“მმართველმა ელიტამ მასობრივად ჩაიდინა დანაშაულობანი ქვეყნის მთელ ტერიტორიაზე,” _ აცხადებს პარლამენტის დამოუკიდებელი დეპუტატი დიმიტრი ლორთქიფანიძე.
_ მუდმივად გვესმის 26 მაისის მოვლენების მოვლენების პოლიტიკური შეფასება, თუმცა, საზოგადოებისთვის უფრო მნიშვნელოვანია სამართლებრივი შეფასება.
_ რა თქმა უნდა, მთავარია არა ის, გამოიყენა თუ არა სახელმწიფომ მომიტინგეების მიმართ პროპორციული ძალა, არამედ ის, რომ სახელმწიფო მოხელეებმა ჩაიდინეს სისხლის სამართლის კოდექსით გათვალისწინებული, მათ შორის, სამოხელეო დანაშაულობანი. ყველა კონკრეტულ შემთხვევაში, ჩვენ მივიღეთ სამხედრო ოპერაციის გამოვლინება, რომლის შედეგად გამჟღავნდა მოქმედებათა გეგმა და იგი მიზნად ისახავდა მომიტინგეების დასჯას. რთული ვითარება იყო რუსთაველის გამზირის მიმდებარე ქუჩებსა თუ ჩიხებში, ხდებოდა ათკაციანი ჯგუფების მიმწყვდევა და ადგილზე ანგარიშსწორება, შემდეგ ყვითელ ავტობუსებში შეყრა, ქალაქის სამმართველოში გადაყვანა და იქ ხალხის წამება, განსაკუთრებით ახალგაზრდა ბიჭების.
_ როგორც იურისტი, რა კვალიფიკაციას მისცემთ ასეთ დანაშაულობებს?
_ ძალიან გამიჭირდება კვალიფიკაციის მინიჭება. ეს იყო არაადამიანური მოპყრობის კლასიკური მაგალითი. არც ერთი ადამიანი, რომელმაც დაგეგმა და განახორციელა ეს ვანდალური აქტი, არ უნდა დარჩეს დაუსჯელი.
_ რატომ წავიდა მმართველი გუნდი ასეთ რისკზე?
_ ხელისუფლება დღევანდელი დღით ცხოვრობს, არ იხედება მომავლისკენ, დიდი რესურსით და ყოვლისმომცველი ნაბიჯებით ცდილობს საკუთარი ძალაუფლების შენარჩუნებას. მმართველი გუნდი საკუთარი ძალაუფლების ტყვეობაში იმყოფება. თქვენ გახსოვთ 2007 წელს, გივი თარგამაძის მუქარა _ ღმერთი არ გაგიწყრეთ, თორემ სულს ამოგხდითო! ისინი აგრძელებენ ამ ტონს, ხოლო 26 მაისს იყო კულმინაცია. ეს ნიშნავს, რომ ისინი უკან დახევას არ აპირებენ. ვრცელდება ინფორმაცია, რომ თბილისში და საქართველოს სხვადასხვა რაიონებში სახლიდან გამოჰყავთ ახალგაზრდები, მიმდინარეობს მათი დაკითხვა, მასხრად აგდება, ფიზიკური ზემოქმედება, შეთავაზება, რომ ითანამშრომლონ პოლიციასთან. დასავლეთის თვალში კი ავრცელებენ დეზინფორმაციას, თითქოს აღკვეთეს სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობა. აშშ-ს ელჩის ჯონ ბასის განცხადება, რომელიც ეყრდნობა მარტო შსს-ს მონაცემებს, რომ არ არსებობენ დაკარგული პირები, ერთგვარი მწვანე შუქი გახდა ხელისუფლებისათვის. მე მზად ვარ შევხვდე მას და მივაწოდო ობიექტური ინფორმაცია.
_ რატომ არის დასავლეთი ასეთი მიკერძოებული?
_ ყველას მიმართ ასე ვერ ვიტყვით _ გაეროს ადამიანის უფლებათა დაცვის ოფისი ადეკვატურად აფასებს ქვეყანაში განვითარებულ მოვლენებს და მოუწოდებს მმართველ გუნდს, ყველა იმ პოლიციელის მიმართ აწარმოოს დევნა, რომელმაც ჩაიდინა კონკრეტული სისხლის სამართლის კოდექსით გათვალისწინებული დანაშაული.
სწორედ, სამართლებრივი შეფასება გულისხმობს იმ რეგულაციების შეფასებას, როგორ უნდა მოქმედებდეს პოლიცია. ჩვენ გვაქვს კანონი პოლიციის შესახებ, სადაც წერია, რომ ეს ორგანო თავის უფლებამოსილებებს ახორციელებს სახელმწიფოს სახელით, რომლის ძალაუფლების წყარო გახლავთ ხალხი. სად არის ლოგიკა?! ხალხის წინააღმდეგ პოლიცია ახორციელებს იმ ქმედებათა სერიას, რასაც მივყავართ ადამიანთა მასობრივ წამებამდე. შეიძლება ეს ფაქტი ასოცირებული იქნას სახელმწიფო ინტერესებთან?! როგორი ბრძანებაც არ უნდა იყოს მაღალი ეშელონებიდან, სამართალდამცავებს მკაცრად რეგლამენტირებული მოქმედების უფლება აქვთ. საბოლოოდ, ვანო მერაბიშვილი გვევლინება განვითარებულ მოვლენებზე მთავარ პასუხისმგებლად _ მან დაავალა თავის ქვეშევრდომებს უკანონო მოქმედებების ჩადენა. ასევე, მთავარია საქართველოს პრეზიდენტი, რომელსაც დიდი ხანია დაავიწყდა, რომ მისი უფლებამოსილება პირდაპირ პროპორციულია ადამიანის უფლებების დაცვის მიმართ მის მიდგომებთან. კონსტიტუციის მიხედვით, ის უნდა იყოს ჩვენი უფლებების დაცვის გარანტი, რაც მას 2007 წლის 7 ნოემბრის შემდეგ აღარ ახსოვს. მომავალში მისგან მოსალოდნელია გაცილებით სისხლისმღვრელი და ბრუტალური გამოვლინებები.
