საპარლამენტო კომიტეტის მიერ გაწეული საქმიანობის შესახებ პრეზენტაცია თბილისში, სასტუმრო „რედისონ ბლუ ივერიის“ საკონფერენციო დარბაზში შედგა და მას კომიტეტის წევრების გარდა, საქართველოს მთავრობის, არასამთავრობო და საერთაშორისო ორგანიზაციების, სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლები, უფლებადამცველები, ექსპერტები ესწრებოდნენ.
პარლამენტის პრესსამსახურის ინფორმაციით, ღონისძიება ორგანიზებულია ეროვნულ–დემოკრატიული ინსტიტუტის (NDI) ხელშეწყობით და ამერიკის შეერთებული შტატების საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს (USAID) ფინანსური დახმარებით. სტუმრებს მისასალმებელი სიტყვით მიმართა საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის პირველმა მოადგილემ, მანანა კობახიძემ, რომელმაც NDI–ის საქართველოს ოფისის დირექტორს ღონისძიების ორგანიზებისათვის მადლობა გადაუხადა და აღნიშნა წლების განმავლობაში ამ ორგანიზაციის მიერ გაწეული დიდი დახმარება და მხარდაჭერა, რათა საქართველოს პარლამენტის მუშაობა უფრო გამჭვირვალე და ნაყოფიერი იყოს. „ეს თანამშრომლობა დღესაც გრძელდება და ვიმედოვნებთ, რომ იგი ისეთივე ეფექტური იქნება, როგორც დღემდე“, – განაცხადა მანანა კობახიძემ. მან აქვე აღნიშნა, რომ პარლამენტის მუშაობის გამჭვირვალობა და ეფექტურობა მნიშვნელოვნადაა დამოკიდებული იმაზე, თუ როგორ თანამშრომლობს იგი არასამთავრობო ორგანიზაციებთან და, საერთოდ, სამოქალაქო საზოგადოებასთან.
„თქვენთან აქტიური თანამშრომლობის გარეშე შეუძლებელია რამის მიღწევა საკანონმდებლო საქმიანობაში, მით უმეტეს, როცა საქმე ადამიანის უფლებების დაცვას ეხება“, – მიმართა მან დამსწრე საზოგადოებას და იმედი გამოთქვა, რომ კომიტეტების მხრიდან ანგარიშის საჯაროდ მოსმენა და მასში სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენელთა აქტიური მონაწილეობა ტრადიციად დამკვიდრდება და ხელს შეუწყობს პარლამენტის საქმიანობის კიდევ უფრო გაუმჯობესებას.
ადამიანის უფლებათა დაცვისა და სამოქალაქო ინტეგრაციის კომიტეტის მიერ შესრულებული მუშაობის ანგარიში ამავე კომიტეტის თავმჯდომარემ, ეკა ბესელიამ წარმოადგინა. მან დეტალურად ისაუბრა კომიტეტის საქმიანობის ძირითად მიმართულებებზე, ამოცანებსა და ფუნქციებზე, საანგარიშო პერიოდში გაწეულ საქმიანობაზე, რომელშიც განსაკუთრებით აღნიშნა კომიტეტის მცირერიცხოვანი აპარატის მნიშვნელოვანი ღვაწლი, რომელთაც ამ ექვსი თვის განმავლობაში მართლაც რომ უდიდესი მოცულობის სამუშაოს შესრულება მოუწიათ. როგორც ეკა ბესელიამ აღნიშნა, კომიტეტის ყოველდღიურ მუშაობაში, სამწუხაროდ, საპარლამენტო ოპოზიციის წარმომადგენლები არ მონაწილეობდნენ და კომიტეტის მიერ გაწეული საქმიანობის თაობაზე მათი ინფორმაცია არც თუ მთლად სრულყოფილი და ობიექტურია.
იქიდან გამომდინარე, რომ კომიტეტის მიზანს დემოკრატიული და ადამიანის უფლებების პატივისცემაზე დაფუძნებული საზოგადოების მშენებლობისათვის ხელის შეწყობა, უმცირესობების წარმომადგენელთა საზოგადოებაში სრულყოფილი ინტეგრაცია და საკანონმდებლო ბაზის სრულყოფა წარმოადგენს, მისი საქმიანობის სფერო მრავალ საკითხს მოიცავს: მსჯავრდებულთა და თავისუფლებაშეზღუდულ პირთა უფლებების დაცვა, ბავშვთა უფლებები, ადამიანით ვაჭრობა, სიტყვის თავისუფლება, აღმსარებლობის თავისუფლება და რელიგიურ გაერთიანებათა, ეროვნულ და ეთნიკურ უმცირესობათა უფლებები, საქართველოს სკონსტიტუციითა და საერთაშორისო აქტებით გარანტირებული სხვა უფლებების დაცვა, პენიტენციალური სისტემის რეფორმა და სხვა.
ეკა ბესელიას განმარტებით, კომიტეტის საქმიანობის მნიშვნელოვან ნაწილს საკანონმდებლო აქტებზე დასკვნებისა და წინადადებების მომზადება შეადგენს, მაგრამ იმავდროულად კომიტეტი რეაგირებას ახდენს ქვეყანაში ადამიანის უფლებების დარღვევის ფაქტებზე. აღსანიშნავია, რომ საანგარიშო პერიოდში ადამიანის უფლებათა დაცვისა და სამოქალაქო ინტეგრაციის კომიტეტში 6 000–ზე მეტი განცხადება შევიდა, რაც მთლიანად პარლამენტში შემოსული კორესპონდენციის თითქმის 41,2%–ს შეადგენს.
