_ ციხეში მოვიდოდა სპეცრაზმი, გაგვაშიშვლებდნენ და “ჩაჯექი-ადექის” გვაკეთებინებდნენ. არ გაიხდიდი და გადაგამტვრევდნენ ზურგზე ხელკეტებს.
ყოფილი პოლიტპატიმარი, “გურია ნიუსთან“ იმ დეტალებზე საუბრობს, რაც 5 წლის განმავლობაში გადახდა.
ფრიდონ დევრიშაძე: _ ვიყავი “აღორძინების კავშირის” ქობულეთის პირველადი ორგანიზაციის თავმჯდომარე, ექვსი წლის მანძილზე ვმუშაობდი ქობულეთის მეფრინველეობის მეურნეობის დირექტორად. პარალელურად პარტია “აღორძინების კავშირსაც” ვხელმძღვანელობდი ქობულეთში. 2003 წელს, როცა ხელისუფლება შეიცვალა და წავიდა ასლან აბაშიძე, ამის შემდეგ დაიწყო ჩემი დევნა.
_ რა მიზეზით დაიწყო თქვენი დევნა?
_ მაშინ ქობულეთის გამგებელი იყო ტარიელ ხალვაში, რომელთანაც სიახლოვე მქონდა. ის, რომ ვიყავი დირექტორი და ასევე პარტიის ხელმძღვანელი, დაგვაბრალეს, რომ თითქოს, მივითვისეთ ძალიან დიდი რაოდენობის თანხები. ასევე, როცა დაკეტილი იყო ქაქუთის ხიდი და ააფეთქეს, თითქოს, მე ვხელმძღვანელობდი ხალხს, რომელმაც ეს გააკეთა, ჩვენ კი გავცემდით ფულს, რომ ხალხი მოსულიყო. თითქოს, ჩემთან ინახებოდა იარაღის არსენალი, – მოკლედ პრეზიდენტის ადმინისტრაცია, აჭარის ახალი მთავრობა, უშიშროება, პროკურატურა, კონტროლის პალატა, საგადასახადო, _ ყველა ჩამიჯდა წარმოებაში.
ჩაატარეს ჩხრეკა, მაგრამ ვერანაირი მიზეზი რომ ვერ მინახეს დასაჭერად, გამათავისუფლეს სამსახურიდან, თუმცა, არ მომეშვნენ, დევნა გრძელდებოდა.
ყოველ მეორე დღეს მიბარებდნენ ბათუმის უშიშროებაში, იყო ზეწოლა ყველანაირი გზით, აინტერესებდათ პარტიული ამბები, ამავე დროს სხვა პარტიის საქმიანობაც. როცა ჩემგან მუდამ უარს იღებდნენ, ძალიან დიდი ხნის განმავლობაში, ხდებოდა ჩემი დაბარება ბათუმის უშიშროებაში. მე მათთვის არანაირი ინფორმაცია არ მიმიწოდებია, ერთ მშვენიერ დღეს, ჩემი ძალიან ახლობელი მირეკავს და მეუბნება, სტუმრები მყავს ბათუმში, სასტუმრო “თანამგზავრში” და ჩვენთან ერთად უნდა იყო, გელოდებიო. ეს კაცი ისეთი ახლობელი იყო ჩემი, რომ ყველაფერში ვენდობოდი,,,
როცა სასტუმროში შევედი, სულ სამი პიროვნება ვიყავით, ვიკითხე, სად არიან სტუმრები-მეთქი და მოვლენო, მიპასუხეს. ორი წუთიც კი არ იყო გასული, რომ პირდაპირ შემოვიდა სპეცრაზმი. ეს მოხდა 2007 წელს, შემოცვივდნენ, დამაგდეს იატაკზე, გაუშვეს, ვინც ჩემთან ერთად იყო და დამიწყო უშიშროებამ ზეწოლა, თუ არ გვიპასუხებ, რასაც შეგეკითხებით, იცოდე, გაგაფუჭებთ და წახვალ ძალიან დიდ “სროკზეო,” გამოგვყევი საქმეებზეო.