_ ასეთ არაპროგნოზირებად სიტუაციებში ადამიანები სრულ აპათიაში არიან, აქვთ შიში.
_ ჩვენმა საზოგადოებამ უნდა მოახერხოს, რომ აღადგინოს სამართლიანობა. ვფიქრობ, საერთაშორისო ორგანიზაციების პირველი პირების განცხადებები უნდა გამოირჩეოდეს მეტი პასუხისმგებლობით და არ უნდა გაანებივრონ დაუსჯელობის სინდრომით შეპყრობილი ხელისუფლება.
_ რატომ ვერ შეძლო საკანონმდებლო ორგანომ ამ პროცესების შეჩერება?
_ იმიტომ, რომ აქ კონსტიტუციური უმრავლესობა გახლავთ მმართველი პარტიით დაკომპლექტებული. ისინი ყველა მოვლენაზე იღებენ გუნდურ გადაწყვეტილებას, მათ არ აქვთ ინდივიდუალური აზროვნების უფლება. სამწუხაროა, რომ 21-ე საუკუნეში პარლამენტში გვაქვს წყობა, სადაც სკკპ-ს ყრილობის დეპუტატების მსგავსად, უმრავლესობა მხოლოდ ხელის აწევით არის დაკავებული.
ქვეყანაში კანონი მხოლოდ დეკლარირებულად არის უზენაესი. მმართველი გუნდის პირობებში, იგი გამოიყენება იმ დოზით, როგორითაც მათ აწყობთ. ამის მაგალითია სასამართლო, სადაც შერჩევითი მართლმსაჯულებაა. ეს თემა გახდა ევროპის ადამიანის უფლებათა დაცვის უმაღლესი კომისრის თომას ჰამერბერგის შეფასების საგანი _ მან პირდაპირ განაცხადა, რომ ქვეყანაში შერჩევითი მართლმსაჯულებაა და ამის კონკრეტული მაგალითებიც კი მოიყვანა. საფრანგეთის ელჩმაც განაცხადა, რომ ქვეყანაში მძვინვარებს ნეობოლშევიკური რეჟიმი. სააკაშვილი, კი, დარწმუნებულია, რომ მისი კურსი არის უალტერნატივო და სწორი. მან ყველაფერი გააკეთა, რომ დაექსაქსა შიდაოპოზიციური პროცესები, რომლის ლიდერები დღეს აბსოლუტურ პასივში არიან გადასულები და ფიქრობენ, რომ აღარ არის რადიკალიზმის დრო. კატასტროფული მდგომარეობაა საკუთრების დაცვის მხრივ _ გონიოში 270 ოჯახი არის ექსპროპრირებული, წაართვეს მიწები, რომელიც თავის დროზე ლეგალიზაციის კომისიის მიერ იქნა აღიარებული მათ საკუთრებად. ჩვენ ყველას გვებადება კითხვა _ რატომ მიდის ოპოზიცია საარჩევნო გარემოს შეცვლის ეგიდით ხელისუფლებასთან თანამშრომლობაზე?! რა ლოგიკაა, როცა თანამშრომლობ კრიმინალურ სტრუქტურებთან იმ იმედით, რომ მოხვიდე პარლამენტში და მერე დასაჯო ისინი?! ამ ეტაპზე ხელისუფლებას დავუთმოთ იმიტომ, რომ უფრო უარესი იმედგაცრუება არ მივიღოთ? ვფიქრობ, ოპოზიცია მნიშვნელოვან ხარკს გადაიხდის საზოგადოების სამსჯავროზე.
_ ირაკლი ალასანია ამბობს, რომ უნდა დაისაჯოს დანაშაულის შემკვეთები. ასევე მან თქვა, რომ ვიცით ჩავარდება საგამოძიებო კომისიის შექმნა, თუმცა, არის სხვა გზებიც _ მაგალითად, ვანო მერაბიშვილის საკანონმდებლო ორგანოში დაბარებაო.
_ რა თქმა უნდა, ჩვენი შესაძლებლობების მაქსიმუმი უნდა გავაკეთოთ. საზოგადოებამ არასოდეს არ უნდა დაუშვას “მოქალაქეთა კავშირის” და “ნაციონალური მოძრაობის” მსგავსი მონოლითური პოლიტიკური პარტიის გაბატონება. ეს არ არის ევროპული დემოკრატია, ასეთმა ავტორიტარიზმმა სააკაშვილის მმართველობა გადაიყვანა დიქტატურაში. ისინი ცინიკურ დამოკიდებულებას ავლენენ საკუთარი ხალხის მიმართ და ბუნებრივია, არც სახალხო დამცველის რეკომენდაციებს არ შეასრულებენ. უმრავლესობა დევიზია: “ძაღლი ყეფს, ქარავანი კი მიქრის”.
