სამართლიანი არჩევნების ჩატარებისთვის გადამწყვეტი ბრძოლის წინ, პოლიტიკური ძალები და საზოგადოების ცნობილი ადამიანები საქართველოს ყველა ქალაქსა თუ სოფელში ჩასვლას და ხალხთან უშუალო შეხვედრებს იწყებენ. ჩატარდება საერთო-სახალხო გამოკითხვა და, როგორც ინიციატორები ამბობენ, მილიონამდე შეგროვებული ხელმოწერა პარლამენტში შევა.
“ქრისტიან-დემოკრატების” წევრი გიორგი ახვლედიანი:
_ ჩვენ ყოველთვის ვამბობდით _ ქვეყანაში არანაირი რესურსი არ არსებობს იმისთვის, რომ ქუჩიდან მოხდეს ცვლილებები. ჩვენ ვნახეთ, თუ რა შედეგი მივიღეთ 2003 წლის Мვარდების რევოლუციით”. სამწუხაროდ, ბოლო მოვლენების შემდეგ, ადამიანებს კიდევ ერთხელ გაუცრუვდათ იმედი, ხელისუფლება კი უფრო გაძლიერდა.
_ რაში გამოიხატება ხელისუფლების გაძლიერება?
_ როცა 2009 წლის გაზაფხულზე დაიწყო ქუჩის აქციები, მაშინ ხელისუფლების რეიტინგი დედაქალაქში არ აღემატებოდა 16%-ს. კრიტიკულად განწყობილები ადამიანების რიცხვი კი 30%-ს აჭარბებდა. მმართველმა გუნდმა შეძლო ჩაეხშო აქციები და იმავე წლის ნოემბერში მათი რეიტინგი 30%-ს ასცდა. ეს მოხდა ოპოზიციის გაუთვლელი ქმედებების შედეგად. 2010 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებზე Мნაცმოძრაობას” მთელ საქართველოში ამომრჩევლის 27%-ი უჭერდა მხარს. არჩევნებზე მოვიდა 50%-ი, ხელისუფლებამ შეძლო თავისი ყველა ამომრჩეველი მოეყვანა, რის შედეგად მივიღეთ, რომ “ნაცმოძრაობა” 54%-იანი უმრავლესობით მოვიდა თბილისის საკრებულოში. ბევრმა პოლიტიკურმა ძალამ დაინახა, რომ აქციების გზა არაფრისკენ არ მიდის, უნდა დავიწყოთ ცივილიზებული მეთოდით ხელისუფლების დამარცხება. საარჩევნო გარემოს შეცლა ქვეყნის გადარჩენის ერთადერთი გზაა.
_ რა არის “რვიანის” მთავარი მოთხოვნა?
_ ჩვენ უნდა შევძლოთ, მოსახლეობას ავუხსნათ, რომ ერთადერთი გამოსავალი არის ხელისუფლების შეცვლა საარჩევნო გზით. მაშინ ის 50%-ი აღარ დარჩება სახლში. დღევანდელი საარჩევნო კოდექსით, ერთ ადამიანს არ აქვს ერთი ხმა _ რამდენიმე პირადობის მოწმობის ასლებით მას შეიძლება, ჰქონდეს 30 ხმა. ეს არის ხელისუფლების ყველაზე დიდი რესურსი. აუცილებელია ელექტრონული მედიის თავისუფლება, სასამართლოს თავისუფლება, რაც მიბმული უნდა იყოს საარჩევნო გარემოსთან, დროში შეიზღუდოს დარღვევების გასაჩივრების წესი და ხელისუფლების მხრიდან ადმინისტრაციული რესურსის გამოყენება. ბუნებრივია, რომ მათ არ უნდათ ამ თემებზე სასაუბროდ “რვიანთან” დაჯდომა. აქამდე არ გვქონდა ილუზია, რომ მმართველი პარტია წამოვიდოდა კომპრომისზე. ახლა, კი, აუცილებლად მოხდება თანხვედრა, რადგან საზოგადოების უმრავლესობა და საერთაშორისო სტრუქტურები აიძულებენ მათ, დათმობაზე წავიდნენ. ამ პროცესს ზურგს უმაგრებს აშშ-ს სახელმწიფო დეპარტამენტი, ევროსაბჭო, ევროკავშირი და საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაციები, რაც დიდ იმედს გვაძლევს.
_ თუ ხელისუფლებამ მაინც არ გაითვალისწინა თქვენი მოთხოვნები, როგორ განვითარდება მოვლენები?
