თუმცა, კონსტიტუციის 29-ე მუხლის მე-ე პუნქტი მას პრეზიდენტის თანამდებობის დაკავების უფლებას არ აძლევს მანამ, სანამ არჩეული კანდიდატი უარს არ იტყვის უცხო ქვეყნის მოქალაქეობაზე, _ აცხადებენ ”სამართლიანი არჩევნებისა და დემოკრატიის საერთაშორისო საზოგადოების” (ISFED) იურისტები და ამასთან დაკავშირებით განცხადებას ავრცელებენ, რომელსაც “გურია ნიუსი” უცვლელად გთავაზობთ:
“სამართლიანი არჩევნები” მიიჩნევს, რომ საქართველოს კონსტიტუცია არ უკრძალავს ორმაგი მოქალაქეობის მქონე პირებს უფლებას, კანდიდატის სტატუსით მონაწილეობა მიიღონ საპრეზიდენტო არჩევნებში.
მიგვაჩნია, რომ კონსტიტუციური ნორმები ამ მხრივ, გარკვეულწილად, ნათლად არ არის ჩამოყალიბებული, თუმცა, მათი არა ფრაგმენტული, არამედ ერთობლივი, კომპლექსური განმარტებიდან გამომდინარე, ვთვლით, რომ ცენტრალური საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარემ ორმაგი მოქალაქეებს მქონე პირთა კანდიდატად დარეგისტრირებაზე განცხადების მიღებაზე უარის თქმით კონსტიტუციის არასწორი ინტერპრეტაცია მოახდინა შემდეგი გარემოებების გამო:
უპირველეს ყოვლისა, უნდა გავმიჯნოთ ორმაგი მოქალაქეობის მქონე პირთათვის არჩევნებში მონაწილეობის მიღების უფლება, ანუ კანდიდატად ყოფნის უფლება და უფლება, დაიკავონ მაღალი პოლიტიკური თანამდებობები.
საქართველოს კონსტიტუციის 29-ე მუხლის 11 პუნქტი, რომელზეც ცესკო აპელირებას აკეთებს, აცხადებს, რომ “საქართველოს პრეზიდენტის … თანამდებობა არ შეიძლება ეკავოს საქართველოს იმ მოქალაქეს, რომელიც იმავდროულად უცხო ქვეყნის მოქალაქეა.” მიგვაჩნია, რომ აღნიშნული ნორმა ორმაგი მოქალაქეობის მქონე პირს უკრძალავს პრეზიდენტის პოსტის დაკავების უფლებას, მაგრამ, არა არჩევნებში მონაწილეობის უფლებას.
საქართველოს კონსტიტუციის 70-ე მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, “პრეზიდენტად შეიძლება აირჩეს საარჩევნო უფლების მქონე საქართველოს მოქალაქე 35 წლის ასაკიდან, რომელსაც საქართველოში უცხოვრია 5 წელს მაინც და არჩევნების დანიშვნის დღემდე ბოლო 3 წლის განმავლობაში ცხოვრობდა საქართველოში.” აღნიშნული ნორმა საქართველოს მოქალაქეს უფლებას აძლევს არჩეულ იყოს საქართველოს პრეზიდენტად. საქართველოს კონსტიტუციის 71-ე მუხლი განასხვავებს “პრეზიდენტის არჩევას” და “პრეზიდენტის თანამდებობის დაკავებას”, რაც მის მიერ ფიცის დადების მომენტიდან დგება. შესაბამისად, მიგვაჩნია, რომ კონსტიტუციის 70-ე მუხლის მე-2 პუნქტის საფუძველზე, საქართველოს ნებისმიერ მოქალაქეს (მათ შორის მათაც, ვისაც ამავდროულად უცხო ქვეყნის მოქალაქეობა აქვს), უფლება აქვს აირჩიონ პრეზიდენტის თანამდებობაზე, თუმცა, კონსტიტუციის 29-ე მუხლის მე-ე პუნქტი მას პრეზიდენტის თანამდებობის დაკავების უფლებას არ აძლევს მანამ, სანამ არჩეული კანდიდატი უარს არ იტყვის უცხო ქვეყნის მოქალაქეობაზე.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მიგვაჩნია, რომ ცესკოს თავმჯდომარის განკარგულებები, ორმაგი მოქალაქეობის მქონე პირთათვის რეგისტრაციის გავლაზე უარის თქმის შესახებ შესაბამისობაში არ მოდის საქართველოს კონსტიტუციასთან.
