პრობლემა განსაკუთრებით მას შემდეგ გამწვავდა , რაც შინაგან საქმეთა სამინისტროს მაღალჩინოსანმა მის მიმართ გავრცელებულ დასაბუთებულ თუ დაუსაბუთებელ ბრალდებას საკმაოდ უხამსი ვიდეო ჩანაწერის გამოქვეყნებით უპასუხა.
“მოხდა ძალიან მძიმე ფაქტი, როდესაც ამ მასალების გავრცელებაში ჩართული აღმოჩნდა შს სამინისტროს მაღალი თანამდებობის პირი. ეს ყველაფერი ცხადჰყოფს იმას, რომ ჩვენ ვერ ვიქნებით გარკვეული თანამდებობის პირების იმედზე. ჩვენ გვჭირდება ინსტიტუციური გარანტიები, რომ მსგავსი მასალები არ შეიქმნება, არ დასაწყობდება და არ გავრცელდება,” _ განაცხადა პარლამენტის თავმჯდომარე დავით უსუფაშვილმა.
პარლამენტის იურიდიული და ადამიანის უფლებათა კომიტეტების წევრებმა დღეს გასვლითი სხდომა სასტუმრო “ჰოლიდეი Inn”- ში გამართეს და ფარულ ჩანაწერების არქივის მომავალზე პროკურატურასთან, სასამართლოსთან, შს და იუსტიციის სამინისტროებთან ერთად იმსჯელეს.
“მძიმე მემკვიდრეობა გვერგო არა მარტო საკანონმდებლო თვალსაზრისით, არამედ იმ მახინჯი პრაქტიკის არსებობის კუთხით, რომელიც წლების განმავლობაში ადამიანების უფლებების დარღვევისკენ იყო მიმართული,” _ აცხადებს შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილე ლევან იზორია და პირობას დებს, რომ უახლოეს ერთ კვირაში უკანონოდ მოპოვებული ჩანაწერები სამოქალაქო საზოგადოების უშუალო მონაწილეობით განადგურდება.
პარლამენტის იურიდიულმა კომიტეტმა შს სამინისტროს კონკრეტული კითხვები გადაუგზავნა, მათ შორის იყო კითხვა: “ბოლო ერთი წლის განმავლობაში რამდენჯერ ეცნობა საქართველოს იუსტიციის მინისტრს იმ ინფორმაციის განადგურების შესახებ, რომლის შენახვაც ოპერატიულ-სამძებრო საქმიანობის შესახებ კანონითაა აკრძალული?” გაირკვა, რომ ვიდეო და აუდიო ჩანაწერებთან დაკავშირებით სამინისტრო დღემდე არ ფლობს ზუსტ სტატისტიკას.
“აღნიშნული ინფორმაცია არ არის სისტემატიზებული და ავტომატურ რეჟიმში აღრიცხვადი. ამდენად ასეთი ინფორმაციის მოძიებას სჭირდება გარკვეული დრო. მოცემული ინფორმაცია თავმოყრილია არა ერთ განაყოფში, არამედ სხვადასხვა დანაყოფებში და ქვედანაყოფებში,” _ განაცხადა იზორიამ, რაზედაც კომიტეტის თავმჯდომარე ვახტანგ ხმალაძემ უპასუხა, რომ ამისთვის ახალ ხელმძღვანელობას 6 თვე ჰქონდა.
ლევან იზორიას თქმით, ჩანაწერები დაცულია შს სამინისტროს ოპერატიულ-ტექნიკურ დეპარტამენტში და ამჟამად მიმდინარეობს გამოძიება იმის დასადგენად, რომელი ჩანაწერია უკანონო გზით მოპოვებული და რომელი კანონის დაცვით.
“ამ ყველაფერს სჭირდება დრო, რათა დახარისხდეს, რათა გაირკვეს რომელია უკანონო გზით მოპოვებული და რომელი _ კანონიერად. მე მინდა გავაჟღერო შს მინისტრის დაპირება, რომ ერთ კვირაში მოხდება უკვე გამოაშკარავებული უკანონო ჩანაწერების საზოგადოების ჩართულობით განადგურება,” _ განაცხადა იზორიამ.
