ეს დღე 1971 წლის 8 აპრილის აღსანიშნად დაწესდა, როდესაც ლონდონში ბოშების პირველი საერთაშორისო კონგრესი გაიმართა. ამავე დღეს ბოშებმა თავიანთი დროშა და ჰიმნი მიიღეს.
დღესდღეობით, ევროპაში, დაახლოებით, 10-12 მილიონი ბოშა ცხოვრობს. საქართველოში მათი შემოსვლა მეორე მსოფლიო ომის დროს, 45-იანი წლებიდან იწყება. ამ პერიოდში, მათ დევნიდნენ მთელს მსოფლიოში, მათ შორის, გენოციდს უწყობდნენ უკრაინასა და რუსეთში. გაუსაძლის პირობებს გამოქცეული ბოშები საქართველოში აღმოჩნდნენ. პირველები ვლახების შტოს წარმომადგენლები ჩამოვიდნენ – დაახლოებით 10 ათასამდე ბოშა რუსეთიდან და უკრაინიდან. მათი დიდი ნაწილი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში დასახლდა და ბანაკებად, კარვებში ცხოვრობდა.
„ბაბუაჩემი უკრაინიდან ჩამოვიდა და თავის ოჯახთან ერთად გარდაბანში დამკვიდრდა. აქვე ეყოლა შვილები. როგორც თვითონ ამბობს, არც მას და არც სხვა ბოშებს არასდროს ადგილობრივებთან პრობლემა არ შექმნიათ, არ უგრძვნიათ, რომ აქ არასასურველები იყვნენ. პირიქით, მუდმივი მხარდაჭერა და კეთილგანწყობა ჰქონდათ ქართველებისგან,“ ამბობს ელენე პროშიკიანი, ბოშათა თემის წარმომადგენელი და ბოშათა საკითხების კოორდინატორი „ეთნიკურობის და მულტიკულტურალიზმის შესწავლის ცენტრში“.
ქართველების მიმღებლობამ და აქ არსებულმა პირობებმა სწრაფადვე გაითქვა ბოშებში სახელი და მათი რიცხვიც ქვეყანაში თანდათან გაიზარდა. 60-70-იან წლებში ჩამოვიდნენ კრიმის შტოს წარმომადგენლები – ბოშები ყირიმიდან, რომლებიც დასავლეთ საქართველოში, ძირითადად, შავი ზღვის სანაპიროზე და ზუგდიდში დასახლდნენ.
საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, ბოშათა თემი ერთ-ერთ ყველაზე მარგინალიზებულ ჯგუფად იქცა. 90-იან წლებში ბევრმა მათგანმა ქვეყანა დატოვა და საცხოვრებლად კვლავ რუსეთში გადავიდა.
საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სააგენტოს მონაცემებით, დღეს საქართველოში 604 ბოშა ცხოვრობს. თუმცა, ელენე პროშიკიანი აღნიშნავს, რომ „ეთნიკურობისა და მულტიკულტურალიზმის შესწავლის ცენტრის“ ინფორმაციით, ეს რიცხვი 2500-მდე მერყეობს. ისინი, ძირითადად, 6 რეგიონში სახლობენ: ქვემო ქართლი (სოფელი გაჩიანი და ქალაქი რუსთავი), კახეთი (დედოფლისწყაროს რაიონის სოფელი ჭოეთი, ყოფილი ლენინოვკა), აჭარა (ქობულეთი – გელაურის დასახლება), ქუთაისი, ზუგდიდი და თბილისი.
ტექსტი მომზადდა ელენე პროშიკიანის მონაწილეობით.
წყარო: I Choose Equality • მე ვირჩევ თანასწორობას
