FactCheck.ge პოლიტიკოსთა განცხადებებში ფაქტობრივი სიზუსტის თუ უზუსტობების დადგენის ყოველკვირეულ სტატისტიკას აქვეყნებს. ფაქტ-მეტრმა სხვადასხვა გადამოწმებულ ფაქტზე, 5–დან 12 ივლისამდე რამდენიმე კვლევა გამოაქვეყნა. სტატიები პარლამენტის წევრისა და თბილისის მერის არჩევნებში მონაწილე კანდიდატების განცხადებებს ეხებოდა.
გადამოწმებული განცხადებებიდან ერთი მეტწილად სიმართლედ შეფასდა, სამი კი – ნახევრად სიმართლედ.
ყველაზე პოპულარული სტატია, ვებგვერდზე მნახველთა რაოდენობის მიხედვით, საპარლამენტო უმცირესობის წარმომადგენლის, ზურაბ მელიქიშვილის განცხადებას ეხებოდა. ანაკლიის პორტზე საუბრისას, მელიქიშვილი აცხადებდა: „რა სახელიც არ უნდა დავარქვათ, ლაზიკას დავარქმევთ, ანაკლიას დავარქმევთ, რაც არ უნდა დავარქვათ, ეს პროექტი გაჩერდა და იქ რა ინფრასტრუქტურაც არსებობდა, მიუხედავად იმისა, რომ მასშტაბები ძალიან მცირე იყო, მაინც უკვე ჩანაგდება და ნადგურდება ადგილზე.“
ფაქტ–მეტრმა გადაწყვიტა გადაემოწმებინა, მართლაც იდენტურია თუ არა ლაზიკისა და ანაკლიის პორტების მშენებლობის იდეა.
ფაქტ–მეტრის მიერ ჩატარებული კვლევის შედეგად აღმოჩნდა, რომ ანაკლიის სიახლოვეს პორტის მშენებლობის სხვადასხვა პროექტის და წინადადების შემთხვევაში, საერთოა ღრმაწყლიანი პორტის აშენების იდეა, ასევე, ზღვაში, ანაკლიის სანაპიროსთან მდებარე ენგურის კანიონი, რომლის გამოყენებასაც ჩვენთვის აქამდე ხელმისაწვდომი ყველა პროექტი მოიაზრებს. პორტის მშენებლობის იდეა გასული საუკუნის 1970-იანი წლებიდან არსებობს. ის კი, თუ რომელი კომპანია, რა სიმძლავრის, რა ღირებულების პროექტს განახორციელებს და კოლხეთის დაბლობზე რა მიმართულებით განავითარებს, უშუალოდ კონკრეტულ პროექტზეა დამოკიდებული.
როგორც ექსპერტებთან საუბრით ვარკვევთ, 2012 წელს ლაზიკის პორტის მშენებლობა საწყის ეტაპზე იყო, არსებობდა რამდენიმე საპროექტო წინადადება, თუმცა კონკრეტული გადაწყვეტილება მიღებული არ ყოფილა. ასევე, საბოლოო პროექტის დამუშავებისთვის ჯერ მოსამზადებელი სამუშაოების და კვლევების ჩატარება იყო საჭირო.
ხელისუფლების შეცვლის შემდეგ, ლაზიკის პროექტზე მუშაობა არ გაგრძელებულა, თუმცა თავად პორტის იდეა უკუგდებული არ ყოფილა. მიუხედავად ამისა, ანაკლიაში ღრმაწყლიანი პორტის აშენების შესახებ გადაწყვეტილება საზოგადოებას მთავრობის ხელმძღვანელმა 2013 წლის 30 სექტემბერს, ხელისუფლებაში მოსვლიდან თითქმის ერთი წლის შემდეგ ამცნო. პორტის აშენების მიზნით მთავრობის მუშაობა სწორედ ამის შემდეგ გააქტიურდა.
ამჟამად, პორტის მშენებლობის მიზნით, მთავრობა დაინტერესებული კომპანიების ინვესტიციების მოზიდვისა და პროექტის შერჩევის მიმართულებით მუშაობს, თუმცა ეს გადაწყვეტილება ხელისუფლებაში მოსვლიდან მხოლოდ ერთი წლის შემდეგ იქნა მიღებული. ჩვენთვის ხელმისაწვდომ ყველა შემთხვევაში ლაზიკის და ანაკლიის პორტებს, ანაკლიის სიახლოვეს არსებული ენგურის კანიონი აერთიანებთ, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ პორტის მთავარი იდეა ორივე შემთხვევაში ერთმანეთის მსგავსია.
