ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის მაღალმთიან სოფელ ზოტის მოსახლეობა 220 კომლს შეადგენს და სულ 3500-მდე სული მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვი ჰყავთ. ეს მასშტაბი, დანარჩენი მთიანი ზონის სოფლების მაჩვენებელს, განსაკუთრებით, დასავლეთ საქართველოში, ზოტელებს ლიდერის პოზიციაზე აყენებს. სწორედ ასეთმა ბუნებრივმა ყოფითმა გარემომ შექმნა მოტივაცია მათ შემეცნებაში _ თვალი და ყური მუდამ საძოვრის, პირუტყვის, მიწისა და სათიბების მოვლასა და პატრონობაზე იყოს მობილიზებული, როგორც მაცოცხლებელ და წარმატების მომტან უპირველეს საპოვარზე.
ახლა, როცა არაერთი სამთავრობო წინადადება და იდეა წინა პლანზე წამოიწია , ისინი წამს არ კარგავენ ჩაერთონ თანამედროვე ინოვაციებში, რათა საკუთარი საქმიანობა სტიქიური, დაუგეგმავი შრომიდან, მოგების მომტან საფეხურზე აიყვანონ.
69 წლის ნევრიზ მიქელაძე, პროფესიით პედაგოგი, ზოტის საჯარო სკოლის მასწავლებელია. სამეზობლოში ის ლიდერი ფერმერია, ვინც მრავალი წელია, მიზნამდე მისვლისთვის, შრომაში წამის დაუკარგავად, მამაპაპური საოჯახო საქმიანობიდან, ნელ-ნელა გადაინაცვლა შრომაში კოოპერაციული წესის დამკვიდრებისკენ. ამბობს იმასაც, რომ ხალხს თავდაპირველად გაუჭირდა იმის აღქმა, კოოპერატივი არის თუ არა კოლმეურნეობა ან მისი მსგავსი „საზიარო ჯამი“, საიდანაც ადამიანებს უსიამო მოგონების და განცდის გარდა, არაფერი შემორჩა. სკეპტიციზმს, უკვე არსებულ კოოპერატივებში არსებული გაუგებრობები და საერთაშორისო ორგანზაციების ქართველი თანამშრომლების მიკერძოებული, ხშირად პირად სარგებელზე დამყარებული ქმედებებიც აძლიერებს
დღეისთვის ნევრიზ მიქელაძეს, სხვა მეზობლებთან ერთად (სულ 20 ოჯახი), კოოპერატივი „ულეველა“ აქვს შექმნილი დასაქართველოს მთავრობის მიერ წარმოდგენილ ერთიან აგროპროექტს: „მაღალმთიან რეგიონებში მესაქონლეობის განვითარების კონცეფცია“, ზედგამოჭრილად ესადაგება დასახული მიზნით _ გახდეს გურიის რეგიონისთვის ბიოპროდუქციის, ხორცისა და რძის ნაწარმის უპირობო მიმწოდებელი და ასევე გასცდეს ქვეყნის ფარგლებსაც.
ულეველა ის ტერიტორიაა, სადაც ზოტის უნიკალური სათიბებია, სანისლიას მთის აღმოსავლეთით, ჯაჯის ტბასთან ახლოს.
ბატონი ნევრიზის თქმით, ამ საუკეთესო საძოვარს, რომელიც სამყურას, მარბუთის და დვარულას სახეობის ბალახისგან შედგება, რძე გასდის და ზოგიერთი ამ ბალახთაგაი, არა თუ პირუტყვის საუკეთესო საკვებია, წინაპართა გადმოცემით, სამკურნალო თვისებებით გამოირჩევა, რომელსაც მთის მცხოვრებლები დღემდე იყენებენ.
