკოვანი კაცები ყიდულობდნენ ან მათი ცოლები, _ იცინის ის და თავადაც თემურ დუმბაძის მსგავსად ამბობს, რომ კარგი იქნება, თუ ახალგაზრდები არც თუთუნს გაეკარებიან და სიგარეტსაც თავს დაანებებენ:
_ თუ კაცს ჭკუა გაქვს, არ უნდა გადაყარო მაგაში ფული, დრო და ჯანმრთელობა კი დაზოგო. თუმცა, ჩვენ გავასწორებთ ამ ქვეყანას? _ ამბობს ის.
რაც შეეხება მწვანილის ფასს, მას ქალბატონები კატასტროფულს უწოდებენ, რაზეც ფერმერი შოთა შაქარიშვილი, რომელიც თავისივე მოწეულ მწვანილეულს ყიდის, ამბობს, რომ გაზარმაცებული ხალხისგან საყვედურის მოსმენა არ უყვარს.
_ რა არის კატასტროფა, მიწის მოჩიჩქნა რომ ეზარებათ? მე გავყიდი უფრო მეტს, თუ არ მოიწევენ საკუთარ ეზოში მწვანილს, ჩემთვის უკეთესია, მაგრამ ოხრახუში რატომ არ უნდა გქონდეს ბოსტანში? მერე რა, რომ ზამთარია? პირველად მოვიდა თოვლი? წადი ახლა და დათვალე, სოფელში რამდენს არ აქვს. მე ჩემსას ვყიდი, გადამყიდველი კი არ ვარ! ეს მწვანილი კარგად უძლებს თოვლს, სამი მეტრი პოლიეთილენის პარკი ეყოფა, ზამთარში რომ გადახურო ორი კვადრატული ფართობი. ღიაშიც ვერ მოყინავს, უბრალოდ, დაჩიავდება, _ ამბობს ის და ხუმრობით ოხრახუშის კონას თოვლში არჭობს, _ ასე უნდა გქონდეს ზამთარშიც და ბაზარ-ბაზარ არ იწუწუნებ მერე, კილოგრამი 20 ლარი რატომ ღირსო.
შაქარიშვილი ხელისუფლებას საყვედურობს, სადაც დავჯექი, წამომაგდეს, არ მაყენებენო.
კითხვაზე, რატომ არ დგება სპეციალურ დახლთან, სადაც დანარჩენი გამყიდველები დგანან, გვპასუხობს: "მე გადამყიდველი არ გეგონოთ _ მშრომელი კაცი ვარ და ჩემი აზრები მაქვს. ჭკუა რომ ჰქონდეთ, ერთ საბავშვო ბაღს იაფი მწვანილეულით მოვამარაგებდი. ჩემი მხრიდან ეს იქნებოდა ხელშეწყობა. მაგათ კი ხელი იმით უნდა შემიწყონ, რომ გადამყიდველების გვერდით არ დამსვან. წადით და ნახეთ, რა ფასებში ყიდულობენ ახლა საბავშვო ბაღებისთვის მწვანილს. მშრომელი გლეხისთვის ახლა არავის სცალია. გადამყიდველები კი ქორებივით ბრდღვინავენ და კარგ ადგილზე ვინ გაგაჩერებს?!"
შოთა შაქარიშვილს თავისი ხედვა აქვს და გვთხოვს, საკუთარ კარმიდამოში, თავისივე სათბურში ვეწვიოთ, სადაც ამ დროისთვის უკვე, მიწაში ჩაყრილი 100 კგ. თესლისგან მწვანე ხახვის მოსავალს ელოდება. თუმცა, რეალიზაცია რომ მოახდინოს, ნახევრის ჩაბარება მაინც მოუწევს, რადგან, მისივე აზრით, ძირითადად, გადამყიდველთა ბაზარია და არა მშრომელ ფერმერთა.
რაც შეეხება საკვები პროდუქტების ფასს, რაც ამ პერიოდში განსაკუთრებით აღელვებს ხალხს, თითქმის არ მოუმატებია და ორი თვის წინანდელ ნიშნულზეა _ ერთი კილოგრამი ყველი 7 ლარი ღირს, ხორცი _ 11-12 ლარი; ერთ კილოგრამი სიმინდის ფქვილს ერთ ლარსა და 20 თეთრს აფასებენ; ცოცხალი შინაური ფრინველების თუ ცხოველების ფასიც ორი-სამი თვის წინანდელია _ ქათამი 16-18 ლარი ღირს, წყვილი ციცარი _50 ლარი, ინდაური _ 30-40 ლარი; შედარებით გაზრდილია გოჭის ფასი _ ცოცხალი წონით, ერთი კილოგრამი 9-10 ლარი ღირს. როგორც ამბობენ, შესაძლოა, გოჭის ფასი უფრო გაიზარდოს გაზაფხულის მოახლოებასთან ერთად.
_ გასულ წელს ისევ გაჩნდა ჭირი და სადღაა ძლივს მომრავლებული ღორები?! მყავს გოჭები და მგონი, აშენებას ვფიქრობ, რა ვქნა, ასე ვწვალობ, _ გვეუბნება ხათუნა ლომჯარია, რომელიც აგრარულ ბაზარში ხშირად ვაჭრობს საკუთარი შრომით მოწეული ხილ-ბოსტნეულით და ოჯახში გამოზრდილი შინაური ფრინველ-ცხოველით.
მარინა ღლონტი, რომელიც ბაზარში ცოცხებით და სხვა საოჯახო ნივთებით ვაჭრობს, გვეუბნება, რომ დიდთოვლობის გამო თავისი საქონლის ფასი არ გაუზრდია:
_ ჩვენ აქ მუდმივად ვყიდით რაღაცეებს. პურის ფულს ვშოულობთ, მეტს _ არა, მაგრამ არც ერთ დიდთოვლობაზე არ გვიკადრია, ხალხის გასაჭირით გვესარგებლა და ფასი აგვეწია საქონლისთვის. აგერ, მეგობარი დგას _ ამას წინათ ტაქსისტმა უთხრა, ლიხაურში 15 ლარად წაგიყვანო. როცა იქ ტაქსით ასვლა 5 ლარი ღირს. ასე რატომ უნდა მოიქცე ადამიანი? ის თოვლი მარტო შენ გაწუხებს და სხვას არა? ამინდმა თუ არ დაგვინდო, ჩვენ უნდა შეგვეძლოს ერთმანეთის დანდობა! _ გვეუბნება ის.