_ თუ ისინი არ დასხდებიან საარჩევნო თემებზე მოლაპარაკების მაგიდასთან, ეს ნიშნავს იმის ღიად აღიარებას, რომ მათ არ უნდათ ქვეყანაში ჩატარდეს ობიექტური არჩევნები და ეს გააგებინონ მთელ მსოფლიოს, რაც მათთვის რთულია _ მიხეილ სააკაშვილის ლეგიტიმაციის ერთადერთი წყარო საერთაშორისო მხარდაჭერაა.
_ ოპოზიციისგან განსხვავებით, ასეთი მხარდაჭერა მას ყოველთვის აქვს.
_ დასავლეთში ამბობენ, რომ სააკაშვილი დემოკრატიული არჩევნების გზით არის მოსული ხელისუფლებაში და მისი საპრეზიდენტო ვადა მათთვის კანონია. დემოკრატიული ვადის დასრულების შემდეგ, თუ ის გახდება უზურპატორი და დაადგება პუტინის, კადაფის და მუბარაქის გზას, მოახდენს ხელისუფლების მონოპოლიზებას, მის მიმართ საერთაშორისო მხარდაჭერაც დასრულდება.
_ 26 მაისის მოვლენების შემდეგ, 60-მდე ადამიანი არის დაკარგული. ამ ინფორმაციას ხელისუფლება ასაიდუმლოებს და არის საუბარი, რომ ხდება მათი ახლობლების დაშინება.
_ ახლობლებმა ოფიციალურად წერილით უნდა მიმართონ შსს-ს. მაშინ სამართალდამცავები იძულებულნი გახდებიან, მოახდინონ რეაგირება. აქვე უნდა ითქვას, რომ 7 ნოემბერს მათ მოთელვითი ოპერაცია ჩაატარეს, 26 მაისს კი მოახდინეს ძალის გადამეტება, რაც დანაშაულია.
_ თუ ხელისუფლება დამნაშავეა, რატომ ითხოვთ მასთან მოლაპარაკებებს?
_ ჩვენ გვინდა, რომ საარჩევნო გარემოს გაუმჯობესების გზით გავუშვათ ისინი ხელისუფლებიდან _ სხვა მეთოდი არ არსებობს. რევოლუციით მოვა “მიშა 2”. რა მნიშვნელობა აქვს ჩვენთვის, მას შარვალი ეცმება თუ კაბა?! ისევ მივიღებთ დომინანტ მმართველ გუნდს და ანალოგიურად მონოპოლიზებული ექნება ყველა სფერო. დღეს სააკაშვილს აქვს განუსაზღვრელი ძალაუფლება, მას ვერ გაუშვებ სხვა ფორმით, თუ არა სამართლიანი არჩევნებით.
საზოგადოებამ მაქსიმუმი უნდა გააკეთოს, რომ ისევ არ დაუშვას მსგავსი მონსტრის შექმნა. უნდა გვქონდეს კოალიციური მმართველობა და მოხდეს ძალაუფლების რეალური გადანაწილება, რაც გაზრდის კონტროლის მექანიზმს. ჩვენი მიზანია, საზოგადოებას გავაცნოთ “რვიანის” შეთავაზება. ამ პროცესში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ჟურნალისტების როლი _ თქვენ საზოგადოებას უნდა უთხრათ, რა არის ქვეყნის კრიზისიდან გამოყვანის ერთადერთი გზა. ლოზუნგს _ Мმიშა, წადი!” დასავლეთის მხრიდან არასოდეს ექნება მხარდაჭერა.
Мრესპუბლიკური პარტიის” წევრი დავით ბერძენიშვილი: _ თუ ხელისუფლება მაისის ბოლომდე გაგვცემდა ადეკვატურ პასუხს, მაშინ მათთან მოლაპარაკებით შეიძლებოდა ნორმალური საარჩევნო გარემოს მიღწევა. თუმცა, ისიც მოსალოდნელი იყო, რომ ხელისუფლება ამ ნაბიჯის გადადგმისგან თავს შეიკავებდა. ამ დროს სხვა ბერკეტები უნდა აგვემოქმედებინა _ ეს არის საგარეო ფაქტორი, ასევე, ამ პროცესში ხალხის ჩართვა, რაც გულისხმობს საზოგადოების თვალსაჩინო წარმომადგენლებთან ერთად მოვახდინოთ მოსახლეობის ინფორმირება. ხალხს უნდა ვუთხრათ, რომ ქვეყანაში პოლიტიკური ცვლილებებისთვის სხვა გზა არ არსებობს. ეს არის რთული, თუმცა, უალტერნატივო გზა. ჩვენ ვგეგმავთ, საზოგადოება გავხადოთ პროცესის თანამონაწილე. ამიტომ მივდივართ მათთან. მთელი ქვეყნის მასშტაბით შევაგროვებთ ხელმოწერებს, რაც დაადასტურებს, რომ მოსახლეობას სურს სამართლიანი არჩევნები. თუ ხელისუფლებას არ უნდა, რომ პოლიტიკურ გაერთიანებას ელაპარაკოს, მას მოუწევს ესაუბროს ხალხს. ის იძულებული გახდება, დაყვეს საზოგადოების და დასავლეთის ზეწოლას.
