“ჩემს მიერ დასმულ კითხვებზე, დამაკმაყოფილებელი პასუხები მივიღე. მჯერა, რომ ჯანდაცვის რეფორმა ისე განხორციელდება, როგორც საზოგადოებას დავპირდით.” _ განაცხადა კობა დავითაშვილმა.
მართალია, ამ შეხვედრის შემდეგ ყველაფერი კომუნიკაციის სიმწირეს დაბრალდა, მაგრამ სადაზღვევო კომპანიებთან დაკავშირებული პრობლემები, რომელზეც კობა დავითაშვილი საუბრობდა, ძალიან ახლოს დგას რეალობასთან.
“რაშიც ვეთანხმები ბატონ კობას და ძალიან ღრმად ვეთანხმები, ისაა, რომ რიგ შემთხვევებში, სადაზღვევო კომპანიები არ აღმოჩნდნენ მზად, ეტარებინათ ის მძიმე ტვირთი, რაც არის სოციალური დაზღვევა. ამაში ბატონ კობას ვეთანხმები.
სახელმწიფომ სწორედ ამიტომ შეცვალა რეჟიმი კერძო სადაზღვევო კომპანიების დაზღვევიდან საყოველთაო ჯანდაცვით. მაგრამ არ ვეთანხმები იმაში, როდესაც ცალსახად ამბობს, რომ ეს ხელშეკრულება ერთი წლით გაგრძელდა და არ აგრძელებს შემდეგ ამ თემას ისე, როგორც მთლიანობაშია.
როგორც ბატონმა კობამ ისაუბრა, საყოველთაო ჯანდაცვის საქართველოს ყველა მოქალაქეზე გავრცელების რამდენიმე ვადა არსებობდა, ერთ-ერთი, როგორც თვითონ თქვა, იყო 1 სექტემბერი.
218-ე დადგენილების ცვლილება არანაირად არ ზღუდავს, რომ ეს ვადა იყოს პირველი სექტემბერი ან ნებისმიერი სხვა თარიღი. ვინაიდან ეს თარიღი დადგენილი არ იყო, ამიტომ უწყებათაშორისმა კომისიამ მიიღო თავისი თავის არაშემზღუდავი პირობა, გააგრძელა ერთი წლით და ჩანაწერი “სამწლიანი” შეიცვალა “ოთხწლიანად” , მაგრამ იმავე დადგენილების მე-13 მუხლში გაჩნდა ახალი ჩანაწერი _ “პროგრამის შეწყვეტა”, სადაც წერია, რომ პროგრამა ნებისმიერ დროს შეიძლება შეწყდეს, უბრალოდ ამის შესახებ სამი თვით ადრე უნდა ეცნობოს სადაზღვევო კომპანიებს. ეს არ უთქვამს ბატონ კობას,” _ განაცხადა “გურია ნიუსთან” ჯანდაცვის მინისტრის მრჩეველმა სადაზღვევო საკითხებში ლაშა ნიკოლაძემ.
_ ბატონო ლაშა, თავად ჯანდაცვის მინისტრსაც საკმაოდ ბევრი კითხვა ჰქონდა სადაზღვევო კომპანიებთან დაკავშირებით, რაც არაერთხელ დაუსვამს ჩვენთან ინტერვიუში. მაგალითად, იგივე სოფლის ექიმის პროქტზე, სასწრაფო სამედიცინო დახმარებაზე…
_ დაგეთანხმებით, ძალიან ბევრი კითხვაა ზოგადად კერძო კომპანიების მიერ განხორციელებული სოციალური დაზღვევის მიმართ. ასეთ და კიდევ არაერთ პრობლემათა გამო, ეს დასრულდება და გადმოვა სახელმწიფო მმართველობის ქვეშ.
თვითონ სადაზღვევო კომპანიებისთვისაც გაუგებარია, რატომ იხდიან ისინი თავისი ჯიბიდან ნახევარს _ სოფლის ექიმისას და ნახევარს _ სასწრაფოსას, რომელიც ემსახურება როგორც დაზღვეულს, ასევე ნებისმიერ სხვა ადამიანს.
