რეფორმის ერთ-ერთ ელემენტს სოფლების საზოგადოებრივი თვითმმართველობების ჩამოყალიბება შეადგენს, რომლის ავტორი სოციალ-დემოკრატიული პარტიის ლიდერი და პარლამენტარი გია ჟორჟოლიანია.
“გურია ნიუსი” აღნიშნულ რეფორმაზე ამავე პარტიის წევრს ქეთევან ამირეჯიბს ესაუბრა.
_ თავისთავად, თვითმმართველობის არჩევნები ძალიან მნიშვნელოვანია, არანაკლები ვიდრე საპარლამენტო არჩევნები. იმიტომ რომ სოფელში მაცხოვრებელი ადამიანისთვის პარლამენტი ძალიან შორსაა. სოფლის პრობლემები უნდა გადაუწყვიტოს მისმა თვითმმართველობამ.
შევარდნაძის დროს, როცა ტარდებოდა თვითმმართველობის არჩევნები, მართალია, ბევრი ხარვეზი ჰქონდა კანონს, მაგრამ უფრო დემოკრატიული იყო, ვიდრე “ვარდების რევოლუციის” შემდეგ. დიდი სოფლები ირჩევდნენ სოფლის საკრებულოებს, პატარა სოფლები კი თავიანთ რწმუნებულებს. ნაციონალებმა იმის გამო, რომ საერთოდ არ აინტერესებდათ ადგილობრივი თვითმმართველობა, მაქსიმალურად ცენტრალიზებული გახადეს სოფლების მართვაც. სოფლის საკრებულოები საერთოდ გააუქმეს. რწმუნებული არ ირჩეოდა სოფლებში, იგი ინიშნებოდა გამგეობის მიერ. გამგეობის მიერ არჩეული რწმუნებული თვალებში უყურებდა გამგებელს. აი, ახლა მთლიანად იცვლება ყველაფერი. თვითმმართველობის კანონის ძირითადი კონცეფცია არის ძლიერი სოფელი. პროექტი დადებულია და მან ახლა სამინისტროებში უნდა გაიაროს ექსპერტიზა, იმიტომ, რომ ყველა პროექტს თავისი ფინანსური ექსპერტიზა სჭირდება.
რეფორმის თანახმად, დიდი სოფლები დაიყოფა საარჩევნო უბნებად. მაგ: სოფელში თუ არის 2000 ამომრჩეველი, ის 500 -500 -კაციან უბნებად დაიყოფა და უბანი თავის წარმომადგენელს აირჩევს. 3-4 კაცი რომ შეიკრიბება, იქიდან შემდეგ სოფელი აირჩევს სოფლის თავკაცს. თუ პატარა სოფელია, ის ერთ თავკაცს აირჩევს. არჩეული სოფლის თვითმმართველობა იქნება პასუხისმგებელი სოფლის წინაშე. წელიწადში ერთხელ იქნება ეს არჩევნები და პრინციპში, თუ სოფელს არ მოსწონს თავისი თავკაცი, სამ თვეში ერთხელ აქვს უფლება, გადაირჩიოს.
თითოეულ სოფელს ექნება საშუალება, მაგრამ ამას არავინ დააძალებს, გახდეს საჯარო სამართლის იურიდიული პირი. საჯარო სამართლის იურიდიულ პირს გაუფორმდება ქონება სარგებლობაში, რომელიც მისთვის აუცილებელია, მაგ: საძოვრები. ამ რეფორმის იდეა ის არის, რომ მაგალითად, როცა სოფელში მილი გაიჭედება, ან საკანალიზაციო სისტემაა გასაყვანი, პრემიერ-მინისტრისთვის წერილის დაწერა აღარ უნდა იყოს საჭირო.
_ კანონით, ახლაც ხომ ასეა? თუ სოფელში ადამიანს რაიმე პრობლემა აქვს, მიდის საკრებულოში და წერს განცხადებას. იმის მიხედვით, არის თუ არა ადგილობრივ ბიუჯეტში ფული, აკმაყოფილებენ ან არა მის მოთხოვნას. რა განსხვავებაა ახალი რეფორმით?
_ სოფელმა და სოფლის არჩეულმა რწმუნებულმა იცის, რა თანხებია ბიუჯეტიდან გამოყოფილი წელიწადში, ან თვეში მათი სოფლისთვის და თავად განაგებენ ამ თანხას. ადამიანები უნდა მიხვდნენ, რომ აქტიურად ჩართვაა საჭირო, რომ მოიწყონ თავიანთი ცხოვრება.
_ სამუშაო პროცესი როგორ მიმდინარეობდა, იგივე სოფლებში თუ გქონდათ შეხვედრები?
_ ფაქტობრივად, ხომ ვიცით, ხალხს რა აინტერესებს და რა უნდა?! თვითონ ივანიშვილის მოწოდებებიც იყო არჩევნებამდე: “ჩვენ ხალხს გადავცემთ იმდენ ძალაუფლებას, რამდენის აღებასაც ისინი შეძლებენ”. რაც მოვიდა ახალი მთავრობა, მას მერე ვმუშაობთ. სამოქალაქო საზოგადოების აშენებისთვის ადამიანების ჩართულობა უნდა იყოს დიდი.
სხვადასხვა ჯგუფებს სხვადასხვა აზრი შეიძლება ჰქონდეთ, მაგრამ ეს არის ბრძოლა, არა მაინცდამაინც გინებით და თავპირისმტვრევით, მშვიდობიანი ბრძოლაა საჭირო. აი, მაგალითად, იაპონიის პარლამენტში კანონპროექტი რომ მუშავდება, ორი-სამი წელი შეიძლება გაგრძელდეს, სანამ დასამტკიცებლად შევა პარლამენტში. ყველა ჯგუფში გადის ექსპერტიზას, მერე მიდის ინტერესების შეჯერება, შემდეგ პარლამენტში შესული ძალიან მალე მტკიცდება, იმიტომ, რომ ის კარგად არის მომზადებული და დამუშავებული. ჩვენც ასე ვაპირებთ. მსჯელობებისა და აზრების შეჯერების შემდეგ, საქართველოს პარლამენტი აუცილებლად დაამტკიცებს ამ რეფორმას.
