ეს საწყისი უჯრედებია, რომლებიც შემდგომ გამრავლებისას დიფერენცირდებიან და დასაბამს აძლევენ სხვადასხვა სახეობის უჯრედებს და, შესაბამისად, სხვადასხვა ორგანოს ქსოვილებს.
ღეროვანი უჯრედების გამოყოფა-მიღება და სამკურნალოდ გამოყენება თანამედროვე ბიომედიცინის თვალსაჩინო პროგრესს წარმოადგენს და ბოლო ათწლეულების უდიდეს სამედიცინო მიღწევად აღიარეს.
უჯრედული თერაპია გულისხმობს მკურნალობას ღეროვანი უჯრედებით და თანამედროვე კლინიკური მედიცინის სრულიად ახალი მიმართულებაა.
ღეროვანი უჯრედებით მკურნალობის იდეა გაჩნდა მაშინვე, როგორც კი მიიღეს ადამიანის ჩანასახის (ემბრიონის) ღეროვანი უჯრედების პირველი ქსოვილოვანი კულტურა.
ღეროვანი უჯრედების ორ სახეობას გამოყოფენ: ემბრიონული (ჩანასახის) ღეროვანი უჯრედები და მწიფე (ცოცხალ ორგანიზმში არსებული) ღეროვანი უჯრედები.
მოზრდილი ადამიანის ორგანიზმში ღეროვანი უჯრედების სამი წყაროა: 1) ძვლის ტვინი; 2) ცხიმოვანი ქსოვილი; 3) სისხლი. ღეროვანი უჯრედები ასევე შეიძლება აიღონ ახალშობილის დაბადებისთანავე. ემბრიონული ღეროვანი უჯრედები აღმოჩენილია, აგრეთვე, ამნიოციტშიც (სანაყოფე სითხე მუცლადყოფნისას).
მოზრდილ ორგანიზმში ღეროვანი უჯრედები აღმდგენ ფუნქციას ასრულებენ, რადგან ღეროვანი უჯრედებისგან ყალიბდებიან და დიფერენცირდებიან სხვადასხვა ქსოვილის შემადგენელი უჯრედები. ღეროვან უჯრედებს გააჩნიათ უნიკალური თვისებები _ მიგრირდებიან ადამიანის ორგანიზმში და ანაცვლებენ დეფექტურ (ან დაავადებულ) ორგანოს, გამოყოფენ ბიოლოგიურად აქტიურ ნივთიერებებს და ახდენენ ორგანოს აღდგენის სტიმულირებას.
პირველად ტერმინი _ “ღეროვანი უჯრედები” შემოიღო რუსმა ჰისტოლოგმა ალექსანდრე მაქსიმოვმა 1908 წელს ადამიანის ორგანიზმში არსებული ჰემოპოეტური (სისხლწარმომქმნელი) საწყისი უჯრედების აღსანიშნავად. 1978 წელს აღმოაჩინეს, რომ ჰემოპოეტური ღეროვანი უჯრედები არსებობს ახალშობილის ჭიპლარის სისხლშიც.
1988 წელს ელიან გლუკმანმა პირველად ჩაუტარა ლეიკემიით დაავადებულ პაციენტს ღეროვანი უჯრედების ტრანსპლანტაცია და დაამტკიცა, რომ ჭიპლარის სისხლის გამოყენება უსაფრთხო და ეფექტურია. 1992 წელს დევიდ ჰარისმა გაყინა ჭიპლარის სისხლის ღეროვანი უჯრედები შემდგომი შენახვა-გამოყენების თვალსაზრისით. 2003 წელს გამოქვეყნდა სტატია აშშ-ს ეროვნულ მეცნიერებათა აკადემიის ჟურნალში, რომ თხევად აზოტში შენახვით, ღეროვანი უჯრედები სრულად და ხანგრძლივად ინარჩუნებენ ბიოლოგიურ თვისებებს.
2012 წელს მეცნიერებს _ ჯონ გორდონსა და სინია იამანაკის მიანიჭეს ნობელის პრემია ღეროვანი უჯრედების კვლევაში გაწეული ღვაწლისთვის.
ღეროვანი უჯრედებით თერაპია იმედისმომცემად ითვლება ისეთი დაავადებების მკურნალობაში, როგორიცაა: პარკინსონის დაავადება, ალცჰეიმერის დაავადება, შაქრიანი დიაბეტი, კარდიომიოპათიები, მოტეხილობები და სხვა. ამ მეთოდის წყალობით განკურნებადი გახდა ლეიკოზის ზოგიერთი ფორმები ბავშვებში, წარმატებით გამოიყენება ისეთი აუტოიმუნური დაავადებების სამკურნალოდ, როგორიცაა: სისტემური წითელი მგლურა, რევმატოიდული ართრიტი, კრონის დაავადება, გაფანტული სკლეროზი.
ქართველი მეცნიერებიც წარმატებით მუშაობენ უჯრედული თერაპიის მიმართულებით _ კ. მარდალეიშვილის სამედიცინო ცენტრი; ონკოლოგები კ. მარდალეიშვილი, დ. ღვინიაშვილი, გ. ლოლაძე, ჭიპლარის სისხლის ბანკის ხელმძღვანელი, გ. შათირიშვილი, ზ. კაკაბაძე, მორფოლოგი.