ბევრი გაურკვევლობაა, მაგრამ უწყებათაშორისი კომისიის მუშაობა და შემდეგ მთავრობის დადგენილება ემსახურებოდა იმას, რომ სტატუსი შენარჩუნებულიყო რაც შეიძლება ნაკლები მერყეობით, თავისუფლება ჰქონოდა სახელმწიფოს იმ ვადის განსაზღვრაზე, რომელსაც ჩაჭრის და დაამთავრებს სოციალურ დაზღვევების კერძო კომპანიებით განხორციელებას. სახელმწიფო ცდილობს, ცივილურად გადაალაგოს სისტემა ერთი მიმართულებიდან მეორე მხარეს.
_ კობა დავითაშვილმაც თქვა, რომ კერძო სადაზღვევო კომპანიებს სერვისის სერიოზული პრობლემა აქვთ და სწორედ ამიტომ არ შეიძლება ისევ მათ ანდოთ ეს საქმე.
_ ისევ ბატონი კობა დავითაშვილის გამონათქვამს მივუბრუნდები. მე მას ვეთანხმები იმაში, რომ სადაზღვევო კომპანიების სერვისი ხშირ შემთხვევაში არ არის ისეთი, როგორიც უნდა იყოს, თუნდაც კლინიკების წინაშე დაგროვილი დავალიანებების პრობლემაც საკმაოდ მძიმეა. ამ პრობლემათა ერთობლიობაა მიზეზი იმისა, რომ სახელმწიფომ თქვა, წამოვიღებ ამ პროექტს და მე მივხედავო.
მეორეს მხრივ, 6 წელი ნაშენები სისტემის ერთ თვეში უკან წამოღება, საკმაოდ რთულია და ბევრ გასათვალისწინებელ ფაქტორს უკავშირდება.
ასევე, ბატონმა კობამ ტელევიზიით გააჟღერა, რომ სადაზღვევო კომპანიებს თითქოს 57% მოგება აქვთ სოციალური დაზღვევიდან.
ჯანდაცვის სამინისტრო არ გახლავთ პირდაპირი ზედამხედველი სადაზღვევო კომპანიებისა. მე თუ მინდა ოფიციალური ინფორმაცია, უნდა მოვიპოვო ეროვნული ბანკიდან, რომელიც 15 აპრილამდე იყო სადაზღვევო კომპანიების ზედამხედველი. ახლა მიმდინარეობს სადაზღვევო ზედამხედველის დამოუკიდებელ სტრუქტურად ფორმირება, ამიტომ ის ციფრები, რომელიც ჯანდაცვის სამინისტრომ მოიპოვა, დიდი ალბათობით ზუსტია, მაგრამ არ არის მარეგულირებლის “ბეჭდით დამტკიცებული”.
_ დიდი სხვაობაა თქვენს ხელთ არსებულ ციფრებსა და ბატონი დავითაშვილის მიერ მოყვანილ მონაცემებს შორის?
_ ეს ციფრები სულ სხვა რამეს გვეუბნება. მაგალითად, 3 სადაზღვევო კომპანიას წმინდა საოპერაციო ზარალიანობა 100%-ზე მაღალი აქვს. თანაც ამ ხარჯებში არ არის გათვალისწინებული მომსახურების ხარჯები, არც სოფლის ექიმი და არც სასწრაფო. ანუ, არცერთ შემთხვევაში 57%-იან მოგებაზე ლაპარაკი არ შეიძლება. 7 კომპანიიდან 3 კომპანია წმინდად ზარალიანია და დანარჩენებიც საკმაოდ ახლოს არიან ზარალთან.
_ და, ამ შემთხვევაში მათი ინტერესი რაში მდგომარეობს? იმაში, რომ წაგებაზე იყვნენ?
_ არანაირი ინტერესი არ არსებობს. ჩვენ არ გვაქვს კონკრეტული კომპანიების დასახელების უფლება, მაგრამ რამდენიმემ მოგვმართა წერილით, რათა გავიხილოთ მათი პროცესიდან გასვლის გზები, რადგან მათ აღარ აქვთ გაგრძელების რესურსები. ჩვენ ვცდილობთ, რომ თითოეული კომპანიისთვის და სახელმწიფოსთვის ვიპოვოთ ოპტიმალური გამოსავალი. თქვენც იცით და პრემიერმაც დაადასტურა, რომ სახელმწიფოს მიზანი არ არის კერძო კომპანიების გაკოტრება. თუმცა ამას საფუძვლიანი ანალიზი ჭირდება და ასეც იგეგმება უახლოეს მომავალში.