მთავარი პროკურორის მოადგილე შოთა რეხვიაშვილი სტატისტიკას იშველიებს იმის დასამტკიცებლად, რომ 2012 წლის 1 ნოემბრამდე სასამართლო ფარულ მიყურადებასთან დაკავშირებულ ყველა შუამდგომლობას აკმაყოფილებდა. ეს ტენდენცია მნიშვნელოვნად შეიცვალა ახალი ხელისუფლების მოსვლის შემდეგ.
2012 წელს ფინანსურ დანაშაულთან დაკავშირებით პროკურატურის მიერ წარდგენილი 1063 შუამდგომლობიდან სასამართლომ ყველა უპირობოდ დააკმაყოფილა. ასევე, დაკმაყოფილდა გენერალური ინსპექციის მიერ სასამართლოში წარდგენილი 494 შუამდგომლობა 3952 პირზე. 2012 წლის 1 ნოემბრიდან 2013 წლის 1 მაისამდე სასამართლოში შეტანილი 643 შუამდგომლობიდან 83 საქმე 147 პირის მიმართ სასამართლოს მიერ არ დაკმაყოფილდა.
დღევანდელ შეხვედრაზე სასამართლო ხელისუფლება იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრმა გიორგი ობგაიძემ წარმოადგინა. მან დამსწრე საზოგადოებას თბილისის მასშტაბით ოპერატიულ-სამძებრო ღონისძიებათა შესახებ შუამდგომლობების სტატისტიკური მონაცემები გააცნო: 2011 წლის განმავლობაში სასამართლოში შევიდა 7 195 შუამდგომლობა, აქედან დაკმაყოფილდა _ 7 187. 2012 წელს შევიდა 5 951 შუამდგომლობა, დკამაყოფილდა _ 5939. 2013 წელს შესული 1 195 შუამდგომოლბიდან დაკმაყოფილდა 1064.
ობგაიძის თქმით, ამ ღონისძიებათა გამოყენებისას სასამართლო ხელმძღვანელობს ოთხი ძირითადი სტანდარტით: 1) იდენტიფიცირების სტანდარტი _ სავალდებულოა იდენტიფიცირებული იქნას პირი, რომლის მიმართაც უნდა გახორციელდეს ოპერატიულ-სამძებრო ღონისძიება.
2) დანაშაულთან კავშირის სტანდარტი _ წარმოდგენილი მტკიცებულებები უნდა ასაბუთებდეს პირის კავშირს დანაშაულთან.
3) სარგებლობის სტანდარტი _ წარმოდგენილი უნდა იქნას მტკიცებულება (მობილური ტელეფონი ან სხვა საშუალება), რომელიც წარმოადგენს ოპერატიულ-სამძებრო ღონისძიების ობიექტის კუთვნილებას.
4) ვადის სტანდარტი _ ოპერატიულ-სამძებრო ღონისძიების ჩასატარებლად მოთხოვნილი ვადა უნდა იყოს დასაბუთებული, ლოგიკური.
საპარლამენტო უმრავლესობის წევრის ეკა ბესელიას თქმით, დღევანდელ შეხვედრაზე ორი ძირითადი პრობლემა გამოიკვეთა: უკანონო მოსმენები ხდებოდა მასობრივად, რაც იმას ნიშნავს, რომ არსებობს რამდენიმე ათასი ადამიანის ფარული ჩანაწერი. ეს მასალები ერთმნიშვნელოვნად უნდა განადგურდეს. მეორე პრობლემა საკანონმდებლებო ხარვეზია _ დღევანდელი კანონი ვერ იცავს ადამიანის პირად ცხოვრებას.
ფარულ ჩანაწერების განადგურებამდე ბესელიას თქმით, მინიმუმ ერთი საკომიტეტო მოსმენა კიდევ ჩატარდება, რათა ამ საკითხზე საბოლოო გადაწყვეტილება იქნეს მიღებული.