შესაბამისად, ფაქტ–მეტრმა დაასკვნა, რომ ზურაბ მელიქიშვილის განცხადება მეტწილად სიმართლეა.
გასულ კვირას ფაქტ–მეტრმა თბილისის მერობის კანდიდატების განცხადებებიც გადაამოწმა. ერთ–ერთი განცხადება დავით ნარმანიას ეკუთვნოდა. მისი თქმით, “დედაქალაქის ხელისუფლებას დიდი ხნის წინ უნდა მოეგვარებინა გზების პრობლემა, უნდა გამოეცხადებინათ ტენდერები და მოეხდინათ გზების რეაბილიტაცია, რასაც სამწუხაროდ ვერ ვხედავთ”.
ამ საკითხზე ფაქტ-მეტრის მიერ მოპოვებული ინფორმაციის თანახმად, 2013 წელს ქალაქ თბილისში კაპიტალურად 129 ქუჩა შეკეთდა, ორმოული შეკეთება კი 237 ქუჩას ჩაუტარდა, რაც ჯამში 366-ს უდრის.
მიმდინარე წლის მაისის მონაცემებით, სარეაბილიტაციო სამუშაოები 24 მისამართზე დასრულდა. მაისში სამუშაოები 40 ქუჩაზე მიმდინარეობდა, მათ შორის 14 ქუჩაზე გზის საფარის კაპიტალური შეკეთება ხორციელდებოდა, 26 ქუჩაზე კი – გზის ორმოული შეკეთება. სარეაბილიტაციო სამუშაოები სულ 64 ქუჩაზე სრულდებოდა.
იმის გამო, რომ მერიისგან შესაბამისი ინფორმაცია ვერ მივიღეთ, 2013 და 2014 წლების პირველი ოთხი თვის შედარება საშუალო მაჩვენებლების გამოთვლით ვცადეთ. თუ გასული და მიმდინარე წლების პირველი კვარტლის საშუალო მონაცემებს შევადარებთ, ლოგიკური დაშვებით, 2013 წლის 4 თვის მანძილზე სარეაბილიტაციო სამუშაოები სავარაუდოდ 2-ჯერ მეტ ქუჩაზე განხორციელდა, ვიდრე 2014 წლის ანალოგიურ პერიოდში.
2013 წელს გზის რეაბილიტაციასთან დაკავშირებით თბილისის მერიამ 48 ტენდერი გამოაცხადა, მიმდინარე წელს კი (მაისის მონაცემით) მხოლოდ 4 ტენდერი, 2 – იანვრის თვეში, 2 კი აპრილის თვეში. 2014 წელს, 4 თვის განმავლობაში თბილისის მერიას მხოლოდ 4 ტენდერი აქვს გამოცხადებული, წინა წლის ანალოგიურ პერიოდში კი – 20, ე.ი. 5-ჯერ მეტი. თუმცა აქვე უნდა ითქვას, რომ 2013 წლის დეკემბერში გამოცხადებული ტენდერებიდან უმრავლესობა 2014 წლის დასაწყისში განხორციელდებოდა.
2014 წელს გზის რეაბილიტაციასთან დაკავშირებით გამოცხადებულ ტენდერთა სახელშეკრულებო ღირებულება ჯამში 1 530 001 ლარს შეადგენს. თუ გავითვალისწინებთ, რომ ბიუჯეტის 1/12 ფარგლებში, თეორიულად ამ პრიორიტეტზე 10 198 517 ლარის დახარჯვა იყო შესაძლებელი, ბიუჯეტის არდამტკიცების შემთხვევაშიც, მერიას შეეძლო გზების სარეაბილიტაციო სამუშაოების დაწყება.
ოფიციალურ ინფორმაციაზე დაყრდნობით და ლოგიკური დაშვებების საფუძველზე, შეიძლება ითქვას, რომ 2014 წელს თბილისის გზების და ქუჩების რეაბილიტაციის პროცესი წინა წელთან შედარებით გაუარესებულია. მიმდინარე წელს წარმოქმნილ გზების პრობლემას თბილისის მერია დროულად არმიღებულ ბიუჯეტს აბრალებს. თბილისის საკრებულოში კი აცხადებენ, რომ ბიუჯეტის 1/12 ხარჯვის ფარგლებში გზების შეკეთება შესაძლებელი იყო.
