13 ივლისს, ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ გამოსცა დადგენილება ”თავისუფლების აღკვეთის დაწესებულებაში ხმის მიცემის უფლების მქონე პატიმრების ინფორმირების პირობებისა და წესის განსაზღვრის შესახებ”, რომელიც ზოგადად აღწერს ციხეებში წინასაარჩევნო კამპანიის ჩატარების პროცედურას. დადგენილება სასჯელაღსრულების დაწესებულებას ავალდებულებს საარჩევნო ხმის უფლების მქონე ყველა პატიმარი უზრუნველყოს საინფორმაციო ბუკლეტით და ფლაიერით, საიდანაც პატიმარი იგებს, რომ კენჭისყრა ფარულია და სწავლობს ბიულეტენის შევსების წესს.
გარდა ამისა, კენჭისყრამდე 8 დღით ადრე, ციხის ადმინისტრაცია ვალდებულია, გამოყოს სპეციალური ადგილი სადაც განთავსდება სტენდი საარჩევნო სუბიექტების სარეკლამო ბულეტებისა და პლაკატებისათვის. ამასთან, ადგილები უნდა იყოს გამოყოფილი იმდაგვარად, რომ ყველა საარჩევნო სუბიექტს ჰქონდეს თანაბარი პირობები. კერძოდ – არჩევნებში დამოუკიდებლად მონაწილე თითოეული პარტიისა და საარჩევნო ბლოკისათვის უნდა გამოიყოს ადგილები თითო ცალი A3 და A4 ზომის ფორმატის სააგატაციო მასალის განსათავსებლად, ხოლო თითოეული მაჟორიტარი კანდიდატისათვის – ერთი ცალი A3 ზომის ფორმატის სააგიტაციო მასალის განსათავსებლად, ასევე გამოყოფილი ადგილები უნდა უზრუნველყოფდეს ინფორმაციის ხელმისაწვდომობას საარჩევნო უფლების მქონე ყველა პატიმრისთვის.
პარტიების მიერ გადაცემული ბუკლეტების/ფლაერების/ბეჭდვითი სააგიტაციო მასალების ციხეში განთავსებაზე პასუხისმგებლობა ეკისრება შესაბამის საუბნო საარჩევნო კომისიას.ხოლო სპეციალური ადგილის გამოყოფა ციხის ადმინისტრაციის პირდაპირი ვალდებულებაა.
ციხეების ადმინისტრაციების მიერ ამ განკარგულების შესრულებას სპეციალურად შექმნილი მონიტორინგის ჯგუფი გააკონტროლებს.ციხის ხელმძღვანელობა ვალდებულია მათ მიერ დაქვემდებარებულ დაწესებულებაში დაუშვას საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარეები/წევრები და მონიტორინგის ჯგუფის წევრები.
მონიტორინგის ჯგუფის შემადგენლობას და მისი უფლებამოსილებას ცესკოს თავმჯდომარე განსაზღვრავს.
სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტრო ირწმუნება რომ 1 ოქტომბრის არჩევნები ისევე გამჭვირველედ ჩატარდება ციხეებში, როგორც ციხის გარეთ:
” სამინისტრო განმარტავს, რომ ისევე როგორც საქართველოს ნებისმიერ საარჩევნო ოლქსა თუ უბანში, ასევე სასჯელაღსრულების სისტემაში გახსნილ საარჩევნო უბნებში, ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნები ჩატარდება გამჭირვალედ, სამართლიანად და მოქმედი საარჩევნო ნორმების დაცვით.
ამ მიმართულებით სამინისტრო საქართველოს ცენტრალურ საარჩევნო კომისიასთან და საარჩევნო პროცესში ჩართულ საერთაშორისო და ადგილობრივ ორგანიზაციებთან ერთად ინტენსიურად მუშაობს პატიმრობისა და თავისუფლების აღკვეთის დაწესებულებებში საარჩევნო პროცესის სრულყოფილად ორგანიზების მიზნით,”-ნათქვამია სამინისტროს სპეციალურ განცხადებაში.
ციხე-კოლონიების ყოფილი ხელმძღვანელი ვალერიან ტაბაღუა კარგად იცნობს სასჯელაღსრულების სტრუქტურას. ის „გურია ნიუსთან“ საუბარში აცხადებს, რომ ციხეში ობიექტური არჩევნების ჩატარება ურთულესი მიზანია, რომლის მიღწევას გამოცდილი დამკვირვებლები და ბიულეტენების უმკაცრესი კონტროლი სჭირდება. რაც შეეხება წინასაარჩვენო კამპანიას, ტაბაღუას ციხის პირობებში ამის განხორციელების შესაძლებლობა ვერ წარმოუდგენია.