_ კონკრეტულად რა საქმეები აინტერესებდათ?
_ აინტერესებდათ, ასლან აბაშიძის დროინდელი საქმიანობები და პარტიის შიდა ამბები. მე არ წავედი ამ დათმობაზე, მიწაზე ვეგდე 3 საათის განმავლობაში და საშინელი წნეხისა და ზეწოლის ქვეშ ვიყავი. მერე მითხრეს, ვიცით, რომ თურქეთში ჩალიჩობ და ნარკოტიკებზე ზიხარო. გადავირიე, სიგარეტს არ ვეწევი, რის ნარკოტიკი-მეთქი. ახლა გაჩვენებთ, აქ ხომ მოიტანე დღეს, რომ მოხვედიო და გამოაღეს უჯრა, საიდანაც ამოიღეს დიდი რაოდენობის ნარკოტიკი. გაშალეს მაგიდაზე, აწონეს, გამოვიდა კილო და 800 გრამი. მეუბნებიან, მოვიყვანთ ტელევიზიას და დაგიჭერთო, იცოდე, გვითხარიო. ითანამშრომლე ჩვენთან, თორემ ეს ნარკოტიკები იქნება შენიო. შემოიყვანეს ტელევიზია, გადამიღეს და გადამაგზავნეს ბათუმის უშიშროებაში, ჩამაგდეს დილეგში, სადაც ორი ღამე გავატარე… მოკლედ, დამაპატიმრა ბათუმის უშიშროებამ. მეორე დღეს მნახეს და კიდევ იფიქრეს, შეშინებული იქნებაო და ახლა კი დაფქვავს ყველაფერსო. გაპატიებთ ამ ერთს, არ გადაგცემთ სასამართლოს თუ ერთ რამეს გაგვიკეთებთო და მომთხოვეს თურქი ბიზნესმენის მოყვანა.
_ ვინ იყო ეს ბიზნესმენი?
_ მას აჭარაში ჰქონდა ბიზნესი. თუ იმას მოიყვან, გაგიშვებთო. იმ ბიზნესმენმაც ძალიან ბევრი რაღაცა იცოდა აბაშიძესთან დაკავშირებით. არ მოვიყვანე, თორემ მე რომ მისთვის დამერეკა, ის ჩემთან გაჩნდებოდა, მაგრამ არ გავწირე.
მეორე დღეს გამასამართლეს, მომცეს ორთვიანი პატიმრობა, ამიყვანეს ბათუმის ციხეზე, ეს იყო 2007 წელს. იქაც არ დამაყენა უშიშროებამ, მომაკითხეს ციხეზე, შემიყვანეს სპეციალურ ოთახში, სადაც მიკეთებდნენ ზეწოლას, მავიწროებდნენ, დამცინოდნენ, მაშინებდნენ. უშიშროების მხრიდან ცემა არ იყო, ისინი გვაშინებდნენ ოჯახის წევრებზე ზეწოლით.
_ წამების ფაქტებს თუ ჰქონდა ადგილი?
