ვინ გამართა ხეების დარგვის აქცია ბორჯომში და რა ვითარებაა საქართველოს ტყეებში

ბორჯომის პლატოს სატყეო ტერიტორიაზე, სადაც 2008 წელს რუსეთ- საქართველოს აგვისტოს ომის დროს ტყის ნაწილი დაიწვა, განაშენიანების პროცესი მიმდინარეობს.

როგორც ცნობილია, 2008 წელს,  ბორჯომი-ხარაგაულის ტყე პარკის 500 ჰექტარზე მეტი ტერიტორია დაიწვა. ხანძრით მიყენებული ზიანის გარდა, ბორჯომ-ბაკურიანის სატყეო უბანზე წიწვოვანი კორომების ხმობის ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი ფიქსირდება, რასთან ბრძოლის მიზნითაც, სამცხე-ჯავახეთის ტერიტორიაზე სულ 5000 ცალი მწერსაჭერია განთავსებული.

ეროვნული სატყეო სააგენტოს ინფორმაციით, მწერსაჭერების განთავსება ყოველი წლის გაზაფხულზე ხდება და მათი მონიტორინგი სპეციალისტების მიერ პერმანენტულად ხორციელდება. სპეციალისტები მავნებლის გავრცელების პროცესსაც აკვირდებიან და მონიტორინგის შედეგების მიხედვით, ხმობის ინტენსივობის კლებაა დაფიქსირებული.

სპეციალისტების თქმით, მდგომარეობას ამძაფრებს ისიც, რომ აღნიშნული ტერიტორია, მისი დასახლებულ პუნქტთან სიახლოვის გამო, წარმოადგენს ძირითად სარეკრეაციო ზონას და მნიშვნელოვანია მისი შენარჩუნება როგორც ეკოლოგიური მდგომარეობის, ასევე, რეგიონის ინფრასტრუქტურისა და ტურისტული პოტენციალის გაუმჯობესების ხელშეწყობის მიზნით.

შესაბამისად, პირველ ეტაპზე სანიტარული ჭრები დაიგეგმა და ხორცილდება ზემოაღნიშნულ ტერიტორიაზე.

2017 წლის საგაზაფხულო სეზონზე ტყის აღდგენის ღონისძიებებში მონაწილეობა კომპანია “ბორჯომმა” გამოთქვა და საპროექტო ტერიტორიაზე 1000 ძირი ნერგის დასარგავად აქცია გამართა.

როგორც აქციის ორგანიზატორმა, კახა მაღრაძემ “გურია ნიუსთან” განაცხადა, დარგული ნერგების მოვლის ვალდებულებას გარემოს დაცვის სამინისტრო და სატყეო დეპარტამენტი იღებს.

“კომპანია ბორჯომმა გადაწყვიტა, რომ 2008 წლის ომის შემდეგ დაზიანებულ ტერიტორიის ერთ-ერთი მასივის მწვანე ნარგავებით განაშენიანებაში საზოგადოების სხვადასხვა ჯგუფები ჩაერთო, რის გამოც, არა მარტო თბილისიდან, არამედ, საქართველოს სხვადასხვა რეგიონებიდან,აჭარიდან,გურიიდან, იმერეთიდან, კახეთიდან, შიდა ქართლიდან, აქტიური საზოგადოების წარმომადგენლები, ჟურნალისტები დავპატიჟეთ,რომ შეძლებისდაგვარად მთელი საქართველო ჩაგვერთო ამ პროექტში. პროექტს პირობითი სათაური O2 დაერქვა, რადგან O ჟანგბადს აღნიშნავს,”_ განაცხადა მაღრაძემ.

კომპანია “IDS ბორჯომი საქართველოს” საზოგადოებასთან ურთიერთობის მენეჯერის ნიცა ჩოლოყაშვილის თქმით, კომპანია ბევრ მსგავს აქციას მართავს.

