“როდესაც ეს პროგრამა მთავრობის სხდომაზე გავიტანეთ, პირველი რეაქცია პრემიერის იყო ის, რომ ეს არის ძალიან მნიშვნელოვანი, აუცილებლად უნდა დავიწყოთ . მაგრამ არ შეიძლება პროგრამა დავიწყოთ მხოლოდ ციხეში ,რადგან ძალიან მალე ეროვნულ უბედურებად მოგვევლინებაო. ამიტომაც ერთი კვირის ვადა მოგვცა ჩვენ და ჯანდაცვის სამინისტროს რომ შეგვექმნა შესაბამისი პროგრამა სამოქალაქო სექტორისთვისაც”,_ ამბობს სუბარი.
20 ივნისს სასტუმრო “ქორთიარდ მარიოტში” სასჯელაღრულების სამინისტროსა და ფონდ “ღია საზოგადოება საქართველოს” ინიციატივით სასჯელაღსრულების დაწესებულებებში C ჰეპატიტის პრევენციის, დიაგნოსტიკის და მკურნალობის პროგრამული დოკუმენტის პრეზენტაცია მოეწყო, სადაც ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილე მარიამ ჯაშმა განაცხადა, რომ 2 წელიწადში C ჰეპატიტის მკურნალობა ციხის გარეთაც ხელმისაწვდომი იქნებოდა. ჩანს, რომ ბიძინა ივანიშვილი სხვაგვარად ფიქრობს, რადგან მიაჩნია , რომ C ჰეპატიტის მკურნალობა ციხეში და ციხის გარეთ ერთდროულად უნდა დაიწყოს.
სასჯელაღრსრულების მინისტრის მოადგილე არჩილ თალაკვაძის განმარტებით, სამოქალაქო სექტორის მკურნალობის პროგრამის პირველადი ვარიანტი დასრულებულია და ამ ეტაპზე მედიკამენტების 120-150% -ით გაიაფებას ითვალისწინებს. მომავალი წლიდან კი სამოქალაქო სექტორშიც ციხის ანალოგიური პროგრამა ამოქმედდება.
კიდევ ერთი პრობლემა, რაც ციხეში C ჰეპატიტის პრევენციისა და მკურნალობის პროგრამას აფერხებს, მედიკამენტების ფასია. სოზარ სუბარი ამბობს, რომ ძირითადი დრო სწორედ ფასზე ვაჭრობაამ წაიღო.
“გაგვეწელა ეს პროგრამა იმის გამო, რომ მიდის ვაჭრობა ფასზე. 235 აშშ. დოლარი იყო საქართველოში წამლის ფასი. ეხლა გამოცხადდა ტენდერი , რომლის შედეგებიც 2 კვირაში იქნება და საწყისი ფასი არის 104 აშშ. დოლარი. იმედი გავქვს, რომ ეს ფასი კიდევ ჩამოვა ქვემოთ”, _ ამბობს სასჯელაღსრულების მინისტრი.
საქართველოში მედიკამენტების “ინტერფერონისა” და “რიბავირინის” უპრეცედენტოდ მაღალი ფასის გამო ბევრი პაციენტი ვერ ახერხებს C ჰეპატიტის მკურნალობის სრული კურსის ჩატარებას, რაც დაახლოებით 18 ათასი დოლარი ღირს. ეგვიპტეში კი მკურნალობის ღირებულება 2000 დოლარს არ აღემატება.
C ჰეპატიტის პრევენციის, დიაგნოსტიკის და მკურნალობის პროგრამა მაშტაბურია და როგორც სასჯელაღსრულების მინისტრი ამბობს მოიცავს ყველა პატიმრის (12 ათასი) სკრინინგს, 3 ათასი პატიმრის ჩაღრმავებულ კვლევას და 1000 პატიმრის მკურნალობას.
“ჩვენ არ დაველოდეთ ტენდერის შედეგებს და სკრინინგი დავიწყეთ ყველაზე დიდი რისკის მატარებელ ჯგუფში- უვადო პატიმრებში, რადგან ისინი ყველაზე დიდი ხანია იმყოფებიან ციხეში. ამ დროისათვის მათი სკრინინგი დასრულებულია”, _ ამბობს სუბარი და ხაზს უსვამს იმ გარემოებას, რომ ჯანდაცვაზე გაზრდილი დაფინანსების შედეგია პატიმართა შორის სიკვდილიანობის შემცირება.
” 6700 -მდე პატიმარია გაყვანილი ქალაქის საავადმყოფოებში, სადაც მათ სხავადასხვა სახის მკურნალობა და ოპერაციები ჩაუტარდათ ,მაშინ როდესაც წინა წლებში ეს მონაცემი 800- დან 1200 -მდე მერყეობდა. ამ ყველაფრის შედეგია ის ,რომ პატიმების გარდაცვალება თუ არ ჩავთვლით უეცარ გარდაცვალებას, ეს არის გულსისხლძარღვთა შეტევის ან ციხეში ძალადობისგან, რასაც ციხეში ვერავინ გამორიცხავს, პრაქტიკულად ნულზე არის დასული. შეიძლება ვინმემ თქვას, ეს მონაცემი იმის ხარჯზეა შემცირებული, რომ ავადმყოფები ციხიდან გავუშვით და თავიდან მოვიცილეთ, მაგრამ ესეც შესწავლილი გვაქვს და მათ შორის სიკვდილიანობაც არ არის მაღალი.”
სუბარის თქმით, ყოფილი ხელისუფლების დროს პატიმრის მკურნალობაზე წელიწადში 148 დოლარი იხარჯებოდა, მიმდინარე წელს კი თითოულის მათგანის ჯანმრთელობა სახელმწიფოს 760 დოლარი უჯდება .
კრიტიკოსთა პასუხად, სუბარი ამბობს, რომ მან ” ყველაზე პრობლემური და ყველაზე დაზიანებული სფერო” ჩაიბარა და ერთ წელიწადში შესაძლებლის მაქსიმუმი შეძლო.
“ისეთი შეგრძნება გვქონდა, რომ მოვედით რეფორმების განსახორციელებლად, საქმის გასაკეთებლად და მოვხვდით ბრძოლის ველზე, სადაც არიან მკვდრები და დაჭრილები. თითქოს ნანგრევებში ვართ, სადაც ვასუფთავებთ სამშენებლო მოედანს, რომ მშენებლობა დავიწყოთ”.