_ შემოვიდოდა სპეცრაზმი, გამიყვანდა ცალკე და მიყვიროდა, შენ ხარ ის, კილო რვაასი რომ გქონდა ნარკოტიკიო? 50 კაცის თვალწინ მცემეს უმოწყალოდ. მერე შემაგდეს სპეციალურ კარანტინში. ვიყავით 90 კაცი 30 კვადრატულ მეტრ ფართში, სადაც იყო 10 კაცის საწოლი. წარმოგიდგენიათ? რიგ-რიგობით ვწვებოდით, ალბათ, 2 საათი გვიწევდა დღე-ღამეში ძილი. ასე გაგრძელდა 6 თვის განმავლობაში. ფეხზე დამდგარი საჭმელსაც ვერ ვჭამდი, შიგნით იყო აუტანელი სიცხე, წყალი მოდიოდა ორ დღეში ერთხელ, ერთი საათით, ტუალეტში ვერ შეხვიდოდი, რიგები იდგა, შეიძლება, ორი დღე ისე გასულიყო, რომ ვერ შესულიყავი…
დაინიშნა სასამართლო და მოსამართლემ გამომიტანა 20 წლიანი განაჩენი. პროკურორმა მოითხოვა უვადო პატიმრობა, მაშინ პროკურორი იყო როინ შავაძე. ვუთხარი, ბატონო როინ, ხომ იცით რომ ყველანაირად სუფთა ვარ, ახალგაზრდა ბიჭი ვარ და ნუ დამღუპავ-მეთქი. მაშინ ვიყავი 32 წლის, – მაგრამ არაფერი. მომისაჯეს 20 წელი და ის მოსამართლე გაათავისუფლეს იმის გამო, რატომ მიეცი 20 წელი და არა – სამუდამოო. გავასაჩივრე ქუთაისში და იქ გამომიტანეს სამუდამო პატიმრობა.
_მერე თუ გთავაზობდნენ თანამშრომლობას?
_შემდეგ იყო შემოთავაზებები, რომ შეწყალება დაწეროსო, მაგრამ მე არ მქონდა არანაირი დანაშაული და ეს არ გამიკეთებია. ამის შემდეგ წამიყვანეს რუსთავის მე-6 საპყრობილეში, სადაც 5 წელი ვიჯექი და იყო უმძიმესი პირობები. მიღებისთანავე გვცემეს.
_ ვინ გცემდათ, შეგიძლიათ დასახელება?
_ იქ იყო ციხის უფროსის მოადგილე ჯონი ივანაშვილი და რეჟიმის უფროსი ლაშა კაპანაძე, რომლებიც არაადამიანურად აწამებდნენ პატიმრებს. მე მაფურთხებდნენ, ყოველდღე მიძახდნენ, აბა, ჰე, შენი “ბაბუ” და შენი წამალიო. ყოველდღე მცემდნენ. ის კადრები, რაც გავიდა ტელეეთერით, ამ ციხეში ნამდვილად ხდებოდა. ლაშა კაპანაძე და ჯონი ივანაშვილი აწარმოებდნენ პატიმრების წამებას. თვალებში ვერ შეხედავდი, ტელევიზორს ვერ აუწევდი, წამალს არ მოგცემდნენ, საშინელება იყო. იმდენ პატიმარს შეულახეს ჯანმრთელობა, ზოგი შემოაკვდათ, ისეთი წამების და ცემის ხმები გვესმოდა, არ ვიცი, რა. სტრასბურგში ვერ გაასაჩივრებდი, მაშინვე მოგკლავდნენ, რომ შემოვარდებოდა სპრეცრაზმი, ვისაც სტარსბურგში ჰქონდა გასაჩივრებული, გაიყვანდნენ და კლავდნენ წამებით და სტრასბურგის ბოზებს ეძახდნენ. არაერთი ახალგაზრდა ბიჭი დაიღუპა ასე ცემაში, ჩვენს თვალწინ, დაინვალიდდა.
ჩემზე რომ პოლიტპატიმრის სტატუსის მინიჭებაზე დაიწყო საუბარი, შემიცვალა ივანაშვილმა კამერა და შემაგდო უვადო მკვლელებში, ყველაზე საშინელ ხალხთან, შეიძლება ითქვას, რომ სისხლისმსმელებთან.
როგორც კი შეიცვალა ხელისუფლება, მაშინვე შეიცვალა ციხეში ყველანაირი პირობებიც. თუ გინდა მარტო ყოფილიყავი და გინდა ახლობლებთან ერთად, აღარ გავიწროებდნენ.
გამომიშვეს 13 იანვარს, 190 პატიმარი გამოგვიშვეს მაშინ, რუსთავის მე- 6 საპყრობილიდან კი – 10.
