_ “დღეს კონსტიტუცია რატომღაც მხოლოდ სამ თანამდებობის პირს უკრძალავს ორმაგ მოქალაქეობას, ესენი არიან: პრეზიდენტი, პრემიერ-მინისტრი და პარლამენტის თავმჯდომარე, რაც სრულიად გაუგებარია.“ _ განაცხადა ინტერპრესნიუსთან საუბრისას უსუფაშვილმა.
პარლამენტის თავმჯდომარის ამ განცხადებას სამართალმცოდნე ლევან ალაპიშვილი გამოეხმაურა და საკმაოდ ვრცლად განმარტა რა საფრთხის მატარებელია უცხო ქვეყნის მოქალაქე საქართველოს პრეზიდენტად ან მისი მოვალეობის შემსრულებლად:
_ პოლიტიკა, პოლიტიკური ინტერესები და რიტორიკაც მესმის, მაგრამ გამიჭირდება წმინდა სამართლებრივ საკითხებზე პროფესიონალი იურისტის, ჩემი კოლეგის (რომელთან ერთადაც პროფესიისა თუ საზოგადოებისათვის ბევრი კარგი საქმე გვიკეთებია ან გვიცდია მაინც) ასეთი პოზიციის გაგება.
რეალურად ამ ცვლილების განმაპირობებელი ის არის, რომ უცხო ქვეყნის მოქალაქის მიერ პრეზიდენტისა და პრემიერის პოსტის დაკავების უფლება 2014 წლის 1 იანვრამდეა დაშვებული. გვახსოვს, რომ ეს სამართლებრივი სიმახინჯე 2012 წელს, დღევანდელი პრემიერის მიმართ ხელოვნურად შექმნილი საარჩევნო და ადმინისტრაციული პრობლემების შემდეგ შეიტანა კონსტიტუციაში წინა პარლამენტმა, ისიც უცხოეთის სახელმწიფოთა და საერთაშორისო ორგანიზაციების საჯაროდ გამოთქმული ნეგატიური შეფასებების შემდგომ. საქართველოს კონსტიტუციის 29-ე მუხლის პირველი პრიმა პუნქტის ამოღების შემთხვევაში კი უცხოელს ეს გზა თითქოსდა ეხსნება. ეს ყველაფერი საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის თანაგუნდელმა, იურიდიული კომიტეტის თავმჯდომარემაც დაადასტურა, როდესაც განაცხადა, რომ 2014 წლის 1 იანვრიდან პრემიერ-მინისტრს პოსტზე ყოფნის მყარი სამართლებრივი საფუძველი აღარ ექნება. ამ ყველაფრის გასაღები პრემიერის ხელთაა. მას შეუძლია მიიღოს საქართველოს მოქალაქეობა და დატოვოს საფრანგეთის მოქალაქეობა. პრობლემაც აღარ იარსებებს და არც კონსტიტუციის მორგების მორიგი სერიის საჭიროება იარსებებს.
ვინ, ვინ და საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარემ ყველაზე კარგად უწყის, რომ ეს სამი თანამდებობის პირი არის ქვეყნის უმაღლესი ჩინოსანი – სახელმწიფოს მეთაური ან მისი შემცვლელი. საქართველოს პრეზიდენტი სახელმწიფოს მეთაურია: საქართველოს წარმოადგენს საგარეო ურთიერთობებში და ქვეყნის სამხედრო ძალების უმაღლესი მთავარსარდალია. ასეთი არის და იქნება საპრეზიდენტო არჩევნების შემდგომი კონსტიტუციით განსაზღვრული პრეზიდენტის ფუნქცია.
კონსტიტუციითვე დადგენილია, რომ უფლებამოსილების განხორციელების შეუძლებლობის ან ვადამდე შეწყვეტის შემთხვევაში პრეზიდენტის უფლებამოსილებას ასრულებს პარლამენტის თავმჯდომარე. ამ უკანასკნელის მიერ პრეზიდენტის მოვალეობის შესრულების შეუძლებლობის შემთხვევაში, ან თუ პარლამენტი დათხოვილია – პრეზიდენტის მოვალეობას ასრულებს პრემიერ-მინისტრი.
ასეთია საქართველოს კონსტიტუციის 73-ე; 76-ე და 99-ე მუხლებით, აგრეთვე საპრეზიდენტო არჩევნების შემდგომ ასამოქმედებელი 69-ე მუხლით დადგენილი წესები.
ვგონებ ძნელი არ უნდა იყოს იმის დანახვა, რომ ქვეყნის უმაღლეს სამხედრო მთავარსარდალს ან უმაღლეს წარმომადგენელს საგარეო ურთიერთობებში განსაკუთრებულ, უმაღლესი ხარისხის სახელმწიფო საიდუმლოებასთან უნდა ჰქონდეს წვდომა და ამავე დროს იგი თავისუფალი უნდა იყოს სხვა სახელმწიფოთა წინაშე რაიმე სახის სამართლებრივი ვალდებულებისაგან.
ახლა კი „სახელმწიფო საიდუმლოების შესახებ“ საქართველოს კანონის 26-ე მუხლით დადგენილი, სახელმწიფო საიდუმლოებასთან დაშვების პირობები ვნახოთ: “სახელმწიფო საიდუმლოებასთან დაიშვება 18 წელს მიღწეული საქართველო ქმედუნარიანი მოქალაქე, რომელსაც სახელმწიფო საიდუმლოების შემცველი ინფორმაციის გაცნობა სჭირდება თავისი სამსახურებრივი ან სამეცნიერო-კვლევითი საქმიანობისათვის.“ გამოდის, რომ ქვეყნის პირველ პირს, რომელიც არის სხვა სახელმწიფოსთან სამართლებრივად დაკავშირებული და მის წინაშე ვალდებული პირი, ხელი მიუწვდება უმაღლესი ხარისხის სახელმწიფო საიდუმლოებასთან და ეს საიდუმლოება შესაძლოა შემხებლობაში იყოს მისი მეორე “სამშობლოს“ ინტერესებთან. ამავე ლოგიკით, რატომ შევზღუდოთ ეს უფლება, მაშინ კანონმდებლებმა არათუ კონსტიტუციაში, არამედ “სახელმწიფო საიდუმლოების შესახებ“ საქართველოს კანონშიც შეიტანონ ცვლილება და საქართველოს სახელმწიფო საიდუმლოებასთან დაშვება იყოს შეუზღუდავი. ამას ერქმევა – რაღა დაგიმალოთ, _ აღნიშნავს ალაფიშვილი.
