თამბაქოს კონტროლის ალიანსი“ სკანდალურ ბრალდებას ავრცელებს. ორგანიზაციის განცხადებით, აღმასრულებელი ხელისუფლება თამბაქოს ინდუსტრიის ზეწოლით, თამბაქოს კონტროლის შესახებ ახლახან გამკაცრებული კანონის შეცვლას, მეტიც შერბილებას ითხოვს და პარლამენტს ცვლილების ახალ პროექტს სთავაზობს, რომლის მიხედვით საქართველოში თამბაქოს ნაწარმი სადა შეფუთვით რეალიზაციის 4 წლით გადავადებას ითხოვს.
„28 ივნისს, სანდო წყაროზე დაყრდნობით, გამოვააშკარავეთ თამბაქოს ინდუსტრიის მზაკვრული გეგმა, დაბლოკოს ახლად მიღებული თამბაქოს კონტროლის კანონის ერთ-ერთი მთავარი მუხლი, – თამბაქოს ნაწარმის შეფუთვის სტანდარტიზების შესახებ მუხლების ამოქმედების ვადად 2018 წლის 1 იანვრის ნაცვლად 2022 წლის 31 დეკემბერი შეიტანონ. აღნიშნული პროექტის დამუშავება კონფიდენციალურ გარემოში, ფინანსთა სამინისტროში, ყოველგვარი საჯარო განხილვის გარეშე მიმდინარეობს და ცდილობენ, რომ მიმდინარე კვირაში საქართველოს პარლამენტის ბოლო სესიაზე ან სპეციალურად დანიშნულ სესიაზე დაჩქარებული წესით მიიღონ. ყველაფერი კეთდება იმისათვის რომ არ მოეწყოს არავითარი საჯარო განხილვა, პროცესში არ ჩაერთონ თამბაქოს კონტროლის ექსპერტები და კანონის ავტორები, საერთაშორისო ორგანიზაციები, საზოგადოება, რათა არაფერმა შეუშალოს ხელი თამბაქოს ინდუსტრიის მზაკვრული გეგმის განხორციელებას.
როგორც ცნობილია, საქართველოს პარლამენტმა თამბაქოს ნაწარმის სტანდარტიზებული შეფუთვის შესახებ გადაწყვეტილება მოზარდთა დაცვის მიზნით მიიღო. თამბაქოს კოლოფების დღევანდელი შეფუთვა უმძლავრესი იარაღია ბავშვების მწეველობაში ჩასათრევად. მოსალოდნელი გადავადებით კი ათასობით ჩვენი ახალგაზრდა კვლავაც დამოკიდებული იქნება ამ სასიკვდილო პროდუქტზე და ეს ტრაგედია არ დასრულდება. ამასთან, თუ თამბაქოს ინდუსტრიას აღნიშნული მცდელობა გაუვა, შესაძლოა, გადავადებები კანონის ყველა სხვა მნიშვნელოვან მუხლსაც შეეხოს.
თამბაქოს კონტროლის ალიანსი ვარაუდით, საქმე გვაქვს ელიტარულ კორუფციასთან ან არაკომპეტენტურობასთან. ხელისუფლების იმ წარმომადგენლებს, რომელთაც ამ გადაწყვეტილების მიღება განუზრახავთ, შესაძლოა არ ესმით რამდენ მოზარდს, ახალგაზრდას გაწირავენ სასიკვდილო პროდუქტზე მიჯაჭვულობისათვის, რამდენად სამარცხვინოდ გამოჩნდებიან არამხოლოდ საქართველოს მოსახლეობის თვალში. ასეთი მზაკვრული გადაწყვეტილების მიღება საქართველოს ხელისუფლებას დამამცირებელ მდგომარეობაში ჩააგდებს ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციაში, თამბაქოს კონტროლის ჩარჩო კონვენციის მხარეთა კონფერენციაზე, მსოფლიო ბანკში და უამრავ სხვა საერთაშორისო ორგანიზაციაში, მეზობელ და ევროკავშირის ქვეყნებთან.
მიმდინარე წლის 17 მაისამდე, ვიდრე თამბაქოს კონტროლის შესახებ კანონს მივიღებდით, საქართველო თამბაქოს მოხმარების შეზღუდვის მხრივ ჩამორჩენილ ქვეყნად ითვლებოდა. როგორც სჩანს, თამბაქოს ინდუსტრიამ ამ გადაწყვეტილების მიმღებთ, ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნების წინ სამარცხვინო გარიგება შესთავაზა, ან საქმე გვაქვს სრულ არაკომპეტენტურობასთან, როგორც ხშირად მომხდარა, როდესაც დახურულ კარს მიღმა ისეთი საკითხები წყდება, რომელზეც არჩევანი მოსახლეობის ინტერესებსა და კერძო ბიზნესის მომხვეჭებლურ გეგმებს შორის უნდა გაკეთდეს. თამბაქოს ინდუსტრიის დაკვეთით მომზადებულ ცვლილებათა პროექტში შეუფარავად არის აღნიშნული, რომ ცვლილების მიზანია თამბაქოს მწარმოებლების და მისი მომხმარებლების უფლებების დაცვა.