“ეროვნული ფორუმის” ერთ-ერთი ლიდერი გუბაზ სანიკიძე: _ ჩვენ მივდივართ საქართველოს ქალაქებსა თუ სოფლებში და ხალხს ვეუბნებით, რომ ვიწყებთ ქმედებას. “რვიანს” ძალიან ყოჩაღი პოზიცია გვაქვს _ ხალხს ვეტყვით: ხმას კი ნუ მოგვცემთ, არამედ ერთად მოვიპოვოთ თავისუფალი არჩევნის უფლება. ჩვენ უნდა დავანგრიოთ ხელისუფლების ძალისმიერი მეთოდებით შეცვლის ცუდი სტერეოტიპი, უნდა ვაიძულოთ მმართველი გუნდი, წავიდეს საარჩევნო კოდექსის ცვლილებებზე, რაშიც მთავარი როლი ხალხმა უნდა შეასრულოს. პარალელურ რეჟიმში ვიწყებთ საზოგადოების ინფორმირებას და ჩართულობას.
“თავისუფალი დემოკრატების”ლიდერი ირაკლი ალასანია: _ თითოეული მოქალაქე და მისი უფლებები იქნება ჩვენი მოძრაობის ეპიცენტრში. თითოეულ რაიონში, დედაქალაქში, თუ სოფელში, ყველას უნდა გავაგებინოთ, თუ რა უფლებებს ართმევთ მათ სააკაშვილი, როცა ის არ თმობს საარჩევნო გარემოს. სამოქალაქო სექტორი უნდა გავხადოთ კონსოლიდირებული ერთი იდეის ირგვლივ, დემოკრატიული არჩევნების გზით ქვეყანაში დავამკვიდროთ ახალი პოლიტიკური კულტურა. ჩვენ ყველანი ერთად უნდა დავდგეთ და დავიცვათ ჩვენი პოლიტიკური და სოციალური უფლებები.
_ თქვენ ჩახვალთ ქალაქსა თუ სოფლებში, შემდეგ კი იქაურები პირისპირ დარჩებიან ადგილობრივ ხელისუფლებასთან და პოლიციასთან.
_ამ ეტაპზე ჩვენ საზოგადოებასთან გვექნება დიალოგი და ავუხსნით, თუ რას ვთავაზობთ. ეს არ არის იმ ტიპის აქციები, რომ რეპრესიები მოჰყვეს. როდესაც ფართომასშტაბიან აქციებში ჩართვის დრო მოვა, ავამოქმედებთ სხვა ბერკეტს _ ადამიანებს რეპრესიისგან დაიცავს საერთაშორისო თანამეგობრობის მიერ ინიცირებული უწყებათაშორისი ჯგუფი, რომელიც ყველა პოლიტიკურად მოტივირებულ რეპრესიაზე მოახდენს რეაგირებას. ადგილობრივი ხელისუფლებისგან ჩადენილი კონკრეტული უკანონობის ფაქტები უნდა მოგვაწოდონ მოქალაქეებმა და ჩვენ მივიღებთ შესაბამის ზომებს.
პოლიტოლოგი სოსო ცისკარიშვილი: _ მთავარია, საზოგადოებას გასაგები ენით მიაწოდოს ოპოზიციურმა “რვიანმა” ის გზავნილი, რომელიც გაახმოვანეს. საზოგადოების თანამონაწილეობის გარეშე არც ერთ რეფორმას არ ექნება წარმატება.
_ ხელისუფლებას მიაჩნია, რომ პროგრესულად აზროვნებს და ოპოზიციის გზავნილები არ სჭირდება.
