ვიდრე მის მიერ გაწეულ სამეცნიერო ღვაწლზე ნაწილობრივ გიამბობთ (ერთ წერილში შეუძლებელია მასზე სრულად საუბარი), აღვნიშნავთ სამსახურიდან მისი გათავისუფლების ბერიძის მიერ დასახელებულ უცნაურ მიზეზს _ ამ წლის მაისში, აგრარული უნივერსიტეტიდან (რომლის შემადგენლობაშიცაა ანასეულის ინსტიტუტი), მოვიდა ბრძანება თანამშრომლების შესაძლო შემცირების შესახებ, რაც ლამზირი ბერაძეს და სხვებსაც დირექტორმა გამოუცხადა. შემდეგ, ივნისში თანამშრომლები ორ ნაწილად გაყვეს, 14 დატოვეს ინსტიტუტში, 13 კი მეცნიერ-კონსულტანტად გადაიყვანეს. იმავე თვეში აგრარული უნივერსიტეტიდან ჩამოვიდა ანდრია ხეთერელი, რომელიც დირექტორმა გააცნო მეცნიერთა ჯგუფს, როგორც მათი ხელმძღვანელი. ქალბატონ ლამზირი ბერაძის თქმით, ხეთერელმა მათ მისცა დავალება, რომ ივლისის ბოლომდე, თავიანთი სპეციალობით დაეწერათ ბროშურა და პარალელურად, სოფლების მოსახლეობისთვის მიეცათ სპეციალური ანკეტები, სადაც ჩაიწერებოდა სოფლის მეურნეობის სფეროსთან დაკავშირებული მათთვის საინტერესო კითხვები.
_ ყველაფერი ეს დიდი მონდომებითა და პასუხისმგებლობით გავაკეთე და ელექტრონული ვერსია ანდრია ხეთერელს გავუგზავნე, თან მობილურით ვესაუბრებოდი და ვეკითხებოდი შედეგს. პასუხად მეუბნებოდა, ჯერ არ განგვიხილავსო. ბოლოს, როგორც იქნა, მითხრა, ხელშეკრულებას ვერ დაგიდებთო. მიზეზი კვლავ ჩავეძიე, რა არ მოგეწონათ, კიდევ რა გავაკეთო,-მეთქი. უცებ მითხრა, ჩვენ გვირჩევნია, კაცებთან დავდოთ ხელშეკრულებაო(?!) ვუთხარი, ჩემ გარდა ფიტოპათოლოგი ინსტიტუტში არავინ არის, არც კაცი, არც ქალი,-მეთქი. ეს ჩვენს დირექტორს, რევიშვილსაც ვუთხარი, ერთადერთი ფიტოპათოლოგი ვარ ინსტიტუტში, რატომ მიშვებთ,-მეთქი, თუმცა, პასუხი ვერც მისგან მივიღე, მითხრა, მე შენ არ გამიშვიხარ, აგრარულ უნივერსიტეტში იკითხე ეს ამბავიო, _ ამბობს ლამზირი ბერაძე.
მეცნიერი ქალბატონი, რომელიც დღეს განსაკუთრებით ენერგიულად გამოიყურება და შემართებით იბრძვის საკუთარი უფლებების დასაცავად, არ კარგავს შინაგან კულტურას და თავაზიანი საუბრით, თუმცა, შეუვალი ლოგიკით აპირებს სამართლებრივი გზით სიარულს და მიზნის მიღწევას. მას მტკიცედ სჯერა, რომ როცა ვერანაირი მიზეზი ვერ მოუძებნეს, როგორც მეცნიერს, ცინიკური და დისკრიმინაციული პასუხით გაისტუმრეს: “ჩვენ კაცებთან უფრო გვირჩევნია ხელშეკრულების დადებაო”.
ბერაძემ 1976 წელს დაიცვა დისერტაცია თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში და ნაბიჯ-ნაბიჯ მივიდა ბიოლოგიის აკადემიური დოქტორის ხარისხის დაცვამდე. ანასეულის ინსტიტუტში 45-წლიანი მუშაობის მანძილზე, მან შეისწავლა ჩაის, ციტრუსოვანთა, ფეიხოას, ხურმის, კივის და სხვა მცენარეთა სხვადასხვა დაავადებები და შეიმუშავა მათ წინააღმდეგ ბრძოლის ღონისძიებები, შესრულებული აქვს ასამდე სამეცნიერო ნაშრომი, გაიარა კვალიფიკაცია ლენინგრადის მცენარეთა დაცვის ინსტიტუტსა და ლომონოსოვის სახელობის მცენარეთა დაცვის კათედრაზე. ის ყოველწლიურად მონაწილეობდა საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენციებში, 2010 წელს სამი სამეცნიერო სტატია გამოაქვეყნა საზღვარგარეთ. განსაკუთრებული მოწიწებით იხსენებს და უმადლის მსოფლიოში ცნობილ მეცნიერს ლევან ყანჩაველს, რომლის სახელსაც უკავშირდება საქართველოში მცენარეთა დაცვის მეცნიერული შესწავლა.