_ სამთავრობო აგროპროექტი ითვალისწინებს გზების შეყვანას საძოვრებზე და სათიბებზე, ქარხნის ტერიტორიაზე. ასევე, საწარმოს შენობის აგებასა და სრულ ორგანიზებაში თანამონაწილეობას, სადაც იქნება ხორცის მიღების საამქრო და რძის ქარხანა. ეს ორი რგოლი ერთ სივრცეში, ერთმანეთისგან იზოლირებულად განლაგდება. ჩვენ, ორი აზრი არ არის, რომ მოვახერხებთ, ჩოხატაურისა და ოზურგეთისთვის ულევად ვაწარმოოთ ხორცი, ყველი, ზოგადად, რძის პროდუქცია, რადგან გვაქვს ბაზა და ტრადიციით ნასაზრდოები სისხლში გამჯდარი სიყვარული მესაქონლეობისა, რომელსაც შესაძლოა, საქართველოში ანალოგი ძნელად მოეძებნებოდეს. თუმცა, არსებობს რიგი პრობლემებისა, რომელიც ხან ჩვენი, ხან სხვისი უნებლიე უზუსტობით თუ შეცდომით, შესაძლოა, დამამუხრუჭებელ ფაქტორად იქცეს ამ სასიცოცხლო პროექტის გახორცილებების გზაზე! და, ულეველაც დაილიოს იქნებ! _ ამბობს ნევრიზ მიქელაძე და გვიამბობს, რა გზა გაიარა 2011 წლიდან დღემდე, _ როცა მთაში პირველი ხმა ავიდა, შრომით საქმიანობაში კოოპერირების წესის დამკვიდრების გზით, გარდაუვალი წარმატების მიღწევის შესაძლებლობაზე.
ნევრიზ მიქელაძე მოკლედ გვიამბობს იმ გზაზე, რომელიც 2011 წლიდან, ინდმეწარმეობის დაწყებით გაიარა. მასწავლებელს ყოფილმა მოსწავლეებმა სთხოვეს, ხე-ტყის დამზადებაზე ემუშავათ. გახდა ინდმეწარმე და კიდობანას მთის მხარეს, კანონის ფარგლებში, სამუშაოდ ტყე აიღო. მასალის დამზადებისას თითოეული ხის ძირას იდგა და ფესვიან-ტოტიანად ამოწმებდა თითოეულ ძირს.
_ ვერავინ გაბედავდა, საღი ხე მოეჭრა. თუ რაიმე ავტორიტეტი გამაჩნია, ყველაზე მეტი ნდობა სწორედ მაშინ მოვიპოვე, შინ თუ გარეთ. ხე არ არის მთაში, ჩვენს სამოქმედო ზოლში, რომლის ძირში დაკვირვება არ მომეხდინოს და სანიტარული ჭრის წესით არ დამენომროს. თითქმის, ყველამ გაითავისა, რომ ხე-ტყეს სიცოცხლესავით გაფრთხილება სჭირდებოდა, მისი და ჩვენი სიცოცხლე აქ უერთმანეთოდ წამებში დასრულდება. ასეთი გაფრთხილების შედეგად, დღეს უკვე საუკეთესო მასივია წამოსული. ამ საქმიანობის პროცესში, თანამოაზრეებმა მითხრეს, რომ ულეველას სათიბების ბაზაზე დაგვეწყო თივის დამზადება, რაც, ნებისმიერ შემთხვევაში, კარგად გაიყიდებოდა. იდეა მეზობელს, არსენ ირემაძეს ეკუთვნოდა, _ ამბობს ბატონი ნევრიზი.
მოითათბირეს და ოთხ თანამოაზრესთან: არსენ ირემაძესთან, გოჩა ქათამაძესან, ზია ჭახაძესთან და შალვა პაქსაძესთან ერთად, 2013 წელს ჩოხატაურში, ადგილობრივ ხელისუფლებას მიმართეს. თანადგომით გახარებულები, მალე თბილისში, კოოპერატივების სააგენტოში ჩავიდნენ და სტატუსი მიიღეს. ჩამოყალიბდნენ იმ აზრზე, რომ აუცილებლად მეცხოველეობისთვის უნდა მიეყოთ ხელი, რის მძლავრი საფუძველიც არსებული ბაზა და გამოცდილება იყო. 2014 წელს უკვე 49 მეწველი ფური ჰყავდათ. ამავე პერიოდში, ნევრიზ მიქელაძეს დაუმტკიცდა პროექტი „აწარმოე სართველოში“. თუმცა, მალე ზამთარიც დადგა და პროექტის გახორციელება დროში გაიწელა, რადგან მთაში ასვლა, თითქმის შვიდთვიანი ზამთრის პირობებში, შეუძლებელი იყო. „ულეველას“ წევრები ფარ-ხმალს არ ყრიდნენ და ყველა მიმართულებით ამყარებდნენ კავშირებს, ოღონდ რომელიმე სახის დახმარება მიეღოთ. როცა 15 მოტობლოკი საჩუქრად მიიღეს ( ფინანსური თანამონაწილეობით შეიძინეს, თუმცა ნაჩუქარს ეძახის), უკვე სოფლის მოსახლეობის უმეტესობას კოოპერაციულ შრომაში