შემიძლია გითხრათ კიდევ ერთი ძალიან საინტერესო ციფრი, რომელიც სრული სურათის შესაქმნელად მნიშვნელოვანია. სამი წლის განმავლობაში, ანუ ეს 218-ე დადგენილება ძალაში 2010 წელს შევიდა, და ჯამში, 1 მარტის მდგომარეობით, სადაზღვევო კომპანიებს სულ მიღებული აქვთ 458 მილიონი ლარი. ჯანმრთელობის დასაფინანსებლად მათ მიმართული აქვთ (გადახდილი ან მომავალში გადასახდელი) 408 მილიონი ლარი. ეს არის მხოლოდ წმინდა საოპერაციო შედეგი. უხეშად თუ დავთვლით სხვაობას, ეს არის 50 მილიონი ლარი. აქ არაა გათვალისწინებული ადმინისტრაციული და სხვა დანახარჯები რომელიც სამი წლის განმავლობაში 7 კომპანიამ გაწია. შესაბამისად 57 % მომგებიანობაზე საუბარი გადაჭარბებულია.
_ რაც შეეხება მათთვის დაკისრებულ ვალდებულებებს საავადმყოფოების მშენებლობაზე, ამაში რა თანხა იქნა გამოყოფილი?
_ ეგ არის ყველაზე მნიშვნელოვანი, რაც მინდა გითხრათ. ეგ ვალდებულება გახლავთ 51 საავადმყოფო უკვე აშენებული, რომლის საერთო ღირებულება გახლავთ 204 მილიონი ლარი. რაც კიდევ ასაშენებელი აქვთ, 12 საავადმყოფო, რომელიც სექტემბერში უნდა დასრულდეს, მათი სავარაუდო ღირებულება გახლავთ 16 მილიონი ლარი, რაც სადაზღვევოებმა დამატებით კიდევ უნდა განახორციელონ.
აქ, რა მოგებაზე შეიძლება იყოს ლაპარაკი, ალბათ თქვენც ხვდებით. ასე, რომ სუპერმოგებაზე კი არა, ძალიან მძიმე კრიზისულ მდგომარეობაში არიან სადაზღვევო კომპანიები.
_ ეს არ ეხება ალდაგს და მის შვილობილ “ჩემი ოჯახის კლინიკას”…
_ ყველაზე კარგი სტატისტიკა ნამდვილად აქვს “ალდაგს”, ამის შესაძლო მიზეზებს შორისაა ყველაზე კარგი რეგიონები. ბათუმი და ქუთაისი კარგი შემკრებია პაციენტების. თუმცა ალდაგს აქვს განხორციელებული ყველაზე დიდი ინვესტიცია, რომელსაც ჭირდება უკუგება. ალდაგის რენტაბელობა ყველაზე მაღალია, მაგრამ ამ ინვესტიციების უკუგება მარტივი საქმე არ არის და კარგ მენეჯმენტთან ერთად დიდ დროსაც საჭიროებს.
_ არაერთგზის დაგვიწერია ამ თემაზე და შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ამის უკუგება ხდება მედპერსონალის უაღრესად დაბალი ხელფასების ხარჯზე _ ექიმები 30, 40 ლარიანი ხელფასებით… და არა მხოლოდ ექიმები, სხვა სამედიცინო პერსონალიც.
_ აქ უკვე საუბარია შრომის ნორმების დაცვაზე და ჩვენ უკვე სხვა სიბრტყეში გადავდივართ. რა თქმა უნდა, ტრაგედიაა, 70 ლარიანი და თუნდაც 300 ლარიანი ექიმი, მაგრამ ერთადერთი, რაც იცავს ადამიანს ამისგან, ეს გახლავთ შრომის კანონმდებლობა, რაზეც ძალიან აქტიური მუშაობა მიმდინარეობს და მოდით, დავაცადოთ ამ ჯგუფს მუშაობა.
თქვენ იცით, რომ მინისტრმა დააანონსა სახელმწიფო კლინიკის მშენებლობა ზუგდიდში. მე ვფიქრობ, რომ ერთ-ერთი ირიბი პასუხი ესეცაა, რომ თანადობა ხარისხისა, ხელფასებისა, მიღებული თანხებისა და საერთოდ სამედიცინო განფასებებისა, იქნება ეს კლინიკა. შესაბამისად, მედპერსონალს ექნება არჩევანი. ანუ კონკურენცია ნამდვილად შეიქმნება. თუმცა, პაციენტს ყველა შემთხვევაში თავისუფალი არჩევანი ექნება – ესეც ძალიან მნიშვნელოვანია.
