რუსეთის ახალი საზღვაო ბაზა შავ ზღვაში საქართველოს შეშფოთებას იწვევს,_ ამ სათაურით სტატიას BBC აქვეყნებს.
როგორც ბრიტანული მაუწყებელი წერს, ნოემბრის დასაწყისში 50-მა ქართველმა ოპოზიციონერმა დეპუტატმა მიმართა ნატო-სა და ევროკავშირის წევრ ქვეყნებს და მოუწოდა მათ ერთიანი პოზიციის დაფიქსირებისკენ რუსეთის გეგმის წინააღმდეგ მუდმივი საზღვაო ბაზის შექმნის შესახებ საქართველოს სეპარატისტულ რეგიონში, აფხაზეთში.
კრემლის გეგმებმა გააჩინა შიში, რომ ბაზამ შესაძლოა ევროკავშირის წევრობის მომლოდინე საქართველო ჩაითრიოს რუსეთის ომში უკრაინას წინააღმდეგ და ზიანი მიაყენოს თბილისის გეგმებს შავი ზღვის პორტის შესახებ.
„ჩვენ ერთხმად და მტკიცედ ვგმობთ ოკუპაციას, მილიტარიზაციას და რუსეთის სხვა ქმედებებს, რომლებიც მიმართულია საქართველოს ოკუპირებული რეგიონების ანექსიისკენ, რომლის ახალი გამოხატულებაა ოჩამჩირის პორტში რუსეთის მუდმივი საზღვაო ბაზის გახსნა“, – ნათქვამია დეპუტატების განცხადებაში.
რამდენიმე კვირით ადრე აფხაზეთის დე ფაქტო ლიდერმა, ასლან ბჟანიამ დაადასტურა, რომ კრემლთან ხელშეკრულება გაფორმდა შავი ზღვის პორტში, ოჩამჩირეში მუდმივ საზღვაო ბაზის შექმნის შესახებ.
აფხაზეთი საერთაშორისოდ აღიარებულია საქართველოს ნაწილად, მაგრამ ის რუსეთის და სეპარატისტული ძალების კონტროლის ქვეშაა 1990-იანი წლებიდან.
საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრომ დაგმო რუსეთის გეგმა, როგორც “საქართველოს სუვერენიტეტისა და ტერიტორიული მთლიანობის უხეში დარღვევა”, თუმცა თბილისის ხელისუფლება მუდმივი საზღვაო ბაზის მნიშვნელობას აფასებს და მას არა გარდაუვალ საფრთხეს უწოდებს.
“ოჩამჩირეში რომც დაიწყონ ბაზის მშენებლობა, სულ ცოტა სამი წელი დასჭირდებათ“, – განუცხადა BBC-ს საქართველოს საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის ხელმძღვანელმა ნიკოლოზ სამხარაძემ. „ჩვენ კონცენტრირებულები ვართ გარდაუვალ საფრთხეებზე და არა იმ საფრთხეებზე, რომლებიც შეიძლება მომავალში მოხდეს”.
მისი თქმით, მთავრობა უფრო მეტად ორიენტირებულია საქართველოს მოქალაქეებზე, რომლებსაც რუსული ძალები კლავენ ან იტაცებენ საოკუპაციო ხაზთან, რომელიც გამოყოფს საქართველოს სეპარატისტულ აფხაზეთსა და სამხრეთ ოსეთს.
“ოჩამჩირეში მშენებლობების დასაწყებად არანაირი ნაბიჯები არ გვაქვს”.
BBC Newsnight-მა და BBC Verify-მა გააანალიზეს სატელიტური გამოსახულება, რომელიც მიუთითებს პორტში ახალი გათხრებისა და სამშენებლო სამუშაოების შესახებ, 2022 წლის თებერვალში რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრის შემდეგ უკრაინაში.
აფხაზეთის დე ფაქტო ადმინისტრაციის თანახმად, ეს დრენაჟის სამუშაოები ნიშნავდა, რომ ოჩამჩირე უკვე მასპინძლობდა უფრო დიდ სატვირთო გემებს, რომელთა გადაადგილების მოცულობა 13000 ტონამდეა.
უკრაინის სადაზვერვო სააგენტო აცხადებს, რომ სამუშაო მიზნად ისახავს რუსეთის შავი ზღვის ფლოტის სამხედრო გემებს ოჩამჩირე უსაფრთხო ნავსადგურად გამოიყენონ.
_ თუ რუსეთი გამოიყენებდა ოჩამჩირეს უკრაინაზე თავდასხმისთვის ან თუ უკრაინა აირჩევდა იქ რუსული საზღვაო გემების დამიზნებას, მაშინ საქართველო გახდებოდა ომის მხარე,_ ამბობს ნათია სესკურია სამეფო გაერთიანებული სერვისების ინსტიტუტიდან.
„თუ პუტინს სჭირდება საქართველოს ჩართვა ან რაიმე ფორმით ჩათრევა ამ ომში, ის ამას გააკეთებს, თუ ეს მის ინტერესებშია და მას აქვს ყველა შესაძლებლობა, რომ ზეწოლა მოახდინოს საქართველოზე, სამწუხაროდ“, – განაცხადა მან.