ჩაბმის სურვილი გაუჩნდა. მალე „ულეველას“ წევრებს ახალი იდეა გაუჩნდათ რძის ქარხნის გახსნის თაობაზე და რაკი სოფელში სამიათასი სული საქონელი იყო, არ უყოყმანიათ, მაშინდელი პრემიერისთვის, ირაკლი ღარიბაშვილისთვის მიემართათ. მოუსმინეს და განუმარტეს, რომ სახელმწიფო კოოპერატივებს არ აფინანსებს, თუმცა ინფორმირებაში დაეხმარნენ და მიუთითეს, სად და როგორ ესარგებლათ იაფი კრედიტით. სწორედ ამ პერიოდში, კოოპერატივების საგენტოდან მონიტორინგის ჯგუფი ჩამოვიდა და ადგილობრივმა ხელისუფლებამ სასიხარულო ამბავი აცნობა ნევრიზსა და მის მეგობარ მთისკაცებს _ 
რძის ქარხნის დადგმის შესაძლებლობა გექნებათ, ოღონდ 150 სული საქონელი უნდა გყავდეთო. სასწრაფოდ შეადგინეს დოკუმენტაცია, 20 ოჯახი 162 სული პირუტყვის დამადასტურებელი დოკუმენტებით წარსდგა ჯგუფის წინაშე. მოხდა ისე, რომ სწორედ ამ დროს შეახსენეს პროექტ „აწარმოე საქართველოს“ წარმომადგენლებმა, რადგან აქ უკვე გამარჯვებული იყო ნევრიზ მიქელაძე. რაკი რძის ქარხნის გადაცემაზე უკვე სახელმწიფოსგან იყო წინადადება, პირადად ნევრიზ მიქელაძემ აირჩია სადურგლო საქმიანობისთვის მიეღო 5 ათას ლარიანი დაფინანსება და პარალელურად, სადურგლო საქმიანობასაც შეუდგა.
2016 წელს, ოქტომბერში კი უკვე საბოლოოდ გაფორმდა ხელშეკრულება რძის საწარმოს მიღების თაობაზე.
_ მთაში ავედი და ავაფრიალე დოკუმენტი, ხალხი სიხარულმა აიტანა! თუმცა, როგორც შემდეგ აღმოჩნდა, დოკუმენტაციაში მცირე შეცდომა გაიპარა, სასწრაფოდ მომმართეს და შესწორებული ვარიანტიც გავგზავნე, თუმცა ვადებში ვერ ჩავეტიეთ, ადგილზე ინტერნეტი არ იყო, ვიჩქარე, მაგრამ დასანანად მომიგვიანდა. დავრჩით ასე და კვლავ დაგვაიმედეს, რომ 2017 წელს, კოოპერატივების საგენტოს პროექტი: „რძის შეგროვების და გადსამუშავების საამქრო“, კვლავ გრძელდებაო. მართლაც, ამ წლის 17 მარტს უკვე გვითხრეს, ინფორმაცია განაახლეთო. სასწრაფოდ ჩავედი სურსათის ეროვნულ სააგენტოში და საქონლის სიით დაწყებული, ყველაფერი წარვადგინე… და, ამ დროს საქართველოს მთავრობამ წარმოადგინა ერთიანი აგროპროექტი: „მაღალმთიან რეგიონებში მესაქონლეობის განვითარების კონცეფცია“, რომლის მიხედვით, გაცილებით მეტი, უკეთესს რომ ვერ ვინატრებდით, ისეთი სახის დახმარებაა გათვალისწინებული. და ახლა უკვე თავად გადავერთე ამ პროექტში და კოოპერატივების სააგენტოს შემოთავაზებაზე მადლიერმა, მაგრამ მაინც თავი შევიკავე, რადგან იქ მხოლოდ მე ვიყავი წარდგენილი. ამჯერად ისევ კოოპერატივ „ულეველას“ სახელით, სადაც უკვე 200 სული საქონელი გვყავს, წარვდექით ახალ აგროპროექტში. ის, რასაც მთავრობის მიერ წარმოდგენილი ერთიანი აგროპროექტი: „მაღალმთიან რეგიონებში მესაქონლეობს განვითარების კონცეფცია“ ითვალისწინებს, თუ გახორციელება უწერია, მთას ააღორძინებს! „მაღალმთიან რეგიონებში მესაქონლეობის განვითარების კონცეფცია“ მზის ამოსვლას უნდა დაემსგავსოს! რომ იცოდეთ, როგორ ველოდებით! ხან ისევ ვშიშობ, ახალი დაბრკოლება ხომ არ გადამეღობება წინ?! _ გვეუბნება ჩვენი რესპონდენტი, რომელიც ბოლო ერთი წლის მანძილზე არაერთხელ შეგვეხმიანა და თანადგომა გვთხოვა. პედაგოგი და მეურნე, სულისკვეთებით პატრიოტი ნევრიზ მიქელაძე, ზოტში აჭარის მთიანეთიდან გადმობარგების შესახებ გვიამბობს და გვთხოვს, იქნებ, გამონახოთ საშუალება და მოუყევით ჩვენზე ცოტა რამ მთელ საქართველოსო!
