პანდემიის ერთი წელიწადი, მთელი ქვეყნის მასშტაბით, ადამიანთა ჯანმრთელობის შემდეგ, ყველაზე დაუნდობლად პროდუქტის და საწვავის ფასზე აისახა.
ქვეყანაში ფასების ზრდის პროცესს ვერ ეგუებიან გურიაშიც და მომხმარებელთა გაკვირვება, განსაკუთრებით იზრდება მოახლოებული უდიდესი ქრისტიანული დღესასწაულის, აღდგომის წინა კვირაში. ეს გაკვირვება სააღდგომო დღესასწაულის უპირველეს ატრიბუტზე _ კვერცხის ფასზე დაკვირვებას უკავშირდება.
დღეისთვის ოზურგეთში, როგორც არასდროს, ისე მრავალნაირია ერთი ცალი კვერცხის ფასი. მომხმარებლები იმასაც ამბობენ, ყველა პროდუქციას ისე ნაირ-ნაირი ფასი აქვს და ამ ყველაფერს მაინც კვერცხის ფასის მიხედვით უნდა დააკვირდე _ ყველას გაუსწრო, მგონი ცხრანაირი ფასი აქვსო.
ჩვენ შევეცადეთ, სხვადასხვა მარკეტებსა და სავაჭრო ქსელებში დაგვეთვალიერებინა და გვენახა, რა ღირს ერთი ცალი კვერცხი, სიდიდის თუ ხარისხის (რასაც დაზუსტებით ვერავინ გეტყვით) მიხედვით.
ბაზრის ტერიტორიაზე, ასევე, ქალაქის სხვადასხვა ქუჩებზე განლაგებულ მარკეტებში, ერთი ცალი კვერცხის ფასი 30 თეთრიდან იწყება და იზრდება ასეთი თანმიმდევრობით: 36, 38, 40, 45, 50 და 53 თეთრი!
აღსანიშნავია, რომ ყველაზე მაღალი ფასი, ერთი ცალი _ 53 თეთრი, სავაჭრო სახლში _ “ჩემი სახლი”, არის. ყველა სავაჭრო ობიექტზე გვიხსნიან, რომ მომხმარებელთა საყვედური უსაფუძვლოა, რადგან კვერცხი ზომის მიხედვით ფასდება. კითხვაზე, საიდან გაჩნდა ასე უცებ სხვადასხვა ზომის კვერცხი, რაც, მათივე თქმით, შვიდნაირი ფასით უნდა აიხსნას და რაც აქამდე არასდროს ყოფილა, პასუხი არ აქვთ. გურული მომხმარებლები კი მაინც ხუმრობას ამჯობინებენ:
“პანდემიამ დადო ასეთი კვერცხი, ოღონდ ამათ სასარგებლოდ”, _ ამბობენ ოპერატორების თანდასწრებით.
სოფლის ანუ ოჯახებიდან გასაყიდად შემოტანილი კვერცხი, რასაც მომხმარებელთა დიდი ნაწილი აქტიურად ყიდულობს, ჯერჯერობით, 50 თეთრი ღირს.
ოზურგეთში ქათმის წიწილების ინკუბაციაზე მომუშავე მცირე ბიზნესის მწარმოებლები, უკმაყოფილებას გამოთქვამენ იმის გამო, რომ წელს, როგორც არასდროს, მუშაობა შეფერხდა.
_ ახლა სულ გავაჩერეთ ინკუბატორი. იმდენი სახის და ფასის კვერცხია დახლებზე. მსგავსი წინა წლებში არც მინახავს. თუმცა, ხალხი მაინც სახლის ქათმის კვერცხს ინახავს სააღდგომოდ. დაკვეთა იმდენად მცირერიცხოვანია, მუშაობა არ ღირს. დენის ფული მაინც ხომ უნდა გადაიხადო? ხუთი ათასის ნაცვლად რომ 500 კვერცხი შემოვა, ინკუბატორის ჩართვას აზრი არ აქვს. ვერ გეტყვით, ეს კონკრეტულად პანდემიის მიზეზით ხდება თუ უბრალოდ, ასეთი რეალობა დადგა, _ გვეუბნება მცირე ბიზნესის წარმომადგენელი, თემურ კილაძე.