ჩვენ მიერ მოპოვებული ინფორმაციიდან გამომდინარე შეგვიძლია ვთქვათ, რომ პრობლემა, რომელიც თბილისის მოსახლეობას შეექმნა ორი პოლიტიკური მხარის სრულიად უსარგებლო დაპირისპირებიდან გამომდინარეობს. როგორც უკვე ვთქვით, გაანალიზებული სტატისტიკა იმაზე მეტყველებს, რომ 2014 წლის პირველ ოთხ თვეში ბევრად ნაკლები სამუშაო შესრულდა, ვიდრე წინა წლებში. ამის ერთ–ერთი მიზეზი ერთის მხრივ საკრებულოს მიერ ბიუჯეტის დაუმტკიცებლობა იყო, რაზეც დავით ნარმანია თავის განცხადებაში არ საუბრობს. როგორც ვთქვით, რამდენიმე არასამთავრობო ორგანიზაციამ საკრებულოს მიერ თბილისის ბიუჯეტის დაუმტკიცებლობა ხელოვნურად გაჭიანურებულ პროცესად შეაფასა.
ამ გარემოებების გათვალისწინებით, დავით ნარმანიას ეს განცხადება ნახევრად სიმართლედ შეფასდა.
გასულ კვირას ფაქტ–მეტრმა „ნაციონალური მოძრაობის“ მერობის კანდიდატის განცხადებაც გადაამოწმა. ნიკა მელიას თქმით, თბილისში „ახალი ავტობუსები ექსპლუატაციაში მიმდინარე წელს უნდა შესულიყო. თბილისის მერიამ ქალაქში 100 ახალი, კომფორტული, ეკოლოგიურად სუფთა და შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირებზე ადაპტირებული ავტობუსების შესაძენად ტენდერი გამოაცხადა, თუმცა აღნიშნული პროექტი ვერ განხორციელდა, რადგან თბილისის საკრებულომ საჭირო თანხა არ გამოყო“.
ამ საკითხის კვლევის შედეგად ფაქტ–მეტრმა გაარკვია, რომ ტენდერი, რომლის მიზანი დედაქალაქისათვის 100 ახალი ავტობუსის შეძენა იყო, ქალაქ თბილისის მერიამ 2013 წლის 4 ნოემბერს წამოიწყო და 31 დეკემბერს თბილისის ბიუჯეტის დაუმტკიცებლობის მიზეზით შეაჩერა. თბილისის 2014 წლის ბიუჯეტში, რომელიც საკრებულომ შეიმუშავა, ავტობუსების შეძენისათვის საჭირო თანხა სრულად არის განულებული. საკრებულოს განმარტებით, აღნიშნული გადაწყვეტილება იმ კითხვის ნიშნების გამო იქნა მიღებული, რომელიც მერიის მიერ წარმოებული ტენდერის გარშემო გაჩნდა. კერძოდ, აქ იგულისხმება ტენდერში გამარჯვებული კომპანიის დისკვალიფიკაცია, შემდეგ დავა, რომელიც აღნიშნულ პროცესს მოჰყვა, ჯერ შესყიდვების ეროვნულ სააგენტოში, შემდეგ კი პროკურატურაში. იმის მტკიცება, მართლაც ჰყავდა თუ არა, ქალაქ თბილისის მერიას წინასწარ შერჩეული ფავორიტი კომპანია, რომლის ტენდერში გამარჯვებაც სურდა, ფაქტ-მეტრის კომპეტენციას სცდება.
უნდა აღინიშნოს, რომ თეორიულად, ბიუჯეტის 1/12-ის ხარჯვის ფარგლებში, მერიას შეეძლო ტენდერში წარმოდგენილი ორი კომპანიისთვის ავანსის სახით ჯერ 30%-ის სუბსიდირება, ბიუჯეტის დამტკიცების შემდეგ კი თანხის ეტაპობრივად გადახდა, მაგრამ, ასეთ შემთხვევაში მერიას სხვა პრიორიტეტებისთვის ძალიან ცოტა თანხა დარჩებოდა. თუმცა, ისიც აღსანიშნავია, რომ ახალი ბიუჯეტის ფარგლებში მერიას საკრებულოსთვის ბიუჯეტის შესაბამისად დაკორექტირების მოთხოვნით არ მიუმართავს და ავტობუსების შეძენისთვის ხელახალი ტენდერის ჩატარების საკითხი აღარ წამოუჭრია.