“ეს არ არის ჩვენთვის პირველი აქცია. ბოლო პერიოდში გავააქტიურეთ ჩვენი სოციალური პასუხისმგებლობის პლატფორმა და ერთი ქუდის _ “ბორჯომი გულშემატკივარის” ქვეშ, რასაც მივეცით სამი მიმართულება. ერთი არის “ბორჯომი მომავლის გულშემატკივარი”, სადაც არის გაერთიანებული საგანმანათლებო პროექტები; ეს არის ჩვენი ტრენინგ ცენტრი ბორჯომში და სტიპედიანტები, მეორე არის “ბორჯომი ბუნების გულშემატკივარი” და მწვანე საფარის განახლების მიზნით ხეების დარგვის აქციები, რომლებიც სისტემატიური ხასიათისაა. მომავალში კიდევ უფრო გავაქტიურდებით და აქციებს გაზაფხულსა და შემოდგომაზე გავმართავთ. დღეს არის ბორჯომი გულშემატკივარის აქცია. გვინდოდა, რომ მოგვეცვა მთელი საქართველო, იმიტომ რომ ვთვლით რომ ბორჯომი არის არა მხოლოდ ბორჯომელების, არამედ მთელი საქართველოსი, შესაბამისად, მოულოდნელად დავაგზავნეთ სხვადასხვა მიმართულებით წერილები და ნერგები და მოვიწვიეთ ჩვენი კოლეგები, ჟურნალისტები, სოციალურ ქსელში აქტიური ადამიანები, რომლებიც გამოირჩევიან ზოგადად თავიანთი პოსტებით და გული შეტკივათ ბუნებაზე. ძალიან სასიხარულოა, რომ ამ აქციას ყველა შემოუერთდა,”_ ამბობს ჩოოყაშვილი და აღნიშნავს, რომ ერთ-ერთი ვინც წერილს პირველი გამოეხმაურა და მზაობა გამოთქვა გარემოს დაცვის მინისტრი, გიგლა აგულაშვილი იყო.

„ ჩვენ ერთობლივად შევარჩიეთ ეს ტერიტორია, სადაც იყო პრობლემური ხეები, მწერების გამო განხორციელდა სანიტარული ჭრები და შესაბამისად მოიჭრა და დაირგო ახალი ხეები. სატყეოსთან ერრად შევარჩიეთ ნერგების ზომა და სახეობები, ესენია: ნეკერჩხალი, მუხა და ფიჭვი. ამ ეტაპზე სულ 1000 ნერგია. აქციას აქვს ის სახეც, რომ ვინც ვერ შემოგვიერთდა სამსახურის გამო, შეუძლიათ ვირტუალურად შემოგვიერთდნენ, რისთვისაც “ფეისბუქში”გავავრცელეთ აპლიკაცია და პროფილის ფოტოებზე შეუძლიათ დაყენება, ვფიქრობ, რომ ყველა კარგი და დადებითი ჩვევა გადამდებია, მე, როცა ჩემი პირველი ხე დავრგე, ალბათ 30 წლის ვიყავი, ამ ბავშვებმა, კი შედარებით პატარა, ალბათ 11-12 წლის ასაკში დარგეს, შესაბაისად, რაც უფრო მეტი ადამიანი შემოგვიერთდება უკეთესია და მით უფრო მეტი ადამიანი იზრუნებს გარემოზე”,_ განაცხადა ჩოლოყაშვილმა.

ნერგების დარგვის პროცესში მონაწილეობა გარემოს დაცვის მინისტრმა, გიგლა აგულაშვილმაც მიიღო.

მისი განცხადებით, გარემოს დაცვის საკითხების პრობლემების მიმართ, როგორც მოსახლეობის, ასევე ხელისუფლების მხრიდან მიდგომა შეიცვლება.