მისი ნაამბობი კი, რაც ათეულობით მის მოსწავლეს მისგანვე მრავალჯერ მოუსმენია, ასეთია:
„სოფელი ზოტი, 126 წლის წინ, დაცლილი და მიტოვებული, მთიანი აჭარის სოფელ ღორჯომიდან, 13 ოჯახის გადმოსვლით, კვლავ აღორძინებისკენ წავიდა. ანთაძეები, ირემაძეები, ართმელაძეები, მიქელაძეები, ტუნაძეები…მათ გურულ ნასოფლარს, სადაც თურმე უმეტესად კეკელიძეები ცხოვრობდნენ, სული მოუბრუნეს. გურიის მოსახლეობა რომ აქ მრავლად ყოფილა, საყდრის გორიც მეტყველებს, რადგან მხოლოდ რამდენიმე ოჯახისთვის არ აშენდებოდა სამლოცველო. ისტორიის და დროის ცვლილებამ თუ უკუღმართ-წაღმართობამ ის მოიტანა, რომ მერე ამ მადლიან მიწაზე ჩვენ მოვედით… ასე მგონია, კეკელიძეთა ნაფუძარზე, განგებამ, გარკვეული მისია დაგვაკისრა! აქ ამოსვლაა საქმე, თორემ წასვლა აღარ მოგინდებათ _ აქაურობა სავსეა ბუნებისგან ბოძებული წყლით, ჰაერით, საძოვრებით, სადაც იშვიათი ყუათიანი მცენარეები ხარობს.მიუხედავად იმისა, რომ თითქოს, გარესამყაროს მოწყვეტილია, ეს დალოცვილი მიწა და ჰაერი, ტყე თუ საძოვარი ყველას აპურებს ისე, რომ ზოტში აზოტოვანი ან რომელიმე სასუქი არ შემოდის. აქ ბიოპროდუქცია დიდი ხანია, იწარმოება, ოღონდ სტიქიურ, დამღლელ, ბარაქადაკარგულ შრომას ბოლო უნდას მოეღოს და ზოტიდან გადაძახილი სამყაროს უნდა მიწვდეს! მეორედ არ უნდა დაიცალოს ზოტი! აქ დღეისთვის საფუძვლიანი და საიმედო ბაზა არსებობს საამისოდ და ამჯერად უნდა გაგვიმართლოს, უნდა იქცეს პატარა და ძლიერი ზოტი უძლიერეს ციტადელად, საიდანაც თავქვე დაშვებული გუბაზეულივით წამოვა რძის ნაკადი! ჩვენ ამას შევძლებთ, თუ ამ შემართებას შემხვედრი ძალა იმ სისრულით განახორციელებს, რომელიც ჯერჯერობით ქაღალდზე ასე წერია: „საქართველოს მთავრობის მიერ წარმოდგენილი ერთიანი აგროპროექტი: „მაღალმთიან რეგიონებში მესაქონლეობის განვითარების კონცეფცია“. დანარჩენზე ამ დიდი საქმის დასრულების შემდეგ, ერთად ვისაუბროთ და ერთად გავიხაროთ!