ყოველივე ზემოთქმულიდან გამომდინარე, ბუნებრივია არაერთი შეკითხვა ჩნდება. ერთი მხარის მტკიცებით ტენდერის შეჩერება თბილისის ბიუჯეტის დაუმტკიცებლობამ განაპირობა, მეორე მხარე კი ტენდერის მიმდინარეობის პროცესში კორუფციული გარიგებების ნიშნებზე მიუთითებს და პროექტის განუხორციელებლობის მიზეზადაც სწორედ ამას ასახელებს. ეს სწორედ ის შემთხვევაა, როდესაც მოცემული გარემოებებიდან გამომდინარე ცალსახა და ერთმნიშვნელოვანი დასკვნის გაკეთება თითქმის შეუძლებელია და როგორც უკვე აღვნიშნეთ, ფაქტ-მეტრის კომპეტენციას სცდება. ფაქტი ერთია, ტენდერი არ შედგა, თბილისის ბიუჯეტის დამტკიცების საკითხი 4 თვე გაჭიანურდა, რის შედეგადაც მივიღეთ ის, რომ ქალაქში მუნიციპალური ტრანსპორტის საკითხი კვლავაც პრობლემურად რჩება.
ორივე მხარის მიერ გაჟღერებული არგუმენტების გათვალისწინებით, ფაქტ–მეტრმა დაასკვნა, რომ ნიკა მელიას განცხადება ნახევრად სიმართლეა.
ფაქტ–მეტრმა დავით ნარმანიას კიდევ ერთი განცხადება გადაამოწმა. 2014 წლის 9 ივლისს გამართულ დებატებზე მან განაცხადა: „მე ჩემი უბანი [საბურთალოს რაიონის #1 საარჩევნო უბანი] მოვიგე, 50 პროცენტს უახლოვდება ჩემს მიერ მოპოვებული ხმები ამ უბანზე. ბატონმა ნიკა მელიამ, თავისი, მთაწმინდის ოლქის მეექვსე უბანი, პირწმინდად წააგო.“
ცენტრალური საარჩევნო კომისიის ვებგვერდზე გამოქვეყნებული ინფორმაციის თანახმად, მთაწმინდის საარჩევნო ოლქის #6 უბანზე 1449 ამომრჩევლიდან, არჩევნებში მონაწილეობა 638-მა ამომრჩეველმა მიიღო. „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ თბილისის მერობის კანდიდატმა, ნიკა მელიამ 213 ხმა მიიღო. „ქართული ოცნების“ კანდიდატმა დავით ნარმანიამ კი – 251 ხმა, რაც ნიკა მელიას მიერ მიღებული ხმების რაოდენობაზე 38-ით მეტია. პროცენტულად, შედეგები შემდეგნაირად განაწილდა: ნიკა მელიამ საერთო ხმების დაახლოებით 33% მიიღო, ხოლო დავით ნარმანიამ – დაახლოებით 39%. რასაც ნამდვილად არ შეიძლება ეწოდოს „პირწმინდად გამარჯვება“. შესაბამისად, დავით ნარმანიას განცხადების ეს ნაწილი ცალსახად გადაჭარბებულია.
რაც შეეხება დავით ნარმანიას განცხადების მეორე ნაწილს, საბურთალოს საარჩევნო ოლქის #1 საარჩევნოუბანზე დარეგისტრირებული 1575 ამომრჩევლიდან, არჩევნებში მონაწილეობა 587-მა ამომრჩეველმა მიიღო. უბანზე დაფიქსირებული შედეგების თანახმად, ნიკა მელიამ – 151, ხოლო დავით ნარმანიამ 285 ხმა მიიღო. პროცენტულად შედეგები შემდეგნაირად განაწილდა: ნიკა მელიამ საერთო ხმების დაახლოებით 26%, ხოლო დავით ნარმანიამ დაახლოებით 49% მიიღო.
შესაბამისად, დავით ნარმანიას განცხადება ნახევრად სიმართლედ შეფასდა.
.jpg_2738.jpg)