“ამ ტერიტორიაზე გასულ წელს დავიწყეთ ტყის აღდგენა, სანიტარული ჭრები გვქონდა, მით უმეტეს, გახსოვთ შარშან ქარტეხილი მასა იყო ძალიან დიდი. პრაქტიკულად უკვე შეიძლება, თვალი მივადევნოთ, ჩვენს მიერ გატარებული ღონისძიებების კონკრეტულ შედეგებს. ტყის აღდგენის ბუნებრივი პროცესი მიდის ძალიან კარგად, მაგრამ ამის პარალელურად კონკრეტულ ადგილზე, სადაც ახლა ჩვენ ვიმყოფებით, მოხდა ჩვენს მიერ შერგვა იმ სახეობების, რომლებიც აქაურობის მდგრადი განვითარების შესაძლებობას მოგვცემს. ძალიან კარგია, მისასალმებელია რომ აქ კომპანია „IDS  ბორჯომი საქართველოს“ მიერ ხდება 1000 ნერგის დარგვა. ძალიან მისასალმებელია, რომ გაჩნდა ინიციატივა მეორე კერძო კომპანიისგან, კომპანია „ზოდის“ წარმომადგენლები დამელაპარაკნენ ახლა, რომლებმაც ასევე გამოთქვეს სურვილი. ვიმედოვნებ, ზოგადად ჩვენი, ქართული ბიზნესი სოციალური ვალდებულებების კონტექსტში აიტაცებს და ჯაჭვურ რეაქციად იქცევა ეს ინიციატივები და ჩაერთვებიან. ყველა წარმატებულმა, პასუხისმგებლიანმა კომპანიამ, რომ მოახერხოს 1000-მდე ნერგის დარგვა, წარმოიდგინეთ, როგორი შედეგები შეიძლება მივიღოთ. ასევე მისასალმებელია, რომ “IDS ბორჯომი საქართველოს” მიერ დაფუძნებული სკოლის მოსწავლეები, რომლებმაც მიიღეს ამ აქციაში მონაწილეობა, ასევე საზოგადოების ფართო ფენის წარმომადგენლები, კულტურის, მეცნიერების და ა.შ, სხვადასხვა სფეროსი და ზუსტად ეს არის ჩვენი მიზანი. 22 აპრილს მოგეხსენებათ, რომ იყო დედამიწის დღე და მაშინ გამოვაცხადეთ ჩვენ ერთგვარი კვირეული გარემოს დაცვითი აქტივობების. ეს პროცესი გრძელდება მთელი საქართველოს მასშტაბით დაახლოებით 23-25 ათასი ადამიანი მიიღებს მონაწილეობას და ჩვენ ასეთ პროცესებს მხარს დავუჭერთ, მუდმივი გახდება ეს ამბავი და არ იქნება ერთჯერადი აქციები. ვფიქრობთ, რომ არსებითად შევცვლით გარემოს დაცვის საკითხების პრობლეების მიმართ  მიდგომებს, როგორც მოსახლეობის, ასევე ხელისუფლების მხრიდან”,_ განაცადა აგულაშვილმა.

ხეების დარგვის აქციაში  ეროვნული ბიბლიოთეკის გენერალური დირექტორი, გიორგი კეკელიძეც მონაწილეობდა. როგორც მან ჟურნალისტებთან საუბრისას აღნიშნა, იმედოვნებს, რომ საქართველოს ბუნება დაცულია ისე, როგორც იმსახურებს.

“მივესალმები აქტივობას, რომელიც გულისხმობს ბუნების დაცვას, განახლებას, მივესალმები ახალგაზრდებს, რომლებიც ჩართულები არიან ამ პროექტში, რომელიც რეალურად მათ მომავალს გულისხმობს. ეს არ არის მხოლოდ სასურველი აქცია, არამედ ეს არის აუცილებელი აქცია. ძალიან დიდი იმედი მაქვს, რომ ეს არ იქნება ერთჯერადი კამპანია და ჩვენც და სხვა დანარჩენი ადამიანებიც ძალიან ხშირად ვიზრუნებთ საკუთარი მომავლისთვის. ადამიანი ბუნების  გულშემატკივარი უნდა იყოს მუდამ რადგან ის ბუნების ნაწილია და პირველ რიგში საკუთარი თავის გულშემატკივარია აქიდან გამომდინარე. ძალიან დიდი იმედი მაქვს, რომ საქართველოს ფანტასტიკური ბუნება დაცულია ისე, როგორც იმსახურებს”,_ განაცხადა კეკელიძემ.

