ორგანიზაციის ინფორმაციით, საანგარიშოდ აღებულ იქნა პერიოდი 2012 წლის 20 ოქტომბრიდან 2013 წლის 1 მარტამდე, რადგან როგორც წესი, პოლიტიკური ან სხვა დისკრიმინაციული ნიშნით ადამიანთა სამსახურიდან გათავისუფლების ან დასაქმების ყველაზე დიდი რისკი სწორედ არჩევნებიდან პირველ რამდენიმე თვეზე მოდის. კვლევა ეფუძნება საჯარო დაწესებულებებიდან გამოთხოვილ ოფიციალურ ინფორმაციას, ორგანიზაციის წარმომადგენლების მიერ პირისპირ და ტელეფონით ჩატარებულ ინტერვიუებს და მასმედიით გავრცელებული ცალკეული შემთხვევების ანალიზს.
მოკლე სტატისტიკური მონაცემები
არჩევნების შემდეგ საქართველოში მოქმედი საჯარო დაწესებულებებიდან (სამინისტროები, მათ დაქვემდებარებაში არსებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირები, მუნიციპალიტეტების გამგეობები და საკრებულოები) მთლიანობაში სულ ცოტა 5638 თანამშრომელი დაითხოვეს), მათგან 2336 (41%) საკუთარი განცხადების საფუძველზე, რაც ბადებს გონივრულ ეჭვს, რომ ხშირ შემთხვევაში, საჯარო მოხელეები საკუთარი ნებით სულაც არ ტოვებდნენ სამსახურს; საჯარო სამსახურში 7008 ახალი მიღებული თანამშრომლიდან მხოლოდ 257 (4%) დაინიშნა კონკურსის წესით; იმ საჯარო უწყებებიდან, რომლებმაც საშტატო ნუსხები მოგვაწოდეს, საერთო ჯამში თანამშრომელთა 11% გაათავისუფლეს; ცენტრალური ხელისუფლების ორგანოებიდან სულ 3769 მოსამსახურე გათავისუფლდა. მათგან ერთ მესამედზე მეტმა, 1314 თანამშრომელმა, საკუთარი განცხადების საფუძველზე დატოვა თანამდებობა;
ცენტრალური ხელისუფლების დაწესებულებებს შორის ყველაზე მეტი საჯარო მოსამსახურე შემდეგი სამინისტროებიდან გათავისუფლდა: შინაგან საქმეთა (897), ჯანდაცვის (883), თავდაცვის (690), იუსტიციის (567) და ფინანსთა (278) სამინისტროები. ამ რაოდენობებში შედის სამინისტროების დაქვემდებარებაში არსებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირებიც (სსიპ-ები);
ადგილობრივი ხელისუფლების დაწესებულებებიდან სულ 1769 მოსამსახურე გათავისუფლდა, აქედან ნახევარზე მეტი – 1022 საკუთარი განცხადების საფუძველზე;
ადგილობრივი ხელისუფლების დაწესებულებებიდან ყველაზე მეტი კახეთის (585), იმერეთის (290), აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის (241) მუნიციპალიტეტებიდან გაათავისუფლეს.
საკადრო პოლიტიკის ძირითადი ტენდენციები
გათავისუფლებების ტალღა არჩევნების შემდეგ დაიწყო და, ცალკეულ შემთხვევაში გადაწყვეტილებები პოლიტიკურად მოტივირებულის შთაბეჭდილებას ტოვებდა; გათავისუფლება საშუალო და დაბალი რანგის მოხელეებსაც შეეხოთ, რაც დემოკრატიულ ქვეყნებში საჯარო სამსახურის ძირითად დასაყრდენს წარმოადგენს და, როგორც წესი, პოლიტიკური კონიუნქტურის ცვლილებასთან ერთად არ მერყეობს; ზოგიერთ შემთხვევაში სამსახურიდან გათავისუფლებები იურიდიული საფუძვლის გარეშე ხდებოდა. იმ პირთა ბრძანებები, რომლებმაც საკუთარი ნებით არ დატოვეს სამუშაო ადგილები, ხშირად კანონდარღვევით იყო შედგენილი; უწყებების დიდ უმრავლესობაში ატესტაცია და კონკურსი არ ჩატარებულა, ხოლო იქ, სადაც ჩატარდა, ძირითადად არაეფექტურად იყო ორგანიზებული; გათავისუფლებულ საჯარო მოხელეთა დიდმა ნაწილმა საკუთარი განცხადებით დატოვა დაკავებული თანამდებობები. ზოგჯერ ისინი ახალი ხელმძღვანელების მხრიდან ზეწოლაზე საუბრობდნენ; მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთი ყოფილი საჯარო მოხელე ზეწოლაზე საუბრობდა, ჩვენთვის უცნობია, დადგა თუ არა ზეწოლის განმახორციელებელ პირთა პასუხისმგებლობის საკითხი; გურჯაანისა და დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის გამგებლები ცალსახად უკანონოდ დაინიშნენ თანამდებობებზე, თუმცა, მიუხედავად ამისა, მათი გათავისუფლების საკითხი არ დამდგარა და ისინი კვლავაც აგრძელებენ უფლებამოსილების შესრულებას; მიუხედავად იმისა, რომ მოხელეების ნაწილს საშუალება ჰქონდათ, შეევსოთ ჩვენს ვებგვერდზე არსებული აპლიკაცია, სადაც მათ შეეძლოთ განეცხადებინათ მათი უფლებების დარღვევასთან დაკავშირებით, ჩვენ მხოლოდ რამდენიმე ათეულმა ადამიანმა მოგვმართა;ზოგიერთი საჯარო დაწესებულებისგან ინფორმაციის მიღება ძალიან რთული იყო, მაგალითად, შსს-მ ჩვენ მიერ გამოთხოვილი ინფორმაცია 5 თვის დაგვიანებით მოგვაწოდა, რასაც წინ უძღოდა არაერთი შეხსენება და ოფიციალური საჩივარი.
“საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველო” მოუწოდებს ადმინისტრაციული ორგანოების ხელმძღვანელებს, არ დაუშვან პოლიტიკური ან სხვა დისკრიმინაციული ნიშნით საკადრო ცვლილებები საჯარო სამსახურში: საჯარო მოხელის დანიშვნისა თუ გათავისუფლების კრიტერიუმი შეიძლება იყოს მხოლოდ მისი კვალიფიკაციის შესაბამისობა დაკავებულ თუ დასაკავებელ თანამდებობასთან; რეკომენდებულია, რომ ნებისმიერი საკადრო ცვლილება მხოლოდ კონკურსისა და ატესტაციის გზით განხორციელდეს, ხოლო მიღებული გადაწყვეტილებები იყოს მაქსიმალურად დასაბუთებული; საკონკურსო-საატესტაციო კომისიები დაკომპლექტდეს პირებით, რომლებსაც აქვთ საკმარისი კომპეტენცია კონკურსანტებისა და ატესტაციის გამვლელი მოხელეების კვალიფიკაციის შეფასებისათვის.