მომხმარებლები აღშფოთებულები საუბრობენ ზეთის ფასზე და სასაცილოდ არ ჰყოფნით კვირაში ერთი ან ორი დღით არსებული აქციები სხვადასხვა სავაჭრო ქსელებში.
_ ეს აქცია სატყუარაა. ზეთს აქვს წარწერა: “საუკეთესო ფასი _ 7,80 ლარი”. გავიფიქრე, ალბათ, საუკეთესო ზეთია, რაღაც ახალია-მეთქი. ეს არის საუკეთესო ფასი? რა აზრი აქვს ორჯერ აქციას? ყველა ხომ იმ ორ დღეს არ ჩამოვა ქალაქში? სოფლებში არსებულ მაღაზიებში კი საერთოდ არ იკითხება, ისეთი ამბავია, _ გვეუბნება რიგითი მომხმარებელი ნინო ქავთარაძე.
არსებული მდგომარეობის ირგვლივ ზოგადი გამოკითხვით, მომხმარებელი პირველ რიგში პურის ფქვილის, ზეთის და შაქრის ფასის ზრდის როგორმე შეჩერებას ითხოვს.
_ დაარეგულიროს მთავრობამ, როგორც უნდათ, ისე. ნუ აბრალებენ ბიზნესს და ნუ გაჰყვირიან, ეს ჩვენი საქმე არ არისო. ყველა ბიზნესი და მისი მართვის ბერკეტი მათ ხელშია. მოახდინონ რეგულირება ისე, რომ ხალხმა შეძლოს ლუკმა პურის ყიდვა და “სულის გატანა” ამ გაზაფხულზე. ყველაზე მეტად ოჯახში ეკონომიკური გასაჭირი ამ პერიოდშია, _ გვეუბნებიან ოზურგეთის ბაზარში სავაჭროდ შემოსული რიგითი მომხმარებლები: ნანა მჟავია, ვენერა კუკულაძე, მარინა სალუქვაძე და ნინო ახალაია. თან ბრაზობენ, რატომ გვეკითხებით, ფასი ყველაფერს ემატება ყოველდღე და რისთვის ან ვისთვის წერთო?
რაც შეეხება საწვავის ფასის ზრდას, მძღოლები მას კატასტროფულს უწოდებენ. განსაკუთრებით მაღალია ფასი კომპანია “ვისოლის” სადგურზე. ამ დროისთვის ოზურგეთში კომპანია “ვისოლის” სადგურზე, ბენზინის ფასი, ხარისხის, შესაბამისად 2,82 და 2,92 ლარია.
ბენზინის ფასი შედარებით ნაკლებია “გალფის” ბენზინგასამართ სადგურზე _ აქ, ხარისხის მიხედვით, ერთი ლიტრის ფასი 2,52 და 2,86 ლარია.
_ უნამუსობას საზღვრები არ აქვს! ყოველდღე უმატებენ ერთ, ორ ან სამ თეთრს. ვის სჯერა, რომ საწვავი ყოველდღე მოაქვთ აქ თითო ლიტრობით? 20-30 ტონა რომ შემოიტანა და ყოველდღე აძვირებს შემპარავად, რა, უკან მიაბრუნა შემოტანილი ბენზინი და გაძვირებული ფასით შემოიტანა? 20 დღის წინ შემოტანილს რომ ყოველდღე აძვირებს, ნამუსი აღარ არის? სანამდე უნდა გაგრძელდეს ეს თვალთმაქცობა? ნუთუ, არავინ აკვირდება ამ პროცესს? წერეთ, კარგია, ბატონო, მაგრამ შედეგი გვექნება? იშოვეს მიზეზი, პანდემიაოო და უკადრებელს კადრულობენ, _ ბრაზობს მძღოლი სერგო ბოიაჯანი, რომელსაც იქვე მდგარი კოლეგები ეთანხმებიან:
_ უპატრონოდ არის მიშვებული ყველაფერი. ოღონდ ფული აკეთონ და მორჩა! _ ამბობენ ისინი.