ამასთანავე, ორგანიზაციას სურს გამიჯნოს იმ ორმაგი მოქალაქეების უფლებები, დაიკავონ პრეზიდენტის თანამდებობა, რომლებიც საქართველოს მოქალაქეობის გარდა ფლობენ ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოს მოქალაქეობა და სხვა _ ევროკავშირის არაწევრი სახელმწიფოს მოქალაქეობას.
საქართველოს კონსტიტუციის 1044-ე მუხლის თანახმად, “2014 წლის 1 იანვრამდე საპარლამენტო და საპრეზიდენტო არჩევნებში მონაწილეობის და ხმის მიცემის უფლება საქართველოს მოქალაქეებთან ერთად შესაბამისი ასაკიდან აქვთ პირებს, რომლებიც დაბადებული არიან და ბოლო 5 წლის განმავლობაში მუდმივად ცხოვრობენ საქართველოში და ამ მუხლის ამოქმედების მომენტისთვის აქვთ ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოს მოქალაქეობა.” ამასთანავე, აღნიშნული მუხლი აღნიშნავს, რომ ევროკავშირის წევრ მოქალაქეებზე არ ვრცელდება კონსტიტუციის 29-ე მუხლის მე-2 პუნქტით დადგენილი შეზღუდვა, დაიკავონ პრეზიდენტის თანამდებობა.”
“სამართლიან არჩევნებს” დღეს გამოეხმაურა ცენტრალური საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარე, ზურაბ ხარატიშვილი და შემდეგი სახის განცხადებას ავრცელებს:
“ცენტრალური საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარე არაკვალიფიციურად მიიჩნევს ”სამართლიანი არჩევნებისა და დემოკრატიის საერთაშორისო საზოგადოების” (ISFED) ანგარიშში გამოთქმულ შეფასებებს ორმაგი მოქალაქეობის მქონე პირთა მიმართ საპრეზიდენტო კანდიდატად რეგისტრაციის საკითხზე.
ცესკოს თავმჯდომარის გადაწყვეტილება ორმაგი მოქალაქეობის მქონე პირთა მიმართ საპრეზიდენტო კანდიდატად რეგისტრაციაზე უარის თქმის თაობაზე ეფუძნება საქართველოს კონსტიტუციის 29.11 მუხლს, სადაც ნათქვამია, რომ საქართველოს პრეზიდენტის თანამდებობა არ შეიძლება ეკავოს საქართველოს იმ მოქალაქეს, რომელიც იმავდროულად უცხო ქვეყნის მოქალაქეა. აღნიშნული დადასტურებულია სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით.
ამგვარად, ”სამართლიანი არჩევნების” მიერ იმის მტკიცება, რომ ცესკოს თავმჯდომარემ კონსტიტუციის არასწორი ინტერპრეტაცია მოახდინა, არ შეიცავს სამართლებრივ არგუმენტაციას და ეჭვქვეშ აყენებს სასამართლოს გადაწყვეტილების სისწორეს.
საინტერესოა აღინიშნოს, რომ ”სამართლიანმა არჩევნებმა” მთლიანად გაიზიარა სასამართლოსა და ცესკოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები ტელეკომპანია ”იმედის” სატელევიზიო ეთერში ა.წ. 25 ივლისს.
ცესკოს თავმჯდომარე მოუწოდებს სამოქალაქო სექტორის წარმომადგენლებს ნუ დააყენებენ თავიანთ შეფასებებს კონსტიტუციასა და სასამართლოზე მაღლა, რაც ეჭვქვეშ დააყენებს მათ კომპეტენციასა და მიუკერძოებლობას,” _ ნათქვამია ცესკოს გავრცელებულ განცხადებაში.