ეს არა მხოლოდ ასახავს საქართველოს შიშს, რომ რუსეთი ომში ჩაითრევს, არამედ არსებობს შეშფოთება, რომ თბილისის საკუთარი გეგმები მეგაინფრასტრუქტურული პროექტის შესახებ შავი ზღვის სანაპიროზე შეიძლება შეფერხდეს.
ღრმა ზღვის პორტი ანაკლიაში არის უახლოესი ქართული ქალაქი რუსეთის მიერ კონტროლირებად აფხაზეთთან.
ანაკლიის პროექტი სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია ეგრეთ წოდებული შუა დერეფნის გასწვრივ ვაჭრობის გასაძლიერებლად, აზიასა და ევროპას შორის ტვირთების მიწოდების უსწრაფესი მარშრუტისთვის.
მარშრუტი თავიდან აიცილებს რუსეთის სახმელეთო მილსადენად გამოყენებას და მსოფლიო ბანკის შეფასებით, მას შეუძლია გაანახევროს მგზავრობის დრო და გააორმაგოს ვაჭრობის მოცულობა 2030 წლისთვის.
კრემლი დიდი ხანია ეწინააღმდეგება მას, როგორც აშშ-ს პროექტს და რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი სერგეი ლავროვი ამტკიცებს, რომ აშშ-ს საზღვაო ფლოტის წყალქვეშა ნავები შეძლებდნენ იქ ჩასვლას.
მიუხედავად იმისა, რომ საქართველოს მოსახლეობა ევროკავშირის მომხრეა, მის მთავრობას რთული ურთიერთობა აქვს მოსკოვთან.
2020 წელს საქართველოს მთავრობამ გააუქმა ხელშეკრულება ღრმა ზღვის პორტის მშენებლობაზე, რომელიც გადაეცა კონსორციუმს, რომელსაც მხარს უჭერდნენ დასავლური ბანკები და ინვესტორები.
მამუკა ხაზარაძე, რომელიც ხელმძღვანელობდა ანაკლიის განვითარების კონსორციუმს, ამბობს, რომ თბილისის მთავრობამ პორტის განვითარება მოსკოვის დასამშვიდებლად ჩაშალა.
„ყველაზე დიდი პრობლემა, რაც ჩვენ გვაქვს ამ ხელისუფლებასთან, არის ის, რომ ისინი ემსახურებიან რუსეთის ინტერესებს, რადგან ანაკლიის პორტის აშენება არ შედის რუსეთის ინტერესებში“, – განაცხადა მან.
ხაზარაძის თქმით, ამის დასტური იყო რუსული ბაზა, რომელიც შენდებოდა შავი ზღვის სანაპიროდან მხოლოდ 30 კმ-ში (18 მილი).
მისმა კონსორციუმმა საქართველოს მთავრობა საერთაშორისო არბიტრაჟზე წაიყვანა.
„ჩვენ 5 მილიონი კუბური მეტრი ქვიშა დავთრეთ, 11 მეტრი სიღრმით. ჩავუშვით 3500 კმ მილები“, – განაცხადა ხაზარაძემ, რომელიც ოპოზიციური პარტია „ლელოს“ ხელმძღვანელობს.
საქართველოს მთავრობა ამტკიცებს, რომ ღრმა ზღვის პორტის გეგმა აღდგება და ტენდერში გამარჯვებული მალე გამოცხადდება.
ნიკოლოზ სამხარაძემ, რომელიც პარლამენტის საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის თავმჯდომარეა, განაცხადა, რომ ბრალდებები, რომ მისი მთავრობა პრორუსულია, “აბსურდია”.
„როგორ შეიძლება პრორუსულმა მთავრობამ ხელი მოაწეროს ასოცირების ხელშეკრულებას ევროკავშირთან, მიიღოს უვიზო რეჟიმი ევროკავშირთან და მიიღოს კანდიდატის სტატუსი ევროკავშირში?” – განაცხადა სამხარაძემ.
მაგრამ მისი თქმით, თბილისი ვალდებულია ფრთხილად მოეკიდოს ჩრდილოელ მეზობელს.
“ჩვენ გვქონდა სამი ომი რუსეთთან ბოლო 30 წლის განმავლობაში. ჩვენ არ გვაქვს ნატოს უსაფრთხოების ქოლგა. ჩვენ არ გვაქვს ევროკავშირის ეკონომიკური სოლიდარობა.”
მისი ვარაუდით, რუსეთი ოჩამჩირეს საქართველოს ევროკავშირში გაწევრიანების ამბიციების გამო ემუქრება.
ევროკავშირის კანდიდატის სტატუსის მისაღებად საქართველოს წინადადებაზე საბოლოო გადაწყვეტილებას ევროპელი ლიდერები დეკემბრის სამიტზე ელოდებიან.
”რუსები… ყოველთვის იყენებენ საუკეთესო ვადებს, რათა შეარყიონ პირველი საქართველოს სტაბილურობა და მეორეც საქართველოს სწრაფვა ევროინტეგრაციისკენ”, – თქვა მან.
„ისინი ცდილობენ დაანახონ ჩვენს ევროპელ და ამერიკელ პარტნიორებს, რომ სამხრეთ კავკასიაში ოსტატები არიან და შეუძლიათ, რაც უნდათ, გააკეთონ.”