პროდუქტზე ფასების ზრდის პარალელურად, არა ერთ სავაჭრო ქსელში არსებული ფასდაკლების აქცია, ერთგვარი შვება უნდა იყოს რიგითი მომხმარებლებისთვის. ზოგჯერ ეს ასეცაა. თუმცა, მომხმარებელთა დიდი ნაწილი ამ ყველაფერს სასაცილოდ მიიჩნევს.
მაგალითად, კომიკურია ერთ-ერთ სავაჭრო ობიექტზე (“ორი ნაბიჯი”) , თაროებზე ლამაზად განლაგებული პროდუქციის სააქციო ფასების რაოდენობა და მისგან მიღებული ე. წ. “შეღავათი” _ აქ ერთი ლიტრი ლიმონათის ფასი 1.49 თეთრია, ხოლო ერთი კილოგრამი შაქარი 2.29 ლარი ღირს.
მოლარე-ოპერატორი გვეუბნება, რომ ლიმონათში 1.50 თეთრი უნდა გადავიხადოთ და ქვითარიც ასე ამოგვიწერა. ასე დაამრგვალა შაქრის ფასიც _ 2.29 ლარის ნაცვლად, 2.30. გამოდის, რომ მყიდველმა, სულ ცოტა, ხუთი ლიტრი ლიმონათი და ხუთი კილოგრამი შაქარი თუ არ იყიდა, ხუთი თეთრი კი არ უნდა “იჩუქოს”, არამედ იქეთ უნდა აჩუქოს.
_ ისე მაინც მოიტყუონ, რომ ნუ დაგვცინებენ. 1 თეთრი, რახანია, ბრუნვაში აღარც გვინახავს. ვის ატყუებენ? რა უბედურებაა ეს, სად სწავლობენ ასეთ ბიზნესს, როდის დაგვადგება საშველი?! რომ ჰკითხო, რეკლამას თავის თავს ომახიანად უკეთებენ. მოხვალ და დაცინვას უფრო იღებ, ვიდრე მოგებას. ეტყობა, იფიქრეს, ორი ნაბიჯის გადადგმა უნდა გვიღირდეს ორ თეთრად… ჯობს, გავიცინოთ, _ გვეუბნება დარია მჟავანაძე.
ოზურგეთში აქციის გარეშე, შედარებით შესამჩნევად დაბალი ფასები ადევს პროდუქტს თუ სხვადასხვა საოჯახო სამომხმარებლო საქონელს, მარკეტში “ჭანუყვაძის მაღაზია” _ აქ მრავალნაირი პროდუქტის, სხვადასხვა ხილ-ბოსტნეულის, საოჯახო საქონლის ფასი, 30 თეთრიდან ერთ ლარამდე ნაკლებია, ვიდრე სხვა სავაჭრო წერტილებში.
კითხვაზე თუ როგორ ახერხებს შედარებით დაბალ ფასებში ვაჭრობას, მაღაზიის მეპატრონე ტუნა ჭანუყვაძე გვეუბნება:
_ ბიზნესს სჭირდება ასე. ახლა ხალხს ძალიან უჭირს. ცოტა ჩვენც უნდა გავიჭირვოთ. აქცია არ მაინტერესებს და რეკლამა _ საქმეზე ვარ ორიენტირებული.
რიგითი მომხმარებლები ამის გამოც ბრაზობენ:
_ ახლა გვითხრეს აგერ, სადგურში, ჭანუყვაძის მაღაზიაში წავიდეთო. კი, ბატონო, ერთხელ წავალ, “პრაზდნიკი” მოდის. მაგრამ, სულ იქ როგორ ვირბინოთ? ზეთის, შაქრის, პურის ფქვილის და საწვავის ფასს სერიოზულად სჭირდება მიხედვა და დარეგულირება. დანარჩენს კიდე ჯვარი სწერია _ როგორმე მოვითმენთ, _ ამბობენ რიგითი მომხმარებლები და ითხოვენ ქმედით, დროულ რეაგირებას ყველასგან, ვისაც, მათი აზრით და საბაზრო ეკონომიკისგან განსხვავებით, ასე “გაფრენილი” ფასების კონტროლი შეუძლია თუ ევალება.