„ციხეში წინასაარჩევნო კამპანიის ჩატარება ხათუნა კალმახელიძეს როგორ წარმოუდგენია, არ ვიცი, მე ვიცი ის, რომ პატიმრებს იქ არც ტელევიზორი აქვთ , არც პრესა, საიდანაც ინფორმაციას მიიღებდნენ საარჩევნო კანდიდატების ან პარტიების შესახებ. თუ ციხის ადმინისტრაცია აპირებს რომ დაწესებულებაში თვითონ კანდიდატები შეიყვანოს, ეს შეუძლებელია, რადგან კანდიდატი ყველა საკანს ვერ დაივლის. თუ საუბარია პლაკატების სტენდის მოწყობაზე , არც ეს მიმაჩნია შესაძლებლად. სად უნდა გამოაკრან ეს პლაკატები? სასეირნო ადგილას ?კორიდორში, სადაც პატიმარი ან გამომძიებელთან ან ადვოკატთან შესახვედრად გაყავთ? ამ დროს ვის აქვს იმის განწყობა, რომ საარჩევნო პროგრამები იკითხოს? სასეირნოდ გაყვანის დროს, პატიმარს კორიდორში შეჩერების უფლება არ აქვს. შესაბამისად, ის ვერ შეძლებს ვერც კანდიდატების გაცნობას და მით უმეტეს, ვერც მათ საარჩევნო პროგრამას წაიკითხავს. ერთადერთი რჩება ეზო, სადაც პატიმრებს ასეირნებენ, ალბათ ეზოში აპირებენ სტენდის ჩამოკიდებას,”-აცხადებს ტაბაღუა „გურია ნიუსთან“ საუბარში.
„გურია ნიუსმა“ ცენტრალური საარჩევნო კომისიის სპიკერ ეკატერინე აზარაშვილთან სცადა ციხეებში საარჩევნო პროცედურის დეტალების დაზუსტება.
_ ციხის ყოფილი უფროსებს და ადვოკატებს ციხეებში წინასაარჩევნო კამპანიის ჩატარება ძნელად წარმოუდგენიათ. ერთია რომ ციხის რომელიმე კედელზე ფორმალურად დაკიდებენ სტენდს, მაგრამ მეორეა, რამდენად იქნება მასზე განთავსებული ინფორმაცია პატიმრებისათვის ხელმისაწვდომი?
_ ერთადერთი, რაც შემიძლია გითხრათ ამასთან დაკავშირებით, არის ის, რომ ჩვენ გვქონდა საერთაშორისო ორგანიზაცია IRI-სთან და პოლიტიკურ პარტიებთან პერმანენტული შეხვედრები და ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი საკითხი სწორედ პატიმრების ინფორმირების წესისა და პირობების დადგენა იყო. ცესკომ მათთან ერთად გაიარა ეს წესები და პირობები, პოლიტიკური პარტიების წარმომადგენლებმა გამოთქვეს საკუთარი აზრი, ცესკოს წარუდგინეს მათ მიერ შემუშავებული ვარიანტი. ჩვენ ასევე გვყავდა სასჯელაღსრულების დეპარტამენტის, პრობაციისა და სასჯელაღსრულების სამინისტროს წარმომადგენლები და მათ განაცხადეს, რომ ისინი იზრუნებენ სააგიტაციო მასალებისთვის სპეციალური ადგილის გამოყოფაზე. თუ დაიდგმება სტენდი, მაშინ ამ სტენდზე თანაბარი ადგილი ექნება ყველა პოლიტიკურ სუბიექტს.
მე ნამდვილად შემიძლია გითხრათ, რომ ამ დოკუმენტის მიღებისას, პოლიტიკური პარტიების მხრიდან არანაირი შენიშვნა არ გამოთქმულა, იმიტომ რომ, ერთად შევიმუშავეთ ეს პროცედურა და წესები.
_ დაიშვებიან თუ არა დამკვირვებლები სასჯელაღსრულების დაწესებულებებში კენჭისყრის დღეს?
_ დამკვირვებლებს საშუალება ექნებათ, დააკვირდნენ არჩევნების მიმდინარეობას საპატიმროებში და სასჯელაღსრულების დაწესებულების ტერიტორიაზე შექმნილ საარჩევნო უბნებზე და გამოიყენონ კანონით მინიჭებული ყველა უფლება.
_ ვის აქვს არჩევნებში მონაწილეობის უფლება? გაქვთ თუ არა ზუსტი მონაცემი საარჩევნო ხმის უფლების მქონე პატიმრების შესახებ?
_ საარჩევნო ხმის უფლების მქონე პირად ითვლებიან ის პატიმრები, რომელთაც ჩადენილი აქვთ ნაკლებად მძიმე დანაშაული და ასევე ის პატიმრები, რომელთა მიმართაც სასამართლოს მიერ გამამტყუნებელი განაჩენი კენჭისყრის დღისთვის არ არის დამდგარი.ზუსტი რაოდენობა გვეცოდინება 25 სექტემბერს, როდესაც შესაბამისი სასჯელაღსრულების დაწესებულების ხელმძღვანელები საოლქო კომისიებს მიაწვდიან იმ პირთა სიას, რომლებიც კენჭისყრის დღეს იმყოფებიან პატიმრობაში.
მიუხედავად იმისა, რომ თავისუფლების აღკვეთის ადგილებში წინასაარჩევნო პროცესს და უშუალოდ კენჭისყრის დღეს მონიტორინგის ჯგუფი დააკვირდება, საზოგადოებას უჭირს დაიჯეროს, რომ სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტრო რომელიც არასდროს გამოირჩეოდა გამჭვირვალობით, ციხეებში გამჭვირვალე არჩვენების ჩატარებას უზრუნველყოფს.