ლამზირი ბერაძემ თავადაც ორი აკადემიური დოქტორი აღზარდა, როგორც მეცნიერმა და გზამკვლევმა. ამისთვის არაერთი მადლობაც მიიღო.
ლამზირი ბერაძემ ხეთერელის დავალებით მოამზადა ნაშრომი: “ციტრუსოვანთა დაავადებანი და მათ წინააღმდეგ ბრძოლის საშუალებანი”. ხეთერელმავე უთხრა მას, რომ თუ მოეწონებოდათ, დაბეჭდავდნენ. თუმცა, არავის დაუბეჭდავს და არც ის უთქვამთ, რომ არ მოეწონათ.
_ მტკიცედ ვარ დარწმუნებული, რომელ ექსპერტთანაც უნდა მოხვდეს ჩემი ნაშრომი, წუნს ვერ უპოვიან, _ ამბობს ქალბატონი ლამზირი.
როგორც ლამზირი ბერაძე ამბობს, ის, რომ ანასეულის კვლევითი ინსტიტუტის მფლობელი უკვე კახა ბენდუქიძეა, კარგა ხანს არავინ იცოდა ინსტიტუტში: _ 150 ლარს გვიწერდნენ ხელფასის სახით, ხელზე 120 ლარს ვიღებდით. ეს ცოტაა, მაგრამ ისე გვიყვარს ჩვენი პროფესია, არაფერს ვამბობდით, ახლა კი ამის გარეშეც დამტოვეს მეც და სხვებიც, _ ამბობს ის.
ჩვენ დავუკავშირდით აგრარული უნივერსიტეტის წარმომადგენელს ანდრია ხეთერელს და ვკითხეთ, მართლა იმიტომ გაათავისუფლეს ლამზირი ბერაძე სამსახურიდან, რომ ის ქალბატონია და კაცებთან უფრო ურჩევნიათ ხელშეკრულების დადება.
ანდრია ხეთერელი: _ ქალბატონი ლამზირი ბერაძე ამ მიზეზით არავის გაუთავისუფლებია _ მას ხელშეკრულების ვადა ამოეწურა. თუმცა, ვიცით, რომ ის ძალიან ძლიერი მეცნიერია და პირველი შესაძლებლობისთანავე მოხდება მისი სამსახურში დაბრუნება. ამას იმიტომ არ ვამბობ, რომ “გურია ნიუსის” ან ნიუსის მეშინია, ამას ვამბობ გულწრფელად და ძალიან ვწუხვარ კიდეც, რომ ეს ასე მოხდა.
_ ბატონო ანდრია, ჩვენ არავის ვაშინებთ, კითხვას გისვამთ მეცნიერის შესახებ, რომელიც თავს უსამართლოდ დაჩაგრულად მიიჩნევს და ახლაც ამბობს, რომ პირადად თქვენ ნაშრომიც მოუწონეთ, თუ საჭიროდ ჩათვლიდით, გამოცემასაც შეპირდით, საბოლოოდ კი, მასთან ხელშეკრულების დადებაზე უარი იმ მოტივით თქვით, რომ ის ქალბატონია.
_ არა, ეს არ ყოფილა, ხომ გითხარით, ხელშეკრულება დასრულდა და მიზეზი ეს იყო. ვიცით, რომ ის არის ძალიან დამსახურებული, მცოდნე და გამოცდილი მეცნიერი, პროფესიონალი. შესაძლებლობისთანავე ვაპირებთ, ეს ქალბატონი დაუბრუნდეს ინსტიტუტს. ჯერჯერობით კი ეს არ არის გადაწყვეტილი.
“გურია ნიუსი” ინტერესით მიადევნებს თვალს, რამდენად ყურადღებით მოეპყრობა დამსახურებული მეცნიერის სამსახურში აღდგენის საკითხს აგრარული უნივერსიტეტის ხელმძღვანელობა.