საზოგადოებისთვის ცნობად სახეებთან ერთად ხეების დარგვის აქციაში ბორჯომის ერთ-ერთი სკოლის მოსწავლეებიც მონაწილეობდნენ.

როგორც “გურია ნიუსთან” საუბრისას, აქციის ერთ-ერთმა მონაწილემ, ელენე კიკნაძემ აღნიშნა, მისი მიზანი ბოჯომის გალამაზებაა.

„ გვინდა, რომ უფრო გალამაზებული იყოს ჩვენი ქალაქი. ჩემთვის ძალიან მნიშვნელოვანია და მეხალისება, რომ ჩემს ქალაქში ხეს ვრგავ, იმიტომ რომ როცა გავიზრდები ჩემს შვილებს აუცილებლად ვეტყვი, რომ ჩემი დარგულია”,_თქვა კინკნაძემ.

რაც შეეხება ბორჯომის პლატოზე არსებულ პრობლემას, როგორც ეროვნული სატყეო სააგენტოს უფროსმა თორნიკე გვაზავამ აღნიშნა,  პლატოს მთელ ტერიტორიაზე მბეჭდავი ქერქიჭამიაა გავრცელებული.

“ძირითადად გავრცელებულია მბეჭდავი ქერქიჭამია, რამაც მთელი პლატოს ტერიტორია მოიცვა. ექსპერტების დასკვნის შემდეგ გამხმარი ხეების გამოხშირვა დავიწყეთ. პარალელურად ბუნებრივი განახლებაც წამოვიდა. ამ ბუნებრივი განახლების გარდა, ყოველ წელს, უკვე მეორე წელიწადია, ინტენსიურად ვრგავთ ხეებს. 260 ჰექტარია უკვე დარგული და ვაგრძელებთ ამ ტერიტორიის განაშენიანებას. შემოღობილი გვაქვს და შედეგიც კარგია. მინისტრიც კმაყოფილი დარჩა. 2008 წელს ომის დროს გადამწავარ დაბაში უკვე 200 000 ძირი გვაქვს დარგული. გვეხმარებიან როგორც კომპანიები ასევე დონორები. ვებრძვით უკანონო ჭრებს, მაგრამ ტყის აღდგენა არის ალტერნატიული კარგი საქმე. აღდგენით სამუშაოებს ვატარებთ იქ სადაც არის ბებერი და დაზიანებული ხეები. მოჭრილ ხეებს კი გამგეობას ვაბარებთ და მათი მოსახლეობაზე დარიგება მოხდება შეშის სახით”,_განაცხადა გვაზავამ.

როგორც ეროვნული სატყეო სააგენტოს უფროსმა “გურია ნიუსთან” საუბარში აღნიშნა, სამცხე-ჯავახეთის გარდა ხეების დაავადებების სხვადასხვა რეგიონებშიც გვხვდება.

“იმერეთში წაბლის ქერქის კიბო, ხოლო გურიაში ბზის დაავადება გვხვდება”,_ამბობს გვაზავა.

როგორც ცნობილია, სააგენტო წლებია მუშაობს საერთაშორისო ექსპერტებთან, თუმცა დღემდე, დაავადებების წინააღმდეგ გამოსაყენებელი ბრძოლის საშუალება, გარდა სანიტარული ჭრებისა, მეცნიერების მიერ რეკომენდებული არ არის.

2015 წლიდან სააგენტო გურიის, იმერეთის, სამეგრელო ზემო სვანეთის რეგიონებში 400 ჰა ფართობზე ახორციელებს დაზიანებული ბზის კორომების დამუშავებას ბიოლოგიური საშუალებით. პარალელურად მიმდინარეობს დაავადების წინააღმდეგ გამოსაყენებელი საშუალებების დატესტვა სამეცნიერო ინსტიტუტების მიერ.