კატეგორიულად მოვითხოვთ საქართველოს მთავრობის ხელმძღვანელის გიორგი კვირიკაშვილისა და საქართველოს პარლამენტისგან, გასაჯაროვდეს პროცესში ჩართული ყველა პირის ვინაობა, მათი კავშირები თამბაქოს ინდუსტრიასთან და საქართველოს პარლამენტმა არ დაუშვას ყოველგვარი განხილვის და მსჯელობის გარეშე თამბაქოს ინდუსტრიის მსგავსი გეგმის რეალიზაცია. როგორც ცნობილია, თამბაქოს კონტროლის ახალი კანონის ყველა მუხლი მომზადდა ამ საქმის უმაღლესი კვალიფიკაციის ექსპერტთა და საერთაშორისო ორგანიზაციების უშუალო ჩართულობით, საქართველოს მოსახლეობის ინფორმირების მაღალი დონით და ახლა, მასში უმნიშვნელოვანესი ცვლილებების შეტანაც კი, მით უფრო ცვლილებაში მონაწილე ყველა მხარის გვერდის ავლით, მალულად, მზაკვრულად, სრულიად დაუშვებელი და მიუღებელია“, _ აღნიშნულია „თამბაქოს კონტროლის ალიანსის“ განცხადებაში.
„გურია ნიუსთან“ საუბრისას კანონპროექტის ინიციატორი გუგული მაღრაძე გავრცელებულ ინფორმაციას ადასრურებს და ამბობს, რომ მოლაპარაკებები ამასთან დაკავშირებით, უკვე დაწყებულია. მაღრაძე არ გამორიცხავს, რომ ვადამ 2022 წლამდე მართლაც გადაიწიოს.
„შეფუთვის სადა სტანდარტზე ევროპის ქვეყნები 2020 წლიდან გადადიან. ჩვენ მოვინდომეთ რომ უფრო ადრე მოვინდომეთ ეს. ბიზნესწრეებმა და თამბაქოს კონტროლის გარკვეულმა წრეებმა ამას მხარი დაუჭირეს რომ უფრო ადრე ყოფილიყო, 2018 წლის 1 იანვრიდან უნდა გვქონოდა სადა შეფუთვა. აღმოჩნდა, რომ მეტი დრო სჭირდება თამბაქოს ინდუსტრიას იმისთვის, რომ გადავიდეს სადა შეფუთვაზე. თან აქ ლაპარაკია არა მარტო ქართულ წარმოებაზე, არამედ უცხოურ კომპანიებზეც, რომელსაც თავიანთი პროდუქტი შემოაქვთ. ლაპარაკია ვადის გადავადებაზე, დანარჩენი ყველაფერი რჩება. თავიდანვე ვფიქრობდი რომ ეს არარეალისტური ვადა იყო, მაგრამ მაინც თქვეს დავდოთ ეს ვადა და თუ დაჭირდებათ მეტი დრო მერე შევცვალოთო. ვადის გადაწევა პრინციპული საკითხი არ არის. არაფერი კანონპროექტში სხვა არ შეცვლილა ამ ვადის გარდა. სადა შეფუთვა შემოვა უფრო გვიან. აქ არის ვადის ამბავი და ჩვენ ანგარიშს ვუწევთ ამას. თავიდან თამბაქოს კონტროლის თემაზე მომუშავე არასამთავრობო ორგანიზაციებიც კი ეჭვობდნენ გავიდოდა თუ არა ასე სწრაფი ვადით ეს საკითხი. ეს საკითხი ჯერ გადაწყვეტილი არ არის, მზადდება კანონპროექტი და შემდეგ შევათანხმებთ ვადებს. ჩვენს ევროპელ პარტნიორებსაც შევეკითხებით“, _ ამბობს მაღრაძე.
კითხვაზე: თუ ევროპის ქვეყნებში სადა შეფუთვა სავალდებულო 2020 წლიდან ხდება, მაშინ საქართველო რატომ წევს ამ ვადას 2022 წლამდე? _ მაღრაძე გვპასუხობს:
„ეგეც არის არგუმენტი. სიმართლე გითხრათ, ქართული თამბაქოს მწარმოებლებს უფრო სწრაფად უნდოდათ, რომ სადა შეფუთვა შემოეღოთ, ვიდრე უცხოურ მწარმოებლებს. ამ შემთხვევაში მათ ორი სამუშაო აღარ ექნებოდათ შესასრულებელი, ჯერ პიქტოგრამების და შემდეგ სადა შეფუთვის, ბარემ ერთდროულად გააკეთებდნენ, მაგრამ რაკი იქ WTO-ა, უცხოური კომპანიებიც მოითხოვენ ამას, არ გამოდის სხვაგვარად. ამიტომ ვფიქრობთ, რომ ვადებზე შევიტანთ ცვლილებებს. არც ის არ გვინდა არბიტრაჟებში სიარულმა მოგვიწიოს იმის გამო, რომ არ მივეცით სათანადო ვადა. თავიდანაც ჩვენ ვამბობდით 2019 წელს, მერე მთავრობამ თქვა, რომ სწრაფად გავაკეთოთო. მაგრამ თუკი წინააღმდეგობაა ისეთი, რომ ამას ახლა ხომ არ გადავაყოლებთ ძირითად რამეებს… არა ზეწოლა კი არ არის, რაღაც ნაწილს აწყობდა, რაღაც ნაწილს არა ეს შეფუთვა. თუ ის რაღაც ნაწილი არგუმენტირებულად ასაბუთებს რომ მათ მეტი დრო სჭირდებათ, უნდა მივცეთ. ხანდახან რაღაც რაღაცეებს ვთმობთ; მთავარია, ძირითადი შევინარჩუნოთ“, _ ამბობს მაღრაძე.