_ ხელისუფლება არაადეკვატურია დროსა და გარემოში. მათ სიტყვა მისცეს ხალხს, რომ მაისში დაასრულებდნენ პოლიტიკურ დისკუსიებს, 26 მაისს კი ჩაიდინეს დანაშაული, რომელიც არც გამოიძიეს და არც აღიარეს. ისინი კლასში ჩარჩენილი მოსწავლესავით მაისში ჩარჩენილები არიან. თუ ჩვენთვის კალენდარზე ივნისია, მათთვის ისევ მაისია. “ნაციონალებს” აღარ ხელეწიფებათ გააგრძელონ ურთიერთობა საკუთარ ხალხთან, რომელიც განსხვავებული აზრის გამო ასე დასაჯეს.
_ ოპოზიცია ბოლოს და ბოლოს მიხვდა, რომ ადამიანებს უშუალოდ უნდა შეხვდნენ და ხშირი კონტაქტი ჰქონდეთ მათთან?
_ გაძვალტყავებულ, გაღატაკებულ და მშიერ ადამიანებს ურჩევნიათ სწრაფი ცვლილებები. ისინი ვერ აანალიზებენ, რამდენად რეალისტურია ასეთი ხედვა. ახლა ყველამ ერთად უნდა შევძლოთ პროცესების გადააზრება, რომლის შედეგად დათრგუნული ადამიანების ნაწილი უფრო რადიკალური გახდება, ხოლო უმეტესობა მიხვდება, აირჩიოს დემოკრატიული ცვლილებების გზა. ხელისუფლების ხელშეწყობით ქვეყანაში უსაშველოდ დაეცა ზნეობის სტანდარტი, ქართულ ლექსიკონში აღარ არსებობს სიტყვა _ “უხერხულია”. იგი Мმე მინდამ” შეცვალა. უსამართლობასთან შეჯახების პირველი რეაქცია გახლავთ ადამიანების თვითიზოლაცია. როცა ხალხი დარწმუნდება, რომ ეს მათთვის არ არის Мსანდო თავშესაფარი”, მაშინ მიხვდება, რომ ძალა მართლაც ერთობაშია.
_ როგორი იდეოლოგია აქვს დღეს მმართველ გუნდს?
_ “ხელისუფლებაში ვიქნები და ვიქნები!”. ყველაფერი რაც დასჭირდება თანამდებობების შენარჩუნებას, მათთვის მისაღებია. ისინი ვერ აცნობიერებენ, რომ ეს დიამეტრალურად ეწინააღმდეგება ზნეობრივ ნორმებს. პოლიტოლოგი გია ნოდია ამბობს, 26 მაისის მსგავსი მოვლენები პერიოდულად საჭიროა სახელმწიფოს განვითარებისთვისო, ხოლო სპეცნაზის ომბუდსმენი ლაშა თორდია პარლამენტში ასრულებს ადამიანის უფლებათა დაცვის კომიტეტის თავმჯდომარის მოვალეობას! ასეთი უზნეო იდეოლოგია აქვს მმართველ გუნდს. ამიტომ არის ქვეყანაში უზურპირებული სამართალი პროკურატურის მიერ და სასამართლოს აღარ აქვს არბიტრის ფუნქცია. თუ ხელისუფლებას ჰგონია, დაშინებული ხალხი გაგიჟდება მათი სიყვარულით, ძალიან ცდება. საზოგადოებაში შიშის დანერგვას მხოლოდ სიძულვილი მოყვება, ხოლო სიძულვილის მორევმა უფრო ძლიერი ტოტალიტარული სისტემები შთანთქა. ამის მაგალითები ბევრი მოიძებნება ისტორიაში.
“რესპუბლიკური პარტიის” თავმჯდომარე დავით უსუფაშვილი: _ უნდა მოხდეს იმის დემონსტრირება, რომ ცვლილებებს ითხოვს ხალხი. შედგება ხელმოწერებით დადასტურებული დოკუმენტი, რომლის მიხედვით მოსახლეობა მოითხოვს სამართლიანი არჩევნების უფლებას. ეს დოკუმენტი შევა საკანონმდებლო ორგანოში. ვნახავთ, ხალხის ნების გამომხატველი უმრავლესობა როგორ ასრულებს თავის მოვალეობას და რა პასუხს გასცემს საზოგადოებას. ნებისმიერ მოქალაქეს შეუძლია, ჩვენთან ერთად შემოიაროს საქართველო კარდაკარ. ახლა მთავარია, რეგიონებში ადგილობრივი მცხოვრებლების მიმართ თანადგომა, რომლებიც მუდმივად რეპრესიების მსხვერპლნი არიან. ამიტომ, ყველა ერთად დავდგეთ, ჩავატაროთ საერთო სახალხო გამოკითხვა და ხელისუფლებას კონკრეტული ხელმოწერებით დავუდასტუროთ, თუ რას ვითხოვთ.
