ექსპერტს ეკონომიკის საკითხებში ლევან კალანდაძეს მიაჩნია, რომ ჯვარი-ხორგას 500 კვ–იანი მაღალი ძაბვის ელექტროგადამცემი ხაზის მშენებლობის პროექტის ხელოვნურად შეფერხება სახელმწიფო უწყებების არაკოორდინირებული, არაეფექტური საქმიანობის შედეგია.
“აღნიშნული პროექტი დღეს ხელოვნურად შეჩერებულია რიგი სახელმწიფო უწყებების ყოვლად უპასუხისმგებლო და საკითხისადმი ზერელე დამოკიდებულების გამო. მაგალითად, საქართველოს გარემოს დაცვის სამინისტრომ ვერ განახორციელა დროული და ეფექტური კოორდინაცია სხვა სახელმწიფო უწყებებსა და სამინისტროებთან. დღეს, როდესაც საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტების მიერ უკვე გამოყოფილია ელექტროგადამცემი ხაზის მშენებლობისთვის საჭირო 77 მილიონი ევრო, პროექტის გარემოზე ზემოქმედების შეფასების დოკუმენტის შეუთანხმებლობა, ხდება ამ პროექტის შეჩერების და დაბლოკვის საფუძველი” _ განაცხადა ლევან კალანდაძემ პრესკონფერენციაზე.
ექსპერტის თქმით, საქართველოს გარემოს დაცვის სამინისტრომ დღემდე ვერ განახორციელა დროული და ეფექტური კოორდინაცია სხვა სახელმწიფო უწყებებსა და სამინისტროებთან. საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტების მიერ უკვე გამოყოფილია ელექტროგადამცემი ხაზის მშენებლობისთვის საჭირო 77 მილიონი ევრო, პროექტის გარემოზე ზემოქმედების შეფასების დოკუმენტის შეუთანხმებლობა კი ამ პროექტის შეჩერება-დაბლოკვის საფუძველი ხდება.
პროექტის შეფერხებას უწყებები არ ადასტურებენ, თუმცა, ელექტროგადამცემი ხაზის მშენებლობაზე სატენდერო წინადადებების მიღება კარგა ხნის წინ – 22 ივლისს დასრულდა, გამარჯვებული კომპანია კი ამ დრომდე არ გამოვლენილა.
“ხორგას მშენებლობაზე ტენდერი გამოცხადებულია, მაგრამ ჯერ მშენებლობა არ დაწყებულა. ყველაფერს თავისი წესი და რიგი აქვს. ჯერ ცხადდება ტენდერი, შემდეგ ვლინდება გამარჯვებული, მერე იწყება მოკვლევა, მერე ხდება მშენებლობის ნებართვის აღება და ასე შემდეგ. აბსოლუტურად გეგმის მიხედვით მიდის საქმე, არანაირი შეფერხება ამ ეტაპისთვის არ არის, ამიტომ ყველაფერი დედლაინებში ჯდება, ყველა პროექტში მივდივართ დედლაინების მიხედვით,” _ ამბობს სახელმწიფო ელექტროსისტემის პიარის ხელმძღვანელი ნინო ჯერანაშვილი.
იურისტ ლევან ალაფიშვილის თქმით, კანონი აწესებს სატენდერო დოკუმენტაციის წარდგენის ვადას, მაგრამ გამარჯვებულის გამოვლენა წმინდად სატენდერო კომისისს პრეროგატივაა.
“დაზუსტებისა და მოლაპარაკების პროცედურებზე კანონი ცალსახა ვადებს არ აწესებს, მაგრამ უწყებამ განმარტება უნდა გააკეთოს რას აკეთებენ ამ ხნის განმავლობაში. რისი დაზუსტება ხდება, ვისთან ხდება დაზუსტება და ასე შემდეგ, ეს ინფორმაცია საჯაროა და ნებისმიერ პირს შეუძლია გამოითხოვოს.”
ჯვარი-ხორგას ელექტროგადამცემი ხაზის მშენებლობაზე 2013 წლის 2 აპრილს გამოცხადდებულ ტენდერში განცხადების წარდგენის ვადამ 8 ივლისდან 22 ივლისამდე გადაიწია. ელექტოსისტემაში ამბობენ, რომ ამით ტენდერში მონაწილეობის შანსი მეტ კომპანიას მიეცა. თუმცა, საინტერესოა ერთი დეტალი: უწყების ვებგვერდზე განთავსებული განცხადება ვადის გადაწევის შესახებ 16 სექტემბრით თარიღდება. ამ დროს ყველა პროცესი უკვე 2 თვის დასრულებული იყო და შესაბამისად, კომპანიები გადაწეული ვადით ვეღარ ისარგებლებდნენ.
სახელმწიფო ელექტროსისტემის პრესსამსახურის ხელმძღვანელის თავდაპირველი განმარტებით, ეს მუშა პროცესია და არანაირი დარღვევა არ არის.
“ეგ არ არის არაფერი დარღვევა, წესით ტენდერის გადაწევა ხდება ხოლმე იმისთვის, რომ რაც შეიძლება მეტი კომპანია მოიზიდო და მეტი არჩევანი გქონდეს. 16 სექტემბერს გამოქვეყნდა წინასწარი ინფორმაცია, რომ სატენდერო წინადადებების წარდგენის ვადამ 22 ივლისამდე გადაიწია. თქვენ ისე მეკითხებით, თითქოს რაღაცას ეძებთ, რომ მოგვედავოთ. დროულად რომ არ ყოფილიყო გამოცხადებული ეს ინფორმაცია, საერთაშორისო ორგანიზაციებია ამ ტენდერში ჩასმული და ასე მარტივად და ჩუმად არ ხდება, ყველა განცხადებასთან დაკავშირებით ყველა დონორი საქმის კურსშია.”
ამ განცხადების შემდეგ სახელმწიფო ელექტროსისტემის პრესამსახური კიდევ ერთხელ დაგვიკავშირდა, ცოტა ხნის წინ ვებგვერდი განვაახლეთ და განცხადების არასწორი თარიღიც ამან გამოიწვიაო.
“ეხლა მივხვდით რა პრობლემაც იყო, ჩვენ შევცვალეთ საიტი და გადმოტანილი თარიღები დაადო ავტომატურად. რეალურად ეს ინფორმაცია გაზეთ “24 საათში” 14 მაისს არის გამოქვეყნებული და დაგზავნილია ყველგან და მეორე გადაწევაც, 2 აპრილის არის 8 ივლისის, ეს არის სუფთა საიტის პრობლემა. ჩვენ შენახული გვაქვს 24 საათის ნომრები, სადაც გამოქვეყნებული გვაქვს ეს განცხადებები დროულად.”
ჯვარი-ხორგას ელექტროგადამცემი ხაზის მშენებლობაზე გამოცხადებული ტენდერში გამარჯვებული თებერვალში გამოვლინდება. ტენდერში ათმა კომპანიამ მიიღო მონაწილეობა, მათგან ადგილობრივი კომპანია მხოლოდ ერთია.
როგორც ჩანს, სატენდერო პირობები მინიმუმ 18’750’000 აშშ დოლარის საშუალო წლიური ბრუნვა უკანასკნელი 3 წლის განმავლობაში და სულ მცირე 10 წლიანი საერთო გამოცდილება სამშენებლო საქმიანობაში, ბევრმა ადგილობრივმა კომპანიამ ვერ დააკმაყოფილა.