_ „ეს გასული 6 თვის განმავლობაში. დღეისათვის კი განცხადებათა რიცხვმა 7 ათასს გადააჭარბა. ეს ციფრი თავისთავად მეტყველებს იმაზე, თუ როგორია ადამიანების მოლოდინი. განცხადებათა საკმაოდ დიდი ნაწილი ეხება წინა წლებში ჩადენილ დანაშაულებს, არასამართლიან სასამართლოს, წამებისა და არაადამიანური მოპყრობის ფაქტებს და სხვა“, – განაცხადა ეკა ბესელიამ. მისივე თქმით, წინა მოწვევის პარლამენტში კომიტეტის საქმიანობა მთლიანად ფორმალიზებული იყო, რადგანაც მას არ დახვედრია არც ერთი დასკვნა, რაიმე ტიპის დოკუმენტი, კონკრეტულ პრობლემებთან დაკავშირებით. აღსანიშნავია ისიც, რომ კომიტეტს ბოლო წლებში, მთელი წლის განმავლობაში მხოლოდ 1500–1600 ადამიანი მიმართავდა საჩივრით, დღეს კი ვითარება მნიშვნელოვნად შეიცვალა, რასაც კომიტეტისადმი მიმართული განცხადებების რაოდენობაც მოწმობს.
როგორც ეკა ბესელიამ აღნიშნა, ამჟამად, განცხადებების დიდ ნაწილზე უკვე მოახდინეს რეაგირება. კომიტეტს ჰქონდა ორი მნიშვნელოვანი ინიციატივა, რომლებიც პოლიტიკური ნიშნით დაპატიმრებულებს და ამნისტიის პროექტს ეხება. კომიტეტის დამსახურებაცაა იმაში, რომ დღეს საქართველო პატიმართა საერთო რაოდენობით ერთ–ერთ პირველ ადგილზე აღარაა ევროპაში, დღეს საპატიმროებში ვითარება სრულიად შეიცვალა, შესრულდა საერთაშორისო თანამეგობრობის მხრიდან მიღებული რეკომენდაციები.
კომიტეტის თავმჯდომარემ ყურადღება გაამახვილა სხვადასხვა უწყებაში გადაგზავნილი საჩივრების რაოდენობასა და მათზე რეაგირების ფაქტებზე. აღმოჩნდა, რომ საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაცია საპარლამენტო კომიტეტის განცხადებებზე არ რეაგირებს. წარმოდგენილი ანგარიშის მიხედვით, მაშინ, როცა სხვადასხვა სამინისტრო თუ უწყება ყურადღების მიღმა არ ტოვებს კომიტეტიდან მიღებულ განცხადებებს, პრეზიდენტის ადმინისტრაციაში გადაგზავნილ 670 განცხადებიდან არც ერთზე პასუხი არ მიუღიათ. მხოლოდ ერთი პასუხი მიიღო პარლამენტის კომიტეტმა იუსტიციის უმაღლესი საბჭოდან აღნიშნულ უწყებაში გადაგზავნილ 48 განცხადებიდან. იუსტიციის უმაღლეს საბჭოში გაგზავნილი განცხადებები კი, მოსამართლეთა დისციპლინარული პასუხისმგებლობის საკითხს შეეხებოდა. შესაბამისად, კომიტეტი ყველაზე მეტ უკმაყოფილებას მათთან თანამშრომლობისა და რეაგირების თვალსაზრისით პრეზიდენტის ადმინისტრაციის და იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მისამართით გამოხატავს.
ეკა ბესელიას განმარტებით, დინამიკა აჩვენებს, რომ საჩივრების რაოდენობა არ კლებულობს, რაც იმას ნიშნავს, რომ წლების განმავლობაში უამრავი პრობლემა დაგროვდა. ეკა ბესელია უფლებადამცველების საკოორდინაციო საბჭოს შექმნის ინიციატივითაც გამოდის. მისი თქმით, ქმედითი ღონისძიებებია განსახორციელებელი იმისათვის, რომ ხელისუფლების მხრიდან ადამიანთა მიმართ წინა წლებში ჩადენილი დანაშაულის შედეგები ნაწილობრივ მაინც რომ გამოსწორდეს. ამისათვის კომიტეტმა გარკვეული გეგმები დასახა კიდეც.
„ეს იყო ურთულესი ექვსი თვე, დიდი პასუხისმგებლობით დატვირთული, თუმცა მან აჩვენა, რომ კომიტეტს შეუძლია იმუშაოს ეფექტურად და ბევრ პრობლემას და გამოწვევას შესაბამისად უპასუხოს. გასათვალისწინებელია ის ფაქტიც, რომ ერთბაშად ვერ გადაწყდება წლების განმავლობაში დაგროვილი პრობლემები, მაგრამ კომიტეტი მზადაა სამოქალაქო საზოგადოებასთან თანამშრომლობისათვის და ვითხოვთ, იყვნენ ისინი უფრო მომთხოვნი და კრიტიკული“, – განაცხადა ეკა ბესელიამ.
საპარლამენტო კომიტეტთან თანამშრომლობის და აღმასრულებელი ხელისუფლების მხრიდან გაწეული საქმიანობის თაობაზე ინფორმაციები წარმოადგინეს შინაგან საქმეთა სამინისტროს, იუსტიციის სამინისტროს, სასჯელაღსრულების, პრობაციის და იურიდიული დახმარების საკითხთა სამინისტროს, შრომის, ჯანმრთელობის და სოციალური დაცვის სამინისტროს, მთავარი პროკურატურის წარმომადგენლებმა. რის შემდეგაც გაიმართა დისკუსია, სადაც არასამთავრობო ორგანიზაციებს განხილულ საკითხებთან დაკავშირებით საკუთარი მოსაზრებების, შენიშვნებისა და რეკომენდაციების გამოხატვის საშუალება მიეცათ.
